SlowingoQrammatika
B2 23 / 30

As if, as though, suppose azərbaycanca: «sanki», «tutaq ki», «vaxtıdır» ingiliscə

As If, As Though, Suppose: Hypothetical Meaning

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz nəyinsə necə göründüyünü as if / as though / like ilə təsvir edə, suppose, supposing, what if və imagine ilə vəziyyətlər təsəvvür edə, it's time ilə nəyinsə indi baş verməli olduğunu deyə və bütün bu quruluşları birləşdirən «qeyri-real keçmişi» (unreal past) tanıya biləcəksiniz.

Əsas fikir

İngilis dilinin real olmayan şeylərdən danışmaq üçün ağıllı bir üsulu var: feili bir addım keçmişə çəkir. If I had a car… (maşınım yoxdur). I wish I knew (bilmirəm). Burada keçmiş forma keçmiş zaman demək deyil. O, reallıqdan uzaqlıq deməkdir.

Bu dərs eyni üsulu yeni yerlərdə göstərir. as if və as though sözlərindən sonra təəssüratı təsvir edirsiniz. Təəssürat doğru ola bilərsə, adi zaman işlədin: She looks as if she is tired (bəlkə də yorğundur). Doğru olmadığını bilirsinizsə, keçmişə bir addım atın: He talks as if he knew everything (bilmir).

Kiminsə başı üzərindəki xəyal buludunu təsəvvür edin. Adi zaman yerdə, real dünyada qalır. Qeyri-real keçmiş isə buluda qalxır: real vəziyyətə oxşayır, amma hamı bilir ki, real deyil.

Suppose, what if, imagine və it's time eyni buluddan istifadə edir.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində də bu mənalar üçün hazır sözlər var: «sanki», «elə bil», «guya» (as if / as though), «deyəsən» (it looks like), «tutaq ki», «təsəvvür et ki» (suppose, imagine), «bəs … -sa?» (what if…?), «… vaxtıdır» (it's time). Mənalar yaxşı uyğun gəlir.

Əsas fərq budur: azərbaycancada reallıqdan uzaqlığı söz göstərir, feilin zamanı isə adətən dəyişmir: «Elə danışır ki, sanki hər şeyi bilir». Burada «sanki» kifayətdir. İngiliscədə isə qeyri-reallığı zaman göstərir: He talks as if he knew everything. Ona görə «sanki … bilir» cümləsini çevirəndə indiki zamanı saxlamaq asandır. Eyni şey «vaxtıdır ki, evə gedək» cümləsində olur: azərbaycancada «gedək», ingiliscədə isə It's time we went home. Bir də: «Bəs qatar gecikərsə?» cümləsindəki «-ar» şəkilçisi gələcək kimi görünür, amma what if sözündən sonra real ehtimal üçün will yox, indiki zaman işlənir.

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Elə bil bütün həftə yatmamısan.doğru ola bilərYou look as if you haven't slept all week.
Elə danışır ki, sanki hər şeyi bilir.doğru deyilHe talks as if he knew everything.
Deyəsən, yağış yağacaq.qeyri-rəsmi təəssüratIt looks like it's going to rain.
Bəs qatar geciksə?real ehtimalWhat if the train is late?
Tutaq ki, dünyanın istənilən yerində yaşaya bilərdin.xəyali vəziyyətSuppose you could live anywhere in the world.
Artıq evə getməyimizin vaxtıdır.indi olmalıdırIt's time we went home.

Quruluş

Görünmək feilləri + as if / as though

Təəssüratas if / as though sözündən sonrakı feilNümunə
doğru ola biləradi zamanIt looks as if it's going to rain.
doğru deyil (indi)Past Simple (were / was)He acts as if he owned the place.
doğru deyil (keçmişdə)Past PerfectShe looked at me as if I had said something terrible.

As if I / he / she / it were daha rəsmidir; gündəlik danışıqda was çox işlənir.

Like (qeyri-rəsmi)

Neytral / rəsmiQeyri-rəsmi (çox işlənir, xüsusən Amerika ingiliscəsində)
It looks as if it's going to snow.It looks like it's going to snow.

Təsəvvür etmək: suppose / supposing / what if / imagine

Feilin formasıMənasıNümunə
+ indiki zamanreal ehtimalWhat if it rains? We'll need a plan B.
+ Past Simpleqeyri-real və ya az ehtimalSuppose you won the lottery. What would you do?
+ Past Perfectqeyri-real keçmişWhat if nobody had come?

It's time

QəlibMənasıNümunə
it's time + to + məsdərdoğru andırIt's time to go.
it's time + for + şəxs + to + məsdərkimsə üçün doğru andırIt's time for you to decide.
it's time + mübtəda + Past Simpleindi olmalıdır (və bir az gecdir)It's time we left.
it's about time / it's high time + mübtəda + Past Simplegecdir: artıq olmalı idiIt's high time the city did something.

İstifadə

1Look / sound / feel / seem as if: real ehtimal

Təəssürat çox güman ki, doğrudursa, as if / as though sözlərindən sonra real zamana uyğun gələn zamanı işlədin. Azərbaycancada burada çox vaxt «elə bil», «deyəsən», «elə gəlir ki» deyirik.

You look as if you haven't slept all week.
Elə bil bütün həftə yatmamısan.
doğru ola bilər → adi zaman
It sounds as though they're having a party next door.
Elə gəlir ki, qonşuda məclis var.
səsə görə təəssürat
It seems as if prices go up every month.
Elə gəlir ki, qiymətlər hər ay qalxır.
I feel as though I'm coming down with something.
Deyəsən, xəstələnirəm.
The traffic looks as if it's getting worse.
Deyəsən, tıxac getdikcə pisləşir.

2As if / as though + keçmiş: qeyri-real müqayisə

Müqayisə xəyalidirsə və ya aydın şəkildə doğru deyilsə, keçmişə bir addım atın: indiki vəziyyət üçün Past Simple, keçmiş vəziyyət üçün Past Perfect (keçmiş bitmiş zaman). Bu, act, behave, talk və treat someone feilləri ilə çox işlənir. Qeyri-rəsmi danışıqda indiki zaman da eşidilir (He talks as if he knows everything), amma keçmiş forma qeyri-reallığı aydın göstərir. Azərbaycancada qeyri-reallığı «sanki», «guya» göstərir, feilin zamanı isə dəyişmir.

He talks as if he knew everything.
Elə danışır ki, sanki hər şeyi bilir.
bilmir: azərbaycancada «bilir», ingiliscədə knew
She treats me as if I were a child.
Mənimlə elə davranır ki, sanki uşağam.
uşaq deyiləm → were (was da işlənir)
My legs feel as if they were made of jelly.
Ayaqlarım elə bil pambıq kimi olub.
real deyil → were
They acted as if nothing had happened.
Elə davrandılar ki, sanki heç nə olmayıb.
nəsə olmuşdu → had happened
Don't look at me as though I'd broken your phone! I didn't touch it.
Mənə elə baxma ki, guya telefonunu sındırmışam! Ona əl də vurmamışam.
«guya» → doğru deyil; I'd = I had

3Qeyri-rəsmi alternativ: like

Qeyri-rəsmi danışıqda, xüsusən Amerika ingiliscəsində, budaq cümlədən əvvəl as if / as though yerinə çox vaxt like işlənir. Rəsmi yazıda onu işlətməyin. (Oxşarlıq üçün like + isim B1-24 dərsindədir.) Azərbaycancadakı «deyəsən» burada çox yaxşı uyğun gəlir.

It looks like it's going to rain.
Deyəsən, yağış yağacaq.
«deyəsən» → it looks like
You sound like you need a holiday.
Səsindən bilinir ki, sənə məzuniyyət lazımdır.
holiday (UK), vacation (US)
It feels like I've known you for years.
Elə bil səni illərdir tanıyıram.
«illərdir tanıyıram» → I've known
He was running like his life depended on it.
Elə qaçırdı ki, sanki həyatı bundan asılı idi.

4Suppose, supposing, what if, imagine: real, yoxsa qeyri-real

Bu sözlər kimisə bir vəziyyəti təsəvvür etməyə dəvət edir. İndiki zamanla vəziyyət real ehtimaldır və cavabda çox vaxt will gəlir. Keçmiş zamanla vəziyyət qeyri-real və ya az ehtimallıdır və cavabda would gəlir. Past Perfect ilə isə başqa bir keçmişi təsəvvür edirsiniz. Suppose və supposing eyni mənadadır; danışıqda ən çox what if işlənir. Azərbaycancada «tutaq ki», «təsəvvür et ki» və «bəs … -sa?» deyirik.

What if the train is late? How will we get to the airport?
Bəs qatar geciksə? Hava limanına necə çatacağıq?
real ehtimal → is, will be yox
Suppose you lose your job — what will you do?
Tutaq ki, işini itirsən, onda nə edəcəksən?
real ehtimal
Suppose you could live anywhere in the world. Where would you go?
Tutaq ki, dünyanın istənilən yerində yaşaya bilərdin. Hara gedərdin?
xəyali → could, would
Supposing your boss found out — what would you say?
Tutaq ki, müdirin bunu bildi. Onda nə deyərdin?
az ehtimal → found
Imagine you had a whole year off work. How would you spend it?
Təsəvvür et ki, bütöv bir il işdən azadsan. Onu necə keçirərdin?
xəyali → had
What if we hadn't missed that bus? We'd never have met!
Bəs o avtobusa gecikməsəydik? Heç vaxt tanış olmazdıq!
«-saydıq» keçmişdir → hadn't missed

5It's time / it's about time / it's high time

Doğru an üçün it's time + to + məsdər işlədin. Nəyinsə indi baş verməli olduğunu və artıq bir az gec olduğunu demək üçün it's time + mübtəda + Past Simple işlədin. About time və high time səbirsizlik və ya tənqid əlavə edir. Keçmiş forma qeyri-realdır: söhbət indidən gedir. Qeyri-rəsmi danışıqda it's time we… sözlərindən sonra bəzən indiki zaman eşidilir, amma standart forma keçmişdir. Azərbaycancada burada «vaxtıdır», «vaxtı çoxdan çatıb» deyirik.

It's time to say goodbye.
Sağollaşmaq vaxtıdır.
doğru an → to + məsdər
It's time for the kids to go to bed.
Uşaqların yatmaq vaxtıdır.
It's time we went home.
Artıq evə getməyimizin vaxtıdır.
azərbaycancada indiki məna, ingiliscədə went
It's about time you got a job!
İş tapmağının vaxtı çoxdan çatıb!
səbirsizlik
It's high time the city did something about the traffic.
Şəhər rəhbərliyinin tıxac barədə nəsə etməsinin vaxtı çoxdan çatıb.
tənqid → did

6Xülasə: qeyri-real keçmiş ailəsi

Eyni məntiq if, wish, would rather, as if, suppose və it's time sözlərindən sonra işləyir: qeyri-real indi və ya gələcək üçün Past Simple, qeyri-real keçmiş üçün isə (it's time istisna olmaqla) Past Perfect. Azərbaycancada bu mənaları əsasən «-saydı», «-aydı», «-ardı» formaları və «kaş», «sanki» kimi sözlər verir.

If I had more time, I'd learn the guitar.
Daha çox vaxtım olsaydı, gitara çalmağı öyrənərdim.
ikinci tip şərt cümləsi: B1-06 dərsinə baxın
I wish I lived closer to the sea.
Kaş dənizə daha yaxın yaşayaydım.
wish: B1-08 dərsinə baxın
I'd rather you didn't smoke in here.
İstərdim ki, burada siqaret çəkməyəsiniz.
would rather: B2-05 dərsinə baxın
He behaves as if he were the boss.
Elə davranır ki, sanki müdir odur.
as if
I wish I had listened to you.
Kaş sənə qulaq asaydım.
wish + Past Perfect: B2-04 dərsinə baxın

Tez-tez edilən səhvlər

❌You look as if tired.
✅You look tired. və ya You look as if you're tired.
as if sözündən sonra mübtədası və feili olan tam budaq cümlə lazımdır.
❌Suppose you would win a million.
✅Suppose you won a million.
suppose sözündən sonra would gəlmir; would cavabda olur.
❌It seems as there is a problem.
✅It seems as if there is a problem. və ya It seems as though there is a problem.
Tək as yox, as if.
❌It looks like as if it'll snow.
✅It looks like it'll snow. və ya It looks as if it'll snow.
Ya like, ya da as if işlədin, ikisini birlikdə yox.
❌It's time for you go to bed.
✅It's time for you to go to bed.
for + şəxs + to + məsdər.
⚠️It's time we go home.
✅It's time we went home. və ya It's time to go home.
Qeyri-rəsmi danışıqda indiki zaman bəzən eşidilir, amma it's time + mübtəda qəlibində standart forma keçmişdir.
⚠️She looked at me as if I said something rude.
✅She looked at me as if I'd said something rude.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma Past Perfect xəyali hərəkətin daha əvvəl olduğunu aydın göstərir.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «Sanki … -ır» → as if + indiki zaman. Azərbaycancada qeyri-reallığı «sanki», «guya» sözü göstərir, feil isə indiki zamanda qalır: «Kamran elə davranır ki, sanki şirkətin direktorudur». Bu cümləni çevirəndə indiki zamanı saxlamaq asandır. Müqayisə aydın şəkildə doğru deyilsə, ingiliscədə keçmişə bir addım atın.

⚠️(Kamran şirkətin direktoru deyil.) Kamran behaves as if he is the director of the company.
✅Kamran behaves as if he were the director of the company. və ya Kamran behaves as if he was the director of the company.
Qrammatik cəhətdən düzgündür və danışıqda eşidilir, amma qeyri-reallığı keçmiş forma aydın göstərir.

2. «Bəs … -arsa?» → What if … will. «Bəs sabah qar yağarsa?», «Bəs Leylanın hədiyyədən xoşu gəlməzsə?» cümlələrindəki «-ar» şəkilçisi gələcək kimi görünür və will ilə çevrilir. Amma what if sözündən sonra real ehtimal üçün indiki zaman işlənir; will cavabda gəlir.

❌What if it will snow tomorrow and the road to Gabala is closed?
✅What if it snows tomorrow and the road to Gabala is closed?
what if + indiki zaman: real ehtimal.
❌What if Leyla will not like the present?
✅What if Leyla doesn't like the present?
will cavabda olur: We'll change it.

3. «Vaxtıdır ki, … desin» → it's time + indiki zaman. Azərbaycancada «Vaxtıdır ki, Aysel yeni işi barədə valideynlərinə desin» cümləsində feil arzu formasındadır və indi haqqındadır. İngiliscədə it's time + mübtəda qəlibində standart forma Past Simple formasıdır, çünki bu da «buluddakı» qeyri-real keçmişdir.

⚠️(Aysel hələ də valideynlərinə heç nə deməyib.) It's time Aysel tells her parents about the new job.
✅It's time Aysel told her parents about the new job. və ya It's time for Aysel to tell her parents about the new job.
Qrammatik cəhətdən düzgündür və qeyri-rəsmi danışıqda eşidilir, amma standart forma keçmişdir: told.

Qarışdırmayın

look like + isim və look as if + budaq cümlə — Look like + isim = oxşamaq. Look as if (və ya qeyri-rəsmi look like) + budaq cümlə = görünmək, təəssürat yaratmaq. Azərbaycancada da fərqli sözlərdir: «oxşayır» və «elə bil».

She looks like her mother.
Anasına oxşayır.
oxşarlıq
She looks as if she's had good news.
Elə bil yaxşı xəbər alıb.
təəssürat

as (üsul) və as if (müqayisə) — As + budaq cümlə «necə …-sa, elə» deməkdir; as if isə «sanki».

Do it as I showed you.
Sənə göstərdiyim kimi et.
eyni üsulla
He looked at me as if I were mad.
Mənə elə baxdı ki, sanki dəliyəm.
müqayisə, real deyil

suppose (təsəvvür etmək) və be supposed to (gözlənti) — Mənaları fərqlidir. Be supposed to B2-07 dərsindədir.

Suppose we missed the flight.
Tutaq ki, reysə çatmadıq.
təsəvvür edin
We're supposed to be at the gate by seven.
Saat yeddiyə qədər çıxış qapısında olmalıyıq.
gözlənti

Yazılış və tələffüz

  • though /ðəʊ/ (UK), /ðoʊ/ (US) go sözü ilə qafiyələnir. Onu through /θruː/ və ya thought /θɔːt/ ilə qarışdırmayın. İlk səs /ð/ azərbaycan dilində yoxdur: dilin ucu yüngülcə dişlərin arasına çıxır və səs cingiltili olur; onu d və ya z ilə əvəz etməyin.
  • as if və as though birləşmələrində as zəif deyilir: /əz ɪf/, /əz ðəʊ/. Sondakı /z/ səsini karlaşdırıb «s» etməyin.
  • supposing /səˈpəʊzɪŋ/ (UK), /səˈpoʊzɪŋ/ (US): vurğu ikinci hecaya düşür, son hecaya yox.
  • It's high time ifadəsində high sözünü vurğulayın: It's high time we left.
  • I'd həm I had, həm də I would ola bilər. as if I'd said birləşməsində bu, I had deməkdir: ondan sonra üçüncü formaya qulaq asın.

Qızıl qayda

as if / as though sözlərindən sonra təəssürat doğru ola bilərsə, adi zaman işlədin; qeyri-real olduğunu göstərmək üçün keçmişə bir addım atın. Eyni addım suppose, what if, imagine və it's time + mübtəda qəlibində də işləyir. Azərbaycancada qeyri-reallığı «sanki» göstərir, ingiliscədə isə zaman: «sanki bilir» = as if he knew.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Mötərizədəki feilin düzgün formasını yazın. Mötərizədəki izaha diqqət edin.

  1. You look as if you (need) a coffee. (you probably do)
  2. He spends money as if he (be) a millionaire. (he isn't)
  3. She looked as if she (see) a ghost.
  4. It's high time you (start) looking for a new flat.
  5. Imagine you (can) speak ten languages. What would you do?
  6. It's time for the children (go) to bed.

B. Məna

Düzgün variantı seçin.

  1. Hansı cümlə doğru olmayan bir şeyi təsvir edir?
  2. Düzgün cavabı seçin (real ehtimal): What if the train … late? We'll miss the flight.
  3. Düzgün cavabı seçin (xəyali vəziyyət): Suppose you … a wallet in the street. What would you do?
  4. Düzgün cavabı seçin: It sounds … they're arguing again.
  5. Düzgün cavabı seçin: It's about time the council … this road.

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. Suppose you would lose your passport — what would you do?
  2. It looks like as if the shop is closed.
  3. It seems as there's nobody at home.
  4. They acted as if nothing had happened.

D. Mətndə

Bir şey aydın şəkildə doğru deyilsə, qeyri-real keçmişi işlədin.

Noisy neighbours
Kim: You look as if you 16 (not / sleep) for days.
Raj: I know. My neighbours had a party. It sounded as though they 17 (move) furniture all night!
Kim: Supposing you 18 (ask) them to keep the noise down — would they listen?
Raj: Maybe. But they act as if they 19 (own) the building.
Kim: Well, it's high time somebody 20 (say) something.
Raj: You're right. What if I 21 (write) them a polite note tonight?

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Suppose və ya Imagine + keçmiş zamanla xəyali bir sual verin, sonra ona cavab yazın.
  2. Həyatınızda dəyişməli olan bir şey haqqında It's (high) time + keçmiş zamanla bir cümlə yazın.

F. Qarışıq təkrar

Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.

  1. B1-08 I Wish və If Only azərbaycanca: «Kaş …» ingiliscə necə deyilir? Wish və hope fərqi
    I wish I (have) more free time.
  2. B2-05 Would Rather, Had Better və Prefer azərbaycanca: üstünlük və xəbərdarlıq
    I'd rather you (not / tell) anyone about this.
  3. B2-04 I Wish + Past Perfect azərbaycanca: keçmişə peşmançılıq, wish + would və regret
    If only I (listen) to your advice last year.
  4. B2-20 Noun clauses azərbaycanca: that, whether, what ilə başlayan budaq cümlələr
    I'm not sure … or not they're coming.
Cavablar

A. Quruluş

  1. need
  2. were / was
  3. had seen
  4. started
  5. could
  6. to go

B. Məna

  1. He acts as if he owned the place.
  2. is
  3. found
  4. like
  5. repaired

C. Səhvi tapın

  1. Suppose you lost your passport — what would you do? / Supposing you lost your passport — what would you do?
  2. It looks like the shop is closed. / It looks as if the shop is closed. / It looks as though the shop is closed.
  3. It seems as if there's nobody at home. / It seems as though there's nobody at home. / It seems like there's nobody at home.
  4. ✓ They acted as if nothing had happened.

D. Mətndə

  1. haven't slept / have not slept
  2. were moving
  3. asked
  4. owned
  5. said
  6. write / wrote

E. Sizin növbəniz

  1. Suppose you could live anywhere in the world. Where would you go? I'd live by the sea.
  2. It's high time I cleaned out my wardrobe.

F. Qarışıq təkrar

  1. had
  2. didn't tell
  3. had listened
  4. whether
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play