Cấu trúc be going to: nói về dự định và dự đoán có căn cứ (Be Going To)
Be Going To: Plans and Evidence
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói về kế hoạch, dự định của mình và đưa ra dự đoán dựa vào những gì bạn đang thấy — bằng am/is/are going to + động từ nguyên mẫu.
Ý chính
Going to là một cách nói về tương lai nhưng "chân vẫn đứng ở hiện tại". Hãy nhìn vào ngữ pháp: I am going to… — động từ be ở thì hiện tại. Điều đó cho bạn biết: hành động tương lai đã gắn với bây giờ.
Có hai cách mà tương lai đã "đang trên đường đến". Thứ nhất, nó nằm trong đầu bạn: bạn đã quyết định rồi, nên kế hoạch đã có từ bây giờ — I'm going to learn to drive. Thứ hai, nó nằm ngay trước mắt bạn: bạn thấy dấu hiệu ngay lúc này — mây đen, một cái ly sát mép bàn — It's going to rain. That glass is going to fall.
Hãy hình dung một quả bóng đang lăn về phía khung thành. Ai đó đã sút nó; giờ nó đang lăn, và bạn thấy được nó sẽ đi đến đâu. Going to là quả bóng đang trên đường đi.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt thường dùng sẽ cho hầu hết mọi chuyện ở tương lai. Nhưng khi nói về dự định, người Việt hay dùng định (Tôi định học lái xe), và khi thấy điều gì sắp xảy ra, ta dùng sắp (Trời sắp mưa). Hai chữ này rất gần với going to. Vì vậy, đừng dịch mọi chữ "sẽ" thành will: hãy tự hỏi đã quyết từ trước hay có dấu hiệu trước mắt không.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Năm nay tôi định học lái xe. | I'm going to learn to drive this year. | dự định đã có từ trước → going to |
| Cuối tuần này chúng tôi sẽ sơn lại bếp. | We're going to paint the kitchen at the weekend. | có "sẽ", nhưng là kế hoạch đã quyết → going to |
| Nhìn mây kìa — trời sắp mưa rồi. | Look at those clouds — it's going to rain. | dấu hiệu trước mắt → going to |
| Cẩn thận! Cái ly sắp rơi kìa. | Careful! That glass is going to fall. | chủ ngữ số ít → is |
| Bạn định nói thật với anh ấy không? | Are you going to tell him the truth? | câu hỏi: đảo be lên trước, không dùng do |
| Tôi định gọi cho bạn, nhưng tôi quên mất. | I was going to call you, but I forgot. | dự định trong quá khứ không thành → was going to |
Khác với tiếng Việt, trong tiếng Anh be (am/is/are) không thể thiếu: "định" hay "sắp" chỉ là một chữ, nhưng tiếng Anh cần cả ba phần be + going to + động từ.
Cấu trúc
Câu khẳng định
| Chủ ngữ | be | going to | động từ nguyên mẫu |
|---|---|---|---|
| I | am ('m) | going to | call her. |
| he / she / it | is ('s) | going to | rain. |
| you / we / they | are ('re) | going to | move house. |
Câu phủ định
| Chủ ngữ | be + not | going to | động từ nguyên mẫu |
|---|---|---|---|
| I | 'm not | going to | buy it. |
| she | isn't / 's not | going to | come. |
| we | aren't / 're not | going to | stay long. |
Câu hỏi và câu trả lời ngắn
| Câu hỏi | Câu trả lời ngắn |
|---|---|
| Are you going to apply? | Yes, I am. / No, I'm not. |
| Is it going to snow? | Yes, it is. / No, it isn't. |
| What are you going to do? | I'm going to take a break. |
| When is she going to start? | Next Monday. |
Sau going to, dùng động từ nguyên mẫu: không thêm -s, không -ing, không -ed.
Cách dùng
1Kế hoạch và dự định đã quyết định trước khi nói
Dùng going to cho việc bạn đã quyết định sẽ làm. Quyết định đó có từ trước lúc nói.
2Dự đoán dựa vào dấu hiệu ở hiện tại
Dùng going to khi bạn thấy, nghe hoặc cảm nhận được điều gì đó ngay bây giờ cho biết chuyện gì sắp xảy ra.
3Hỏi về dự định của người khác
Dùng câu hỏi với going to để hỏi về ý định của ai đó.
4Was going to — dự định trong quá khứ (giới thiệu trước)
Was/were going to có nghĩa là bạn đã có một dự định trong quá khứ. Thường thì dự định đó không thành. Phần này được học đầy đủ ở B2-18.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Định" chỉ là một chữ — quên mất be. Tôi định đi Đà Lạt chỉ có một chữ "định", nên nhiều bạn viết I going to hoặc I'm go to. Tiếng Anh cần đủ ba phần: am/is/are + going to + động từ nguyên mẫu.
2. Dịch "có định … không?" bằng do. Câu hỏi tiếng Việt Bạn có định … không? làm nhiều bạn nghĩ đến Do you…?. Với going to, câu hỏi luôn đảo be lên trước.
3. Thấy "sẽ" là dùng will. Với kế hoạch đã quyết từ trước, going to tự nhiên hơn; will thường dùng cho quyết định ngay lúc nói (xem A2-04).
4. "Sắp" với một dấu hiệu trước mắt. Xe sắp hết xăng rồi nói về điều bạn đang thấy (kim xăng). Nhiều bạn dùng will hoặc thì hiện tại; tiếng Anh tự nhiên nhất là going to.
Đừng nhầm lẫn
going to + động từ và going to + nơi chốn — Going to + động từ nói về tương lai. Going to + nơi chốn là thì hiện tại tiếp diễn của go (đang di chuyển). Cả hai đều đúng, nhưng nghĩa khác nhau.
going to và will — Going to = đã quyết định trước khi nói, hoặc dự đoán từ dấu hiệu bạn thấy được. Will dùng cho quyết định ngay lúc nói, lời đề nghị giúp đỡ, lời hứa và dự đoán theo ý kiến: xem A2-04. So sánh đầy đủ có ở A2-05.
Chính tả và phát âm
- Trong văn nói thân mật, going to trước động từ thường nghe như gonna: /ˈɡʌnə/ (UK và US), hoặc /ˈɡɒnə/ (UK). I'm gonna call her. Chỉ dùng gonna khi nói hoặc nhắn tin rất thân mật, không bao giờ dùng trong văn viết bình thường. Xem T-01.
- Gonna chỉ dùng cho nghĩa tương lai, không dùng cho nghĩa di chuyển: I'm going to the shop (không phải gonna the shop).
- to đọc nhẹ /tə/ trước phụ âm: trong going to rain, to rất ngắn, nguyên âm gần như biến mất.
- Âm cuối của going là /ŋ/: phần sau của lưỡi nâng lên chạm vòm miệng mềm. Đừng đọc thành /n/.
- I'm có âm /m/ ở cuối: hai môi khép lại rõ ràng. Nếu bỏ âm này, I'm going to thành I going to — chính là lỗi thiếu be.
- Dạng rút gọn rất phổ biến khi nói: I'm, she's, we're, isn't, aren't. Âm /s/ hoặc /z/ cuối của she's, it's phải nghe được.
Quy tắc vàng
be + going to + động từ nguyên mẫu. Dùng khi tương lai đã "đang trên đường đến": bạn đã quyết định trước khi nói (thường là "định"), hoặc bạn thấy dấu hiệu ngay bây giờ (thường là "sắp").
Luyện tập
A. Hình thức
Dùng be going to.
-
I (start) a new course in May.
-
Look at the sky! It (snow).
-
They (not / move) to the city.
-
you (watch) the match tonight?
-
What she (wear) to the wedding?
-
Đặt câu hỏi: you / tell / your boss
B. Ý nghĩa
Xác định nghĩa của câu, hoặc trả lời ngắn.
-
Kế hoạch (plan) hay dấu hiệu (evidence)? "I'm going to visit my grandma on Sunday."
-
Kế hoạch (plan) hay dấu hiệu (evidence)? "Look at that man on the ladder! He's going to fall."
-
Trả lời ngắn: Is he going to apply for the job? (Yes)
-
Kế hoạch tương lai (future plan) hay đang di chuyển (movement now)? "I'm going to the station."
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
We going to have a party.
-
She's going to travelling to Peru.
-
Do you going to help me?
-
I was going to call you, but I forgot.
D. Trong ngữ cảnh
Điền từ thích hợp để hoàn thành đoạn hội thoại; với chỗ có động từ trong ngoặc, dùng be going to.
Kim: So, what 15 you going to do this year?
Raj: I'm 16 to learn Spanish. I bought a book yesterday!
Kim: Great! I'm 17 (not / buy) any new clothes. I want to save money.
Raj: Really? Look at all those bags! You 18 (need) a bigger cupboard.
Kim: Ha! 19 your sister going to visit you this summer?
Raj: Yes, she 20. She's going to stay for two weeks.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết ba dự định cho cuối tuần tới.
-
Nhìn xung quanh bạn. Viết một dự đoán dựa vào những gì bạn đang thấy hoặc cảm thấy.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
A1-22 Thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous): cấu trúc, cách dùng và cách thêm -ing Chọn đáp án đúng: Listen! The baby ….
-
A2-01 Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous): cách dùng was/were + V-ing Điền từ thích hợp: At 9 pm yesterday I (watch) TV, so I didn't hear the phone.
-
A1-25 Cách dùng like, want và would like trong tiếng Anh (Like + V-ing, Want to, Would like) Chọn đáp án đúng: I'd like … to the cinema tonight.
Đáp án
A. Hình thức
- am going to start / 'm going to start
- is going to snow / 's going to snow
- aren't going to move / 're not going to move / are not going to move
- Are … going to watch
- is … going to wear
- Are you going to tell your boss?
B. Ý nghĩa
- plan
- evidence
- Yes, he is.
- movement now
C. Tìm lỗi sai
- We're going to have a party. / We are going to have a party.
- She's going to travel to Peru.
- Are you going to help me?
- ✓ I was going to call you, but I forgot.
D. Trong ngữ cảnh
- are
- going
- not going to buy
- 're going to need / are going to need
- Is
- is
E. Đến lượt bạn
- I'm going to visit my parents. I'm going to clean my car. I'm not going to work.
- I'm tired. I'm going to fall asleep soon.
F. Ôn tập tổng hợp
- is crying
- was watching
- to go
