SlowingoDilbilgisi
B2 8 / 30

İngilizce Non-Defining Relative Clauses: Virgüllü Sıfat Cümlecikleri

Non-Defining Relative Clauses

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda bir kişi, şey, yer ya da zaman hakkında virgüllerle ek bilgi verebileceksiniz — My sister, who lives in Oslo, is a pilot. Virgüllerin anlamı nasıl değiştirdiğini anlayacak, bütün bir cümleye yorum yapmak için which kullanacak ve some of whom / most of which yapılarını kullanabileceksiniz.

Temel Fikir

Bir relative clause (sıfat cümleciği) çok farklı iki iş yapabilir.

Defining (tanımlayıcı) cümlecik (A2-29, B1-20) size hangisi olduğunu söyler. O olmadan dinleyici kimden ya da neyden söz ettiğinizi bilemez: The woman who called you is my boss. — Hangi kadın? Seni arayan kadın.

Non-defining (tanımlamayan) cümlecik ise zaten belli olan bir şey hakkında ek bilgi verir. Sahnede bir an seyirciye dönüp kısa bir yan söz söyleyen, sonra sahneye geri dönen bir oyuncu düşünün. Oyunun o söze ihtiyacı yoktur, ama söz bir şey katar: My boss, who is from Ireland, called today. Tek bir patronum var; cümlecik onun hakkında sadece daha fazla bilgi veriyor. Cümleciği çıkarırsanız cümle yine tam anlamlıdır.

Virgüller bu yan sözü işaretler. Konuşmada kısa duraklamalara dönüşürler ve ses biraz alçalır. Cümlecik ayrı bir yorum olduğu için kuralları daha katıdır: that kullanılmaz ve ilgi zamiri (relative word) asla atlanamaz.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede sıfat cümleciği ismin önüne gelir ve -en, -dığı gibi eklerle kurulur. Virgül kullanmadığımız için "Toronto'da yaşayan ağabeyim" sözü, kaç ağabeyiniz olduğunu göstermez. İngilizcede ise bunu virgüller gösterir. Bütün bir cümleye yaptığımız yorumu Türkçede çoğu zaman "bu da" ile, sayı ve miktar ifadelerini de "…-ın çoğu / ikisi de" ile ekleriz.

Türkçeİngilizce
Toronto'da yaşa-yan ağabeyim mimar. (birden fazla ağabey)My brother who lives in Toronto is an architect.
Ağabeyim mimar; Toronto'da yaşıyor. (tek ağabey)My brother, who lives in Toronto, is an architect.
Sürücü sınavından yine kaldı, bu da herkesi şaşırttı.He failed his driving test again, which surprised everyone.
İki oğlu var, ikisi de doktor.She has two sons, both of whom are doctors.
Oğlu benim sınıfımda ol-an Bay Lee ile konuştum.I spoke to Mr Lee, whose son is in my class.

Türkçede "bu da" ve "ikisi de" ile yeni bir cümle başlatmak çok doğaldır. İngilizcede ise iki tam cümle yalnızca bir virgülle bağlanamaz; iki fikri which ve of whom / of which birleştirir.

Yapı

Non-defining cümleciklerde ilgi zamirleri

KelimeNeyi anlatırÖrnek
whoinsanlar (özne ya da nesne)My uncle, who is a chef, cooked dinner.
whominsanlar (nesne; resmî)The director, whom I met last year, has retired.
whichşeyler, hayvanlar, bütün cümlelerThe museum, which opened in 2019, is free.
whosesahiplik (insanlar ve şeyler)Our neighbour, whose dog barks all night, is moving.
whereyerlerWe stayed in Porto, where my parents met.
whenzamanlarI'll call you on Friday, when I'm less busy.

Kurallar

Kural✅❌
Cümleciğin iki yanında virgül (cümle sonundaysa tek virgül)My car, which is ten years old, still runs well.My car which is ten years old still runs well.
that kullanılmazParis, which I love, is expensive.Paris, that I love, is expensive.
İlgi zamiri atlanamazThe film, which I saw yesterday, was great.The film, I saw yesterday, was great.

Miktar + of whom / of which

MiktarİnsanlarŞeyler
some / many / most / all / none / both / neither / one / two…+ of whom+ of which
ÖrnekI have three brothers, all of whom live abroad.She wrote five novels, two of which became films.

Yorum cümleciği

Ana cümle, which … (bütün cümle hakkında)
The train was cancelled,which meant we had to take a taxi.

Kullanımlar

1Defining ve non-defining — virgüller anlamı değiştirir

Virgül yoksa cümlecik hangisi olduğunu belirler. Virgül varsa, zaten belli olan bir şey hakkında bilgi ekler. Anlam farklı olabilir.

My brother who lives in Toronto is an architect.
Toronto'da yaşayan ağabeyim mimar.
birden fazla ağabeyim var
My brother, who lives in Toronto, is an architect.
Ağabeyim mimar; bu arada Toronto'da yaşıyor.
tek ağabeyim var
The students who passed the exam got a certificate.
Sınavı geçen öğrenciler sertifika aldı.
sadece bazıları geçti
The students, who passed the exam, got a certificate.
Öğrencilerin hepsi sınavı geçti ve sertifika aldı.
hepsi geçti
Mount Everest, which is on the border of Nepal and China, attracts thousands of climbers.
Nepal–Çin sınırında bulunan Everest Dağı binlerce dağcıyı kendine çekiyor.
tek olan bir şey: cümlecik her zaman non-defining

2Ek bilgi vermek — who, which, whom

İnsanlar için who, şeyler için which kullanın. Resmî yazıda kişi nesne konumundaysa whom kullanılır; konuşmada çoğu kişi who der. Cümlecik cümlenin ortasında ya da sonunda olabilir.

Our new manager, who started on Monday, seems very friendly.
Pazartesi işe başlayan yeni müdürümüz çok cana yakın görünüyor.
I've just finished the novel you lent me, which took me six months.
Bana ödünç verdiğin romanı az önce bitirdim; altı ayımı aldı.
Dr Patel, whom many patients ask for by name, works only on Tuesdays.
Pek çok hastanın özellikle istediği Dr. Patel sadece salı günleri çalışıyor.
resmî
We're flying with SkyLink, which I've never used before.
SkyLink ile uçuyoruz; bu şirketle daha önce hiç uçmadım.
My grandmother, who is 92, still swims every morning.
Babaannem doksan iki yaşında ve hâlâ her sabah yüzüyor.

3Bütün bir cümleye yorum yapan which

Which, sadece bir isme değil, önceki cümlenin bütün fikrine de yorum yapabilir. Bu cümlecik, yorum yaptığı cümleden sonra ve bir virgülden sonra gelir. Burada what kullanılamaz. Türkçedeki "bu da" yapısının karşılığıdır.

He failed his driving test again, which surprised everyone.
Sürücü sınavından yine kaldı, bu da herkesi şaşırttı.
The flight was delayed by six hours, which meant we missed our connection.
Uçuş altı saat rötar yaptı, bu yüzden aktarmayı kaçırdık.
She offered to drive me home, which was really kind of her.
Beni eve bırakmayı teklif etti; bu çok incelikliydi.
Prices have gone up again, which is why we're eating out less.
Fiyatlar yine arttı; bu yüzden dışarıda daha az yiyoruz.

4Miktar + of whom / of which

Bir sayı ya da miktar ifadesinden sonra insanlar için of whom, şeyler için of which kullanın. Bu yapı iki fikri tek ve akıcı bir cümlede birleştirir; yazıda yaygındır.

About fifty people applied, most of whom had no experience.
Yaklaşık elli kişi başvurdu; çoğunun hiç deneyimi yoktu.
I bought three plants, none of which survived the winter.
Üç bitki aldım, hiçbiri kışı atlatamadı.
She has two sons, both of whom are doctors.
İki oğlu var, ikisi de doktor.
The report makes several suggestions, some of which are quite expensive.
Rapor birkaç öneri sunuyor; bunların bazıları oldukça pahalı.
We visited four cities, the last of which was Kraków.
Dört şehir gezdik; sonuncusu Krakow'du.

5Non-defining cümleciklerde whose, where ve when

Whose sahiplik bildirir, where bir yer hakkında, when bir zaman hakkında bilgi ekler.

Maya, whose sister I went to school with, has just got engaged.
Kız kardeşiyle aynı okula gittiğim Maya yeni nişanlandı.
The company, whose profits doubled last year, is hiring 200 people.
Geçen yıl kârı iki katına çıkan şirket 200 kişi işe alıyor.
We had lunch in Brighton, where my cousin runs a café.
Öğle yemeğini Brighton'da yedik; kuzenim orada bir kafe işletiyor.
Come in August, when the weather is at its best.
Ağustosta gel; havanın en güzel olduğu zaman o.
In 2010, when I first moved to the city, rents were much lower.
Şehre ilk taşındığım 2010 yılında kiralar çok daha düşüktü.

Sık Yapılan Hatalar

❌My father, that is a teacher, loves football.
✅My father, who is a teacher, loves football.
Non-defining cümlecikte that kullanılmaz.
❌The book, I borrowed from you, is brilliant.
✅The book, which I borrowed from you, is brilliant.
İlgi zamiri atlanamaz.
❌He was late again, what annoyed his boss.
✅He was late again, which annoyed his boss.
Bütün bir cümleye yorum = which.
❌I have two cousins, both of them live in Dubai.
✅I have two cousins, both of whom live in Dubai.
Virgülle bağlanan iki cümle of whom ister (ya da: …cousins, and both of them live in Dubai).
❌The hotel, which we stayed in it, was lovely.
✅The hotel, which we stayed in, was lovely.
which zaten "it"in yerini tutar; tekrar etmeyin.
❌I spoke to Mr Lee, who his son is in my class.
✅I spoke to Mr Lee, whose son is in my class.
Sahiplik = whose.
❌My mother who is 60 has just retired.
✅My mother, who is 60, has just retired.
Noktalama hatası: virgülsüz cümle, birden fazla anneniz olduğunu ima eder.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "İkisi de", "çoğu" ile virgülden sonra yeni cümle başlatmak. Türkçede "Arkadaşlarının birkaçıyla tanıştım, çoğu çok cana yakındı" tamamen doğaldır. İngilizcede virgül iki tam cümleyi bağlayamaz; both of them yerine both of whom (şeyler için of which) kullanın ya da and ekleyin.

❌I met several of his friends, most of them were very friendly.
✅I met several of his friends, most of whom were very friendly.
❌He gave us lots of advice, much of it was useless.
✅He gave us lots of advice, much of which was useless.

2. "Bu da" için "what" ya da "this" kullanmak. "Yine geç kaldı, bu da patronunu kızdırdı" cümlesindeki "bu da"yı what ya da virgülden sonra this ile çevirmek çok yaygındır. Bütün bir cümleye yorum yapan kelime which'tir.

❌He was late again, what annoyed his boss.
✅He was late again, which annoyed his boss.
❌He failed his driving test again, this surprised everyone.
✅He failed his driving test again, which surprised everyone.

3. Virgülleri atlamak. Türkçede sıfat cümleciklerinde virgül kullanmadığımız için İngilizcede de virgüller kolayca unutulur. Ama virgülsüz bir cümlecik "hangisi?" sorusunu cevaplar ve tuhaf bir anlam doğurabilir.

❌My mother who is 60 has just retired.
✅My mother, who is 60, has just retired.

4. Edatı (to, in, with) düşürmek. Türkçede "sık sık konuştuğumuz komşu", "kaldığımız otel" derken ayrı bir edat kullanmayız; bu yüzden İngilizcede de cümlenin sonundaki edat unutulur. Talk to, stay in gibi fiillerin edatı cümleciğin içinde kalmalıdır (yer için where de kullanılabilir).

❌Our neighbour, who we often talk, is from Brazil.
✅Our neighbour, who we often talk to, is from Brazil.

5. "Arabası" gibi iyelik yapılarını "who her / who his" ile çevirmek. "Arabası bozulmuş olan Anna" yapısındaki iyelik ekini who her car diye çevirmek yaygın bir hatadır. Sahiplik için tek kelime yeter: whose.

❌I called Anna, who her car had broken down.
✅I called Anna, whose car had broken down.

Karıştırılmasın

defining ve non-defining — Bkz. A2-29 ve B1-20.

The phone that I bought last week has stopped working.
Geçen hafta aldığım telefon bozuldu.
hangi telefon olduğunu belirler; that kullanılabilir
My phone, which I bought last week, has stopped working.
Telefonum bozuldu; daha geçen hafta almıştım.
ek bilgi; that değil, which

which (tek bir isim) ve which (bütün cümle)

She sent me a long email, which I haven't read yet.
Bana uzun bir e-posta gönderdi; henüz okumadım.
which = e-posta
She sent me a long email, which was unusual.
Bana uzun bir e-posta gönderdi, bu da alışılmadık bir şeydi.
which = e-posta göndermiş olması

which ve what — which kendinden önceki bir şeye geri döner; what "…-dığı şey" anlamındadır ve öncesinde bir şey yoktur. Bkz. B2-20.

He said nothing, which was strange.
Hiçbir şey söylemedi, bu da tuhaftı.
What he said was strange.
Söylediği şey tuhaftı.

Whom ya da which'ten önce edat gelen resmî yapılar (the colleague to whom I spoke) C1-15'te işlenir. Diğer virgül kuralları B2-27'de.

Yazım ve Telaffuz

  • Konuşmada non-defining cümleciğin önünde ve arkasında kısa bir duraklama olur; cümlecik bir yan söz gibi biraz daha alçak sesle ve hızlı söylenir: My brother | who lives in Toronto | is an architect.
  • Defining cümlecikte duraklama yoktur: My brother who lives in Toronto is an architect tek parça halinde söylenir.
  • Cümlecik cümlenin ortasındaysa iki virgül gerekir: biri önüne, biri arkasına.
  • whose (sahiplik) ve who's (= who is / who has) aynı okunur: /huːz/ — "huuz". Who's that? / The man whose car…
  • whom /huːm/ — "huum" — resmîdir ve konuşmada nadirdir.

Altın Kural

Ek bilgi mi veriyorsunuz? Onu virgüllerin arasına alın ve who / whom / which / whose / where / when kullanın — that değil — ve ilgi zamirini asla atlamayın.

Alıştırmalar

A. Yapı

Boşluğa uygun ilgi zamirini yazın. 7. maddede cümleleri birleştirin.

  1. My best friend, lives next door, is a nurse.
  2. The castle, was built in 1250, is now a hotel.
  3. Our teacher, husband is a famous chef, invited us to dinner.
  4. We went to Lisbon, we ate the best seafood of our lives.
  5. The company has 300 employees, most of work from home.
  6. I've read his three books, none of I enjoyed.
  7. Cümleleri ek bilgi vererek birleştirin: Rome has nearly three million people. It is the capital of Italy.

B. Anlam

Cümlenin anlamına göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Kim hastalandı? "The guests, who ate the fish, got sick."
  2. Kim hastalandı? "The guests who ate the fish got sick."
  3. "He forgot my birthday, which hurt me" cümlesinde which neyi anlatıyor?
  4. Doğru olanı seçin: I missed the bus, … meant I was late.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. My car, that is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of them are lawyers.
  3. The restaurant, we went to last night, was excellent.
  4. Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. Bağlam İçinde

Her boşluğa bir ilgi zamiri (who, whom, which, whose, where, when) ya da bir miktar kelimesi gelir.

Aileye bir e-posta
Hi Ana! We're having a great time in Edinburgh, 16 it hasn't stopped raining since Monday! We're staying with Uncle Tom, 17 house is right in the old town. His two sons, 18 of 19 study music, play the piano every evening. Yesterday we visited the castle, 20 was built on top of an old volcano. Then Tom's car broke down, 21 meant we had to walk home in the rain!

E. Sıra Sende

  1. Bir aile üyeniz ya da arkadaşınız hakkında who ya da whose ile ek bilgi veren bir cümle yazın.
  2. Son zamanlarda olan bir şeyi yazın, sonra which ile ona yorum yapın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-29 İngilizce Relative Clauses: Who, Which, That ve Where Kullanımı
    A dentist is someone ___ looks after your teeth. …
  2. B1-20 İngilizce Relative Clauses: Whose, Where, When ve Zamirin Düşmesi
    That's the woman son plays in my team.
  3. B2-07 İngilizce Need, Needn't Have ve Be Supposed To: Zorunluluk ve Gereklilik
    We (needn't bring) our umbrellas — it was sunny all day.
  4. B2-06 İngilizce Must Have, Can't Have, Might Have: Geçmişle İlgili Tahmin
    She (can't see) the message — her phone was off.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. who
  2. which
  3. whose
  4. where
  5. whom
  6. which
  7. Rome, which is the capital of Italy, has nearly three million people. / Rome, which has nearly three million people, is the capital of Italy.

B. Anlam

  1. all the guests
  2. only some of the guests
  3. the fact that he forgot
  4. which

C. Hatayı Bul

  1. My car, which is very old, broke down again.
  2. She has two daughters, both of whom are lawyers. / She has two daughters, and both of them are lawyers.
  3. The restaurant, which we went to last night, was excellent. / The restaurant we went to last night was excellent.
  4. ✓ Our flat, which has two bedrooms, is near the station.

D. Bağlam İçinde

  1. where
  2. whose
  3. both
  4. whom
  5. which
  6. which

E. Sıra Sende

  1. My cousin Lara, who works in a hospital, is coming to visit next week.
  2. My phone fell in the sink, which meant I had to buy a new one.

F. Karışık Tekrar

  1. who
  2. whose
  3. needn't have brought / didn't need to bring
  4. can't have seen / couldn't have seen
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play