Will og would á ensku: ágiskun, vani og neitun – That'll be, won't, may as well
Advanced Modal Meanings
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu notað will og would fyrir öruggar ágiskanir (That'll be the postman. You'll have heard the news.), fyrir dæmigerða hegðun og þrjóskulega endurtekningu (He would say that.) og fyrir neitun (The door won't open.); notað orðasamböndin may / might / could well og may / might as well; og valið á milli can og will be able to um framtíðina.
Aðalatriðið
Háttarsögn sýnir afstöðu þess sem talar: hversu viss hann er, hversu fús einhver er til að gera eitthvað, hvað er dæmigert. Á stigum B1–B2 lærðirðu helstu hlutverk will og would. Á stigi C1 sérðu að á bak við margar notkunir er ein kjarnahugsun.
Hugsaðu þér will sem hring vissunnar: „svona er þetta – ég er viss“. Þessi vissa getur beinst að framtíðinni (It'll rain), að líðandi stund (That'll be Ella – ég er viss án þess að athuga), að fortíðinni (You'll have heard – ég er viss um að það hafi gerst), að skapgerð einhvers (She'll talk for hours) eða að vilja einhvers (He won't listen – hann neitar). Would er sami hringur, einu skrefi fjær: í fortíð eða aðeins minni vissa.
Lærðu því ekki langan lista af merkingum. Spurðu: um hvað er sá sem talar viss – eða hver vill ekki gera eitthvað?
Íslenska og enska
Á íslensku tjáum við ágiskun um líðandi stund yfirleitt með nútíð og litlu orði: „Þetta er örugglega nágrannakonan“, „Tom er örugglega sofandi“, „myndin er sennilega byrjuð“. Á ensku gerir will þetta verk: That'll be my neighbour, the film will have started. Ágiskunin snýst hér um nútíð eða fortíð, ekki framtíð. Í formlegu máli getur íslenska „mun“ líka lýst ágiskun eða því sem sagt er („Það mun hafa verið í kringum 2015“) – þar er íslenskan nálægt ensku. Probably og must eru líka rétt, en will hljómar rólega og rökrétt: „ég veit hvernig þetta gengur fyrir sig“.
Neitun tjáum við oft með „vill ekki“, líka um hluti: „bíllinn vill ekki fara í gang“, „lokið vildi ekki losna“. Á ensku er það won't / wouldn't. Dæmigerða hegðun tjáum við með „á það til að“ og pirrandi vana með „þarf alltaf að“: á ensku will / would. „Við getum alveg eins gengið“ er fasta orðasambandið might as well, og „það gæti vel verið“ er may well. Loks: nýja færni í framtíðinni tjáum við með nútíð („eftir námskeiðið geturðu lesið…“) eða með „munt geta“. Á ensku þarf will be able to – will can er ekki til.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Það er einhver við dyrnar. Þetta er örugglega nágrannakonan. | Someone's at the door. That'll be my neighbour. | ágiskun um nútíð: will + grunnmynd |
| Klukkan er hálftíu, svo myndin er örugglega byrjuð. | It's half past nine, so the film will have started by now. | ágiskun um fortíð: will have + lýsingarháttur þátíðar |
| Hann þarf alltaf að skilja blautu handklæðin eftir á gólfinu! | He will leave his wet towels on the floor. | áhersla á will = pirrandi vani |
| Fartölvan mín vill ekki fara í gang. | My laptop won't turn on. | neitun → won't, líka um hluti |
| Það gæti vel farið að rigna seinna. | It may well rain later. | „gæti vel“ → may well |
| Síðasti strætó er farinn, svo við getum alveg eins gengið. | The last bus has gone, so we might as well walk. | fast orðasamband: might / may as well |
| Eftir þetta námskeið geturðu lesið samninga á ensku. | After this course, you'll be able to read contracts in English. | ný færni í framtíð → will be able to |
| Ég get hitt þig á fimmtudaginn klukkan tíu. | I can see you on Thursday at ten. | samkomulag → can – hér er þetta eins |
Í stuttu máli: „örugglega“ + nútíð sem ágiskun er will, „er örugglega búinn að / er örugglega byrjuð“ er will have + lýsingarháttur þátíðar, „vill ekki“ um hluti er won't, „alveg eins“ er might as well, „gæti vel“ er may well, og „munt geta“ er will be able to.
Form
Will og would: nútíð og fortíð
| Merking | Núna / almennt | Í fortíð |
|---|---|---|
| ágiskun | That'll be Ella. | You'll have heard the news. |
| varfærin ágiskun | She'd be about forty now. | That would have been in 2015. |
| dæmigerð hegðun / þrjóska | He will interrupt people. | She would keep calling me. |
| neitun | The car won't start. | He wouldn't tell me why. |
Föst orðasambönd með háttarsögnum
| Orðasamband | Merking | Í fortíð |
|---|---|---|
| may / might / could well + grunnmynd | nokkuð líklegt | may/might/could well have + lýsingarháttur þátíðar |
| may / might as well + grunnmynd | enginn betri kostur, svo… | might as well have + lýsingarháttur þátíðar (= það var tilgangslaust) |
Can og be able to um framtíð
| Mynd | Notkun |
|---|---|
| can | samkomulag og ákvarðanir sem eru teknar núna: I can see you on Friday. |
| will be able to | ný færni eða nýr möguleiki í framtíðinni: You'll be able to drive. |
| háttarsögn + be able to | á eftir annarri háttarsögn: I might be able to come. |
Notkun
1Ágiskun um nútíð: will + grunnmynd
Með will (yfirleitt 'll) segirðu hvað þú telur örugglega vera satt núna, út frá því sem þú veist, án þess að athuga. Það hljómar rólegt og rökrétt. Would gerir ágiskunina varfærnari, oft um mat á aldri eða tölum. Ágiskunar-will er aðeins kennt í þessari kennslustund. Á íslensku notum við hér nútíð og „örugglega“, „sennilega“ eða „væntanlega“.
2Ágiskun um fortíð: will have + lýsingarháttur þátíðar
Will have + lýsingarháttur þátíðar lýsir fullvissu um að eitthvað hafi þegar gerst, oft með by now eða already. Would have er varfærna útgáfan fyrir mat. (Um framtíðina: Future Perfect (þáframtíð) í B2-01.) Á íslensku notum við „hefur örugglega“, „er örugglega kominn“ eða, í formlegu máli, „mun hafa“.
3Dæmigerð hegðun og þrjóska: will og would
Will lýsir dæmigerðri hegðun í nútíð og would í fortíð (B2-17). Þegar will eða would ber áherslu verður það að gagnrýni: einhver gerir þrjóskulega eitthvað pirrandi. He would say that (áhersla á would) merkir „auðvitað segir hann það, við hverju bjóstu?“. You would! merkir „þetta er svo líkt þér“. Á íslensku hjálpa „á það til að“, „þarf alltaf að“ og „sífellt“.
4Neitun: won't og wouldn't
Won't (nútíð) og wouldn't (fortíð, einu sinni eða oft) sýna að einhver neitar að gera eitthvað. Vélar og hlutir geta líka „neitað“, eins og þeir hefðu eigin vilja. Á íslensku segjum við hér oft „vill ekki“ eða bara neitun.
5May / might / could well og may / might as well
May well, might well og could well merkja „nokkuð líklegt“ – sterkara en bara may. Á íslensku: „gæti vel“. May as well og might as well merkja „það er enginn betri kostur, svo við gerum þetta“ – tillaga gerð með hálfum huga. Á íslensku: „getum alveg eins“. Might as well have + lýsingarháttur þátíðar segir að athöfn í fortíðinni hafi verið tilgangslaus: „hefði alveg eins getað“. Aðrar leiðir til að tjá líkur eru í B2-26.
6Can og will be able to um framtíð
Notaðu can um framtíðina þegar þú semur um eða ákveður eitthvað núna. Notaðu will be able to um færni eða möguleika sem er ekki til enn, en kemur. Á eftir annarri háttarsögn notarðu alltaf be able to. Aðrar tíðir eru í A2-24. Á íslensku segjum við í báðum tilvikum oft „get“ í nútíð, eða „mun geta“ – þess vegna borgar sig að muna muninn vel.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Bíllinn vill ekki fara í gang“ → doesn't want to start. Á íslensku segjum við eðlilega „vill ekki“ um hluti og vélar: „uppþvottavélin vill ekki fara í gang“, „hurðin vildi ekki lokast“. Bein þýðing er málfræðilega rétt, en á ensku hljómar hún eins og vélin hafi langanir – fyndið eða barnalegt. Venjulega leiðin er won't (nútíð) og wouldn't (fortíð).
2. „Við ættum að geta…“ → should can. Á íslensku stendur „geta“ án vandræða á eftir annarri sögn: „við ættum að geta“, „hún verður að geta“, „þú munt geta“. Can á sér hins vegar enga framtíðarmynd og stendur aldrei á eftir annarri háttarsögn. Ef þú sleppir will og notar can eins og íslenska nútíð („í vor getur hún…“) er setningin rétt, en can um framtíð merkir samkomulag sem er gert núna. Ný færni eða nýr möguleiki þarf will be able to.
3. „Við getum alveg eins…“ → we can as well. „Við getum alveg eins tekið strætó“ verður orð fyrir orð we can as well. Á ensku er þetta ekki fasta orðasambandið og hljómar frekar eins og „við getum líka“. Tillaga gerð með hálfum huga, af því að betri kostur er ekki til, er might as well eða may as well.
Ekki rugla saman
may well og may as well – May well = nokkuð líklegt („það gæti vel verið“). May as well = ekkert betra að gera, svo við gerum þetta („getum alveg eins“).
ágiskunar-will og framtíðar-will – Ágiskunar-will snýst um nútíð eða fortíð; framtíðar-will snýst um síðar (A2-04). Á íslensku er nútíð í báðum tilvikum, svo samhengið sker úr.
won't (framtíð) og won't (neitun) – Samhengið og áherslan sýna muninn. Neitunar-won't ber yfirleitt áherslu og kemur oft með kvörtun.
Stafsetning og framburður
- That'll /ˈðætl/ og it'll /ˈɪtl/ eru algeng í tali en óformleg í ritmáli. Í that'll er /ð/ fremst: þú þekkir hljóðið úr íslensku ð, en á íslensku stendur það aldrei fremst í orði. Hafðu tungubroddinn milli tannanna og láttu raddböndin titra. /æ/ er ekki íslenska æ (sem er [ai]): opnaðu munninn vel, með tunguna fram.
- Will have er yfirleitt veikt í tali: You'll have heard /juːl əv hɜːd/. have verður veikt /əv/. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt. /ɜː/ í heard er ekki íslenskt ö – varirnar eru ekki kringdar.
- Áherslan breytir merkingunni: He'll leave his towels on the floor (hlutlaus vani) og He will leave his towels on the floor (gagnrýni). Áherslumyndin er aldrei stytt.
- Won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) rímar við don't; það er ólíkt want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US). Byrjaðu á /w/ með kringdum vörum, ekki íslensku v: tennurnar snerta ekki vörina.
- Í may as well og might as well er as veikt: /əz/, með rödduðu z í lokin. Í íslensku er ekkert z-hljóð, svo gættu þess að það verði ekki s.
Gullna reglan
Will og would tjá vissu og vilja: örugga ágiskun um nútíð (will) eða fortíð (will have + lýsingarháttur þátíðar), dæmigerðan vana, þrjósku eða neitun. Would er fjarlægari eða varfærnari útgáfan. May well = líklegt; may as well = enginn betri kostur. Og mundu: „örugglega“ + nútíð er oft will, „vill ekki“ um hluti er won't, og „munt geta“ er will be able to, aldrei will can.
Æfingar
A. Form
Umorðaðu hverja setningu með háttarsögninni eða orðasambandinu sem gefið er. Merkingin á að haldast.
-
Notaðu ágiskunar-"will": I'm sure that's the postman at the door.
-
Notaðu "will have": I assume you've heard that Marco is leaving.
-
Notaðu "won't": The car refuses to start, however often I try.
-
Notaðu "might as well": There's no better option than walking, because the last bus has gone.
-
Notaðu "could well": It's quite likely that the new rules will affect small businesses.
-
Notaðu "might as well": Nobody listened to me, so it was pointless for me to go to the meeting.
-
Notaðu "might" og "be able to": Perhaps it will be possible for me to leave early on Friday.
B. Merking
Lestu aðstæðurnar og veldu betri setninguna.
-
Vinur segir þér að yfirmaðurinn hafi kennt einhverjum öðrum um seinkunina. Þér finnst það dæmigert fyrir hann. Hvort svarið passar?stressed would: exactly what you'd expect from him
-
Búðirnar eru lokaðar og ekkert annað er hægt að gera. Hvor tillagan passar?may as well = no better option; may well = it's likely
-
Þú varar vin við því að nokkuð líklegt sé að það rigni. Hvor setningin segir það?might well = quite likely
-
Kennari lýsir færni sem nemendur hafa eftir námskeiðið. Hvor setningin passar við þessa merkingu?a new future ability needs will be able to; can for the future is for arrangements
-
Hvor setningin lýsir neitun, ekki bara framtíð?refusal won't, with a complaint
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
When I finish this course next summer, I will can read most technical documents in English without a dictionary.
-
It's already half past nine, so the film will start by now; let's wait for the next showing instead.
-
The kids are bored and it's still raining, so we may as well to take them to the cinema this afternoon.
-
I'm sure you'll have see the plans for the new office, so I won't go through them in detail today.
-
I can meet you for lunch on Friday, but I'll need to leave by two for a meeting with a client.
D. Í samhengi
Lestu tölvupóstinn og umorðaðu númeruðu setningarnar með háttarsögnum þessarar kennslustundar.
Hi Nadia,
(18) I'm sure you have already heard that we've changed suppliers. (19) The new company has an annoying habit: it sends things late every single month. (20) I phoned them twice this morning, but they refused to give me a delivery date. (21) I'm confident that the van is stuck in traffic at this moment, as the motorway is closed. (22) It's quite likely that the delivery will be delayed until next week. (23) There's no better option, so let's postpone the training session. (24) Once the new system is set up, it will be possible for us to track every order online.
Best,
Owen
-
Umorðaðu setningu (18) með "will have".
-
Umorðaðu setningu (19) sem eina setningu með áherslu-"will" sem sýnir pirrandi vana.
-
Umorðaðu setningu (20) með "wouldn't".
-
Umorðaðu setningu (21) með ágiskunar-"will".
-
Umorðaðu setningu (22) með "may well", "might well" eða "could well".
-
Umorðaðu setningu (23) með "might as well" eða "may as well".
-
Umorðaðu setningu (24) með "be able to".
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu hvað þrír einstaklingar sem þú þekkir eru sennilega að gera núna eða hafa gert. Notaðu ágiskunar-will (+ grunnmynd eða + be + -ing mynd) að minnsta kosti tvisvar og will have + lýsingarhátt þátíðar einu sinni.
-
Kvartaðu í 2–3 setningum yfir pirrandi vana einhvers. Notaðu áherslu-will einu sinni um nútíð og áherslu-would einu sinni um fortíð.
-
Áætlanir þínar hafa farið út um þúfur (lestin féll niður, veitingastaðurinn er lokaður). Skrifaðu 2–3 setningar: eina tillögu gerða með hálfum huga með might as well, eina líklega afleiðingu með may well eða could well og einn framtíðarmöguleika með will be able to.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B2-06 Must have, can't have, might have: ályktanir um fortíðina á ensku Umorðaðu með ályktun um fortíð: I'm almost certain she left her phone at home.
-
B2-17 Venjur á ensku: would, will og always + -ing um vana og pirrandi ávana Hvor setningin lýsir hlýrri minningu um vana í fortíð?would + base form for repeated past actions
-
C1-08 Hedging á ensku: It seems that, appear to, apparently, allegedly – að fullyrða varlega Umorðaðu þannig að setningin verði varfærnari, með "appear": The results prove that the drug works.
Svör
A. Form
- That'll be the postman at the door.
- You'll have heard that Marco is leaving.
- The car won't start, however often I try.
- The last bus has gone, so we might as well walk. / We might as well walk, because the last bus has gone.
- The new rules could well affect small businesses.
- Nobody listened to me, so I might as well not have gone to the meeting. / Nobody listened to me, so I might as well have stayed at home.
- I might be able to leave early on Friday.
B. Merking
- Well, he would say that, wouldn't he?
- The shops are shut, so we may as well go home.
- Take an umbrella; it might well rain later.
- After this course, you'll be able to read contracts in English.
- She won't answer her phone; I've called five times.
C. Finndu villuna
- When I finish this course next summer, I'll be able to read most technical documents in English without a dictionary.
- It's already half past nine, so the film will have started by now; let's wait for the next showing instead. / It's already half past nine, so the film must have started by now; let's wait for the next showing instead.
- The kids are bored and it's still raining, so we may as well take them to the cinema this afternoon.
- I'm sure you'll have seen the plans for the new office, so I won't go through them in detail today.
- ✓ I can meet you for lunch on Friday, but I'll need to leave by two for a meeting with a client.
D. Í samhengi
- You'll have heard that we've changed suppliers. / You'll already have heard that we've changed suppliers.
- The new company will send things late every single month.
- I phoned them twice this morning, but they wouldn't give me a delivery date.
- The van will be stuck in traffic at the moment, as the motorway is closed.
- The delivery may well be delayed until next week. / The delivery might well be delayed until next week. / The delivery could well be delayed until next week.
- We might as well postpone the training session. / We may as well postpone the training session.
- Once the new system is set up, we'll be able to track every order online.
E. Spreyttu þig
- It's nearly midnight in Seoul, so my cousin will be asleep. My parents will be watching the news, as they always do at this time. My sister will have finished her last exam by now.
- My flatmate will leave his dirty dishes in the sink for days. His last flatmate told me he would do exactly the same in their old place.
- Our train's been cancelled, so we might as well have dinner here at the station. The next one could well be full. If we book online now, though, we'll be able to get seats on the eight o'clock.
F. Blönduð upprifjun
- She must have left her phone at home.
- When I was a child, my grandfather would tell us stories every evening.
- The results appear to show that the drug works. / The results appear to suggest that the drug works. / It appears that the drug works.
