The bilan joy nomlari: daryo, davlat, shahar va mehmonxona nomlarida artikl
The with Names and Places
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz biror nom the oladimi yoki artiklsiz keladimi, aniqlay olasiz: daryolar, dengizlar, togʻlar, davlatlar, shaharlar, koʻchalar, mehmonxonalar, muzeylar, aeroportlar, universitetlar va boshqalar.
Asosiy gʻoya
Nom allaqachon bitta yagona narsani koʻrsatadi, shuning uchun koʻp nomlarga artikl umuman kerak emas: Paris, Japan, Everest, Oxford Street.
Ustiga nomlar yozilgan globusni tasavvur qiling. Baʼzi nomlar oddiy nom: Brazil, Lima, Lake Victoria. Ular yolgʻiz turadi. Boshqa nomlar aslida tasvir yoki guruh, va ular the oladi: the United States (shtatlar guruhi), the Republic of Ireland (tasvir: qaysi respublika?), the Alps (koʻp togʻlar). Globus boʻylab oqadigan yoki choʻzilib yotgan uzun obyektlar ham the oladi: daryolar, dengizlar, okeanlar, choʻllar: the Nile, the Pacific, the Sahara.
Binolar va tashkilotlar ham shunga oʻxshash mantiqqa boʻysunadi. of li nom tasvir, shuning uchun the oladi: the University of Leeds. Joy yoki shaxs nomidan yasalgan nom esa oddiy nomga oʻxshaydi: Leeds University, Heathrow Airport.
Bu guruhlarni bitta-bitta nom sifatida emas, andoza sifatida oʻrganing.
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida artikl yoʻq, shuning uchun «Nil», «Orol dengizi», «Toshkent» bir xil koʻrinadi. Ammo bir foydali oʻxshashlik bor: oʻzbekcha nomda -lar boʻlsa, yaʼni u guruhni bildirsa, inglizcha nom koʻpincha the oladi: «Alp togʻlari» → the Alps, «Kanar orollari» → the Canary Islands, «Amerika Qoʻshma Shtatlari» → the USA. Bu qatʼiy qoida emas (the Netherlands oʻzbekchada shunchaki «Niderlandiya»), lekin yaxshi yordamchi. Daryo, dengiz va choʻl nomlarini esa alohida eslab qoling: oʻzbekchada «daryo», «dengiz», «choʻl» soʻzi qoʻshiladi, inglizchada esa the qoʻyiladi.
| Oʻzbekcha | Turi | Inglizcha |
|---|---|---|
| Nil daryosi, Temza | daryo | the Nile, the Thames |
| Alp togʻlari | togʻ tizmasi (guruh) | the Alps |
| Kanar orollari | orollar guruhi | the Canary Islands |
| Amerika Qoʻshma Shtatlari | guruh soʻzi bor davlat | the USA |
| Meksika, Toronto | oddiy davlat va shahar | Mexico, Toronto (artiklsiz) |
| Kilimanjaro, Komo koʻli | bitta togʻ, bitta koʻl | Kilimanjaro, Lake Como (artiklsiz) |
| Lids universiteti | joy + University | Leeds University (artiklsiz) yoki the University of Leeds |
Tuzilish
the
| Guruh | Misollar |
|---|---|
| daryolar va kanallar | the Thames, the Amazon, the Danube, the Panama Canal |
| dengizlar va okeanlar | the Mediterranean, the Atlantic, the Red Sea |
| togʻ tizmalari | the Alps, the Andes, the Himalayas |
| choʻllar | the Sahara, the Gobi |
| koʻplikdagi yoki «ittifoq» nomli davlatlar | the USA, the UK, the Netherlands, the Philippines, the Czech Republic, the United Arab Emirates |
| orollar yoki koʻllar guruhi | the Canary Islands, the Great Lakes |
| mehmonxonalar, kinoteatrlar, teatrlar | the Ritz, the Odeon, the Globe |
| muzeylar va galereyalar | the British Museum, the Louvre, the Prado |
| gazetalar | the Guardian, the New York Times |
| of li nomlar | the University of Leeds, the Bank of England, the Tower of London |
Artiklsiz
| Guruh | Misollar |
|---|---|
| koʻp davlatlar va barcha qitʼalar | France, Brazil, Kenya, Asia, South America |
| shahar va qishloqlar (kam uchraydigan istisno: The Hague) | Tokyo, Cairo, Lima |
| koʻchalar, yoʻllar, maydonlar, bogʻlar | Oxford Street, Fifth Avenue, Times Square, Central Park |
| yakka togʻlar | Everest, Kilimanjaro, Mount Fuji |
| yakka koʻllar va orollar | Lake Geneva, Lake Victoria, Sicily |
| aeroportlar va vokzallar | Heathrow Airport, Victoria Station |
| joy yoki shaxs nomidagi universitetlar | Leeds University, Harvard University |
| egalik 's li nomlar | St Paul's Cathedral, McDonald's |
Qoʻllanish
1Suv: daryolar, dengizlar, okeanlar va kanallar the oladi
Daryolar, dengizlar, okeanlar va kanallar the oladi, hatto river soʻzi tushirib qoldirilsa ham. Koʻllar boshqacha: yakka koʻl artiklsiz keladi.
2Togʻlar va choʻllar
Togʻ tizmalari va choʻllar the oladi. Yakka togʻlar artiklsiz keladi (the Matterhorn kabi bir nechta istisnoni yodlash kerak).
3Davlatlar, qitʼalar va shaharlar
Koʻp davlatlar, barcha qitʼalar va deyarli barcha shaharlar artiklsiz keladi. Nomda koʻplik yoki States, Kingdom, Republic, Emirates kabi «guruh» soʻzi boʻlsa, the ishlating.
4Koʻchalar, maydonlar va bogʻlar
Koʻchalar, yoʻllar, maydonlar va bogʻlar odatda artiklsiz keladi. Bir nechta nom istisno (the High Street, Britaniyada).
5Mehmonxonalar, kinoteatrlar, muzeylar va gazetalar the oladi
Mehmonxonalar, kinoteatrlar, teatrlar, muzeylar, galereyalar va gazetalar odatda the oladi. Egalik 's li nomlar asosiy istisno (6-qoʻllanishga qarang).
6Joy yoki shaxs nomi bilan atalgan aeroport, vokzal va universitetlar
Nom shunchaki joy yoki shaxs nomi + Airport / Station / University boʻlsa, artikl qoʻyilmaydi. Egalik 's li nomlar ham artiklsiz keladi.
7the + of li nomlar
Nomda of boʻlsa, u tasvir, shuning uchun the oladi. Bitta universitetning ikki nomini solishtiring.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. Daryo, dengiz va choʻl nomlarida the tushib qoladi. Oʻzbekchada «Zarafshon», «Orol dengizi», «Qizilqum» deymiz va hech narsa qoʻshmaymiz. Ingliz tilida bu nomlar oldida the turadi, xuddi the Nile kabi.
2. «Guruh» soʻzi bor davlat nomlari. «Birlashgan Arab Amirliklari», «Qoʻshma Shtatlar» deganda oʻzbekchada artikl yoʻq, lekin ingliz tilida bunday nomlar har doim the oladi. Ayniqsa, mehnat yoki oʻqish uchun ketgan qarindoshlar haqida gapirganda bu xato koʻp uchraydi.
3. Mehmonxona va muzey nomlari. Oʻzbekchada «Hyatt Regency mehmonxonasi», «Ermitaj muzeyi» deymiz va nom oldida hech narsa yoʻq. Ingliz tilida mehmonxona, muzey va teatr nomlari odatda the oladi.
Adashtirmang
Leeds University va the University of Leeds — Joy bitta, nom shakli ikkita. Joy + University → artiklsiz; University of + joy → the.
Bitta va guruh — Yakka koʻl, orol yoki togʻ artiklsiz keladi; ularning guruhi esa the oladi.
Umumiy geografiya soʻzlari va nomlar — Umumiy soʻzlar oddiy artikl qoidalariga boʻysunadi B1-22: I love the sea (umuman dengiz, hammamiz biladigan), lekin the Mediterranean bu nom. Nomlar bilan nozikroq tanlovlar (the Smiths, a Picasso) C2-05 da.
Imlo va talaffuz
- Unli tovush bilan boshlanadigan nomdan oldin the odatda /ði/ deb aytiladi: the Atlantic, the Andes, the Amazon, the Odeon. Undosh tovushdan oldin esa /ðə/: the Nile.
- /ð/ tovushini aytish uchun til uchini yuqori va pastki tishlar orasiga yengil qoʻying va ovoz bilan havo chiqaring. Uni «z» yoki «d» ga almashtirmang.
- Gap oʻrtasida the kichik harf bilan yoziladi (in the Netherlands). Bosh harfli The faqat nomning rasmiy qismi boʻlganda ishlatiladi, masalan The Hague; koʻp gazetalar ham oʻz nomida The deb yozadi.
- the USA va the UK harfma-harf aytiladi. U undosh tovush /j/ bilan boshlanadi, shuning uchun bu yerda the /ðə/ boʻladi: /ðə juː es ˈeɪ/, /ðə juː ˈkeɪ/. Urgʻu oxirgi harfga tushadi.
- Nomlarni oʻzbekcha talaffuz qilmang: Thames /temz/ deb aytiladi, th bu yerda /t/; Louvre /ˈluːvrə/.
Oltin qoida
Oddiy nom (davlat, shahar, koʻcha, yakka togʻ yoki koʻl, aeroport) → artiklsiz. Koʻplikdagi yoki guruh nomi, of li nom, daryo, dengiz, okean, choʻl yoki togʻ tizmasi hamda koʻp mehmonxona, muzey va gazetalar → the.
Mashqlar
A. Tuzilish
Toʻgʻri javobni tanlang:
-
___ Danube flows through four capital cities. …
-
My cousin lives in Canada. (the / no article)
-
We swam in ___ Atlantic. …
-
They crossed ___ Sahara on camels. …
-
Have you ever climbed Mount Fuji? (the / no article)
-
We stayed at ___ Plaza Hotel. …
-
Our flight leaves from Gatwick Airport. (the / no article)
-
She works for ___ Bank of England. …
B. Maʼno
Vaziyatga mos javobni tanlang.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: She studied at ….
-
Toʻgʻri javobni tanlang: She studied at .
-
Toʻgʻri javobni tanlang: We went sailing on ….
-
Toʻgʻri javobni tanlang: They live in ….
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
The Mount Everest is in the Himalayas.
-
We walked along the Oxford Street.
-
I read about it in Guardian.
-
They spent a week in the USA.
-
Thames runs through London.
D. Kontekstda
Matnni toʻldiring: the yoki no article deb yozing.
After two days in 18 Rome, we flew to 19 Netherlands. We landed at 20 Schiphol Airport and stayed at 21 Grand Hotel near the centre. The next day we visited 22 Rijksmuseum and took a boat along the canals. Next week we're going to 23 Alps for some hiking!
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Mamlakatingiz haqida ikkita gap yozing: birida daryo, dengiz yoki togʻ tizmasi boʻlsin (the bilan), ikkinchisida shahar yoki yakka togʻ (artiklsiz).
-
Qilmoqchi boʻlgan sayohatingiz haqida yozing: davlat, muzey yoki mehmonxona va aeroport nomini keltiring.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
B1-22 Artikllar oʻzbekcha: a / an, the yoki artiklsiz? Umumiy va aniq maʼno I go swimming twice week.
-
B1-19 Gerund oʻzbekcha: -ing shakli ot vazifasida va predloglardan keyin (look forward to seeing) It's worth (visit) the old town.
-
B1-20 Relative clauses oʻzbekcha: whose, where, when va olmoshni tushirib qoldirish («men oʻqigan kitob») Lima is the city I was born.
Javoblar
A. Tuzilish
- The
- the
- the
- the
- the
B. Maʼno
- Leeds University
- the University of Leeds
- Lake Garda
- the Philippines
C. Xatoni toping
- Mount Everest is in the Himalayas.
- We walked along Oxford Street.
- I read about it in the Guardian.
- ✓ They spent a week in the USA.
- The Thames runs through London.
D. Kontekstda
- the
- the
- the
- the
E. Sizning navbatingiz
- The Danube flows through my country. Budapest is the capital.
- I'd like to visit Peru, stay at the Hotel Sol in Lima and fly from Madrid Airport.
F. Aralash takrorlash
- a / per
- visiting
- where
