Tương lai trong quá khứ: was going to, would, was about to (The Future in the Past)
The Future in the Past
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể nói về dự định, dự đoán và những việc sắp xảy ra nhìn từ một thời điểm trong quá khứ, bằng was going to, would và was about to.
Ý chính
Hãy tưởng tượng bạn tìm thấy một cuốn nhật ký cũ. Một trang viết: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." Chữ "ngày mai" ấy giờ đã là chuyện từ lâu lắm rồi. Khi kể lại câu chuyện hôm nay, bạn cần một cách để nói điều gì vẫn còn ở tương lai vào thời điểm đó trong quá khứ.
Tiếng Anh làm việc này rất đơn giản: chuyển dạng tương lai sang quá khứ. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.
Ngữ pháp thường không cho ta biết chuyện gì xảy ra tiếp theo. Nhưng was going to rất hay kể câu chuyện về một dự định đã thay đổi: I was going to call you, but my battery died. Dự định có tồn tại; hành động thì không xảy ra.
Những dạng này đặc biệt hữu ích khi kể chuyện B1-04 và khi tường thuật lời người khác B1-12.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt không đổi dạng động từ. Chữ sẽ, định, sắp giữ nguyên dù ta đang nói về hôm nay hay về mười năm trước: Cô ấy nói là sẽ đến — "sẽ" vẫn là "sẽ". Tiếng Anh thì phải "lùi" cả dạng tương lai về quá khứ. Đây là chỗ người Việt dễ sai nhất.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mình định gọi cho bạn, nhưng điện thoại hết pin. | I was going to call you, but my phone died. | định (trong quá khứ) → was going to |
| Mình đã nghĩ là bạn sẽ thích cuốn sách này. | I thought you would like this book. | sẽ sau một động từ quá khứ → would |
| Anh ấy hứa là sẽ trả lại tiền cho mình. | He promised he would pay me back. | sẽ → would |
| Lúc đó không ai biết cửa hàng nhỏ này sau này sẽ thành thương hiệu toàn cầu. | Nobody knew that this small shop would become a global brand. | nhìn về sau từ quá khứ |
| Mình vừa định đi thì điện thoại reo. | I was about to leave when the phone rang. | vừa định / sắp … thì → was about to … when |
| Trời tối sầm. Sắp mưa rồi. (kể chuyện) | The sky was very dark. It was going to rain. | dự đoán dựa vào dấu hiệu lúc đó |
Mẹo: khi kể chuyện quá khứ, mỗi lần bạn định nói "sẽ", "định" hay "sắp", hãy tự hỏi: mình đang nhìn từ hôm nay hay từ lúc đó? Nếu từ lúc đó → would / was going to / was about to.
Cấu trúc
| Điểm nhìn hiện tại | Điểm nhìn quá khứ | Ví dụ |
|---|---|---|
| am / is / are going to + động từ nguyên mẫu | was / were going to + động từ nguyên mẫu | I was going to take the bus. |
| will + động từ nguyên mẫu | would + động từ nguyên mẫu | I knew she would win. |
| am / is / are about to + động từ nguyên mẫu | was / were about to + động từ nguyên mẫu | We were about to leave when it started to rain. |
Phủ định và câu hỏi
| Dạng | Ví dụ |
|---|---|
| wasn't / weren't going to | I wasn't going to tell anyone. |
| Were you going to…? | Were you going to say something? |
| wouldn't | She promised she wouldn't be late. |
| wasn't / weren't about to | I wasn't about to give up. (= tôi hoàn toàn không có ý bỏ cuộc) |
Dạng trang trọng was / were to (He was to become president) được dạy ở C1-16.
Cách dùng
1Was / were going to — dự định đã thay đổi
Dùng was / were going to cho một dự định hoặc ý định trong quá khứ. Rất thường dự định đó không xảy ra, và vế sau giải thích lý do, thường với but. I was going to… cũng là cách mở lời nhẹ nhàng, lịch sự khi muốn nhờ việc gì hay đưa ra một ý kiến.
2Was / were going to — dự đoán dựa trên dấu hiệu trong quá khứ
Nhìn từ quá khứ, was going to cũng có thể dự đoán một điều dựa trên những gì người nói thấy lúc đó, giống như going to dựa trên dấu hiệu ở hiện tại A2-03.
3Would — tương lai nhìn từ quá khứ
Would là dạng quá khứ của will. Dùng nó cho dự đoán, lời hứa và kỳ vọng nhìn từ quá khứ, nhất là sau knew, thought, hoped, expected, promised, said, và trong câu tường thuật B1-12. Khi kể chuyện, người kể cũng có thể dùng would để cho biết chuyện gì xảy ra sau đó.
4Was / were about to — sắp xảy ra
Dùng was / were about to cho việc sắp xảy ra ngay sau một thời điểm trong quá khứ (A2-05 dạy be about to ở hiện tại). Thường theo sau là when + quá khứ đơn: có một việc khác cắt ngang. Thêm just để nói "chỉ một giây trước đó". Tiếng Việt hay nói "vừa định … thì", "đang chuẩn bị … thì".
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Định" không có dấu hiệu thời gian → am going to. Tiếng Việt nói Chủ nhật tuần trước mình định đến thăm bạn. Chữ "định" không đổi, nên nhiều bạn giữ am going to. Nhưng dự định ấy nằm trong quá khứ: was going to.
2. "Nói là sẽ" → said … will. Trong tiếng Việt, "sẽ" không bao giờ đổi. Trong tiếng Anh, sau một động từ quá khứ (said, promised, thought), khi việc đó giờ đã qua, will phải lùi thành would.
3. "Mình đang đi xem phim" và "mình định đi xem phim". Tiếng Việt phân biệt rõ "đang đi" và "định đi". Tiếng Anh was going to + địa điểm là "đang đi đến"; was going to + động từ mới là "định". Nếu muốn nói dự định, đừng quên động từ go.
4. "Vừa định … thì" → just wanted to. Dịch "định" thành want nghe không tự nhiên khi một việc khác cắt ngang. Tiếng Anh dùng was (just) about to … when.
Đừng nhầm lẫn
was going to + động từ và was going to + địa điểm — Với to + động từ nguyên mẫu, đó là một dự định. Với to + một nơi chốn, đó là thì quá khứ tiếp diễn của go (sự di chuyển).
would: tương lai trong quá khứ, thói quen và câu điều kiện — Ngữ cảnh quyết định. Xem B2-17 và B1-06. Tiếng Việt thường có từ phân biệt: "sẽ" (nhìn từ quá khứ), "hay / năm nào cũng" (thói quen), "nếu … thì" (tưởng tượng).
was going to và was about to — Was about to rất gần về thời gian: chỉ một giây trước. Was going to có thể là nhiều ngày hay nhiều tháng trước.
Chính tả và phát âm
- Trong văn nói thân mật, going to trước động từ thường nghe như gonna /ˈɡʌnə/: I was gonna call you. Trong văn viết bình thường, hãy viết going to.
- was đọc yếu khi ở giữa câu: /wəz/. were cũng đọc yếu: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Âm /z/ cuối của was có rung ở cổ họng; đừng đọc thành /s/ hay bỏ hẳn.
- would thường được rút gọn sau đại từ: I knew she'd win /ʃiːd/. Hãy nghe động từ phía sau 'd: động từ nguyên mẫu (she'd win) → would; quá khứ phân từ (she'd won) → had. Vì người Việt hay nuốt âm /d/ cuối, hãy luyện để she'd không nghe thành she.
- about to /əˈbaʊt tə/: hai âm /t/ nhập làm một. Âm /aʊ/ trượt từ "a" sang "u", gần giống vần "au" trong "sau" của tiếng Việt, nhưng đừng thêm thanh điệu.
Quy tắc vàng
Để nhìn về phía trước từ một thời điểm trong quá khứ, hãy chuyển dạng tương lai sang quá khứ: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to thường báo hiệu một dự định không thành. Chữ "sẽ" và "định" của tiếng Việt không đổi — nhưng tiếng Anh thì phải đổi.
Luyện tập
A. Hình thức
Dùng dạng trong ngoặc, chuyển sang điểm nhìn quá khứ.
-
I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
-
She promised she (will) help me with the project.
-
We (about to) start dinner when the doorbell rang.
-
They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
-
I knew you (will) love this film.
-
Chuyển sang phủ định: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng.
-
Chọn đáp án đúng: I … to the station when it started snowing. (= I was on my way)
-
Chọn đáp án đúng: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
-
Câu nào có nghĩa là "chỉ một giây trước đó"?
-
Chọn đáp án đúng: I … email you, but I forgot.
-
Câu "I was going to call you" thường cho thấy điều gì?
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
-
I was about calling you!
-
We were going to went to the beach.
-
The sky was very dark. It was going to rain.
D. Trong ngữ cảnh
Dùng gợi ý trong ngoặc để hoàn thành câu chuyện.
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.
E. Đến lượt bạn
Viết câu về bản thân bằng tiếng Anh.
-
Viết về một dự định của bạn đã không thành. Dùng was / were going to… but.
-
Viết về một lần bạn đang sắp làm gì đó thì bị cắt ngang. Dùng was about to… when.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B1-12 Câu tường thuật dạng câu kể (Reported Speech: Statements) "I can help you," she said. Tường thuật lại: She said she help me.can: chỉ khi điều đó bây giờ vẫn đúng
-
B1-04 Kể chuyện bằng tiếng Anh: cách phối hợp các thì quá khứ (Narrative Tenses) When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-05 Các cách nói về tương lai trong tiếng Anh: will, going to, hiện tại tiếp diễn và hiện tại đơn (Future Forms) Hurry up! The film (about to) start.
-
B2-17 Nói về thói quen với would, will và always + V-ing (Habits: Would, Will, Always) When I was a child, I … live in a small village.
Đáp án
A. Hình thức
- was going to
- would / 'd
- were about to / were just about to
- were going to
- would / 'd
- wasn't going to / was not going to
B. Ý nghĩa
- was going
- would
- I was about to leave when she arrived.
- was going to
- I planned to call you, but I didn't.
C. Tìm lỗi sai
- He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
- I was about to call you!
- We were going to go to the beach.
- ✓ The sky was very dark. It was going to rain.
D. Trong ngữ cảnh
- was going to take
- would be / 'd be
- was about to start / was just about to start
- would see / 'd see
- would change
E. Đến lượt bạn
- I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
- I was about to fall asleep when my phone rang.
F. Ôn tập tổng hợp
- could / can
- had already left
- is about to / 's about to
- used to
