Nghĩa nâng cao của động từ khuyết thiếu: will, would, may well, may as well (Advanced Modal Meanings)
Advanced Modal Meanings
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể dùng will và would để phỏng đoán một cách tự tin (That'll be the postman. You'll have heard the news.), để nói về tính cách, thói quen và sự khăng khăng (He would say that.) và để nói về sự từ chối (The door won't open.); dùng may/might/could well và may/might as well; và chọn giữa can và will be able to khi nói về tương lai.
Ý chính
Động từ khuyết thiếu (modal verb) cho thấy thái độ của người nói: họ chắc đến mức nào, ai đó có sẵn lòng hay không, điều gì là bình thường. Ở trình độ B1–B2, bạn đã học những chức năng cơ bản của will và would. Ở C1, bạn sẽ thấy một ý chung đứng sau rất nhiều cách dùng.
Hãy hình dung will là một vòng tròn của sự tự tin: "mọi chuyện là như thế — tôi chắc chắn." Sự tự tin đó có thể hướng về tương lai (It'll rain), về hiện tại (That'll be Ella — tôi chắc mà không cần kiểm tra), về quá khứ (You'll have heard — tôi chắc là chuyện đó đã xảy ra), về tính cách của ai đó (She'll talk for hours), hoặc về ý chí của ai đó (He won't listen — anh ta không chịu nghe). Would là cùng vòng tròn đó, lùi xa thêm một bước: ở quá khứ, hoặc kém chắc chắn hơn một chút.
Vậy đừng học thuộc một danh sách dài các nghĩa. Hãy hỏi: người nói chắc chắn về điều gì — hoặc ai đang không chịu làm gì?
Tiếng Việt và tiếng Anh
Với người Việt, will gần như luôn là sẽ, tức là tương lai. Nhưng trong bài này, phần lớn cách dùng của will không dịch bằng "sẽ". Tiếng Việt phỏng đoán bằng chắc, hẳn là, nói thói quen khó chịu bằng cứ, và nói sự từ chối bằng không chịu. Tiếng Anh dồn tất cả những nghĩa đó vào will / would.
| Tiếng Việt | Ý nghĩa | Tiếng Anh |
|---|---|---|
| Ai gõ cửa kìa. Chắc là chị hàng xóm. | phỏng đoán về hiện tại | That'll be my neighbour. |
| Giờ này chắc phim chiếu rồi. | phỏng đoán về việc đã xảy ra | The film will have started by now. |
| Anh ấy cứ vứt khăn ướt ra sàn. | thói quen gây khó chịu | He will leave his wet towels on the floor. |
| Cái laptop không chịu lên. | từ chối (cả đồ vật) | My laptop won't turn on. |
| Chiều nay rất có thể trời mưa. | khả năng cao | It may well rain later. |
| Hết xe buýt rồi, thôi thì đi bộ vậy. | không còn cách nào tốt hơn | We might as well walk. |
| Sau khóa học, bạn sẽ có thể đọc hợp đồng. | khả năng mới trong tương lai | You'll be able to read contracts. |
Hãy chú ý chữ "rồi": khi bạn đoán một việc đã xảy ra, tiếng Việt thêm "rồi", còn tiếng Anh cần will have + quá khứ phân từ. Và "sẽ có thể" không bao giờ là will can: hai động từ khuyết thiếu không đi liền nhau.
Cấu trúc
Will và would: nói về hiện tại và quá khứ
| Ý nghĩa | Về hiện tại / nói chung | Về quá khứ |
|---|---|---|
| phỏng đoán | That'll be Ella. | You'll have heard the news. |
| phỏng đoán dè dặt | She'd be about forty now. | That would have been in 2015. |
| hành vi điển hình / sự khăng khăng | He will interrupt people. | She would keep calling me. |
| từ chối | The car won't start. | He wouldn't tell me why. |
Các cụm động từ khuyết thiếu cố định
| Cụm | Ý nghĩa | Dạng quá khứ |
|---|---|---|
| may / might / could well + động từ nguyên mẫu | rất có thể | may/might/could well have + quá khứ phân từ |
| may / might as well + động từ nguyên mẫu | không còn cách nào tốt hơn, nên… | might as well have + quá khứ phân từ (= việc đó vô ích) |
Can và be able to khi nói về tương lai
| Dạng | Cách dùng |
|---|---|
| can | sắp xếp và quyết định ngay bây giờ: I can see you on Friday. |
| will be able to | khả năng hoặc điều kiện mới trong tương lai: You'll be able to drive. |
| động từ khuyết thiếu + be able to | sau một động từ khuyết thiếu khác: I might be able to come. |
Cách dùng
1Phỏng đoán về hiện tại: will + động từ nguyên mẫu
Dùng will (thường là 'll) để nói điều bạn tin chắc là đúng ngay bây giờ, dựa trên những gì bạn biết, mà không cần kiểm tra. Nó nghe bình tĩnh và có lý. Would làm cho phỏng đoán dè dặt hơn, thường dùng khi ước lượng. Đây là bài duy nhất dạy cách dùng will để phỏng đoán.
2Phỏng đoán về quá khứ: will have + quá khứ phân từ
Will have + quá khứ phân từ thể hiện niềm tin chắc chắn rằng một việc đã xảy ra rồi, thường đi với by now hoặc already. Would have là dạng dè dặt, dùng khi ước lượng. (Thì tương lai hoàn thành để nói về tương lai ở bài B2-01.)
3Hành vi điển hình và sự khăng khăng: will và would
Will mô tả hành vi điển hình ở hiện tại, would mô tả hành vi điển hình trong quá khứ (B2-17). Khi will hoặc would được nhấn mạnh, nó mang ý chê trách: người đó cứ khăng khăng làm một việc gây khó chịu. He would say that (nhấn would) nghĩa là "đúng như dự đoán, con người anh ta là vậy". You would! nghĩa là "đúng là bạn".
4Từ chối: won't và wouldn't
Won't (hiện tại) và wouldn't (quá khứ, một lần hoặc nhiều lần) cho thấy một người không chịu làm gì. Máy móc và đồ vật cũng có thể "không chịu", như thể chúng có ý chí.
5May / might / could well và may / might as well
May well, might well và could well nghĩa là "rất có thể" — mạnh hơn may đứng một mình. May as well và might as well nghĩa là "không còn cách nào tốt hơn, nên mình cứ…" — một lời gợi ý hơi miễn cưỡng, giống thôi thì … vậy. Might as well have + quá khứ phân từ nói rằng một việc trong quá khứ là vô ích. Các cách nói khác về khả năng xảy ra có ở bài B2-26.
6Can và will be able to khi nói về tương lai
Dùng can cho tương lai khi bạn sắp xếp hoặc quyết định một việc ngay bây giờ. Dùng will be able to cho một khả năng hay điều kiện hiện chưa có nhưng sẽ có. Sau một động từ khuyết thiếu khác, luôn dùng be able to. Xem be able to ở các thì khác trong bài A2-24.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Sẽ có thể" → will can. Tiếng Việt ghép "sẽ" với "có thể" rất tự nhiên. Trong tiếng Anh, will và can đều là động từ khuyết thiếu, nên không đứng cạnh nhau. Hãy dùng will be able to. Tương tự, "có lẽ có thể" → might be able to.
2. "Chắc … rồi" → will + động từ nguyên mẫu. Khi đoán một việc đã xảy ra, tiếng Việt chỉ cần thêm "rồi": Giờ này chắc bố mẹ mình hạ cánh rồi. Tiếng Anh phải đổi dạng động từ: will have + quá khứ phân từ.
3. "Không chịu" → doesn't want to / doesn't agree. Xe không chịu nổ máy, Thằng bé không chịu ngủ: người Việt hay dịch "không chịu" thành doesn't want to hoặc doesn't agree to. Với đồ vật, câu đó nghe lạ; với người, won't thể hiện rõ sự từ chối hơn.
4. "Cứ" → keep + động từ nguyên mẫu. Để chê một thói quen, người Việt nói Cô ấy cứ hỏi mãi. Nhiều bạn dịch thành keep nhưng quên dạng -ing. Bạn có thể dùng keep + -ing, hoặc will / would được nhấn mạnh.
Đừng nhầm lẫn
may well và may as well — May well = rất có thể. May as well = chẳng có gì tốt hơn để làm, nên thôi thì…
will để phỏng đoán và will chỉ tương lai — Will phỏng đoán nói về hiện tại hoặc quá khứ (chắc là); will tương lai nói về sau này (sẽ) (A2-04).
won't (tương lai) và won't (từ chối) — Ngữ cảnh và trọng âm cho bạn biết đó là nghĩa nào. Won't chỉ sự từ chối thường được nhấn mạnh và hay đi kèm một lời phàn nàn.
Chính tả và phát âm
- That'll /ˈðætl/ và it'll /ˈɪtl/ rất phổ biến trong văn nói; trong văn viết, chúng mang tính thân mật. Âm /l/ cuối là âm "l tối": cuống lưỡi nâng lên, đầu lưỡi chạm sau răng trên. Đừng bỏ âm này, vì that'll be khác that be.
- Will have thường bị đọc rút gọn trong văn nói: You'll have heard /juːl əv hɜːd/. Chữ have chỉ còn /əv/ rất nhẹ, nhưng âm /d/ cuối của heard vẫn phải có.
- Trọng âm thay đổi nghĩa: He'll leave his towels on the floor (thói quen trung tính) và He will leave his towels on the floor (chê trách). Dạng nhấn mạnh không bao giờ viết tắt.
- Won't /wəʊnt/ (Anh), /woʊnt/ (Mỹ) vần với don't; khác với want /wɒnt/ (Anh), /wɑːnt/ (Mỹ). Âm /t/ cuối của won't nhẹ nhưng phải dừng lại rõ — thiếu nó, người nghe dễ nghe thành woe.
- Trong may as well và might as well, as đọc rất nhẹ /əz/. Âm /z/ có rung dây thanh, không phải âm "d" hay "gi" của tiếng Việt.
Quy tắc vàng
Will và would thể hiện sự tự tin và ý chí: một phỏng đoán chắc chắn về hiện tại (will) hoặc quá khứ (will have + quá khứ phân từ), một thói quen điển hình, sự khăng khăng hoặc sự từ chối. Would là phiên bản xa hơn hoặc dè dặt hơn. May well = rất có thể; may as well = không còn cách nào tốt hơn. Và "sẽ có thể" là will be able to, không bao giờ là will can.
Luyện tập
A. Hình thức
Viết lại mỗi câu với động từ khuyết thiếu hoặc cụm từ cho sẵn. Giữ nguyên nghĩa.
-
Viết lại, dùng "will" để phỏng đoán: I'm sure that's the postman at the door.
-
Viết lại, dùng "will have": I assume you've heard that Marco is leaving.
-
Viết lại, dùng "won't": The car refuses to start, however often I try.
-
Viết lại, dùng "might as well": There's no better option than walking, because the last bus has gone.
-
Viết lại, dùng "could well": It's quite likely that the new rules will affect small businesses.
-
Viết lại, dùng "might as well": Nobody listened to me, so it was pointless for me to go to the meeting.
-
Viết lại, dùng "might" và "be able to": Perhaps it will be possible for me to leave early on Friday.
B. Ý nghĩa
Đọc tình huống, rồi chọn câu phù hợp hơn.
-
Bạn của bạn kể rằng ông quản lý đổ lỗi cho người khác về việc chậm trễ. Bạn thấy chuyện này rất đúng kiểu của ông ấy. Câu trả lời nào phù hợp?nhấn would: đúng như người ta có thể đoán về ông ấy
-
Các cửa hàng đã đóng cửa và không còn gì khác để làm. Lời gợi ý nào phù hợp?may as well = không còn cách nào tốt hơn; may well = rất có thể
-
Bạn nhắc một người bạn rằng khả năng trời mưa là khá cao. Câu nào diễn đạt điều này?might well = rất có thể
-
Một giáo viên mô tả kỹ năng mới mà học viên sẽ có sau khóa học. Câu nào đúng với ý này?khả năng mới trong tương lai cần will be able to; can cho tương lai dùng khi sắp xếp
-
Câu nào nói về sự từ chối, chứ không phải tương lai đơn thuần?won't chỉ sự từ chối, kèm lời phàn nàn
C. Tìm lỗi sai
Mỗi câu có một lỗi hoặc đã đúng. Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
When I finish this course next summer, I will can read most technical documents in English without a dictionary.
-
It's already half past nine, so the film will start by now; let's wait for the next showing instead.
-
The kids are bored and it's still raining, so we may as well to take them to the cinema this afternoon.
-
I'm sure you'll have see the plans for the new office, so I won't go through them in detail today.
-
I can meet you for lunch on Friday, but I'll need to leave by two for a meeting with a client.
D. Trong ngữ cảnh
Đọc email và viết lại những câu được đánh số với các nghĩa của động từ khuyết thiếu trong bài này.
Hi Nadia,
(18) I'm sure you have already heard that we've changed suppliers. (19) The new company has an annoying habit: it sends things late every single month. (20) I phoned them twice this morning, but they refused to give me a delivery date. (21) I'm confident that the van is stuck in traffic at this moment, as the motorway is closed. (22) It's quite likely that the delivery will be delayed until next week. (23) There's no better option, so let's postpone the training session. (24) Once the new system is set up, it will be possible for us to track every order online.
Best,
Owen
-
Viết lại câu (18), dùng "will have".
-
Viết lại câu (19) thành một câu, dùng "will" nhấn mạnh để nói về một thói quen gây khó chịu.
-
Viết lại câu (20), dùng "wouldn't".
-
Viết lại câu (21), dùng "will" để phỏng đoán.
-
Viết lại câu (22), dùng "may well", "might well" hoặc "could well".
-
Viết lại câu (23), dùng "might as well" hoặc "may as well".
-
Viết lại câu (24), dùng "be able to".
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh về những người và tình huống quen thuộc với bạn.
-
Nói xem ba người bạn quen có lẽ đang làm gì hoặc đã làm gì vào lúc này. Dùng will để phỏng đoán (+ động từ nguyên mẫu hoặc + be + -ing) ít nhất hai lần và will have + quá khứ phân từ một lần.
-
Phàn nàn về thói quen khó chịu của một ai đó trong 2–3 câu. Dùng will nhấn mạnh một lần cho hiện tại và would nhấn mạnh một lần cho quá khứ.
-
Kế hoạch của bạn bị hỏng (tàu bị hủy, nhà hàng đóng cửa). Viết 2–3 câu: một lời gợi ý miễn cưỡng với might as well, một kết quả có khả năng cao với may well hoặc could well, và một khả năng trong tương lai với will be able to.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B2-06 Phỏng đoán về quá khứ với must have, can't have, might have (Past Deduction) Viết lại với một động từ khuyết thiếu chỉ suy luận về quá khứ: I'm almost certain she left her phone at home.
-
B2-17 Nói về thói quen với would, will và always + V-ing (Habits: Would, Will, Always) Câu nào mô tả một kỷ niệm ấm áp về một thói quen trong quá khứ?would + động từ nguyên mẫu cho hành động lặp lại trong quá khứ
-
C1-08 Cách nói giảm mức chắc chắn (Hedging): seem, appear, apparently, arguably, it could be argued Viết lại cho bớt chắc chắn, dùng "appear": The results prove that the drug works.
Đáp án
A. Hình thức
- That'll be the postman at the door.
- You'll have heard that Marco is leaving.
- The car won't start, however often I try.
- The last bus has gone, so we might as well walk. / We might as well walk, because the last bus has gone.
- The new rules could well affect small businesses.
- Nobody listened to me, so I might as well not have gone to the meeting. / Nobody listened to me, so I might as well have stayed at home.
- I might be able to leave early on Friday.
B. Ý nghĩa
- Well, he would say that, wouldn't he?
- The shops are shut, so we may as well go home.
- Take an umbrella; it might well rain later.
- After this course, you'll be able to read contracts in English.
- She won't answer her phone; I've called five times.
C. Tìm lỗi sai
- When I finish this course next summer, I'll be able to read most technical documents in English without a dictionary.
- It's already half past nine, so the film will have started by now; let's wait for the next showing instead. / It's already half past nine, so the film must have started by now; let's wait for the next showing instead.
- The kids are bored and it's still raining, so we may as well take them to the cinema this afternoon.
- I'm sure you'll have seen the plans for the new office, so I won't go through them in detail today.
- ✓ I can meet you for lunch on Friday, but I'll need to leave by two for a meeting with a client.
D. Trong ngữ cảnh
- You'll have heard that we've changed suppliers. / You'll already have heard that we've changed suppliers.
- The new company will send things late every single month.
- I phoned them twice this morning, but they wouldn't give me a delivery date.
- The van will be stuck in traffic at the moment, as the motorway is closed.
- The delivery may well be delayed until next week. / The delivery might well be delayed until next week. / The delivery could well be delayed until next week.
- We might as well postpone the training session. / We may as well postpone the training session.
- Once the new system is set up, we'll be able to track every order online.
E. Đến lượt bạn
- It's nearly midnight in Seoul, so my cousin will be asleep. My parents will be watching the news, as they always do at this time. My sister will have finished her last exam by now.
- My flatmate will leave his dirty dishes in the sink for days. His last flatmate told me he would do exactly the same in their old place.
- Our train's been cancelled, so we might as well have dinner here at the station. The next one could well be full. If we book online now, though, we'll be able to get seats on the eight o'clock.
F. Ôn tập tổng hợp
- She must have left her phone at home.
- When I was a child, my grandfather would tell us stories every evening.
- The results appear to show that the drug works. / The results appear to suggest that the drug works. / It appears that the drug works.
