Punctuation. կետադրությունը բարդ նախադասություններում անգլերենում
Punctuation for Complex Sentences
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք ճիշտ նշել նախադասությունների սահմանները, վստահ օգտագործել ստորակետ, կետ-ստորակետ (semicolon), երկու կետ (colon), գծիկ և փակագծեր, ճիշտ դնել ապաթարցը և հետևել չակերտների բրիտանական կամ ամերիկյան ոճին։
Հիմնական գաղափար
Բանավոր խոսքում ձայնն է ցույց տալիս, թե որտեղ է միտքը սկսվում և ավարտվում. դադար եք տալիս, ձայնը բարձրանում ու իջնում է։ Գրավոր խոսքում այդ գործն անում է կետադրությունը։ Այն ընթերցողին ցույց է տալիս, թե ինչպես է կառուցված նախադասությունը։
Պատկերացրեք նախադասությունը որպես գնացքով ճամփորդություն։ Վերջակետը (full stop) գծի վերջն է. գնացքը կանգնում է, և բոլորն իջնում են։ Ստորակետը (comma) կարճ դանդաղում է ճանապարհին։ Կետ-ստորակետը (semicolon) կցում է երկու ամբողջական վագոն, որոնք իրար են պատկանում։ Colon-ը (:) հայտարարությունն է՝ «հաջորդ կանգառը…». ահա այն, ինչ խոստացվել էր։ Գծիկները (dashes) և փակագծերը (brackets) կարճ շրջանցում են, որը հետո վերադառնում է գլխավոր գծին։
B2 մակարդակի հիմնական սկզբունքը. կետադրությունը հետևում է քերականությանը, ոչ թե շնչառությանը։ Չեք կարող երկու ամբողջական նախադասություն միացնել միայն ստորակետով, և չեք կարող ենթակայի ու բայի միջև մեկ ստորակետ դնել, որքան էլ երկար լինի ենթական և որտեղ էլ բանավոր խոսքում դադար տաք։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերեն կետադրությունը շատ բաներում տարբեր է։ Նշաններն էլ են տարբեր. հայերեն վերջակետը (։) նման է անգլերեն colon-ին, իսկ հայերեն միջակետը (.) նման է անգլերեն վերջակետին, բայց այլ գործ է անում։ Բութը (՝) անգլերենում չկա. նրա դերը անգլերենում կատարում են ստորակետը, colon-ը կամ գծիկը։ Չակերտներն էլ տարբեր են. հայերեն «…», անգլերեն "…" կամ '…'։
Բայց ամենակարևոր տարբերությունները ստորակետի մեջ են։ Հայերենում երկու անկախ նախադասություն կարելի է միացնել միայն ստորակետով («Ավտոբուսը չեկավ, տաքսի վերցրինք»). անգլերենում դա comma splice է՝ սխալ։ Հայերենում «, որ»-ից առաջ ստորակետը պարտադիր է («Ասաց, որ…»). անգլերենում that-ից առաջ ստորակետ չի դրվում։ Եվ հայերենում «, որը / որոնք»-ից առաջ միշտ ստորակետ է, իսկ անգլերենում ստորակետները փոխում են իմաստը. առանց ստորակետի՝ «որոնք հատկապես», ստորակետներով՝ «բոլորը»։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Մարտկոցը նստած էր, ոչ ոքի չէի կարող զանգել։ | The battery was dead; I couldn't call anyone. | երկու նախադասություն → . կամ ; կամ , so |
| Երբ հասանք, խանութը փակ էր։ | When we arrived, the shop was closed. | այստեղ նույնն է |
| Խանութը փակ էր, երբ հասանք։ | The shop was closed when we arrived. | վերջում սովորաբար առանց ստորակետի |
| Այն ուսանողները, որոնք երեքից ավելի դաս բաց կթողնեն, … | Students who miss more than three classes will fail. | որոշիչ → առանց ստորակետի |
| Միայն մեկ խնդիր կար. ոչ ոք բանալի չուներ։ | There was only one problem: nobody had the key. | միջակետ → colon |
| Նոր ղեկավարը՝ նախկին ուսուցիչ, … | The new manager – a former teacher – has… | բութ → զույգ գծիկ |
| Նա ասաց. «Ժամը ութին այնտեղ կլինեմ»։ | She said, "I'll be there by eight." | «» → "" կամ '' |
Կարճ ասած՝ անգլերենում մի՛ օգտագործեք հայերեն կետադրության սովորությունները. երկու ամբողջական նախադասության միջև՝ . / ; / , + and, but, so, that-ից առաջ ստորակետ չկա, որոշիչ նախադասությունը՝ առանց ստորակետի, չակերտները՝ " "։
Կառուցվածք
Նախադասությունների սահմանները (ամբողջական նախադասություն = իր ենթական և բայն ունեցող նախադասություն, որը կարող է ինքնուրույն կանգնել)
| Կաղապար | Ճի՞շտ է | Օրինակ |
|---|---|---|
| Նախադասություն. Նախադասություն. | ✅ | The train was late. We missed the meeting. |
| Նախադասություն; նախադասություն. | ✅ | The train was late; we missed the meeting. |
| Նախադասություն, and / but / or / so / yet + նախադասություն. | ✅ | The train was late, so we missed the meeting. |
| Նախադասություն; however, նախադասություն. | ✅ | The train was late; however, we arrived on time. |
| Նախադասություն, նախադասություն. (comma splice) | ❌ | The train was late, we missed the meeting. |
| Նախադասություն նախադասություն. (run-on sentence) | ❌ | The train was late we missed the meeting. |
Ստորակետ. այո և ոչ
| Ստորակետ դրեք… | Օրինակ |
|---|---|
| սկզբում եկող երկրորդական նախադասությունից կամ երկար արտահայտությունից հետո | When we arrived, the shop was closed. |
| ոչ որոշիչ նախադասության շուրջը (B2-08) | My sister, who lives in Leeds, is a nurse. |
| ցուցակի անդամների միջև | eggs, flour, sugar(,) and butter |
| however-ի պես կապակցող բառերից հետո կամ շուրջը | However, the results were clear. |
| ոչ մեկ ստորակետ ենթակայի և բայի միջև | ~~The man who called yesterday, is here.~~ |
| ոչ որոշիչ նախադասության շուրջը | ~~Students, who miss three classes, fail.~~ (եթե նկատի ունեք միայն այդ ուսանողներին) |
Այլ նշաններ
| Նշան | Հիմնական գործածություն | Օրինակ |
|---|---|---|
| ; semicolon (կետ-ստորակետ) | միացնում է երկու սերտորեն կապված նախադասություն. բաժանում է ստորակետ պարունակող ցուցակի անդամները | Some agreed; others didn't. |
| : colon | ամբողջական նախադասությունից հետո ներկայացնում է բացատրություն, ցուցակ կամ մեջբերում | We need three things: time, money and patience. |
| – կամ — dash (գծիկ) | ընդմիջում (զույգ) կամ տպավորիչ հավելում (մեկ) | The results – all of them – were wrong. |
| ( ) brackets (փակագծեր) | ավելի հանգիստ լրացուցիչ տեղեկություն | The report (published in May) was ignored. |
| ' apostrophe (ապաթարց) | կրճատ ձև կամ պատկանելություն | it's = it is; the company's profits |
| " " կամ ' ' quotation marks (չակերտներ) | ուղղակի խոսք, մեջբերում | She said, "I'll be late." |
Գործածություն
1Վերջակե՞տ, թե՞ ստորակետ. ինչպես խուսափել comma splice-ից և run-on-ից
Երկու ամբողջական նախադասության միջև ուժեղ սահման է պետք. վերջակետ, կետ-ստորակետ կամ ստորակետ + and / but / or / so / yet։ However, therefore, otherwise կապակցող բառերը շաղկապներ չեն, ուստի երբ դրանցից մեկը սկսում է երկրորդ նախադասությունը, դրանից առաջ պետք է վերջակետ կամ կետ-ստորակետ։ (Նախադասության մեջտեղում however-ը պարզապես դրվում է ստորակետների միջև. The results, however, were disappointing.) (Գեղարվեստական գրականության կամ չատի մեջ երբեմն comma splice-ը միտումնավոր է, բայց պաշտոնական գրավոր խոսքում և քննություններում այն սխալ է։) Հայերենում ստորակետով միացումը նորմալ է, ուստի սա ձեր գլխավոր թակարդն է։
2Ստորակետի հիմնական կանոնները
Ստորակետ դրեք սկզբում եկող երկրորդական նախադասությունից կամ երկար ներածական արտահայտությունից հետո, ոչ որոշիչ տեղեկության շուրջը, ցուցակի անդամների միջև և կապակցող բառերի շուրջը։ Oxford comma-ն (ստորակետ ցուցակի վերջին and-ից առաջ) սովորական է ամերիկյան ոճական ուղեցույցների մեծ մասում (բայց ոչ ամերիկյան լրատվական ոճում) և ոչ պարտադիր է բրիտանական ոճում. օգտագործեք այն, երբ այն շփոթությունից է փրկում։ Երբեք մի՛ բաժանեք ենթական բայից մեկ ստորակետով, նույնիսկ երբ ենթական շատ երկար է։ (Լրացուցիչ տեղեկության շուրջը զույգ ստորակետը ճիշտ է. My sister, who lives in Leeds, is a nurse.)
3Semicolon և colon
Կետ-ստորակետը միացնում է երկու ամբողջական նախադասություն, որոնք սերտորեն կապված են և հավասարազոր։ Այն նաև բաժանում է ցուցակի երկար անդամները, որոնք արդեն ստորակետ են պարունակում։ Colon-ը գալիս է ամբողջական նախադասությունից հետո և ցույց է տալիս առաջ՝ բացատրության, ցուցակի կամ մեջբերման։ Տեքստում colon մի՛ դրեք անմիջապես բայից կամ նախդրից հետո։ Հայերենում այս դերը հաճախ կատարում են միջակետը (.) կամ բութը (՝)։
4Գծիկներ և փակագծեր ընդմիջումների համար
Զույգ գծիկները կամ փակագծերը լրացուցիչ տեղեկություն են ավելացնում նախադասության մեջտեղում։ Գծիկներն ավելի արտահայտիչ են և մի փոքր ավելի ոչ պաշտոնական, փակագծերը՝ ավելի հանգիստ։ Մեկ գծիկը կարող է տպավորիչ վերջին մեկնաբանություն ավելացնել։ Բրիտանական ոճում հաճախ բացատներով կարճ գծիկ է ( – ), ամերիկյան ոճում՝ առանց բացատի երկար գծիկ (—)։ Ընտրեք մեկ ոճ և հետևեք դրան։ Հայերենում նման տեղերում հաճախ բութ (՝) ենք դնում։
5Ապաթարց
Ապաթարցը ցույց է տալիս կրճատ ձև կամ պատկանելություն։ Այն չի օգտագործվում հոգնակի կազմելու համար՝ ո՛չ գոյականների, ո՛չ թվերի, ո՛չ տասնամյակների, ո՛չ հապավումների։ (Որոշ ոճական ուղեցույցներ թույլ են տալիս այն առանձին տառերի հոգնակիի համար. Mind your p's and q's.) Հայերենում ապաթարցը գրեթե չի օգտագործվում, ուստի այն պետք է գիտակցաբար սովորել։
6Չակերտներ. բրիտանական և ամերիկյան ոճ
Ամերիկյան ոճում օգտագործվում են կրկնակի չակերտներ, և ստորակետն ու վերջակետը դրվում են դրանց ներսում։ Բրիտանական հրատարակիչները հաճախ օգտագործում են մեկական չակերտներ և ստորակետը կամ վերջակետը դնում են ներսում միայն այն դեպքում, երբ այն մեջբերման մասն է։ Մեջբերման ներսում մեջբերման համար երկու ոճն էլ օգտագործում է չակերտի մյուս տեսակը։ Երկու ոճն էլ ճիշտ են. եղեք հետևողական։ Հայերեն «…» չակերտները անգլերեն տեքստում չեն օգտագործվում։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. Ստորակետով միացված երկու նախադասություն → comma splice. Հայերենում երկու անկախ նախադասություն հանգիստ միացնում ենք ստորակետով. «Լիլիթն ամբողջ կյանքում Գյումրիում է ապրել, քաղաքի յուրաքանչյուր փողոց գիտի»։ Անգլերենում ստորակետը բավական չէ. պետք է վերջակետ, կետ-ստորակետ կամ ստորակետ + so / and / but։
2. «…, որ…» → comma before that. Հայերենում «որ»-ից առաջ ստորակետը պարտադիր է, նաև «այնքան…, որ» կառույցում. «Համերգն այնքան աղմկոտ էր, որ ամբողջ գիշեր ականջներս զնգում էին»։ Անգլերենում that-ով սկսվող նախադասությունից առաջ ստորակետ չի դրվում, նաև so… that-ում։
3. «…, որոնք…» → ստորակետներ որոշիչ նախադասության շուրջը. Հայերենում «որը / որոնք»-ից առաջ միշտ ստորակետ ենք դնում. «Այն զբոսաշրջիկները, որոնք առցանց էին ամրագրել, առանց հերթի ներս մտան»։ Անգլերենում ստորակետները նշանակում են «բոլորը», ուստի իմաստը փոխվում է։
4. «…» չակերտներ անգլերեն տեքստում. Հայերենում գրում ենք «Էքսկուրսավարը հին ամրոցն անընդհատ անվանում էր „արծվի բույն“»։ Անգլերեն տեքստում «…» չակերտները չեն օգտագործվում. դրեք "…" կամ '…'։
Մի՛ շփոթեք
Որոշիչ, թե ոչ որոշիչ ստորակետներ – Ստորակետները փոխում են իմաստը։ Առանց ստորակետների նախադասությունը ասում է, թե որոնք. ստորակետներով՝ լրացուցիչ տեղեկություն է տալիս բոլորի մասին։ Տե՛ս B2-08։ Հայերենում երկու դեպքում էլ ստորակետ ենք դնում, ուստի տարբերությունը պետք է լսել իմաստից։
Semicolon, թե colon – Կետ-ստորակետը միացնում է երկու հավասարազոր, կապված միտք։ Colon-ը ցույց է տալիս առաջ. երկրորդ մասը բացատրում կամ թվարկում է այն, ինչ խոստացել էր առաջինը։
its, թե it's – Its-ը պատկանելություն ցույց տվող դերանուն է, ինչպես his-ը (տե՛ս A1-08)։ It's-ը միշտ նշանակում է it is կամ it has։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Ոչ որոշիչ նախադասության շուրջ ստորակետները համապատասխանում են ձայնին. կարճ դադար և ավելի ցածր, հանգիստ ձայն լրացուցիչ տեղեկության համար։ Որոշիչ նախադասությունը դադար չունի։
- Hyphen-ը (-) բառեր է միացնում. a well-known writer։ Dash-ը (– կամ —) բաժանում է նախադասության մասերը։ Hyphen-ը մի՛ օգտագործեք գծիկի փոխարեն։
- -s-ով վերջացող անունների պատկանելությունը. James's car և James' car երկուսն էլ ընդունված են. James's-ը արտասանվում է մեկ լրացուցիչ վանկով՝ /ˈdʒeɪmzɪz/ — «JAYM-ziz»։ Սկզբի /dʒ/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «ջ»-ն։ Ընտրեք մեկ ոճ և հետևեք դրան։
- Colon-ից հետո բրիտանական ոճում սովորաբար շարունակում են փոքրատառով (եթե անուն կամ լրիվ մեջբերում չի հետևում), ամերիկյան ոճում հաճախ մեծատառով, եթե հետևում է ամբողջական նախադասություն։
- Հայերեն վերջակետը (։) նման է անգլերեն colon-ին. անգլերեն տեքստում նախադասությունն ավարտեք կետով (.), ոչ թե «:»-ով։ Հարցական նշանը դրեք նախադասության վերջում (?), ոչ թե բառի վրա, ինչպես հայերեն «՞»-ն։
Ոսկե կանոն
Կետադրեք ըստ քերականության, ոչ թե ըստ շնչառության. երկու ամբողջական նախադասության միջև ուժեղ սահման է պետք՝ վերջակետ, կետ-ստորակետ կամ ստորակետ + and / but / so շաղկապ. ենթակայի և բայի միջև մեկ ստորակետ մի՛ դրեք. ապաթարցով հոգնակի մի՛ կազմեք։ Եվ մի՛ տեղափոխեք հայերենի սովորությունները. that-ից առաջ ստորակետ չկա, իսկ «»-ի փոխարեն՝ " "։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Ավելացրեք կետադրական նշաններ կամ կազմեք ճիշտ ձևը։
-
Ավելացրեք մեկ ստորակետ: When the alarm went off everyone ran outside.
-
Ավելացրեք երկու ստորակետ: My father who is 70 still goes running every day.
-
Գրեք պատկանելության ձևը: the toys of my two sons
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: The company lost … biggest client.
-
Միացրեք կետ-ստորակետով և "however"-ով: The hotel was full. We found a room nearby.
-
Ավելացրեք մեկ կետադրական նշան: There's one thing I've always wanted a dog.
B. Իմաստ
Ընտրեք իմաստին համապատասխան տարբերակը։
-
Ո՞ր նախադասությունն է նշանակում, որ բոլոր ուղևորները տոմս ունեին:
-
Ուզում եք շնորհակալություն հայտնել չորս մարդու՝ ձեր ծնողներին, Աննային և Թոմին։ Ո՞ր տարբերակն է հստակ:
-
Ընտրեք այն նշանը, որը բացատրություն է ներկայացնում: She had only one goal … to win.
-
Ո՞ր նախադասությունում են ամերիկյան ոճի չակերտներ:
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
I love this city, the food is amazing.
-
Everyone who attended the workshop, received a certificate.
-
She was born in the 1970's.
-
The main problems are: noise and pollution.
-
The results, however, were disappointing.
D. Համատեքստում
Կարդացեք նամակը և յուրաքանչյուր բաց թողնված տեղի համար ընտրեք ճիշտ տարբերակը։
Hi Sam,
Thanks for your message 16 it was great to hear from you. The conference was a success 17 however, the hotel was a disaster. My room had only one window 18 a tiny one above the door. The manager 19 who was very apologetic 20 gave us all a free dinner. I'll tell you more at the 21 summer party.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք երկու կապված նախադասություն ձեր քաղաքի մասին և միացրեք դրանք կետ-ստորակետով։
-
Գրեք մեկ նախադասություն ընտանիքի որևէ անդամի մասին՝ ոչ որոշիչ նախադասությամբ։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B2-08 Non-Defining Relative Clauses. լրացուցիչ տեղեկություն ստորակետներով անգլերենում I have two sisters, both ___ live abroad. …
-
B1-26 Although, Despite, However. «չնայած» և «սակայն» անգլերենով Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: … it was raining, we went out.
-
A1-08 Ստացական դերանուններ և 's անգլերենում (my, your, his, her, Anna's) Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: a lovely town, but roads are terrible.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- When the alarm went off, everyone ran outside.
- My father, who is 70, still goes running every day.
- my two sons' toys / my sons' toys
- its
- The hotel was full; however, we found a room nearby.
- There's one thing I've always wanted: a dog. / There's one thing I've always wanted – a dog. / There's one thing I've always wanted — a dog. / There's one thing I've always wanted—a dog.
B. Իմաստ
- The passengers, who had tickets, boarded.
- my parents, Anna, and Tom
- :
- She said, "Hello."
C. Գտեք սխալը
- I love this city. The food is amazing. / I love this city; the food is amazing. / I love this city: the food is amazing. / I love this city, and the food is amazing. / I love this city because the food is amazing.
- Everyone who attended the workshop received a certificate.
- She was born in the 1970s.
- The main problems are noise and pollution. / There are two main problems: noise and pollution.
- ✓ The results, however, were disappointing.
D. Համատեքստում
- ;
- ;
- :
- ,
- ,
- company's
E. Ձեր հերթն է
- My town is small; everyone knows everyone.
- My grandmother, who is 85, still bakes bread every week.
F. Խառը կրկնություն
- of whom
- Although
- It's … its
