ඉල්ලීම්, උදව් සහ අවසරය: Could you, May I, Shall I — සරල සිංහලෙන්
Requests, Offers and Permission
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට කෙනෙකුට යමක් කරන්න කියලා ඉල්ලන්න, ඔබට යමක් කරන්න පුළුවන්ද කියලා අහන්න, උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වෙන්න, ඒ වගේම ආචාරශීලීව පිළිතුරු දෙන්න පුළුවන් වෙනවා — තත්ත්වයට ගැළපෙන ආචාරශීලී මට්ටම තෝරලා.
ප්රධාන අදහස
අපි කෙනෙකුගෙන් යමක් ඉල්ලනකොට, අපි එයාගෙන් ඉල්ලන්නේ එයාගේ වෙලාව හෝ මහන්සිය. ඉංග්රීසිය මේක මෘදු කරන්නේ දුරක් එකතු කරලා: ඉල්ලීමක දුර වැඩි වෙන තරමට ඒක වඩා ආචාරශීලීව ඇහෙනවා.
ආචාරශීලීකමේ ඉණිමඟක් හිතින් මවාගන්න. පහළම පඩියේ Can you help me? — කෙළින්ම, යාළුකමින්, පවුලේ අයට සහ යාළුවන්ට හරියටම ගැළපෙනවා. එක පඩියක් උඩ: Could you help me? — could අතීත රූපයක් වගේ පේනවා, ඒකෙන් දුරක් එකතු වෙනවා, ඒ නිසා ඒක මෘදුයි. තව උඩ: Would you mind helping me? — දැන් ඔබ ඉල්ලීම අනිත් කෙනාට කරදරයක්ද කියලත් අහනවා. උඩම පඩියේ: I was wondering if you could help me — හරිම ප්රවේසම්, හරිම ආචාරශීලී.
ඒ වගේම වෙනස් රාජකාරි තුනක් තියෙනවා. ඉල්ලීමක් (request) ඔබෙන් යමක් කරන්න ඉල්ලනවා: Could you…? අවසරය (permission) මට යමක් කරන්න පුළුවන්ද කියලා අහනවා: Could I…? උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වීම (offer) කියන්නේ මම ඔබ වෙනුවෙන් යමක් කරන්න ලෑස්තියි කියන එක: Shall I…? මුලින්ම රාජකාරිය තෝරන්න; ඊට පස්සේ ඉණිමඟේ පඩිය තෝරන්න.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ ආචාරශීලීකම බොහෝ විට පේන්නේ ක්රියාපදයේ අගින් සහ සර්වනාමයෙන් (ඔයා, ඔබ, මහත්තයා): “දෙන්න”, “දෙන්නකෝ”, “දෙන්න පුළුවන්ද?”. ඉංග්රීසියේ ආචාරශීලීකම එන්නේ can → could → would you mind වගේ “දුර” එකතු කරන වචනවලින්. හොඳ සමාන කම් තියෙනවා: “-න්න පුළුවන්ද?” = Can / Could you…?; “මට … -න්න පුළුවන්ද?” = Can / Could I…?; “මම … -න්නද?” (“මම ජනේලය අරින්නද?”) = Shall I…?; “මම … -න්නම්” = I'll…; “-ට කමක් නැද්ද?” (“මම මෙතන වාඩි වුණාට කමක් නැද්ද?”) = Do you mind if I…? උගුල් දෙකක් තියෙනවා. කරුණාකර + අණ (“කරුණාකර බිල දෙන්න”) සිංහලේ ආචාරශීලී විධිමත් රූපයක්, නමුත් Please give me… ඉංග්රීසියේ අණක් වගේ ඇහෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම සිංහලේ උක්තය බොහෝ විට අත්හරිනවා: “දොර අරින්න පුළුවන්ද?” ඔබ අරිනවද, මම අරිනවද? ඉංග්රීසියේ you (ඉල්ලීම) හෝ I (අවසරය) අනිවාර්යයෙන්ම කියන්න ඕනෑ.
| සිංහල | රාජකාරිය | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| සින්දුවේ සද්දේ ටිකක් අඩු කරන්න පුළුවන්ද? | ඉල්ලීම (යාළුකමින්) | Can you turn the music down a bit? |
| ස්ටේෂන් එකට යන පාර කියන්න පුළුවන්ද? | ඉල්ලීම (ආචාරශීලී) | Could you tell me the way to the station, please? |
| මට ඔයාගේ චාජර් එක ටිකකට ගන්න පුළුවන්ද? | අවසරය | Can I borrow your charger? |
| කරුණාකර ඔබේ පාස්පෝට් එක පෙන්වන්න. | අවසරය (විධිමත්) | May I see your passport, please? |
| මම මෙතන වාඩි වුණාට කමක් නැද්ද? | අවසරය (හරිම ආචාරශීලී) | Do you mind if I sit here? |
| මම ජනේලය අරින්නද? | උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වීම | Shall I open the window? |
| මම දොර අරින්නම්. | කෙළින්ම උදව් | I'll get the door. |
| සමාවෙන්න, බැහැ. මට පුතාව එක්කගෙන එන්න යන්න වෙනවා. | ආචාරශීලී “බැහැ” | I'm afraid I can't. I have to pick up my son. |
ව්යුහය
ඉල්ලීම් — කෙනෙකුට යමක් කරන්න කියලා ඉල්ලනවා
| රටාව | උදාහරණය | ආචාරශීලීකම |
|---|---|---|
| Can you + මූල රූපය? | Can you pass the salt? | සාමාන්ය, යාළුකමින් |
| Could you + මූල රූපය? | Could you send me the file? | ආචාරශීලී |
| Would you + මූල රූපය? | Would you close the window, please? | ආචාරශීලී |
| Would you mind + -ing රූපය? | Would you mind waiting a moment? | හරිම ආචාරශීලී |
| I was wondering if you could + මූල රූපය | I was wondering if you could help me. | හරිම ආචාරශීලී, ප්රවේසම් |
අවසරය — ඔබට යමක් කරන්න පුළුවන්ද කියලා අහනවා
| රටාව | උදාහරණය | ආචාරශීලීකම |
|---|---|---|
| Can I + මූල රූපය? | Can I use your pen? | සාමාන්ය, යාළුකමින් |
| Could I + මූල රූපය? | Could I leave early today? | ආචාරශීලී |
| May I + මූල රූපය? | May I come in? | විධිමත් |
| Do you mind if I + Present Simple? | Do you mind if I open the window? | හරිම ආචාරශීලී |
උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වීම (offers) — ඔබ උදව් කරන්න ලෑස්තියි කියනවා
| රටාව | උදාහරණය |
|---|---|
| Shall I + මූල රූපය? | Shall I carry your bag? |
| Can I + මූල රූපය? | Can I help you? |
| I'll + මූල රූපය. | I'll get the door. |
| Would you like me to + මූල රූපය? | Would you like me to call a taxi? |
| Do you want me to + මූල රූපය? (අවිධිමත්) | Do you want me to help? |
පිළිතුරු
| ප්රශ්නය | ඔව් | නැහැ |
|---|---|---|
| Can / Could / Would you…? Can / Could / May I…? | Sure. / Of course. / Yes, go ahead. / No problem. | I'm sorry, but… / I'm afraid… |
| Would you mind…? / Do you mind if I…? | No, not at all. / No, go ahead. (no = කමක් නැහැ) | I'm sorry, but… / Actually, it's a bit difficult right now. |
| Shall I…? / Would you like me to…? | Yes, please. / That would be great, thanks. | No, thanks. I'm fine. / That's OK, thanks. |
භාවිතය
1ඉල්ලීම් කරන එක
හොඳට අඳුනන අයට Can you…? පාවිච්චි කරන්න. වඩා ආචාරශීලී වෙන්න — සගයන්ට, නොදන්න අයට, කඩවල — Could you…? හෝ Would you…? පාවිච්චි කරන්න. තව මෘදු කරන්න please එකතු කරන්න.
2හරිම ආචාරශීලී ඉල්ලීම් — Would you mind + -ing?
Would you mind + -ing රූපය හරිම ආචාරශීලීයි. ඒකෙන් ඇත්තටම අහන්නේ “මේක ඔබට කරදරයක්ද?” කියලා — ඒ නිසා No කියන පිළිතුරේ තේරුම “කමක් නැහැ, මම කරන්නම්”.
3අවසරය ඉල්ලන එක
ඔබට යමක් කරන්න පුළුවන්ද කියලා අහන්න Can I / Could I / May I + මූල රූපය පාවිච්චි කරන්න. May I විධිමත්; කඩවල, ඔෆිස්වල සහ නොදන්න අය එක්ක ඒක බහුලයි. Do you mind if I…? + Present Simple හරිම ආචාරශීලීයි. ඒක ස්ථාවර රාමුවක් විදිහට මතක තියාගන්න.
4උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වෙන එක
අනිත් කෙනාට ඔබේ උදව් ඕනෑද කියලා අහන්න Shall I…? හෝ Would you like me to…? පාවිච්චි කරන්න. Can I…? කියන්නෙත් හරිම බහුල offer එකක් (Can I help you?, Can I get you a drink?): ඒකේ රූපය අවසර ප්රශ්නයක් වගේ, නමුත් ඔබ ඇත්තටම අනිත් කෙනා වෙනුවෙන් යමක් කරන්න ඉදිරිපත් වෙනවා. ඒ මොහොතේම තීරණය කරලා කෙළින්ම උදව් කරනකොට I'll… පාවිච්චි කරන්න (A2-04 බලන්න). Would you like me to…? සහ Do you want me to…? ස්ථාවර රාමු විදිහට මතක තියාගන්න; want / would like + කෙනා + to A2-25 එකේ උගන්නනවා. Shall I…? British English වල වැඩිපුර; American English වල Should I…? හෝ Do you want me to…? වඩා සාමාන්යයි.
5හරිම ආචාරශීලී රාමු — I was wondering if… / I'd like to ask…
ලොකු උදව්වක් ඉල්ලනකොට, නැත්නම් වැදගත් කෙනෙක් එක්ක, ස්ථාවර ආචාරශීලී රාමුවක් පාවිච්චි කරන්න. I was wondering if you could… වල Past Continuous රූපයෙන් අතීත කාලයක් කියවෙන්නේ නැහැ; ඒකෙන් දුරක් එකතු වෙනවා, ඒ නිසා ඒක ප්රවේසම් සහ ආචාරශීලී විදිහට ඇහෙනවා.
6ආචාරශීලීව “ඔව්” සහ “බැහැ” කියන එක
“ඔව්” කියන්න කෙටි, යාළුකමින් යුත් වචන පාවිච්චි කරන්න. “බැහැ” කියනකොට No විතරක් කියන්න එපා — I'm sorry, but… හෝ I'm afraid… පාවිච්චි කරලා හේතුවක් කියන්න.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “කරුණාකර … දෙන්න” → Please give me… සිංහලේ “කරුණාකර” + අණ විධිමත්, ආචාරශීලී රූපයක්. ඉංග්රීසියේ please එකතු කළත් අණ තවමත් අණක්; කඩේක, ඔෆිස් එකක, බැංකුවක ඒක තදට ඇහෙන්න පුළුවන්. ප්රශ්නයක් හදන්න: Could I have…? / Could you…?
2. “කමක් නැද්ද?” → “ඔව්”. සිංහලෙන් “මම මෙතන ෆෝන් එක චාජ් කළාට කමක් නැද්ද?” කියලා ඇහුවාම අපි බොහෝ විට “ඔව් ඔව්” කියනවා — ඒකේ තේරුම “ඔව්, කමක් නැහැ”. ඉංග්රීසියේ Do you mind…? අහන්නේ “ඔබට කරදරයක්ද?” කියලා, ඒ නිසා Yes = “ඔව්, මට කරදරයි”. කමක් නැත්නම් No, not at all / No, go ahead.
3. “මට කියන්න / මට පැහැදිලි කරන්න” → say me, explain me. සිංහලේ “මට” (-ට) ක්රියාපදයට කලින් එනවා. ඉංග්රීසියේ tell එක්ක කෙනා කෙළින්ම එනවා (tell me), නමුත් say සහ explain එක්ක to me ඕනෑ, නැත්නම් වාක්යය වෙනස් කරන්න.
4. උක්තය නැති “පුළුවන්ද?”. සිංහලේ “දොර අරින්න පුළුවන්ද?” කියන එකේ කවුද අරින්නේ කියලා කියවෙන්නේ නැහැ — තත්ත්වයෙන් තේරෙනවා. ඉංග්රීසියේ උක්තය අනිවාර්යයි, ඒකෙන්ම රාජකාරිය තීරණය වෙනවා: you = ඉල්ලීම, I = අවසරය.
පටලවා ගන්න එපා
Could you…? සහ Could I…? — උක්තය රාජකාරිය තීරණය කරනවා. You කරනවා = ඉල්ලීම. I කරනවා = අවසරය.
Shall I…? සහ Will you…? — Shall I උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වෙනවා. Will you කෙනෙකුට යමක් කරන්න කියනවා; ඒක අණක් වගේ ඇහෙන්න පුළුවන්, ඒ නිසා Could you…? සාමාන්යයෙන් ආරක්ෂිතයි. A2-04 බලන්න.
Would you like…? සහ Do you like…? — Would you like කියන්නේ දැන් දෙන offer එකක්; Do you like අහන්නේ සාමාන්ය කැමැත්ත ගැන. A1-25 බලන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- Could you සහ Would you එකට ගැටෙනවා: /ˈkʊdʒu/, /ˈwʊdʒu/ — "cudja", "wudja". could සහ would වල l උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ.
- would වල /w/ කියනකොට තොල් රවුම් කරලා ඉස්සරහට දාන්න; සිංහලේ “ව” එකෙන් /v/ සහ /w/ දෙකම කියන නිසා, උඩ දත් යට තොලේ තියන්න එපා.
- Can I එකට සම්බන්ධ වෙනවා: /kənaɪ/ — "kuh-nai". මෙතන can වල ස්වරය දුර්වලයි.
- ඉක්මන් කතාවේ Shall I බොහෝ විට /ʃəlaɪ/ — "shuh-lai". පළවෙනි ශබ්දය /ʃ/, [s] නෙවෙයි.
- හඬේ නැගීම බැසීම (intonation) වැදගත්. අගට උස් යන, නැත්නම් බැහැලා ආයෙත් නගින හඬක් යාළුකමින් ඇහෙනවා. සමතලා, පහළට වැටෙන හඬක් please තිබුණත් අණක් වගේ ඇහෙන්න පුළුවන්.
- Please සාමාන්යයෙන් එන්නේ අගට (Could you help me, please?) හෝ උක්තයට පස්සේ (Could you please help me?). අගට එන please එකට කලින් කොමාවක් දාන්න.
රන් රීතිය
මුලින්ම රාජකාරිය තීරණය කරන්න: ඉල්ලීම (Could you…?), අවසරය (Could I…?) හෝ offer (Shall I…?). ඊට පස්සේ ආචාරශීලීකම තෝරන්න: දුර වැඩි වෙන තරමට (could, would, would you mind, I was wondering if) වඩා ආචාරශීලීයි. Would you mind…? සහ Do you mind if I…? වලට යාළුකමින් දෙන පිළිතුර No (not at all).
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපදයේ හරි රූපය දාන්න, නැත්නම් උපදෙස අනුව වාක්යය වෙනස් කරන්න.
-
Would you mind (turn) off the light?
-
Do you mind if I (use) your phone?
-
Would you like me (call) a taxi?
-
Could you එක්ක ආචාරශීලී කරන්න: Pass me the water.
-
May I එක්ක අවසරය ඉල්ලන්න: (come in)
-
I was wondering if එක්ක හරිම ආචාරශීලී කරන්න: Can you help me?
B. අර්ථය
තත්ත්වය අනුව නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … give me a lift to the station?
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … carry that bag for you?
-
යාළුවෙක් අහනවා: "Would you mind waiting five minutes?" ඔබ සතුටින් ඉන්න කැමතියි. පිළිතුර:
-
උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වීමක් (offer) කොයි එකද?
-
වැඩියෙන්ම ආචාරශීලී කොයි එකද?
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
Would you mind to help me?
-
Do you want that I call you later?
-
May you pass me the salt?
-
Could I ask you a question?
D. පාඨය තුළ
සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න.
Guest: Good evening. 16 I check in, please?
Receptionist: Of course. 17 I see your passport, please?
Guest: Here you are. And 18 you mind giving me a room on a high floor?
Receptionist: Not at all. 19 I carry your bags to the lift?
Guest: Yes, please. That 20 be great.
E. ඔබේ වාරය
ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ හොඳට අඳුනන්නේ නැති සගයෙකුට ආචාරශීලී ඉල්ලීමක් ලියන්න.
-
ඔබේ අසල්වැසියා බර කඩේ බෑග් අරන් එනවා. විදිහ දෙකකට උදව් කරන්න ඉදිරිපත් වෙන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-04 Will: තීරණ, පොරොන්දු සහ අනාවැකි — සරල සිංහලෙන් The phone's ringing. "I answer it."
-
A1-25 Like, Want සහ Would Like: කැමැත්ත සහ ආචාරශීලී ඉල්ලීම් — සරල සිංහලෙන් … a cup of tea? I've just made some.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't සහ Don't Have To: නීති සහ බැඳීම් — සරල සිංහලෙන් You smoke here. It's not allowed.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- turning
- use
- to call
- Could you pass me the water, please? / Could you please pass me the water? / Could you pass me the water?
- May I come in?
- I was wondering if you could help me.
B. අර්ථය
- Could you
- Shall I
- No, not at all.
- Can I help you?
- I was wondering if you could check this.
C. වැරැද්ද සොයන්න
- Would you mind helping me?
- Do you want me to call you later?
- Could you pass me the salt? / Can you pass me the salt? / Would you pass me the salt?
- ✓ Could I ask you a question?
D. පාඨය තුළ
- Could / Can / May
- May / Could / Can
- would
- Shall / Can / Should
- would
E. ඔබේ වාරය
- Could you send me the report by Friday, please?
- Shall I carry one of those for you? Would you like me to open the door?
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- 'll / will
- Would you like
- mustn't / can't / must not / cannot
