Could you, Can I, Shall I: αιτήματα, προσφορές και άδεια στα αγγλικά
Requests, Offers and Permission
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να ζητάτε από άλλους να κάνουν κάτι, να ρωτάτε αν μπορείτε να κάνετε κάτι, να προσφέρετε βοήθεια και να απαντάτε ευγενικά, διαλέγοντας το σωστό επίπεδο ευγένειας για κάθε περίσταση.
Η βασική ιδέα
Όταν ζητάμε κάτι από κάποιον, του ζητάμε λίγο από τον χρόνο ή την ενέργειά του. Τα αγγλικά το μαλακώνουν αυτό με απόσταση: όσο περισσότερη απόσταση έχει ένα αίτημα, τόσο πιο ευγενικό ακούγεται.
Φανταστείτε μια σκάλα ευγένειας. Στο κάτω σκαλί είναι το Can you help me?: άμεσο και φιλικό, ιδανικό για την οικογένεια και τους φίλους. Ένα σκαλί πάνω: Could you help me? Το could μοιάζει με τύπο παρελθόντος, και αυτό προσθέτει απόσταση, γι' αυτό ακούγεται πιο μαλακό. Πιο ψηλά: Would you mind helping me? Τώρα ρωτάτε ακόμη και αν το αίτημα είναι πρόβλημα για τον άλλον. Στην κορυφή: I was wondering if you could help me, πολύ προσεκτικό και πολύ ευγενικό.
Υπάρχουν επίσης τρεις διαφορετικές δουλειές. Το αίτημα (request) ζητάει από εσάς να κάνετε κάτι: Could you…? Η άδεια (permission) ρωτάει αν μπορώ να κάνω κάτι εγώ: Could I…? Η προσφορά (offer) λέει ότι εγώ είμαι έτοιμος να κάνω κάτι για εσάς: Shall I…? Διαλέξτε πρώτα τη δουλειά· μετά διαλέξτε σκαλί.
Ελληνικά και αγγλικά
Τα ελληνικά κάνουν κάτι πολύ παρόμοιο: η απόσταση φτιάχνει ευγένεια. Το «Μπορείς να…;» γίνεται «Θα μπορούσατε να…;» (σαν το Could you…?), και το πιο προσεκτικό «Μήπως θα μπορούσατε…;» θυμίζει το I was wondering if you could…. Το «Θα σας πείραζε να…;» είναι το Would you mind…?, και η φιλική απάντηση είναι η ίδια και στις δύο γλώσσες: «Όχι, καθόλου» = No, not at all. Στο «Σας πειράζει αν ανοίξω;» δεν βάζουμε «θα», ούτε στα αγγλικά βάζουμε will: Do you mind if I open…?
Οι διαφορές: πρώτα, μετά το «να» τα αγγλικά δεν έχουν πάντα to. Μετά το could / can / would έρχεται σκέτο το ρήμα, και μετά το would you mind έρχεται -ing. Δεύτερον, το «Θέλετε να σας βοηθήσω;» δεν γίνεται want that I…, αλλά Would you like me to…? / Do you want me to…? Τρίτον, στα ελληνικά η προστακτική με «παρακαλώ» είναι συνηθισμένη και ευγενική («Φέρτε μου έναν καφέ, παρακαλώ»)· στα αγγλικά μια προστακτική, ακόμη και με please, ακούγεται σαν εντολή. Για αιτήματα προτιμήστε ερώτηση: Could I have…?
| Ελληνικά | Δουλειά | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Μπορείς να χαμηλώσεις τη μουσική; | αίτημα, φιλικό | Can you turn the music down? |
| Θα μπορούσατε να μου πείτε πού είναι ο σταθμός; | αίτημα, ευγενικό | Could you tell me the way to the station? |
| Θα σας πείραζε να μιλάτε πιο αργά; | αίτημα, πολύ ευγενικό | Would you mind speaking more slowly? |
| Μήπως θα μπορούσατε να με βοηθήσετε; | αίτημα, πολύ προσεκτικό | I was wondering if you could help me. |
| Σας πειράζει αν κάτσω εδώ; | άδεια | Do you mind if I sit here? |
| Να ανοίξω το παράθυρο; | προσφορά | Shall I open the window? |
| Θέλετε να σας πάω σπίτι; | προσφορά | Would you like me to drive you home? |
| Φέρτε μου τον κατάλογο, παρακαλώ. | αίτημα (ευγενικό στα ελληνικά) | Could I have the menu, please? |
Δομή
Αιτήματα (requests): ζητάμε από κάποιον να κάνει κάτι
| Σχήμα | Παράδειγμα | Ευγένεια |
|---|---|---|
| Can you + base form? | Can you pass the salt? | ουδέτερο, φιλικό |
| Could you + base form? | Could you send me the file? | ευγενικό |
| Would you + base form? | Would you close the window, please? | ευγενικό |
| Would you mind + -ing form? | Would you mind waiting a moment? | πολύ ευγενικό |
| I was wondering if you could + base form | I was wondering if you could help me. | πολύ ευγενικό, προσεκτικό |
Άδεια (permission): ρωτάμε αν μπορούμε να κάνουμε κάτι
| Σχήμα | Παράδειγμα | Ευγένεια |
|---|---|---|
| Can I + base form? | Can I use your pen? | ουδέτερο, φιλικό |
| Could I + base form? | Could I leave early today? | ευγενικό |
| May I + base form? | May I come in? | επίσημο |
| Do you mind if I + Present Simple? | Do you mind if I open the window? | πολύ ευγενικό |
Προσφορές (offers): λέμε ότι είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε
| Σχήμα | Παράδειγμα |
|---|---|
| Shall I + base form? | Shall I carry your bag? |
| Can I + base form? | Can I help you? |
| I'll + base form. | I'll get the door. |
| Would you like me to + base form? | Would you like me to call a taxi? |
| Do you want me to + base form? (ανεπίσημο) | Do you want me to help? |
Απαντήσεις
| Ερώτηση | Ναι | Όχι |
|---|---|---|
| Can / Could / Would you…? Can / Could / May I…? | Sure. / Of course. / Yes, go ahead. / No problem. | I'm sorry, but… / I'm afraid… |
| Would you mind…? / Do you mind if I…? | No, not at all. / No, go ahead. (no = εντάξει) | I'm sorry, but… / Actually, it's a bit difficult right now. |
| Shall I…? / Would you like me to…? | Yes, please. / That would be great, thanks. | No, thanks. I'm fine. / That's OK, thanks. |
Χρήση
1Κάνουμε αιτήματα
Χρησιμοποιήστε Can you…? με ανθρώπους που ξέρετε καλά. Χρησιμοποιήστε Could you…? ή Would you…? για να είστε πιο ευγενικοί: με συναδέλφους, με αγνώστους, σε μαγαζιά. Προσθέστε please για ακόμη πιο μαλακό τόνο.
2Πολύ ευγενικά αιτήματα: Would you mind + -ing?
Το Would you mind + -ing form είναι πολύ ευγενικό. Στην ουσία ρωτάει «Είναι πρόβλημα για εσάς;», όπως το ελληνικό «Θα σας πείραζε…;». Γι' αυτό η απάντηση No σημαίνει «Εντάξει, θα το κάνω».
3Ζητάμε άδεια
Χρησιμοποιήστε Can I / Could I / May I + βασική μορφή για να ρωτήσετε αν μπορείτε να κάνετε κάτι. Το May I είναι επίσημο· είναι συνηθισμένο σε μαγαζιά, σε γραφεία και με ανθρώπους που δεν ξέρετε. Το Do you mind if I…? + Present Simple είναι πολύ ευγενικό. Μάθετέ το ως σταθερό σχήμα.
4Προσφέρουμε βοήθεια
Χρησιμοποιήστε Shall I…? ή Would you like me to…? για να ρωτήσετε αν ο άλλος θέλει τη βοήθειά σας. Το Can I…? είναι επίσης πολύ συνηθισμένη προσφορά (Can I help you?, Can I get you a drink?): έχει τη μορφή ερώτησης για άδεια, αλλά προσφέρεστε να κάνετε κάτι για τον άλλον. Χρησιμοποιήστε I'll… για να προσφέρετε κάτι άμεσα, όταν αποφασίζετε εκείνη τη στιγμή (δείτε A2-04). Μάθετε τα Would you like me to…? και Do you want me to…? ως σταθερά σχήματα· το want / would like + πρόσωπο + to διδάσκεται στο A2-25. Το Shall I…? είναι πιο συνηθισμένο στα βρετανικά αγγλικά· στα αμερικανικά πιο συχνά λέμε Should I…? ή Do you want me to…?.
5Πολύ ευγενικά σχήματα: I was wondering if… / I'd like to ask…
Για μια μεγάλη χάρη, ή με κάποιον σημαντικό, χρησιμοποιήστε ένα σταθερό ευγενικό σχήμα. Στο I was wondering if you could… ο Past Continuous δεν δείχνει παρελθόν· προσθέτει απόσταση, άρα ευγένεια, όπως το ελληνικό «Μήπως θα μπορούσατε…;».
6Λέμε ναι και όχι ευγενικά
Για το «ναι», χρησιμοποιήστε σύντομες φιλικές φράσεις. Για το «όχι», μη λέτε σκέτο No: πείτε I'm sorry, but… ή I'm afraid… και δώστε έναν λόγο.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Μπορείτε να…;» → Could you to…? Τα ελληνικά δεν έχουν απαρέμφατο: μετά το «μπορείτε» βάζουμε «να» και ρήμα, και πολλοί μεταφράζουν το «να» με to. Μετά τα can / could / would έρχεται σκέτο το ρήμα.
2. «Θα σας πείραζε να…;» → Would you mind to…? Το ελληνικό «να» πάει εδώ σε -ing. Το mind είναι από τα ρήματα που θέλουν -ing form (δείτε A2-25).
3. «Θέλετε να σας βοηθήσω;» → Do you want I…? Στα ελληνικά λέμε «θέλω να» και για τον εαυτό μας και για τους άλλους. Στα αγγλικά, όταν θέλετε κάτι να κάνει άλλος, το σχήμα είναι want / would like + πρόσωπο + to: Do you want me to…? Would you like me to…?
4. Προστακτική + «παρακαλώ». Στα ελληνικά το «Φέρτε μου έναν καφέ, παρακαλώ» είναι συνηθισμένο και ευγενικό. Στα αγγλικά, η προστακτική ακούγεται σαν εντολή ακόμη και με please. Σε καφέ, σε μαγαζί ή στη δουλειά, προτιμήστε ερώτηση: Could I have…? / Could you…?
Μην τα μπερδεύετε
Could you…? και Could I…? — Το υποκείμενο αποφασίζει τη δουλειά. Κάνει εσείς = αίτημα. Κάνω εγώ = άδεια.
Shall I…? και Will you…? — Το Shall I προσφέρει βοήθεια. Το Will you ζητάει από κάποιον να κάνει κάτι· μπορεί να ακουστεί σαν εντολή, γι' αυτό το Could you…? είναι συνήθως πιο ασφαλές. Δείτε A2-04.
Would you like…? και Do you like…? — Το Would you like είναι προσφορά τώρα· το Do you like ρωτάει τι σας αρέσει γενικά. Δείτε A1-25.
Ορθογραφία και προφορά
- Το Could you και το Would you ενώνονται: /ˈkʊdʒu/, /ˈwʊdʒu/. Το /d/ και το /j/ γίνονται /dʒ/, ένας ήχος που δεν υπάρχει στα ελληνικά: η γλώσσα ακουμπά πίσω από τα πάνω δόντια, τα χείλη στρογγυλεύουν λίγο, και ο ήχος είναι ηχηρός. Δεν είναι ελληνικό «τζ».
- Το Can I δένεται: /kənaɪ/. Το φωνήεν του can εδώ είναι αδύνατο, ένα σύντομο /ə/.
- Το Shall I στον γρήγορο λόγο γίνεται συχνά /ʃəlaɪ/. Το /ʃ/ δεν είναι σ: στρογγυλέψτε τα χείλη και πάρτε τη γλώσσα λίγο πιο πίσω.
- Το please /pliːz/ έχει μακρύ /iː/ και τελειώνει σε ηχηρό /z/. Μην το κάνετε σύντομο «πλις».
- Ο επιτονισμός μετράει. Η φωνή που ανεβαίνει στο τέλος, ή πέφτει και μετά ανεβαίνει, ακούγεται φιλική. Μια επίπεδη μελωδία που πέφτει μπορεί να ακουστεί σαν εντολή, ακόμη και με please.
- Το please μπαίνει συνήθως στο τέλος (Could you help me, please?) ή μετά το υποκείμενο (Could you please help me?). Πριν από το please στο τέλος βάζουμε κόμμα.
Χρυσός κανόνας
Αποφασίστε πρώτα τη δουλειά: αίτημα (Could you…?), άδεια (Could I…?) ή προσφορά (Shall I…?). Μετά διαλέξτε πόσο ευγενικοί θα είστε: περισσότερη απόσταση (could, would, would you mind, I was wondering if) ακούγεται πιο ευγενική. Στο Would you mind…? και στο Do you mind if I…? η φιλική απάντηση είναι No (not at all), όπως το «Όχι, καθόλου».
Ασκήσεις
A. Δομή
Βάλτε τη λέξη στην παρένθεση στη σωστή μορφή ή αλλάξτε την πρόταση όπως λέει η οδηγία.
-
Would you mind (turn) off the light?
-
Do you mind if I (use) your phone?
-
Would you like me (call) a taxi?
-
Κάντε το ευγενικό με Could you: Pass me the water.
-
Ζητήστε άδεια με May I: (come in)
-
Κάντε το πολύ ευγενικό με I was wondering if: Can you help me?
B. Σημασία
Διαλέξτε την απάντηση που ταιριάζει στην περίσταση.
-
Διαλέξτε: … give me a lift to the station?
-
Διαλέξτε: … carry that bag for you?
-
Ένας φίλος σάς ρωτάει: "Would you mind waiting five minutes?" Είστε πρόθυμοι να περιμένετε. Απαντήστε:
-
Ποια είναι προσφορά;
-
Ποια είναι η πιο ευγενική;
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
Would you mind to help me?
-
Do you want that I call you later?
-
May you pass me the salt?
-
Could I ask you a question?
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε τον διάλογο με μία λέξη σε κάθε θέση.
Guest: Good evening. 16 I check in, please?
Receptionist: Of course. 17 I see your passport, please?
Guest: Here you are. And 18 you mind giving me a room on a high floor?
Receptionist: Not at all. 19 I carry your bags to the lift?
Guest: Yes, please. That 20 be great.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε ένα ευγενικό αίτημα σε έναν συνάδελφο που δεν ξέρετε καλά.
-
Η γειτόνισσά σας κουβαλάει βαριές σακούλες με ψώνια. Προσφέρετε βοήθεια με δύο διαφορετικούς τρόπους.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A2-04 Will και Shall στα αγγλικά: αποφάσεις, υποσχέσεις, προβλέψεις The phone's ringing. "I answer it."
-
A1-25 Like, want και would like στα αγγλικά: τι μου αρέσει, τι θέλω, I'd like ευγενικά … a cup of tea? I've just made some.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: το «πρέπει» στα αγγλικά You smoke here. It's not allowed.
Λύσεις
A. Δομή
- turning
- use
- to call
- Could you pass me the water, please? / Could you please pass me the water? / Could you pass me the water?
- May I come in?
- I was wondering if you could help me.
B. Σημασία
- Could you
- Shall I
- No, not at all.
- Can I help you?
- I was wondering if you could check this.
C. Βρείτε το λάθος
- Would you mind helping me?
- Do you want me to call you later?
- Could you pass me the salt? / Can you pass me the salt? / Would you pass me the salt?
- ✓ Could I ask you a question?
D. Μέσα σε κείμενο
- Could / Can / May
- May / Could / Can
- would
- Shall / Can / Should
- would
E. Σειρά σας
- Could you send me the report by Friday, please?
- Shall I carry one of those for you? Would you like me to open the door?
F. Μικτή επανάληψη
- 'll / will
- Would you like
- mustn't / can't / must not / cannot
