SlowingoGramatika
B1 19 / 39

Want Him To, Make Him Do, Let Him Do: Pandiwa + Tao + To o Base Form sa Ingles

Want Him To, Make Him Do, Let Him Do

Sa pahinang ito
  1. Layunin
  2. Ang Pangunahing Ideya
  3. Filipino at Ingles
  4. Anyo
  5. Gamit
  6. Karaniwang Mali
  7. Mga Bitag para sa mga Pilipino
  8. Huwag Ipagkamali
  9. Baybay at Bigkas
  10. Gintong Tuntunin
  11. Mga Pagsasanay

Layunin

Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang sabihin kung ano ang gusto mong ipagawa, hilingin, iutos o ipakiusap sa ibang tao (I want you to stay), at sabihing pinipilit (make), pinapayagan (let, allow, permit) o tinutulungan (help) ng isang tao ang iba na gumawa ng isang bagay — sa active at sa passive na pangungusap.

Ang Pangunahing Ideya

Sa B1-17, iisang tao ang gumawa ng dalawang kilos: I want to stay. Ngayon, may pangalawang tao na pumapasok sa pangungusap: I want you to stay. Ang taong iyon — ang layon (object) — ay nakatayo sa pagitan ng dalawang pandiwa.

Isipin ang isang tarangkahan sa pagitan ng isang tao at ng isang kilos. Itinuturo ng want, ask, tell, persuade ang tao papunta sa tarangkahan. Itinutulak siya ng make papasok, gusto man niya o hindi. Binubuksan ng let at allow ang tarangkahan — puwede siyang dumaan kung gusto niya. Sinasamahan siya ng help sa pagdaan.

Maikli ang gramatika pero puno ng bitag. Karamihan ng pandiwa sa araling ito ay sinusundan ng layon + to: She asked me to wait. Sa mga pandiwang ito, ang make at let lang ang laging sinusundan ng layon + base form, walang to (puwede ang dalawa sa help): She made me wait. She let me go. At sa passive, biglang kailangan ng make ang to (I was made to wait), habang napapalitan ng be allowed to ang let.

Filipino at Ingles

Sa Filipino, malaking trabaho ang ginagawa ng panlaping pa- / pina- / magpa-: pinaghintay (pinilit maghintay), pinatawa (napatawa, halimbawa ng isang biro), pinauwi (pinilit umuwi, o pinayagang umuwi), ipinagawa (iniutos o ipinakiusap). Iisang panlapi, pero sa Ingles, kailangang pumili: pilit o sanhi → make; pahintulot (pinayagan) → let / allow; utos o pakiusap → tell / ask + to. At kapag gusto nating may gawin ang iba, buong sugnay ang gamit natin (Gusto kong makilala mo…); sa Ingles, want + tao + to.

FilipinoIngles
Gusto kong makilala mo ang mga magulang ko.I want you to meet my parents.
Hinikayat kami ng teacher na magtanong.The teacher encouraged us to ask questions.
Pinahingi ako ni Mama ng tawad sa ate ko.My mum made me apologise to my sister.
Lagi akong pinatatawa ng birong iyan.That joke always makes me laugh.
Pinayagan ako ng boss kong umuwi nang maaga noong Biyernes.My boss let me leave early on Friday.
Pinapirma ang mga empleyado sa bagong kontrata.The employees were made to sign a new contract.
Puwede ba kaming mag-picture sa museo?Are we allowed to take photos in the museum?
Tinulungan ako ng kuya kong ayusin ang bike ko.My brother helped me fix my bike.

Pansinin ang pina- sa tatlong hanay: dalawang beses itong make, minsan ay passive na be made to. Wala ring to sa Filipino na puwedeng ilipat, kaya kabisaduhin: make / let + tao + base form; halos lahat ng iba, + tao + to.

Anyo

Pandiwa + layon + to-infinitive

PandiwaHalimbawa
want, would like, expectI want you to stay.
ask, tell, remind, warnShe reminded me to call him.
advise, encourage, persuade, inviteThey persuaded her to apply.
allow, permit, forceThe rules allow guests to stay until noon.
negatibo: layon + not toHe told us not to wait.

Pandiwa + layon + base form (walang to)

PandiwaKahuluganHalimbawa
makepilit / sanhiThe coach made us run.
letpahintulot (impormal)My boss let me leave early.
helptulong — opsyonal ang toCan you help me (to) carry this?

Irregular ang let: let – let – let.

Active → passive

ActivePassive
They made us wait.We were made to wait.
They allowed us to leave early.We were allowed to leave early.
They let us leave early.We were allowed to leave early. (hindi were let)
They don't permit visitors to take photos.Visitors are not permitted to take photos.
My boss told me to wait.I was told to wait.

Be allowed to sa iba't ibang tense

TenseHalimbawa
PresentAre we allowed to park here?
PastI wasn't allowed to watch TV on school nights.
FutureYou'll be allowed to leave after the test.
Present PerfectStudents have never been allowed to use phones in class.

Gamit

1Pagnanais at Pag-asa: Want / Would Like / Expect + Layon + To

Gamitin ang mga ito kapag gusto mo o inaasahan mong ibang tao ang gumawa ng isang bagay. Hindi kailanman sinusundan ng that-clause ang want.

I want you to meet my parents.
Gusto kong makilala mo ang mga magulang ko.
sugnay sa Filipino; want + you + to sa Ingles
Would you like me to open the window?
Gusto mo bang buksan ko ang bintana?
alok
We didn't expect them to arrive so early.
Hindi namin inasahang darating sila nang ganoon kaaga.
My parents want me to study medicine.
Gusto ng mga magulang ko na mag-medisina ako.
hindi want that I study

2Pagsasalita para may Kumilos: Ask, Tell, Remind, Warn, Advise, Encourage, Invite, Persuade

Inilalarawan ng mga pandiwang ito ang sinasabi natin para kumilos ang isang tao. Sila rin ang pangunahing pandiwa sa pag-uulat ng pakiusap at utos B1-13. Para sa negatibo, ilagay ang not bago ang to.

Can you remind me to buy milk?
Puwede mo ba akong paalalahanan na bumili ng gatas?
The teacher encouraged us to ask questions.
Hinikayat kami ng teacher na magtanong.
They persuaded her to apply for the job.
Nakumbinsi nila siyang mag-apply sa trabaho.
babae ang siya → her
The guide warned us not to swim there.
Binalaan kami ng guide na huwag lumangoy roon.
huwag → not to
My doctor advised me to rest for a week.
Pinayuhan ako ng doktor ko na magpahinga nang isang linggo.
We've invited the neighbours to come for dinner.
Inimbitahan namin ang mga kapitbahay na maghapunan dito.

3Pahintulot at Pilit: Allow, Permit, Force + Layon + To

Neutral ang allow; pormal ang permit (patakaran, karatula, dokumento); malakas ang force — walang pagpipilian. Layon + to ang kasunod ng tatlo.

The hotel allows guests to check out at noon.
Pinapayagan ng hotel ang mga bisita na mag-check out nang tanghali.
The law does not permit employers to ask about your age.
Hindi pinapayagan ng batas ang mga employer na magtanong tungkol sa edad mo.
pormal
The storm forced us to cancel the trip.
Napilitan kaming kanselahin ang biyahe dahil sa bagyo.
force + us + to

4Make + Layon + Base Form (Pilit o Sanhi)

Ang make ay pagpilit sa ibang tao na kumilos, o isang bagay na nagdudulot ng reaksiyon. Walang to.

My mum made me apologise to my sister.
Pinahingi ako ni Mama ng tawad sa ate ko.
pina- → made me + base form
The coach made us run ten laps.
Pinatakbo kami ng coach nang sampung ikot.
That joke always makes me laugh.
Lagi akong pinatatawa ng birong iyan.
sanhi, hindi pilit
Don't make me wait again!
Huwag mo na akong paghintayin ulit!
walang to

5Let + Layon + Base Form (Pahintulot)

Pahintulot ang let. Impormal ito at napakakaraniwan sa pagsasalita. Magiliw na paraan din ng pag-aalok ang Let me….

My boss let me leave early on Friday.
Pinayagan ako ng boss kong umuwi nang maaga noong Biyernes.
pinayagan → let, walang to
Will your parents let you go to the festival?
Papayagan ka ba ng mga magulang mo na pumunta sa festival?
Let me know when you get home.
Sabihan mo ako pagdating mo sa bahay.
= sabihin mo sa akin
Let me help you with those bags.
Tulungan na kita sa mga bag na iyan.
alok

6Ang Passive: Be Made To, Be Allowed To

Sa passive, kailangan ng make ang to: be made to do. Walang passive ang let sa pattern na ito, kaya gamitin ang be allowed to. Iilang nakapirming parirala lang ang may passive na let: be let go (= matanggal sa trabaho), be let in, be let off (= hindi maparusahan).

The employees were made to sign a new contract.
Pinapirma ang mga empleyado sa bagong kontrata.
passive na make → made to
Are we allowed to take photos in the museum?
Puwede ba kaming mag-picture sa museo?
puwede ba → are we allowed to
When I was a kid, I wasn't allowed to stay up after nine.
Noong bata ako, hindi ako pinapayagang magpuyat lampas alas-nuwebe.
Passengers are not permitted to use the emergency exit.
Bawal gamitin ng mga pasahero ang emergency exit.
pormal
Fifty workers were let go last month.
Limampung manggagawa ang tinanggal noong isang buwan.
nakapirming parirala = natanggal sa trabaho

7Help + Layon + (To) + Base Form

Pagkatapos ng help, tama ang base form at ang to + base form. Mas karaniwan ang base form, lalo na sa American English. Puwede ring walang layon.

My brother helped me fix my bike.
Tinulungan ako ng kuya kong ayusin ang bike ko.
help + me + fix
This app helps you to plan your budget.
Tinutulungan ka ng app na ito na magplano ng budget mo.
puwede rin ang to
Regular exercise helps reduce stress.
Nakatutulong ang regular na ehersisyo para mabawasan ang stress.
walang layon

Karaniwang Mali

❌I want that you come to my party.
✅I want you to come to my party.
want + layon + to, hindi kailanman that-clause
❌I want him go home.
✅I want him to go home.
Kailangan ng want ang to
❌My boss made me to work late.
✅My boss made me work late.
make + layon + base form
❌She let me to use her laptop.
✅She let me use her laptop.
let + layon + base form
❌They allowed us leave early.
✅They allowed us to leave early.
allow + layon + to
❌We were let to go home.
✅We were allowed to go home.
passive: be allowed to
❌I was made wait for an hour.
✅I was made to wait for an hour.
Sa passive, may to ang make
❌My parents didn't let me going out.
✅My parents didn't let me go out.
let + base form, hindi -ing
❌Is it allowed to smoke here?
✅Are we allowed to smoke here? o Is smoking allowed here?
Gawing simuno ang tao o ang gawain
❌She suggested me to see a doctor.
✅She advised me to see a doctor. o She suggested that I see a doctor.
Hindi kailanman sinusundan ang suggest ng layon + to-infinitive: tingnan ang B2-14

Mga Bitag para sa mga Pilipino

1. To pagkatapos ng make at let. Dahil to ang inilalagay natin sa halos lahat ng pandiwa, madalas itong madagdag pagkatapos ng make at let — lalo na sa nakasanayang Let me to… Pero walang to ang dalawang ito sa active.

❌Good morning, everyone. Let me to introduce myself.
✅Good morning, everyone. Let me introduce myself.
let + me + base form.
❌My lola always made me to eat ampalaya.
✅My lola always made me eat ampalaya.
make + me + base form.

2. Hindi pinapayagang… → doesn't allow to. Sa Filipino, puwedeng walang binabanggit na tao: Hindi pinapayagang tumanggap ng bisita pagkatapos ng alas-diyes. Sa Ingles, kailangan ng allow + to ng tao sa gitna. Kung walang tao, gamitin ang allow + -ing o pangngalan, o ang passive.

❌The dormitory doesn't allow to have visitors after 10 p.m.
✅The dormitory doesn't allow residents to have visitors after 10 p.m. o The dormitory doesn't allow visitors after 10 p.m.
allow + tao + to, o allow + pangngalan.

3. Ipinagawa ko sa mekaniko → let. Dahil pa- ang gamit natin para sa pakiusap at sa pahintulot, minsan let ang lumalabas kahit ikaw ang humiling. Pero ang let ay pagpayag lang — parang ang mekaniko ang may gusto.

⚠️(Ikaw ang nagdala ng kotse sa talyer.) I let the mechanic check the brakes.
✅I asked the mechanic to check the brakes.
Tama ang gramatika, pero ang let = pinayagan mo siya; ang gusto mong sabihin ay ikaw ang nagpagawa (tingnan din ang have something done sa B2-11).

4. Pinauwi — made o let? Iisang pinauwi ang gamit natin kapag pinilit ka at kapag pinayagan ka. Sa Ingles, magkaiba ang kahulugan.

⚠️(Masaya kang nakauwi nang maaga.) Our manager made us go home early because of the typhoon.
✅Our manager let us go home early because of the typhoon.
Tama ang gramatika, pero ang made = pinilit, kahit ayaw ninyo; ang let = pinayagan.

Huwag Ipagkamali

make at let — Magkasalungat na antas ng kontrol: make = walang pagpipilian; let = malayang pumili.

My parents made me study every evening.
Pinipilit akong mag-aral ng mga magulang ko tuwing gabi.
kailangan kong mag-aral
My parents let me study whenever I wanted.
Hinahayaan ako ng mga magulang ko na mag-aral kung kailan ko gusto.
ako ang pumipili

Let's at Let us — Mungkahing kasama ang kausap ang Let's A1-18. Ang Let us (buong anyo, madalas may please) ay paghingi ng pahintulot.

Let's go to the beach!
Tara sa beach!
mungkahi: pumunta tayo
Please let us go — we've finished everything.
Payagan mo na kaming umalis
tapos na namin lahat. — paghingi ng pahintulot

allow + layon + to at allow + -ing — Kapag may tao, layon + to. Kapag walang taong binanggit, -ing ang kasunod ng allow, permit at advise.

The hotel doesn't allow guests to smoke.
Hindi pinapayagan ng hotel ang mga bisita na manigarilyo.
The hotel doesn't allow smoking.
Bawal manigarilyo sa hotel.
walang tao → allow + -ing

make someone do at get someone to do — Pilit ang make; ang get someone to do ay panghihikayat o pag-aayos, at may to. Tingnan ang B2-11.

I got my brother to drive me to the station.
Napapayag ko ang kuya ko na ihatid ako sa istasyon.
nakumbinsi ko siya

Baybay at Bigkas

  • Magkatunog na magkatunog ang allowed /əˈlaʊd/ at aloud (= nang malakas, naririnig ng iba) — "uh-LOWD". Nasa ikalawang pantig ang diin, at mahina ang unang a (/ə/). Ang allowed lang ang ibig sabihin ay "pinayagan".
  • Walang -ed ang let: Yesterday my boss let me… (hindi letted).
  • Sa made to at allowed to, mahina ang to: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/ — "made tuh", "uh-lowd tuh".
  • Madalas na /ˈlemi/ ang Let me sa mabilis na pagsasalita — "lemmy".
  • Sa ikalawang pantig ang diin ng pandiwang permit (/pəˈmɪt/, "per-MIT"); sa unang pantig naman ang pangngalan (a parking permit): /ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US), "PUR-mit". Mag-ingat: hindi pareho ang diin ng dalawa.

Gintong Tuntunin

Karamihan ng pandiwa sa araling ito ay sinusundan ng tao + to + pandiwa (want, ask, tell, allow). Sa mga ito, ang make at let ay sinusundan ng tao + pandiwa, walang to; puwede ang dalawa sa help. Sa passive, sabihin ang be made to at be allowed to, hindi be let to. At huwag isalin nang awtomatiko ang pa-: pilit → make; pahintulot → let / allow; pakiusap → ask + to.

Mga Pagsasanay

A. Anyo

Isulat ang tamang anyo ng pandiwang nasa panaklong. May to ba o wala?

  1. The film made me (cry).
  2. My manager let me (take) a day off.
  3. Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
  4. She reminded me (lock) the door.
  5. They were made (wait) outside.
  6. Can you help me (carry) these boxes?
  7. Gawing passive: The rules don't permit visitors to take photos.

B. Kahulugan

Piliin o isulat ang sagot na tugma sa kahulugan.

  1. Piliin ang tamang sagot: My parents … me to travel alone.
  2. Ano ang ibig sabihin? "My boss made me stay late."
  3. Iulat gamit ang warn: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
  4. Iulat gamit ang invite: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
  5. Isulat muli gamit ang be allowed to: The school lets students leave at lunchtime.

C. Hanapin ang Mali

Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.

  1. I want that you come to my party.
  2. I was let to stay up late.
  3. They don't let us to bring food.
  4. My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Is it allowed to park here?

D. Sa Konteksto

Isulat ang tamang anyo ng mga pandiwang nasa panaklong.

My first job
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.

E. Ikaw Naman

Isulat sa Ingles.

  1. Sumulat ng dalawang pangungusap tungkol sa pagkabata mo: isa gamit ang let at isa gamit ang make.
  2. Sumulat ng dalawang patakaran sa paaralan o trabaho mo: isa gamit ang be allowed to at isa gamit ang not allowed to.

F. Halo-halong Balik-aral

Balikan ang mga naunang aralin.

  1. B1-17 Verb + -ing o Verb + To sa Ingles: Ang Kumpletong Listahan
    She refused (help) us.
  2. B1-13 Reported Questions sa Ingles: Pag-uulat ng Tanong, Pakiusap at Utos; Say o Tell?
    "Please sit down," the doctor said to me. Iulat gamit ang tell o ask.
  3. B1-10 Passive Voice sa Ingles: Present at Past Simple (is made, was built)
    Gawing passive: Someone stole my bike.
Mga sagot

A. Anyo

  1. cry
  2. take
  3. to use
  4. to lock
  5. to wait
  6. carry / to carry
  7. Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.

B. Kahulugan

  1. allowed
  2. I had no choice.
  3. The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
  4. Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
  5. Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.

C. Hanapin ang Mali

  1. I want you to come to my party.
  2. I was allowed to stay up late.
  3. They don't let us bring food.
  4. ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
  5. Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?

D. Sa Konteksto

  1. to work
  2. choose
  3. wear
  4. to use
  5. to take
  6. find / to find

E. Ikaw Naman

  1. My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
  2. We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.

F. Halo-halong Balik-aral

  1. to help
  2. The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
  3. My bike was stolen.
App para sa AndroidMatuto Kahit Saan Google Play