Could you, Can I आणि Shall I: इंग्रजीत विनंती, परवानगी आणि मदत कशी विचारायची
Requests, Offers and Permission
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही इंग्रजीत विनम्रपणे काहीतरी मागू शकाल, परवानगी विचारू शकाल आणि मदतीची ऑफर देऊ शकाल. आणि अशा प्रश्नांना विनम्रपणे “हो” किंवा “नाही” म्हणू शकाल.
मुख्य कल्पना
आपण एखाद्याकडे काही मागतो, तेव्हा त्याचा वेळ किंवा मेहनत मागत असतो. इंग्रजी अशी विनंती अंतर ठेवून सौम्य करतं: विनंतीत जितकं जास्त अंतर, तितकी ती जास्त विनम्र वाटते.
विनम्रतेच्या एका शिडीची कल्पना करा. सगळ्यात खालच्या पायरीवर: Can you help me? – थेट आणि मैत्रीपूर्ण, घरचे आणि मित्रांसाठी अगदी योग्य. एक पायरी वर: Could you help me? – could भूतकाळासारखं दिसतं, आणि त्यामुळे अंतर येतं, विनंती सौम्य वाटते. आणखी वर: Would you mind helping me? – आता तुम्ही हेसुद्धा विचारताय की तुमच्या विनंतीमुळे समोरच्याला त्रास तर होणार नाही ना. सगळ्यात वर: I was wondering if you could help me – अगदी जपून, खूप विनम्र.
कामंही तीन आहेत. विनंती मध्ये तुम्ही समोरच्याला काहीतरी करायला सांगता: Could you…? परवानगी मध्ये तुम्ही विचारता की मी काहीतरी करू शकतो का: Could I…? ऑफर मध्ये तुम्ही सांगता की मी तुमच्यासाठी काहीतरी करायला तयार आहे: Shall I…? आधी काम ठरवा, मग शिडीवरची पायरी.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत विनंती विनम्र करायला आपण “-ाल का?” (“द्याल का?”), “-ू शकाल का?” किंवा “जरा … ना” वापरतो: “जरा मेन्यू द्या ना”, “मला फाइल पाठवू शकाल का?”. “शकाल का?” इंग्रजी Could you…? च्या जवळचं आहे – हा तुमचा फायदा. पण “द्याल का?” चं शब्दशः भाषांतर Will you give…? होतं, आणि इंग्रजीत Will you…? बऱ्यापैकी थेट, कधी हुकमासारखं वाटतं. आणि “जरा … द्या ना” मराठीत अगदी विनम्र आहे, पण त्याचं इंग्रजी आज्ञार्थी वाक्य, please असूनही, अनोळखी लोकांशी आणि दुकानात तुटक वाटतं. तिथे प्रश्न नैसर्गिक आहे: Could I have…?, Could you…?
परवानगी आणि ऑफर मराठीत एकाच रूपाने येऊ शकतात: “मी खिडकी उघडू का?” म्हणजे “मला उघडायची आहे, चालेल का?” (Can I open…?) किंवा “तुमच्यासाठी उघडू का?” (Shall I open…?). इंग्रजीत फरक दिसतो: परवानगी Can / Could / May I…?, ऑफर Shall I…?, Would you like me to…?
आणि उत्तरांचा मोठा फरक. मराठीत आपण विचारतो “मी इथे बसलो तर चालेल का?” – आणि “हो, चालेल” म्हणजे परवानगी. इंग्रजी Do you mind if I…? उलटा प्रश्न विचारतं: “तुम्हाला याचा त्रास आहे का?”. म्हणून परवानगी देणारं उत्तर आहे No (No, not at all. / No, go ahead.).
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| मला ती फाइल पाठवू शकाल का? | Could you send me the file? | “शकाल का?” ≈ could you – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| मला पेन द्याल का? | Could you give me a pen? | “द्याल का?” → Will you…? नाही; Could / Would you…? |
| जरा मेन्यू द्या ना. | Could I have the menu, please? | मराठीत विनम्र आज्ञार्थ; इंग्रजीत प्रश्न चांगला |
| मी इथे बसू का? | Can I / May I sit here? | परवानगी → Can / Could / May I |
| मी खिडकी उघडू का? (तुमच्यासाठी) | Shall I open the window? | ऑफर → Shall I; मराठीत रूप तेच |
| मी खिडकी उघडली तर चालेल का? – हो, उघडा ना. | Do you mind if I open the window? – No, go ahead. | मराठीत “हो” = परवानगी; इंग्रजीत No = परवानगी |
| खिडकी उघडायला हरकत आहे का? | Would you mind opening the window? | mind नंतर -ing रूप, to नाही |
| माफ करा, पण मला जमणार नाही. | I'm afraid I can't. | कारणासह विनम्र नकार |
थोडक्यात: “… शकाल का?” = Could you…?, “मी … का?” परवानगी म्हणून = Can / Could / May I…?, ऑफर म्हणून = Shall I…?. “चालेल का?” ला मराठीत “हो”, पण Do you mind…? ला इंग्रजीत No.
रचना
विनंती – दुसरा कोणी काहीतरी करतो
| रचना | उदाहरण | विनम्रता |
|---|---|---|
| Can you + मूळ रूप? | Can you pass the salt? | साधी, मैत्रीपूर्ण |
| Could you + मूळ रूप? | Could you send me the file? | विनम्र |
| Would you + मूळ रूप? | Would you close the window, please? | विनम्र |
| Would you mind + -ing रूप? | Would you mind waiting a moment? | खूप विनम्र |
| I was wondering if you could + मूळ रूप | I was wondering if you could help me. | खूप विनम्र, जपून |
परवानगी – मी काहीतरी करू शकतो का
| रचना | उदाहरण | विनम्रता |
|---|---|---|
| Can I + मूळ रूप? | Can I use your pen? | साधी, मैत्रीपूर्ण |
| Could I + मूळ रूप? | Could I leave early today? | विनम्र |
| May I + मूळ रूप? | May I come in? | औपचारिक |
| Do you mind if I + Present Simple (साधा वर्तमानकाळ)? | Do you mind if I open the window? | खूप विनम्र |
ऑफर – मी मदत करायला तयार आहे
| रचना | उदाहरण |
|---|---|
| Shall I + मूळ रूप? | Shall I carry your bag? |
| Can I + मूळ रूप? | Can I help you? |
| I'll + मूळ रूप. | I'll get the door. |
| Would you like me to + मूळ रूप? | Would you like me to call a taxi? |
| Do you want me to + मूळ रूप? (अनौपचारिक) | Do you want me to help? |
उत्तरं
| प्रश्न | हो | नाही |
|---|---|---|
| Can / Could / Would you…? Can / Could / May I…? | Sure. / Of course. / Yes, go ahead. / No problem. | I'm sorry, but… / I'm afraid… |
| Would you mind…? / Do you mind if I…? | No, not at all. / No, go ahead. (no = काही हरकत नाही) | I'm sorry, but… / Actually, it's a bit difficult right now. |
| Shall I…? / Would you like me to…? | Yes, please. / That would be great, thanks. | No, thanks. I'm fine. / That's OK, thanks. |
वापर
1विनंती
चांगल्या ओळखीच्या लोकांशी Can you…? वापरा. Could you…? किंवा Would you…? जास्त विनम्र आहे – सहकारी, अनोळखी लोक आणि दुकानात. please ने विनंती आणखी सौम्य होते.
2खूप विनम्र विनंती – Would you mind + -ing?
Would you mind + -ing रूप खूप विनम्र आहे. ते खरं तर विचारतं: “तुम्हाला याचा त्रास होईल का?” म्हणून No या उत्तराचा अर्थ आहे: “काही त्रास नाही, करतो.” मराठीत: “… ला काही हरकत आहे का?” – “नाही, अजिबात नाही.”
3परवानगी मागणं
आपण काहीतरी करू शकतो का हे विचारायला Can I / Could I / May I + मूळ रूप वापरा. May I औपचारिक आहे; दुकानात, ऑफिसमध्ये आणि अनोळखी लोकांशी नेहमीचं आहे. Do you mind if I…? + Present Simple खूप विनम्र आहे; तो ठरलेला वाक्प्रचार म्हणून लक्षात ठेवा. मराठीत हे “मी … का?”, “मी … शकतो का?” किंवा “… तर चालेल का?”.
4मदतीची ऑफर
दुसऱ्याला तुमची मदत हवी आहे का हे विचारायला Shall I…? किंवा Would you like me to…? वापरा. Can I…? सुद्धा खूप नेहमीची ऑफर आहे (Can I help you?, Can I get you a drink?): ते परवानगीसारखं दिसतं, पण तुम्ही समोरच्यासाठी काहीतरी करायची तयारी दाखवता. बोलण्याच्या क्षणी ठरवलेली थेट मदत I'll… ने (पाहा A2-04). Would you like me to…? आणि Do you want me to…? ठरलेले वाक्प्रचार म्हणून लक्षात ठेवा; want / would like + व्यक्ती + to ही रचना A2-25 मध्ये आहे. Shall I…? ब्रिटिश इंग्रजीत जास्त नेहमीचं आहे; अमेरिकन इंग्रजीत Should I…? किंवा Do you want me to…? जास्त ऐकू येतं. मराठीत आपण “मी … का?” विचारतो.
5खूप विनम्र वाक्प्रचार – I was wondering if… / I'd like to ask…
मोठी मदत मागताना किंवा महत्त्वाच्या व्यक्तीशी बोलताना ठरलेला वाक्प्रचार वापरा. I was wondering if you could… मध्ये Past Continuous (चालू भूतकाळ) भूतकाळ दाखवत नाही: तो अंतर आणतो, त्यामुळे वाक्य जपून आणि विनम्र वाटतं. मराठीत आपण म्हणतो: “तुम्ही … शकाल का, असं विचारायचं होतं.”
6विनम्रपणे हो आणि नाही म्हणणं
“हो” छोट्या, मैत्रीपूर्ण वाक्प्रचारांनी म्हणा. “नाही” म्हणताना फक्त No म्हणू नका – I'm sorry, but… किंवा I'm afraid… वापरा आणि कारण सांगा. इथे I'm afraid म्हणजे भीती नाही, तर “माफ करा, पण…”.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “मला तुमचं स्टेपलर द्याल का?” → Will you give me…? मराठीत “द्याल का?”, “कराल का?” हे भविष्यकाळातले प्रश्न अगदी विनम्र आहेत. शब्दशः भाषांतरात Will you…? येतं. ते व्याकरणदृष्ट्या बरोबर आहे, पण इंग्रजीत Will you…? बऱ्यापैकी थेट वाटतं – कधी कधी हुकमासारखं, विशेषतः अनोळखी लोकांशी आणि ऑफिसमध्ये. विनम्र विनंतीसाठी Could you…? किंवा Would you…?
2. “पंखा बंद करायला हरकत आहे का?” → mind to switch off. मराठीत “हरकत” च्या आधी क्रियापदाचं “-आयला” रूप येतं: “बंद करायला”, “थांबायला”. हा “-ला” इंग्रजी to सारखा वाटतो. पण mind नंतर नेहमी -ing रूप येतं.
3. “चालेल का?” – “हो!” → Do you mind…? ला Yes. मराठीत आपण विचारतो “मी … तर चालेल का?”, आणि “हो, चालेल” म्हणजे परवानगी. इंग्रजी Do you mind if I…? उलटा प्रश्न आहे: “तुम्हाला त्रास होईल का?”. त्याला Yes म्हटलं तर शब्दशः अर्थ होतो “हो, मला त्रास होईल” – पुढचे शब्द काहीही असले तरी. स्पष्ट, मैत्रीपूर्ण परवानगी आहे No, not at all. किंवा No, go ahead.
4. “दादा, जरा पुढे सरका ना” → आज्ञार्थ + please. मराठीत “जरा”, “ना” आणि आदरार्थी रूप (“सरका”, “द्या”) यांनी आज्ञार्थी वाक्यही अगदी विनम्र होतं. इंग्रजीत आज्ञार्थी वाक्य please असूनही अनोळखी लोकांशी तुटक वाटतं. अशा वेळी प्रश्न वापरा: Could you…?, Would you mind + -ing?
गोंधळ करू नका
Could you…? आणि Could I…? – काम कर्ता ठरवतो. You काम करतो = विनंती. I काम करतो = परवानगी. मराठीत: “… शकाल का?” आणि “मी … का?”.
Shall I…? आणि Will you…? – Shall I मदतीची ऑफर देतं. Will you समोरच्याला काहीतरी करायला सांगतं आणि हुकमासारखं वाटू शकतं, म्हणून Could you…? सहसा जास्त सुरक्षित. पाहा A2-04.
Would you like…? आणि Do you like…? – Would you like आत्ताची ऑफर आहे, Do you like सर्वसाधारण आवडीबद्दल विचारतं. पाहा A1-25. मराठीत: “घेणार का?” आणि “आवडतो का?”.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- Could you आणि Would you एकत्र मिसळतात: /ˈkʊdʒu/, /ˈwʊdʒu/. /d/ आणि /j/ मिळून घोष /dʒ/ होतो, jam च्या सुरुवातीसारखा.
- Would /w/ ने सुरू होतं: ओठ गोल आणि पुढे, दात ओठाला लागत नाहीत. मराठी “व” अनेकदा वरचे दात आणि खालचा ओठ जवळ आणून उच्चारला जातो; would म्हणताना मात्र फक्त ओठ गोल करा.
- Can I एकत्र जोडून म्हणतात: /kənaɪ/. इथे can मधला स्वर कमकुवत आहे: आखूड आणि सैल /ə/.
- Shall I भरभर बोलताना अनेकदा /ʃəlaɪ/. पहिला /ʃ/ मराठी “श” सारखा आहे – हा तुमचा फायदा.
- स्वराचा चढ-उतार महत्त्वाचा आहे. शेवटी वर जाणारा, किंवा खाली येऊन पुन्हा वर जाणारा आवाज मैत्रीपूर्ण वाटतो. सपाट आणि खाली जाणारा आवाज please असूनही हुकमासारखा वाटू शकतो.
- Please सहसा शेवटी (Could you help me, please?) किंवा कर्त्यानंतर (Could you please help me?) येतं. शेवटच्या please च्या आधी स्वल्पविराम द्या.
सुवर्णनियम
आधी काम ठरवा: विनंती (Could you…?), परवानगी (Could I…?) की ऑफर (Shall I…?). मग विनम्रता निवडा: जास्त अंतर (could, would, would you mind, I was wondering if) जास्त विनम्र वाटतं. Would you mind…? आणि Do you mind if I…? ला मैत्रीपूर्ण उत्तर आहे No (not at all) – मराठी “हो, चालेल” सारखं Yes नाही. आणि मराठी “जरा … द्या ना” इंग्रजीत प्रश्न म्हणून चांगलं: Could I have…?
सराव
A. रचना
कंसातल्या क्रियापदाचं योग्य रूप लिहून वाक्य पूर्ण करा, किंवा सूचनेप्रमाणे वाक्य बदला.
-
Would you mind (turn) off the light?
-
Do you mind if I (use) your phone?
-
Would you like me (call) a taxi?
-
Could you वापरून विनम्र करा: Pass me the water.
-
May I वापरून परवानगी मागा: (come in)
-
I was wondering if वापरून खूप विनम्र करा: Can you help me?
B. अर्थ
परिस्थितीला योग्य असा पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: … give me a lift to the station?
-
योग्य पर्याय निवडा: … carry that bag for you?
-
मित्र विचारतो: "Would you mind waiting five minutes?" तुम्ही आनंदाने थांबाल. उत्तर निवडा:
-
यातली ऑफर कोणती?
-
सगळ्यात विनम्र कोणतं?
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
Would you mind to help me?
-
Do you want that I call you later?
-
May you pass me the salt?
-
Could I ask you a question?
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Guest: Good evening. 16 I check in, please?
Receptionist: Of course. 17 I see your passport, please?
Guest: Here you are. And 18 you mind giving me a room on a high floor?
Receptionist: Not at all. 19 I carry your bags to the lift?
Guest: Yes, please. That 20 be great.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
एक विनम्र विनंती आणि एक ऑफर इंग्रजीत लिहा.
-
फारशी ओळख नसलेल्या सहकाऱ्याला एक विनम्र विनंती लिहा.
-
तुमच्या शेजाऱ्यांच्या हातात सामानाच्या जड पिशव्या आहेत. दोन वेगवेगळ्या प्रकारे मदतीची ऑफर द्या.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-04 Will आणि Won't इंग्रजीत: लगेच घेतलेले निर्णय, वचनं, अंदाज आणि Shall I – मराठीत The phone's ringing. "I answer it."
-
A1-25 Like, Want आणि Would Like इंग्रजीत: आवड, इच्छा आणि नम्र विनंती मराठीत समजून घ्या … a cup of tea? I've just made some.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't आणि Don't Have To: इंग्रजीत नियम, जबाबदारी आणि मनाई You smoke here. It's not allowed.
उत्तरे
A. रचना
- turning
- use
- to call
- Could you pass me the water, please? / Could you please pass me the water? / Could you pass me the water?
- May I come in?
- I was wondering if you could help me.
B. अर्थ
- Could you
- Shall I
- No, not at all.
- Can I help you?
- I was wondering if you could check this.
C. चूक शोधा
- Would you mind helping me?
- Do you want me to call you later?
- Could you pass me the salt? / Can you pass me the salt? / Would you pass me the salt?
- ✓ Could I ask you a question?
D. संदर्भात
- Could / Can / May
- May / Could / Can
- would
- Shall / Can / Should
- would
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- Could you send me the report by Friday, please?
- Shall I carry one of those for you? Would you like me to open the door?
F. मिश्र उजळणी
- 'll / will
- Would you like
- mustn't / can't / must not / cannot
