SlowingoNgữ pháp
B2 29 / 30

Dấu câu trong câu phức tiếng Anh: dấu phẩy, chấm phẩy, hai chấm, dấu nháy (Punctuation)

Punctuation for Complex Sentences

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể đánh dấu ranh giới câu cho đúng, tự tin dùng dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm, dấu gạch ngang và dấu ngoặc đơn, dùng dấu nháy (apostrophe) cho đúng, và theo đúng kiểu Anh hoặc kiểu Mỹ khi dùng dấu ngoặc kép.

Ý chính

Khi nói, giọng của bạn cho biết ý bắt đầu và kết thúc ở đâu: bạn ngừng lại, giọng lên và xuống. Khi viết, dấu câu làm việc đó. Nó cho người đọc thấy câu được xây dựng như thế nào.

Hãy hình dung một câu là một chuyến tàu. Dấu chấm là ga cuối: tàu dừng và mọi người xuống. Dấu phẩy là một đoạn chạy chậm lại trong hành trình. Dấu chấm phẩy nối hai toa hoàn chỉnh vốn thuộc về nhau. Dấu hai chấm là lời thông báo "ga tiếp theo:" — điều đã hứa sắp đến. Dấu gạch ngang và dấu ngoặc đơn là một vòng rẽ ngắn khỏi đường chính rồi nhập lại.

Nguyên tắc then chốt ở trình độ B2: dấu câu theo ngữ pháp, không theo hơi thở. Bạn không thể nối hai câu hoàn chỉnh chỉ bằng một dấu phẩy, và không thể đặt một dấu phẩy đơn giữa chủ ngữ và động từ — dù chủ ngữ dài đến đâu, và dù khi nói bạn sẽ ngừng ở đó.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt dùng cùng những dấu câu này, nhưng quy tắc thoải mái hơn. Trong tiếng Việt, nối hai câu hoàn chỉnh bằng dấu phẩy là chuyện bình thường (Tôi yêu thành phố này, đồ ăn ở đây rất ngon), và nhiều người đặt dấu phẩy theo chỗ ngắt hơi. Ta cũng hay viết dấu hai chấm ngay sau là hay gồm. Tiếng Anh trang trọng chặt chẽ hơn ở đúng những chỗ này. Ngoài ra, tiếng Việt không có dấu nháy (apostrophe): sở hữu được thể hiện bằng của, nên dấu nháy trong it's / its, parents' là thứ hoàn toàn mới.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
Pin hết, tôi không gọi được cho ai.The battery was dead. I couldn't call anyone. / The battery was dead, so I couldn't call anyone.tiếng Anh cần ranh giới mạnh
Chúng tôi đặt phòng sớm, tuy nhiên khách sạn vẫn hết phòng.We booked early; however, the hotel was still full.however không phải liên từ
Nguyên liệu gồm: bột, trứng và sữa.The ingredients are flour, eggs and milk.không dùng dấu hai chấm ngay sau động từ
nhà của bố mẹ tôimy parents' housesở hữu số nhiều: s'
đồ chơi của bọn trẻthe children's toyssố nhiều bất quy tắc + 's
Công ty đã đổi tên của mình.The company changed its name.its = sở hữu, không có dấu nháy

Cấu trúc

Ranh giới câu (câu hoàn chỉnh ở đây = một mệnh đề có chủ ngữ và động từ riêng, có thể đứng một mình)

MẫuĐúng?Ví dụ
Câu. Câu.✅The train was late. We missed the meeting.
Câu; câu.✅The train was late; we missed the meeting.
Câu, and / but / or / so / yet + câu.✅The train was late, so we missed the meeting.
Câu; however, câu.✅The train was late; however, we arrived on time.
Câu, câu. (comma splice — lỗi nối câu bằng dấu phẩy)❌The train was late, we missed the meeting.
Câu câu. (run-on sentence — câu dính liền)❌The train was late we missed the meeting.

Dấu phẩy: có và không

Dùng dấu phẩy…Ví dụ
sau một mệnh đề hoặc cụm từ dài đứng đầu câuWhen we arrived, the shop was closed.
quanh mệnh đề quan hệ không xác định (B2-08)My sister, who lives in Leeds, is a nurse.
giữa các mục trong một danh sácheggs, flour, sugar(,) and butter
sau hoặc quanh từ nối như howeverHowever, the results were clear.
không đặt một dấu phẩy đơn giữa chủ ngữ và động từ~~The man who called yesterday, is here.~~
không đặt quanh mệnh đề quan hệ xác định~~Students, who miss three classes, fail.~~ (nếu bạn muốn nói chỉ những học sinh đó)

Các dấu khác

DấuCách dùng chínhVí dụ
; dấu chấm phẩynối hai câu liên quan chặt chẽ; tách các mục trong danh sách khi bản thân các mục đã có dấu phẩySome agreed; others didn't.
: dấu hai chấmsau một câu hoàn chỉnh, mở ra một lời giải thích, một danh sách hoặc một trích dẫnWe need three things: time, money and patience.
– hoặc — dấu gạch ngangmột đoạn chen ngang (đi thành cặp) hoặc một lời thêm vào đầy kịch tính (một dấu)The results – all of them – were wrong.
( ) dấu ngoặc đơnthông tin thêm, nhẹ nhàng hơnThe report (published in May) was ignored.
' dấu nháy (apostrophe)dạng rút gọn hoặc sở hữuit's = it is; the company's profits
" " hoặc ' ' dấu ngoặc képlời nói trực tiếp, trích dẫnShe said, "I'll be late."

Cách dùng

1Dấu chấm hay dấu phẩy? Tránh comma splice và run-on

Hai câu hoàn chỉnh cần một ranh giới mạnh: dấu chấm, dấu chấm phẩy, hoặc dấu phẩy + and / but / or / so / yet. Những từ nối như however, therefore và otherwise không phải liên từ, nên khi một trong số chúng mở đầu câu thứ hai, phía trước nó cần dấu chấm hoặc dấu chấm phẩy. (Ở giữa câu, however chỉ cần đứng giữa hai dấu phẩy: The results, however, were disappointing.) (Người viết đôi khi cố ý dùng comma splice trong truyện hoặc tin nhắn, nhưng trong văn viết trang trọng và bài thi, đó là lỗi.)

The battery was dead. I couldn't call anyone.
Điện thoại hết pin. Tôi không gọi được cho ai.
dấu chấm
The battery was dead, so I couldn't call anyone.
Điện thoại hết pin, nên tôi không gọi được cho ai.
dấu phẩy + so
The battery was dead; I couldn't call anyone.
Điện thoại hết pin; tôi không gọi được cho ai.
dấu chấm phẩy; tiếng Việt thường chỉ dùng dấu phẩy
We booked early; however, the hotel was still full.
Chúng tôi đặt phòng sớm, tuy nhiên khách sạn vẫn hết phòng.
tiếng Anh: chấm phẩy trước however, phẩy sau
We booked early. However, the hotel was still full.
Chúng tôi đặt phòng sớm. Tuy nhiên, khách sạn vẫn hết phòng.

2Các quy tắc chính về dấu phẩy

Đặt dấu phẩy sau một mệnh đề hoặc một cụm từ dài đứng đầu câu, quanh thông tin không xác định, giữa các mục trong danh sách và quanh các từ nối. Oxford comma (dấu phẩy trước and cuối cùng trong danh sách) là thông lệ trong phần lớn sách hướng dẫn văn phong Mỹ (nhưng không phải văn phong báo chí Mỹ) và không bắt buộc theo kiểu Anh; hãy dùng nó bất cứ khi nào nó giúp tránh hiểu lầm. Không bao giờ tách chủ ngữ khỏi động từ bằng một dấu phẩy đơn, kể cả khi chủ ngữ rất dài. (Một cặp dấu phẩy quanh thông tin thêm thì được: My sister, who lives in Leeds, is a nurse.)

When we arrived, the shop was closed.
Khi chúng tôi đến, cửa hàng đã đóng cửa.
sau mệnh đề đứng đầu câu
The shop was closed when we arrived.
Cửa hàng đã đóng cửa khi chúng tôi đến.
mệnh đề ở cuối: thường không có dấu phẩy
Our new manager, who joined in March, has already made big changes.
Quản lý mới của chúng tôi, người vào làm từ tháng Ba, đã tạo ra nhiều thay đổi lớn.
không xác định
Students who miss more than three classes will fail the course.
Sinh viên nào nghỉ quá ba buổi sẽ bị trượt môn.
xác định: không có dấu phẩy
We need eggs, flour, sugar and butter.
Chúng ta cần trứng, bột, đường và bơ.
I'd like to thank my parents, Anna, and Tom.
Tôi muốn cảm ơn bố mẹ tôi, Anna và Tom.
Oxford comma: bốn người, không phải hai
The results, however, were disappointing.
Tuy nhiên, kết quả lại đáng thất vọng.
từ nối ở giữa câu
The woman sitting next to me on the train was a famous chef.
Người phụ nữ ngồi cạnh tôi trên tàu là một đầu bếp nổi tiếng.
chủ ngữ dài, không có dấu phẩy trước động từ

3Dấu chấm phẩy và dấu hai chấm

Dấu chấm phẩy nối hai câu hoàn chỉnh liên quan chặt chẽ và có sức nặng ngang nhau. Nó cũng tách các mục dài trong danh sách khi bản thân các mục đã có dấu phẩy. Dấu hai chấm đứng sau một câu hoàn chỉnh và hướng về phía trước: một lời giải thích, một danh sách hoặc một trích dẫn. Trong văn bản liền mạch, không đặt dấu hai chấm ngay sau một động từ hay một giới từ.

Some people love the city; others can't wait to leave.
Có người yêu thành phố; có người chỉ mong được rời đi.
The tour visits Lagos, Nigeria; Nairobi, Kenya; and Accra, Ghana.
Chuyến đi ghé Lagos, Nigeria; Nairobi, Kenya; và Accra, Ghana.
các mục trong danh sách đã có dấu phẩy
There was only one problem: nobody had the key.
Chỉ có một vấn đề: không ai có chìa khóa.
giải thích
You'll need three things: a passport, two photos and the completed form.
Bạn sẽ cần ba thứ: hộ chiếu, hai tấm ảnh và tờ khai đã điền đầy đủ.
danh sách sau một câu hoàn chỉnh
The sign said it all: "No entry after 10 p.m."
Tấm biển đã nói lên tất cả: "Cấm vào sau mười giờ tối."
trích dẫn
The ingredients are flour, eggs and milk.
Nguyên liệu gồm bột, trứng và sữa.
tiếng Việt hay viết "gồm:", nhưng tiếng Anh không đặt dấu hai chấm ngay sau động từ

4Dấu gạch ngang và dấu ngoặc đơn cho phần chen ngang

Một cặp dấu gạch ngang hoặc dấu ngoặc đơn thêm thông tin vào giữa câu. Dấu gạch ngang nhấn mạnh hơn và hơi thân mật hơn; dấu ngoặc đơn nhẹ nhàng hơn. Một dấu gạch ngang đơn có thể thêm một lời bình kịch tính ở cuối. Văn phong Anh thường dùng gạch ngang ngắn có khoảng trắng hai bên ( – ); văn phong Mỹ thường dùng gạch ngang dài không có khoảng trắng (—). Hãy chọn một kiểu và giữ nguyên.

The new manager – a former teacher – has very clear ideas.
Quản lý mới – vốn là một giáo viên – có những ý tưởng rất rõ ràng.
gạch ngang có khoảng trắng: phổ biến theo kiểu (Anh)
The new manager—a former teacher—has very clear ideas.
Quản lý mới—vốn là một giáo viên—có những ý tưởng rất rõ ràng.
gạch ngang dài không khoảng trắng: phổ biến theo kiểu (Mỹ)
The museum (which is free on Sundays) is always crowded.
Bảo tàng (miễn phí vào Chủ nhật) lúc nào cũng đông.
There was only one person who could help – my grandmother.
Chỉ có một người có thể giúp – bà tôi.
một dấu gạch ngang: kết thúc kịch tính
Over 40% of the participants (see Table 2) reported side effects.
Hơn 40% người tham gia (xem Bảng 2) cho biết có tác dụng phụ.

5Dấu nháy (apostrophe)

Dấu nháy đánh dấu dạng rút gọn hoặc sở hữu. Nó không dùng để tạo số nhiều — không cho danh từ, con số, thập niên hay chữ viết tắt. (Một số sách hướng dẫn văn phong cho phép dùng nó cho số nhiều của một chữ cái đơn: Mind your p's and q's.)

It's been raining all day.
Trời mưa suốt cả ngày nay rồi.
it's = it is / it has
The company changed its name in 2015.
Công ty đã đổi tên vào năm 2015.
its = sở hữu, không có dấu nháy
My parents' house is near the sea.
Nhà bố mẹ tôi ở gần biển.
sở hữu số nhiều: s'
The children's toys were everywhere.
Đồ chơi của bọn trẻ vứt khắp nơi.
số nhiều bất quy tắc + 's
She grew up in the 1990s.
Cô ấy lớn lên vào những năm 1990.
thập niên: không có dấu nháy
Both of her brothers have PhDs.
Cả hai anh trai của cô ấy đều có bằng tiến sĩ.
số nhiều của chữ viết tắt: không có dấu nháy

6Dấu ngoặc kép: kiểu Anh và kiểu Mỹ

Kiểu Mỹ dùng dấu ngoặc kép đôi và đặt dấu phẩy, dấu chấm bên trong. Các nhà xuất bản Anh thường dùng dấu ngoặc kép đơn và chỉ đặt dấu phẩy hay dấu chấm bên trong nếu nó thuộc về phần trích dẫn. Cả hai kiểu đều dùng loại dấu còn lại cho một trích dẫn nằm trong trích dẫn. Cả hai kiểu đều đúng; hãy nhất quán.

She said, "I'll be there by eight."
Cô ấy nói: "Tám giờ tôi sẽ có mặt."
kiểu (Mỹ): dấu đôi; tiếng Việt thường dùng dấu hai chấm ở đây
She said, 'I'll be there by eight.'
Cô ấy nói: "Tám giờ tôi sẽ có mặt."
kiểu (Anh): dấu đơn rất phổ biến
He called the plan 'brave', which wasn't a compliment.
Anh ấy gọi kế hoạch đó là "táo bạo", mà đó đâu phải lời khen.
(Anh): dấu phẩy bên ngoài
He called the plan "brave," which wasn't a compliment.
Anh ấy gọi kế hoạch đó là "táo bạo", mà đó đâu phải lời khen.
(Mỹ): dấu phẩy bên trong
"Did she really say 'never'?" he asked.
"Cô ấy thật sự đã nói 'không bao giờ' à?" anh ấy hỏi.
trích dẫn trong trích dẫn

Lỗi thường gặp

❌I love this city, the food is amazing.
✅I love this city. The food is amazing. hoặc I love this city; the food is amazing.
Comma splice: hai câu hoàn chỉnh cần một ranh giới mạnh.
❌The train was late we missed the meeting.
✅The train was late, so we missed the meeting.
Run-on: hoàn toàn không có ranh giới.
❌The price was high, however we bought it.
✅The price was high; however, we bought it.
however không phải liên từ.
❌Everyone who attended the workshop, received a certificate.
✅Everyone who attended the workshop received a certificate.
Không có dấu phẩy giữa chủ ngữ và động từ.
❌My mother who lives in Leeds is a nurse.
✅My mother, who lives in Leeds, is a nurse.
Bạn chỉ có một mẹ, nên mệnh đề là không xác định và cần dấu phẩy.
❌The apple's are fresh.
✅The apples are fresh.
Số nhiều không có dấu nháy.
❌The dog wagged it's tail.
✅The dog wagged its tail.
its = sở hữu; it's = it is / it has.
❌In the 1980's, music changed.
✅In the 1980s, music changed.
Thập niên không có dấu nháy.
❌The reasons are: cost, time and quality.
✅The reasons are cost, time and quality. hoặc There are three reasons: cost, time and quality.
Trong văn bản liền mạch, không đặt dấu hai chấm ngay sau động từ.

Bẫy dành cho người Việt

1. Nối hai câu bằng dấu phẩy như trong tiếng Việt. Tiếng Việt viết Xe buýt đông quá, tôi phải đứng suốt đường rất tự nhiên. Trong văn viết tiếng Anh, đó là comma splice.

❌The bus was really crowded, I had to stand all the way.
✅The bus was really crowded, so I had to stand all the way. hoặc The bus was really crowded. I had to stand all the way.

2. ", tuy nhiên" giữa câu. Người Việt hay viết Điện thoại đắt, tuy nhiên camera rất tốt. However không phải liên từ: trước nó phải là dấu chấm hoặc dấu chấm phẩy.

❌This phone is expensive, however the camera is excellent.
✅This phone is expensive; however, the camera is excellent. hoặc This phone is expensive. However, the camera is excellent.

3. Dấu hai chấm sau "là", "gồm", "bao gồm". Trong tiếng Việt, Khóa học gồm: ngữ pháp, nói và viết là cách trình bày quen thuộc. Trong văn bản liền mạch tiếng Anh, dấu hai chấm chỉ đứng sau một câu hoàn chỉnh.

❌The course includes: grammar, speaking and writing.
✅The course includes grammar, speaking and writing. hoặc The course has three parts: grammar, speaking and writing.

4. Dấu nháy sở hữu ở số nhiều. Tiếng Việt chỉ dùng của, nên nhiều bạn thêm 's máy móc vào mọi danh từ, kể cả danh từ số nhiều đã có -s. Với danh từ số nhiều tận cùng bằng -s, chỉ thêm dấu nháy: s'.

❌All the students's results are online now.
✅All the students' results are online now.

Đừng nhầm lẫn

Dấu phẩy xác định và không xác định — Dấu phẩy làm thay đổi nghĩa. Không có dấu phẩy, mệnh đề cho biết những ai / cái nào; có dấu phẩy, nó thêm thông tin về tất cả. Xem B2-08.

The passengers who had tickets boarded the plane.
Những hành khách có vé đã lên máy bay.
chỉ những người có vé
The passengers, who had tickets, boarded the plane.
Các hành khách, ai cũng có vé, đã lên máy bay.
tất cả hành khách đều có vé

Dấu chấm phẩy và dấu hai chấm — Dấu chấm phẩy nối hai ý ngang nhau, có liên quan. Dấu hai chấm hướng về phía trước: phần thứ hai giải thích hoặc liệt kê điều phần thứ nhất đã hứa.

She trained hard; she won the race.
Cô ấy tập luyện chăm chỉ; cô ấy đã thắng cuộc đua.
hai sự việc liên quan
She had one goal: to win the race.
Cô ấy chỉ có một mục tiêu: thắng cuộc đua.
phần sau giải thích "one goal"

its và it's — Its là từ hạn định sở hữu, giống his (xem A1-08). It's luôn có nghĩa là it is hoặc it has.

It's a lovely town, but its roads are terrible.
Đó là một thị trấn dễ thương, nhưng đường sá ở đó thì tệ lắm.
it's = it is; its = của nó

Chính tả và phát âm

  • Dấu phẩy quanh một mệnh đề không xác định khớp với giọng nói: một chỗ ngừng ngắn, và giọng thấp hơn, nhỏ hơn cho phần thông tin thêm. Mệnh đề xác định thì không ngừng. Nhưng nhớ nguyên tắc của bài này: khi viết, hãy quyết định dấu phẩy bằng ngữ pháp, rồi mới đọc theo nó.
  • Dấu nháy sở hữu có âm thanh riêng: Anna's /z/, Mark's /s/, James's /ɪz/. Người Việt hay bỏ âm cuối, nên Mark's car dễ nghe thành Mark car. Hãy giữ âm /s/ hoặc /z/ cuối. Còn parents' đọc giống hệt parents: dấu nháy chỉ thấy được khi viết.
  • its và it's đọc giống nhau: /ɪts/. Âm cuối là cụm /ts/ — đừng bỏ âm /s/.
  • Dấu gạch nối (-) nối các từ: a well-known writer. Dấu gạch ngang (– hoặc —) tách các phần của câu. Đừng dùng dấu gạch nối thay cho dấu gạch ngang.
  • Sở hữu của tên riêng tận cùng bằng -s: James's car và James' car đều được chấp nhận; James's đọc thêm một âm tiết /ˈdʒeɪmzɪz/ — "JAYM-ziz". Hãy chọn một kiểu và giữ nguyên.
  • Sau dấu hai chấm, kiểu Anh thường tiếp tục bằng chữ thường (trừ khi là tên riêng hoặc một trích dẫn đầy đủ); kiểu Mỹ thường viết hoa nếu theo sau là một câu hoàn chỉnh.

Quy tắc vàng

Đặt dấu câu theo ngữ pháp, không theo hơi thở: hai câu hoàn chỉnh cần một ranh giới mạnh — dấu chấm, dấu chấm phẩy, hoặc dấu phẩy + một liên từ như and / but / so; không đặt một dấu phẩy đơn giữa chủ ngữ và động từ; và không dùng dấu nháy để tạo số nhiều. Thói quen nối câu bằng dấu phẩy của tiếng Việt không áp dụng cho văn viết trang trọng tiếng Anh.

Luyện tập

A. Hình thức

Thêm dấu câu, viết dạng sở hữu hoặc nối câu theo yêu cầu.

  1. Thêm một dấu phẩy: When the alarm went off everyone ran outside.
  2. Thêm hai dấu phẩy: My father who is 70 still goes running every day.
  3. Viết dạng sở hữu: the toys of my two sons
  4. Chọn đáp án đúng: The company lost … biggest client.
  5. Nối hai câu bằng dấu chấm phẩy và "however": The hotel was full. We found a room nearby.
  6. Thêm một dấu câu: There's one thing I've always wanted a dog.

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.

  1. Câu nào có nghĩa là tất cả hành khách đều có vé?
  2. Bạn muốn cảm ơn bốn người: bố mẹ bạn, Anna và Tom. Cách viết nào rõ ràng?
  3. Chọn dấu mở ra một lời giải thích: She had only one goal … to win.
  4. Câu nào dùng dấu ngoặc kép kiểu Mỹ?

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. I love this city, the food is amazing.
  2. Everyone who attended the workshop, received a certificate.
  3. She was born in the 1970's.
  4. The main problems are: noise and pollution.
  5. The results, however, were disappointing.

D. Trong ngữ cảnh

Chọn phương án đúng cho mỗi chỗ trong email.

An email
Hi Sam,
Thanks for your message 16 it was great to hear from you. The conference was a success 17 however, the hotel was a disaster. My room had only one window 18 a tiny one above the door. The manager 19 who was very apologetic 20 gave us all a free dinner. I'll tell you more at the 21 summer party.

E. Đến lượt bạn

Viết câu của riêng bạn bằng tiếng Anh.

  1. Viết hai câu có liên quan về thị trấn hoặc thành phố của bạn và nối chúng bằng dấu chấm phẩy.
  2. Viết một câu về một người trong gia đình bạn, có một mệnh đề không xác định.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. B2-08 Mệnh đề quan hệ không xác định: thêm thông tin với dấu phẩy (Non-Defining Relative Clauses)
    I have two sisters, both ___ live abroad. …
  2. B1-26 Phân biệt although, despite và however: diễn tả sự tương phản (Contrast)
    Chọn đáp án đúng: … it was raining, we went out.
  3. A1-08 Tính từ sở hữu (my, your, his, her) và sở hữu cách 's trong tiếng Anh (Possessives)
    Chọn đáp án đúng: a lovely town, but roads are terrible.
Đáp án

A. Hình thức

  1. When the alarm went off, everyone ran outside.
  2. My father, who is 70, still goes running every day.
  3. my two sons' toys / my sons' toys
  4. its
  5. The hotel was full; however, we found a room nearby.
  6. There's one thing I've always wanted: a dog. / There's one thing I've always wanted – a dog. / There's one thing I've always wanted — a dog. / There's one thing I've always wanted—a dog.

B. Ý nghĩa

  1. The passengers, who had tickets, boarded.
  2. my parents, Anna, and Tom
  3. :
  4. She said, "Hello."

C. Tìm lỗi sai

  1. I love this city. The food is amazing. / I love this city; the food is amazing. / I love this city: the food is amazing. / I love this city, and the food is amazing. / I love this city because the food is amazing.
  2. Everyone who attended the workshop received a certificate.
  3. She was born in the 1970s.
  4. The main problems are noise and pollution. / There are two main problems: noise and pollution.
  5. ✓ The results, however, were disappointing.

D. Trong ngữ cảnh

  1. ;
  2. ;
  3. :
  4. ,
  5. ,
  6. company's

E. Đến lượt bạn

  1. My town is small; everyone knows everyone.
  2. My grandmother, who is 85, still bakes bread every week.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. of whom
  2. Although
  3. It's … its
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play