Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: το «πρέπει» στα αγγλικά
Must, Have To, Mustn't, Don't Have To
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να μιλάτε για κανόνες και υποχρεώσεις, να λέτε τι απαγορεύεται και τι δεν είναι απαραίτητο, με τα must, have to, mustn't, can't και don't have to, στο παρόν, στο παρελθόν και στο μέλλον.
Η βασική ιδέα
Το must και το have to λένε και τα δύο «αυτό είναι απαραίτητο». Η διαφορά είναι συχνά από πού έρχεται η πίεση. Με το must έρχεται συνήθως από αυτόν που μιλάει: I must call my mum, το θεωρώ εγώ σημαντικό. Με το have to έρχεται απ' έξω: από έναν προϊστάμενο, έναν νόμο, ένα πρόγραμμα. I have to wear a uniform, το λέει η δουλειά μου.
Οι αρνήσεις διαφέρουν πολύ, και αυτό είναι το πιο σημαντικό κομμάτι του μαθήματος. Φανταστείτε δύο εικόνες. Το mustn't είναι το κόκκινο κορδόνι σε ένα μουσείο: μην το περάσετε, απαγορεύεται. Το don't have to είναι ένας κατάλογος σε εστιατόριο: διαλέγετε εσείς. You mustn't park here (απαγορεύεται). You don't have to pay (δεν είναι απαραίτητο, αλλά μπορείτε αν θέλετε).
Τέλος, το must είναι modal (τροπικό ρήμα), όπως το can: δεν αλλάζει ποτέ και δεν έχει τύπο παρελθόντος. Το have to είναι κανονικό ρήμα, άρα μπαίνει σε κάθε χρόνο: had to, will have to.
Ελληνικά και αγγλικά
Στα ελληνικά το πρέπει να καλύπτει και το must και το have to. Το αν η πίεση έρχεται από εμάς ή απ' έξω φαίνεται από την περίσταση, όχι από τη λέξη. Στα αγγλικά συχνά ταιριάζουν και τα δύο, αλλά το must ακούγεται πιο προσωπικό.
Τα καλά νέα: τα ελληνικά ξεχωρίζουν τις δύο αρνήσεις ακριβώς όπως τα αγγλικά. Το δεν πρέπει (ή «δεν επιτρέπεται») είναι mustn't / can't· το δεν χρειάζεται είναι don't have to. Αν σκεφτείτε στα ελληνικά τι θέλετε να πείτε, θα διαλέξετε σωστά.
Τρία σημεία θέλουν προσοχή. Το «πρέπει» είναι απρόσωπο και δεν αλλάζει («πρέπει να πάω», «πρέπει να πάει»)· το have to όμως αλλάζει: she has to. Το «έπρεπε» και το «θα πρέπει» έχουν δικούς τους τύπους στα ελληνικά, ενώ το must δεν έχει: λέμε had to και will have to. Και μετά το «πρέπει» βάζουμε «να», αλλά μετά το must δεν βάζουμε to.
| Ελληνικά | Σημασία | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Πρέπει να τηλεφωνήσω στη γιαγιά μου. | το θεωρώ εγώ σημαντικό | I must call my grandmother. |
| Στη δουλειά πρέπει να φοράω κοστούμι. | κανόνας απ' έξω | I have to wear a suit at work. |
| Η Μαρία πρέπει να δουλεύει τα Σάββατα. | το «πρέπει» δεν αλλάζει, το have to αλλάζει | Maria has to work on Saturdays. |
| Δεν πρέπει να αγγίξετε το καλώδιο. | απαγόρευση | You mustn't touch the wire. |
| Δεν επιτρέπεται να παρκάρετε εδώ. | απαγόρευση (κανόνας) | You can't park here. |
| Δεν χρειάζεται να πληρώσετε. | δεν είναι απαραίτητο | You don't have to pay. |
| Χθες έπρεπε να δουλέψω μέχρι αργά. | υποχρέωση στο παρελθόν | I had to work late yesterday. |
| Θα πρέπει να πάρετε ταξί. | υποχρέωση στο μέλλον | You'll have to take a taxi. |
Δομή
Must: modal (τροπικό ρήμα). Ίδια μορφή για όλα τα πρόσωπα και μετά το ρήμα στη βασική του μορφή (base form).
| Μορφή | Παράδειγμα |
|---|---|
| Καταφατική (affirmative) | I / you / she / we / they must go. |
| Αρνητική (negative) | I / you / she / we / they mustn't (must not) go. |
| Ερώτηση (σπάνια, αρκετά επίσημη) | Must I go? |
Have to: κανονικό ρήμα. Αλλάζει με το υποκείμενο και παίρνει do / does / did στις αρνήσεις και στις ερωτήσεις.
| Μορφή | I / you / we / they | he / she / it |
|---|---|---|
| Καταφατική | I have to work. | She has to work. |
| Αρνητική | I don't have to work. | She doesn't have to work. |
| Ερώτηση | Do you have to work? | Does she have to work? |
| Σύντομες απαντήσεις | Yes, I do. / No, I don't. | Yes, she does. / No, she doesn't. |
Παρελθόν και μέλλον: το must δεν έχει τύπο παρελθόντος και δεν μπαίνει μετά το will, γι' αυτό χρησιμοποιούμε το have to.
| Χρόνος | Μορφή | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Παρελθόν | had to / didn't have to | We had to wait an hour. |
| Ερώτηση στο παρελθόν | Did you have to…? | Did you have to pay? |
| Μέλλον | will have to / won't have to | You'll have to book early. |
Χάρτης σημασίας
| Έκφραση | Σημασία |
|---|---|
| must / have to | Είναι απαραίτητο (πρέπει). |
| mustn't / can't | Απαγορεύεται. Μην το κάνετε! (δεν πρέπει) |
| don't have to | Δεν είναι απαραίτητο. Διαλέγετε εσείς. (δεν χρειάζεται) |
Χρήση
1Must: η δική μας αίσθηση υποχρέωσης
Χρησιμοποιήστε must όταν εσείς πιστεύετε ότι κάτι είναι απαραίτητο ή σημαντικό. Είναι συνηθισμένο και σε δυνατές προσωπικές συστάσεις.
2Must: γραπτοί κανόνες και ανακοινώσεις
Το must είναι πολύ συνηθισμένο σε γραπτούς κανόνες, πινακίδες, έντυπα και οδηγίες.
3Have to: υποχρέωση απ' έξω
Χρησιμοποιήστε have to όταν η υποχρέωση έρχεται από έναν κανόνα, έναν άνθρωπο με εξουσία, έναν νόμο ή μια κατάσταση. Είναι η συνηθισμένη επιλογή για καθημερινές υποχρεώσεις και κανονισμένα πράγματα. Στα ανεπίσημα βρετανικά αγγλικά, το have got to ('ve got to) σημαίνει το ίδιο: I've got to go.
4Mustn't και can't: απαγόρευση
Χρησιμοποιήστε mustn't για να πείτε ότι κάτι απαγορεύεται ή είναι πολύ κακή ιδέα. Στον καθημερινό λόγο το can't είναι πολύ συνηθισμένο για κανόνες, όπως το ελληνικό «δεν μπορείτε να…». Το mustn't είναι κυρίως βρετανικό· στα αμερικανικά αγγλικά η συνηθισμένη επιλογή είναι το can't ή το don't.
5Don't have to: δεν υπάρχει υποχρέωση
Χρησιμοποιήστε don't / doesn't have to όταν κάτι δεν είναι απαραίτητο. Μπορείτε να το κάνετε, αλλά δεν χρειάζεται.
6Had to και will have to: παρελθόν και μέλλον
Το must δεν έχει τύπο παρελθόντος. Για υποχρέωση στο παρελθόν χρησιμοποιήστε had to («έπρεπε»). Για το μέλλον χρησιμοποιήστε will have to («θα πρέπει»). (Το must μπορεί να μιλήσει για το κοντινό μέλλον με δικά σας σχέδια, I must call her tomorrow, αλλά ποτέ δεν μπαίνει μετά το will.)
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Το «πρέπει» δεν αλλάζει, το have to αλλάζει. Στα ελληνικά λέμε «πρέπει να φύγω» και «πρέπει να φύγει» με την ίδια λέξη. Γι' αυτό πολλοί ξεχνούν ότι το have to είναι κανονικό ρήμα: με he / she / it γίνεται has to, και στην άρνηση doesn't have to.
2. «Πρέπει να» → must to. Τα ελληνικά δεν έχουν απαρέμφατο: μετά το «πρέπει» βάζουμε «να» και ρήμα, και πολλοί μεταφράζουν το «να» με to. Μετά το must όμως έρχεται σκέτο το ρήμα. Το to υπάρχει μόνο στο have to.
3. «Έπρεπε» → must. Στα ελληνικά το «πρέπει» έχει παρελθόν: «έπρεπε». Το must δεν έχει. Κάποιοι αφήνουν το must σε μια πρόταση για το παρελθόν. Για ό,τι ήταν υποχρεωτικό χθες ή πέρσι, πείτε had to.
4. «Θα πρέπει» → will must. Το «θα πρέπει» είναι πολύ συνηθισμένο στα ελληνικά, και βγαίνει εύκολα will must. Δύο modals όμως δεν μπαίνουν μαζί: πείτε will have to (ή won't have to για το «δεν θα χρειαστεί»).
5. Η ερώτηση χωρίς do. Στα ελληνικά η ερώτηση δεν αλλάζει τη σειρά των λέξεων: «Τι ώρα πρέπει να είστε στη δουλειά;». Στα αγγλικά το have to χρειάζεται do / does / did μετά την ερωτηματική λέξη.
Μην τα μπερδεύετε
mustn't και don't have to — Το mustn't είναι το κόκκινο κορδόνι: μην το κάνετε. Το don't have to είναι ο κατάλογος: διαλέγετε εσείς. Ακριβώς όπως το «δεν πρέπει» και το «δεν χρειάζεται».
must και have to (καταφατικά) — Συχνά ταιριάζουν και τα δύο. Το must ακούγεται πιο προσωπικό· το have to δείχνει έναν κανόνα ή μια κατάσταση απ' έξω. Στα αμερικανικά αγγλικά το have to είναι πολύ πιο συνηθισμένο στον προφορικό λόγο.
can't (δεν επιτρέπεται) και can't (δεν μπορώ, δεν ξέρω) — Η μορφή είναι ίδια· η περίσταση δείχνει τη σημασία. Για την ικανότητα, δείτε A1-17.
must για κανόνες και must για συμπέρασμα — Το She must be tired δεν είναι κανόνας· σημαίνει «σίγουρα θα είναι κουρασμένη». Αυτή η χρήση είναι στο B1-16. Τα need to και needn't είναι στο B2-07.
Ορθογραφία και προφορά
- mustn't /ˈmʌsnt/: το πρώτο t δεν προφέρεται. Λέμε δύο συλλαβές, χωρίς φωνήεν ανάμεσα στο /s/ και στο /n/. Μην πείτε «μάστεντ».
- Το φωνήεν /ʌ/ του must είναι σύντομο, με το στόμα μισάνοιχτο και τη γλώσσα στη μέση. Είναι κοντά στο ελληνικό α, αλλά πιο κλειστό και πιο χαλαρό.
- Μέσα στην πρόταση το must είναι συχνά αδύναμο: /məst/ ή /məs/. Στο I must go ο τόνος πέφτει στο go. Στα ελληνικά προφέρουμε κάθε φωνήεν καθαρά· εδώ αφήστε το φωνήεν να γίνει ένα σύντομο, ουδέτερο /ə/.
- have to /ˈhæftə/, has to /ˈhæstə/, had to /ˈhætə/: πριν από το /t/ το v ακούγεται σαν /f/, το s σαν /s/ (όχι /z/), και το /d/ χάνεται μέσα στο /t/. Γράφουμε πάντα την πλήρη μορφή.
- Το /h/ του have είναι απλώς ζεστός αέρας από τον λαιμό, πολύ πιο απαλό από το ελληνικό χ: η γλώσσα δεν ακουμπά πουθενά. Το /æ/ είναι πιο ανοιχτό από το ελληνικό ε: κατεβάστε το σαγόνι και τεντώστε λίγο τα χείλη.
- Στο have to δεν κάνουμε σύντμηση του have: πείτε I have to go (ή, ανεπίσημα, I've got to go).
Χρυσός κανόνας
Mustn't = μην το κάνετε, απαγορεύεται («δεν πρέπει»). Don't have to = δεν είναι απαραίτητο, διαλέγετε εσείς («δεν χρειάζεται»). Το must δεν έχει τύπο παρελθόντος: πείτε had to για το παρελθόν και will have to μετά το will.
Ασκήσεις
A. Δομή
Βάλτε τη λέξη στην παρένθεση στη σωστή μορφή ή αλλάξτε την πρόταση όπως λέει η οδηγία.
-
My sister (have to) work every Saturday.
-
Yesterday we (have to) walk home. The buses weren't running.
-
you have to wear a uniform at your school?
-
Κάντε την αρνητική: He has to pay.
-
Βάλτε τη στο μέλλον: I have to take a taxi. (tomorrow)
-
Φτιάξτε ερώτηση στο παρελθόν: you / have to / wait / long?
B. Σημασία
Διαλέξτε την απάντηση που ταιριάζει στην περίσταση.
-
Διαλέξτε: You … cross the road when the light is red.
-
Διαλέξτε: It's Sunday, so I … get up early.
-
Διαλέξτε: Entry is free. You … pay.
-
Διαλέξτε: It's a secret. You … tell anyone!
-
Διαλέξτε: In the museum: "Sorry, you … take photos here."
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
She must to finish the report today.
-
I musted call the bank yesterday.
-
He don't have to pay.
-
We'll have to leave early tomorrow.
D. Μέσα σε κείμενο
Χρησιμοποιήστε must, mustn't, can't ή έναν τύπο του have to.
Nina: So, what are the rules here?
Sam: Well, you 16 wear a suit. Jeans are fine. But you 17 wear your ID card all the time. That's the company rule.
Nina: OK. And can I use my phone at my desk?
Sam: Yes, but you 18 take photos in the lab. It's not allowed.
Nina: Do I 19 work at weekends?
Sam: No. Last year we 20 work on Saturdays, but not now.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε δύο πράγματα που πρέπει να κάνετε αυτή την εβδομάδα και ένα που δεν χρειάζεται να κάνετε.
-
Γράψτε δύο κανόνες για το σπίτι, το σχολείο ή τη δουλειά σας με mustn't ή can't.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A1-17 Can και Can't: ικανότητα, άδεια, παράκληση — εξήγηση και ασκήσεις Sorry, I (not / can) come tonight. I'm working.
-
A2-19 Present Perfect ή Past Simple; Η διαφορά απλά I (work) late three times this week.
-
A2-04 Will και Shall στα αγγλικά: αποφάσεις, υποσχέσεις, προβλέψεις It's late. I think I (take) a taxi.
Λύσεις
A. Δομή
- has to
- had to
- Do
- He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
- I'll have to take a taxi tomorrow. / I will have to take a taxi tomorrow.
- Did you have to wait long?
B. Σημασία
- mustn't
- don't have to
- don't have to
- mustn't
- can't
C. Βρείτε το λάθος
- She must finish the report today.
- I had to call the bank yesterday.
- He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
- ✓ We'll have to leave early tomorrow.
D. Μέσα σε κείμενο
- don't have to / do not have to
- have to / must
- mustn't / must not / can't / cannot
- have to
- had to
E. Σειρά σας
- I have to finish a report. I have to go to the dentist. I don't have to work on Friday.
- You mustn't feed the cat at the table. You can't eat in the bedrooms.
F. Μικτή επανάληψη
- can't / cannot
- 've worked / have worked
- 'll take / will take / 'm going to take / am going to take
