İngilizcede Zarfların Yeri: Still, Yet, Already, Even, Only, Also
Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda still, already, also, even, only ve no longer gibi kısa zarfları (adverbs) cümlenin ortasına doğru yerleştirebilecek, still, yet ve already arasında seçim yapabilecek, bir şeyin bittiğini söyleyebilecek (not… any more, no longer) ve even ile only'yi kastettiğiniz kelimeyi göstermek için kullanabileceksiniz.
Temel Fikir
İngilizcede birçok kısa zarf cümlede özel bir yerde oturmayı sever: cümlenin orta koltuğu. Bu koltuğu always, usually, never gibi kelimelerden zaten tanıyorsunuz (A1-15). Orta koltuk şuradadır:
- ana fiilden önce: She still lives with her parents.
- be fiilinden sonra: She's still at work.
- ilk yardımcı fiilden ya da modaldan sonra: I've already eaten. You can also pay by card.
Bir şey asla olmaz: zarf fiil ile nesnesinin arasına oturmaz. She also plays the piano deriz; She plays also the piano demeyiz.
Bazı kelimeler başka koltukları tercih eder. Yet, too, as well ve any more genellikle sonda oturur. Even ve only ise özeldir: bir işaret parmağı gibi çalışırlar. Onları yerinden oynatırsanız başka bir kelimeyi gösterirsiniz ve anlam değişir: Only I saw her (onu benden başka kimse görmedi) ve I saw only her (ondan başka kimseyi görmedim).
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçede de / da ve bile odakladıkları kelimenin arkasına gelir: "Ben de", "babaannem bile". İngilizcede also ve even ise genellikle orta koltukta ya da gösterdikleri kelimenin önünde durur. Sadece / yalnızca ise iki dilde de aynı çalışır: kastettiğiniz kelimenin önüne gelir.
| Türkçe | İngilizce |
|---|---|
| Hâlâ ailesiyle yaşıyor. | She still lives with her parents. |
| Henüz bitirmedim. | I haven't finished yet. |
| Zaten yedim. / Çoktan yedim. | I've already eaten. |
| Artık orada oturmuyoruz. | We don't live there any more. |
| Piyano da çalıyor. | She also plays the piano. / She plays the piano too. |
| Babaannemin bile akıllı telefonu var. | Even my grandmother has a smartphone. |
| Sadece Maria kahvaltıda çay içiyor. | Only Maria drinks tea at breakfast. |
Türkçede fiil hep sondadır, bu yüzden zarfın "fiilden sonra" ya da "fiil ile nesne arasında" olması diye bir sorun yoktur. İngilizcede ise zarfın yerini fiile göre seçmeniz gerekir.
Yapı
Orta koltuk
| Cümledeki fiil | Yer | Örnek |
|---|---|---|
| tek bir ana fiil | fiilden önce | She still works here. / I also play tennis. |
| be (ana fiil) | be'den sonra | He's already at the airport. / It's no longer open. |
| yardımcı fiil / modal + ana fiil | ilk yardımcı fiilden sonra | I have already paid. / We can even stay longer. |
| olumsuz yardımcı fiil + still | still olumsuz yardımcı fiilden önce | I still haven't finished. |
Son konum
| Kelime | Örnek |
|---|---|
| yet (olumsuz, soru) | Have you finished yet? / I haven't finished yet. |
| any more / any longer (olumsuz) | She doesn't live here any more. |
| too / as well | I play tennis too. / I play tennis as well. |
| already (sonda da olabilir) | Are you leaving already? |
Still, yet, already: anlam
| Kelime | Anlam | Genellikle hangi cümlede |
|---|---|---|
| still | hâlâ: bir durum sürüyor — belki beklenenden uzun | olumlu, soru; şaşkınlık ya da sabırsızlık için olumsuz yardımcı fiilden önce |
| yet | henüz: beklenen bir şey şimdiye kadar olmadı | olumsuz, soru |
| already | zaten / çoktan: beklenenden erken oldu | olumlu (soruda: şaşkınlık) |
| not… any more / any longer | artık …-miyor: bir durum sona erdi | olumsuz |
| no longer | artık …-miyor (daha resmî) | olumlu fiil |
Any more özellikle Amerikan İngilizcesinde çoğu zaman bitişik yazılır: anymore.
Kullanımlar
1Orta koltuk kuralı
Still, already, also, even, just, only ve no longer gibi kısa zarflar ana fiilden önce, be'den sonra ya da ilk yardımcı fiilden sonra gelir. Fiil ile nesnesinin arasına girmezler. Sıklık zarfları (A1-15) da aynı koltuğu kullanır — rarely ve onun daha resmî eşi seldom dahil.
2still, yet ve already
Still = bir şey sürüyor ("hâlâ"). Yet = bir şey bekleniyor ama şimdiye kadar olmadı ("henüz"); genellikle olumsuz cümlelerin ve soruların sonunda durur (resmî İngilizcede I haven't yet decided de denebilir). Already = beklenenden erken ("zaten, çoktan"). Olumsuz yardımcı fiilden önceki still şaşkınlık ya da sabırsızlık gösterir. Already ve yet'in present perfect ile kullanımı için bkz. A2-17.
3not… any more, not… any longer, no longer
Bunlar bir durumun sona erdiğini söyler: Türkçedeki "artık …-miyor". Not… any more ve not… any longer olumsuz cümlenin sonuna gelir. No longer daha resmîdir; orta koltuğa oturur ve fiil olumludur.
4even — şaşırtıcı bir şey
Even bir şeyin şaşırtıcı ya da beklenenden fazla olduğunu gösterir: "bile". Orta koltukta genellikle fiile ya da ondan sonra geleni vurgular; bir öznenin ya da başka bir kelimenin önünde ise o kelimeyi gösterir. Not even / didn't even = beklediğiniz bu küçük şey bile olmadı.
5only — işaret parmağını oynatmak
Only vurguladığı kelimeyi gösterir ve anlam, yerine göre değişir. Yazıda only'yi kastettiğiniz kelimenin hemen önüne koyun. Konuşmada only genellikle orta koltukta durur ve vurgu odağı gösterir.
6also, too, as well
Also orta koltuğa oturur. Too ve as well cümlenin sonuna gelir ve konuşmada daha yaygındır. Üçü de Türkçedeki "de / da" demektir. Bkz. A1-29.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "De / da" gibi zarfı fiilden sonra koymak. Türkçede de / da odakladığı kelimenin arkasına gelir ve fiil zaten sondadır: "Piyano da çalıyor." İngilizceye çevirirken also kolayca fiilin arkasına, nesnenin önüne kayar. Also orta koltuğa gelir; sona koymak istiyorsanız too ya da as well kullanın.
2. Çift olumsuzluk: "artık … değil", "hiç … yok". Türkçede "Hiçbir şey görmedim" gibi çift olumsuzluk normaldir. İngilizcede ise no longer tek başına olumsuzdur; yanına don't gelmez. Ya not… any more / any longer ya da olumlu fiille no longer kullanın.
3. "Artık" kelimesini her zaman "any more" ile çevirmek. Türkçedeki artık iki iş görür: "Dükkân artık pazar günleri açılmıyor" (= bitti → not… any more) ve "Artık hazırım" (= şimdi → now). Any more yalnızca olumsuz cümlenin sonunda, "bitti" anlamında kullanılır.
4. "Henüz" ve "daha" kelimelerini her yerde "yet" ile çevirmek. Türkçede henüz ve daha olumlu cümlede "yeni / az önce" anlamına da gelir: "Henüz geldim." İngilizcede yet olumlu cümlede bu anlamda kullanılmaz; "az önce" için just, "çoktan" için already gerekir.
5. "Bile" kelimesini Türkçedeki gibi sona koymak. "Bir bardak su bile ikram etmediler" yapısını kelime kelime çevirince even nesnenin önüne kayar. Bu cümle anlaşılır, ama doğal sıra didn't even + fiil'dir.
Karıştırılmasın
still ve yet — İkisi de "şimdiye kadar" hakkındadır. Still bir durumun sürdüğünü söyler; yet beklenen bir şeyin olmadığını söyler. Still + olumsuz daha sabırsız duyulur.
Only I… ve I only… — Only'nin yeri değişince anlam da değişir.
already ve all ready — Already = beklenenden erken, "zaten / çoktan"; all ready = tamamen hazır (all + sıfat).
Only, even ve also'nun resmî yazıdaki kullanımı için bkz. C2-06.
Yazım ve Telaffuz
- already tek kelimedir ve tek l ile yazılır; all ready iki kelimedir.
- any more (iki kelime) İngiliz İngilizcesinde standarttır; anymore (tek kelime) Amerikan İngilizcesinde yaygındır. İkisi de doğrudur.
- yet /jet/ — "yet" diye okunur: yes kelimesinin sonundaki s yerine t. even /ˈiːvn/ — "iivn". only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US) — "ounli".
- Konuşmada only ya da even'ın gösterdiği kelime vurgulanır: I only had a ticket / Even my grandmother has one.
Altın Kural
Kısa zarfları orta koltuğa koyun: ana fiilden önce, be'den sonra, ilk yardımcı fiilden sonra — asla fiil ile nesnesinin arasına değil. Yet, any more, too ve as well genellikle sona gelir. Only ve even'ı, özellikle yazıda, göstermek istediğiniz kelimenin yanına koyun. Türkçedeki de / da ve bile gibi kelimeyi arkadan izlemeyin.
Alıştırmalar
A. Yapı
Zarfı cümlede doğru yere koyun ya da cümleyi verilen ifadeyle yeniden yazın.
-
still kelimesini cümleye ekleyin: She lives in the same flat.flat (UK) = apartment (US)
-
already kelimesini cümleye ekleyin: I've booked the tickets.
-
also kelimesini cümleye ekleyin: He can play the guitar.
-
still kelimesini cümleye ekleyin: They haven't replied.
-
no longer ile yeniden yazın: She doesn't work here any more.
-
any more ile yeniden yazın: The café is no longer open.
B. Anlam
Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.
-
Doğru olanı seçin: Have you sent the email …?
-
Doğru olanı seçin: It's midnight and the neighbours are … having a party.
-
Doğru olanı seçin: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
-
Hangi cümle "başka kimse gelmedi" demektir?
-
Doğru olanı seçin: He didn't … say thank you.
C. Hatayı Bul
Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.
-
I like also jazz.
-
I don't work there no longer.
-
My parents still haven't sold their old car.
-
Is the bus yet here?
D. Bağlam İçinde
Kelime kutusu: still, any more, yet, already, too, even (bir kelimeyi birden fazla kullanabilirsiniz)
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!
E. Sıra Sende
-
Hayatınız hakkında iki cümle yazın: hâlâ yaptığınız bir şey ve artık yapmadığınız bir şey.
-
Şaşırtıcı bir şey hakkında even ile bir cümle yazın.
F. Karışık Tekrar
-
A1-15 İngilizce Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency): Always, Usually, Never never kelimesini cümleye ekleyin: She is late for work.
-
A2-17 İngilizce Present Perfect ile Just, Already ve Yet Kullanımı I haven't finished my homework ___. …
-
A2-19 Present Perfect mi, Past Simple mı? İngilizcede İki Geçmiş Zamanın Farkı I (see) that film last week.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- She still lives in the same flat.
- I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
- He can also play the guitar.
- They still haven't replied.
- She no longer works here.
- The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.
B. Anlam
- yet
- still
- already
- Only Tom came to the party.
- even
C. Hatayı Bul
- I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
- I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
- ✓ My parents still haven't sold their old car.
- Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?
D. Bağlam İçinde
- still
- any more / anymore / any longer
- yet / already
- still
- already / even
- too / as well
- even
E. Sıra Sende
- I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
- My dog is very clever — he can even open the fridge.
F. Karışık Tekrar
- She is never late for work.
- yet
- saw
