Requests, Offers, Permission: англиар эелдгээр гуйх, санал болгох, зөвшөөрөл асуух
Requests, Offers and Permission
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та хүмүүсээс ямар нэг зүйл хийж өгөхийг гуйж, өөрөө ямар нэг зүйл хийж болох эсэхийг асууж, тусламж санал болгож, эелдгээр хариулж чадна – нөхцөл байдалд тохирсон эелдгийн түвшинг сонгоно.
Гол санаа
Хэн нэгнээс ямар нэг юм гуйхад бид түүний цаг хугацаа, хүчийг гуйж байна. Англи хэл үүнийг зай-гаар зөөлрүүлдэг: гуйлт хэдий чинээ их зайтай байна, төдий чинээ эелдэг сонсогдоно.
Эелдгийн шатыг төсөөлөөрэй. Хамгийн доод шатанд Can you help me? – шууд, найрсаг, гэр бүл, найз нөхөдтэй яг тохирно. Нэг шат дээр: Could you help me? – could өнгөрсөн цагийн хэлбэр шиг харагддаг бөгөөд энэ нь зай нэмж, зөөлөн сонсогдуулна. Илүү дээр: Would you mind helping me? – одоо та гуйлт тань асуудал болох эсэхийг хүртэл асууж байна. Хамгийн дээд шатанд: I was wondering if you could help me – маш болгоомжтой, эелдэг.
Мөн гурван өөр үүрэг бий. Гуйлт (request) таныг хийхийг гуйна: Could you…? Зөвшөөрөл (permission) би хийж болох эсэхийг асууна: Could I…? Санал (offer) би таны төлөө хийхэд бэлэн гэдгээ хэлнэ: Shall I…? Эхлээд үүргээ, дараа нь шатаа сонгоорой.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор эелдгийг ихэвчлэн үйл үгийн дагавараар илэрхийлдэг: «өгөөч», «өгнө үү», «-ж өгөхгүй юү?», «-ж болох уу?». Англиар эелдгийг асуулт, модаль үйл үгээр (could, would) бүтээдэг; захирах хэлбэр (Give me…) танихгүй хүнд бүдүүлэг сонсогдож болно. Хамгийн гол ялгаа: монголоор үгүйсгэсэн асуулт («Хаалга онгойлгож өгөхгүй юү?») их эелдэг, харин англиар Can't you…? / Won't you…? ихэвчлэн бухимдсан сонсогдоно. Зөвшөөрөл асуухад «-ж болох уу?» нь Can I / Could I…?-тэй яг таарна. Санал болгоход монголоор «Би … -х уу?» гэдэг бол англиар Shall I…? Мөн Would you mind…?, Do you mind if I…?-ийн хариулт эсрэг: «Зүгээр» = No.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Хөгжмөө жаахан багасгаач. | Can you turn the music down a bit? | монголоор дагавар, англиар асуулт |
| Хаалга онгойлгож өгөхгүй юү? | Could you open the door? | монголоор үгүйсгэл эелдэг; англиар Can't you…? бухимдсан сонсогдоно |
| Би таны цэнэглэгчийг авч болох уу? | Can I borrow your charger? | энд адилхан: «болох уу» = Can I…? |
| Би цонх онгойлгох уу? | Shall I open the window? | санал: «-х уу?» → Shall I…? |
| Төвөг болохгүй бол арай удаан ярьж өгөөч. | Would you mind speaking more slowly? | mind-ийн дараа -ing |
| Энд суувал зүгээр үү? – Зүгээр. | Do you mind if I sit here? – No, go ahead. | хариулт эсрэг: «зүгээр» = No |
| Хаалгыг би онгойлгоё. | I'll get the door. | «-ъя / -ё» → I'll |
| Таныг гэрт тань хүргэж өгөх үү? | Would you like me to drive you home? | тогтсон хэллэг |
| Уучлаарай, гэхдээ чадахгүй нь. | I'm afraid I can't. | эелдэг татгалзал + шалтгаан |
Товчхондоо: «-ж өгөөч / өгөхгүй юү?» = Could you…?; «-ж болох уу?» = Could I…?; «Би … -х уу?» = Shall I…?; mind-тай асуултад «зүгээр» = No.
Бүтэц
Гуйлт – хэн нэгнээс ямар нэг зүйл хийхийг гуйх
| Загвар | Жишээ | Эелдгийн түвшин |
|---|---|---|
| Can you + үндсэн хэлбэр? | Can you pass the salt? | энгийн, найрсаг |
| Could you + үндсэн хэлбэр? | Could you send me the file? | эелдэг |
| Would you + үндсэн хэлбэр? | Would you close the window, please? | эелдэг |
| Would you mind + -ing хэлбэр? | Would you mind waiting a moment? | маш эелдэг |
| I was wondering if you could + үндсэн хэлбэр | I was wondering if you could help me. | маш эелдэг, болгоомжтой |
Зөвшөөрөл – өөрөө ямар нэг зүйл хийж болох эсэхийг асуух
| Загвар | Жишээ | Эелдгийн түвшин |
|---|---|---|
| Can I + үндсэн хэлбэр? | Can I use your pen? | энгийн, найрсаг |
| Could I + үндсэн хэлбэр? | Could I leave early today? | эелдэг |
| May I + үндсэн хэлбэр? | May I come in? | албан |
| Do you mind if I + Present Simple? | Do you mind if I open the window? | маш эелдэг |
Санал – туслахад бэлэн гэдгээ хэлэх
| Загвар | Жишээ |
|---|---|
| Shall I + үндсэн хэлбэр? | Shall I carry your bag? |
| Can I + үндсэн хэлбэр? | Can I help you? |
| I'll + үндсэн хэлбэр. | I'll get the door. |
| Would you like me to + үндсэн хэлбэр? | Would you like me to call a taxi? |
| Do you want me to + үндсэн хэлбэр? (албан бус) | Do you want me to help? |
Хариулт
| Асуулт | Тийм | Үгүй |
|---|---|---|
| Can / Could / Would you…? Can / Could / May I…? | Sure. / Of course. / Yes, go ahead. / No problem. | I'm sorry, but… / I'm afraid… |
| Would you mind…? / Do you mind if I…? | No, not at all. / No, go ahead. (no = зүгээр) | I'm sorry, but… / Actually, it's a bit difficult right now. |
| Shall I…? / Would you like me to…? | Yes, please. / That would be great, thanks. | No, thanks. I'm fine. / That's OK, thanks. |
Хэрэглээ
1Гуйлт
Сайн мэдэх хүмүүстэйгээ Can you…? хэрэглэнэ. Илүү эелдэг байхын тулд – хамт ажиллагсад, танихгүй хүмүүстэй, дэлгүүрт – Could you…? эсвэл Would you…? хэрэглээрэй. Илүү зөөлөн болгохын тулд please нэмээрэй.
2Маш эелдэг гуйлт – Would you mind + -ing?
Would you mind + -ing хэлбэр маш эелдэг. Энэ нь үнэндээ «Энэ танд асуудал болох уу?» гэж асууна – тиймээс No гэсэн хариулт «Зүгээр, хийнэ» гэсэн утгатай.
3Зөвшөөрөл асуух
Өөрөө ямар нэг зүйл хийж болох эсэхийг асуухад Can I / Could I / May I + үндсэн хэлбэр хэрэглэнэ. May I албан; дэлгүүр, албан газар, танихгүй хүнтэй түгээмэл. Do you mind if I…? + Present Simple (энгийн одоо цаг) маш эелдэг. Үүнийг тогтсон загвар болгон цээжлээрэй.
4Тусламж санал болгох
Нөгөө хүн таны тусламжийг хүсэж байгаа эсэхийг асуухад Shall I…? эсвэл Would you like me to…? хэрэглэнэ. Can I…? ч маш түгээмэл санал (Can I help you?, Can I get you a drink?): хэлбэр нь зөвшөөрлийн асуулт шиг ч та нөгөө хүний төлөө ямар нэг юм хийхийг санал болгож байна. Тэр агшинд шийдэхдээ шууд I'll… гэж санал болгоно (A2-04-ийг үзнэ үү). Would you like me to…?, Do you want me to…?-г тогтсон загвар болгон цээжлээрэй; want / would like + хүн + to A2-25-д бий. Shall I…? британи англиар илүү түгээмэл; америк англиар Should I…? эсвэл Do you want me to…? илүү элбэг.
5Онцгой эелдэг загвар – I was wondering if… / I'd like to ask…
Том ач тус гуйхдаа эсвэл чухал хүнтэй ярихдаа тогтсон эелдэг загвар хэрэглээрэй. I was wondering if you could…-д Past Continuous (үргэлжилж буй өнгөрсөн цаг) өнгөрсөн цагийг заадаггүй; зай нэмж, болгоомжтой, эелдэг сонсогдуулна.
6Эелдгээр зөвшөөрөх, татгалзах
Зөвшөөрөхдөө богино, найрсаг хэллэг хэрэглэнэ. Татгалзахдаа зүгээр No гэж бүү хэлээрэй – I'm sorry, but… эсвэл I'm afraid… гэж эхлээд шалтгаанаа хэлээрэй.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-ж өгөхгүй юү?» → Can't you…? Монголоор үгүйсгэсэн асуулт маш эелдэг: «Энэ маягтыг дахиад хэвлээд өгөхгүй юү? Бэх нь хэтэрхий цайвар байна». Үгчлэн Can't you…? / Won't you…? гэвэл англиар «Яагаад хийхгүй байгаа юм бэ?» гэсэн бухимдал шиг сонсогдоно. Эелдэг гуйлтад Could you…?
2. «Би … -х уу?» → Do I…? Монголоор санал «Би … -х уу?» хэлбэртэй: «Эмээ, цай чинь хөрчихөж. Шинээр чанах уу?». Энэ «-х уу?»-г Present Simple асуулт болгох нь элбэг. Do I…? бол «би ихэвчлэн … хийдэг үү?» гэсэн асуулт. Санал болгоход Shall I…? эсвэл Can I…?
3. «… -аад өгөөч» → захирах хэлбэр. Монголоор «өгөөч», «өгнө үү» гэсэн дагавар эелдгийг бүрэн илэрхийлдэг тул танихгүй хүнд ч захирах хэлбэр хэрэглэдэг: «Уучлаарай, имэйл хаягаа энэ карт дээр бичээд өгөөч». Англиар захирах хэлбэр тушаал мэт сонсогдож болно. Танихгүй хүнд асуултаар: Could you…?
4. «…-вал зүгээр үү?» – «Тийм, зүгээр» → Yes. Монголоор хөрш тань «Таны машины ард арван минут машинаа тавьвал зүгээр үү?» гэж асуухад «Тийм, зүгээр» гэж хариулдаг. Харин Do you mind if I…?, Would you mind…? нь «Танд асуудал болох уу?» гэсэн асуулт тул «зүгээр» гэвэл No.
Бүү андуураарай
Could you…? эсвэл Could I…? – Өгүүлэгдэхүүн үүргийг шийднэ. You хийнэ = гуйлт. I хийнэ = зөвшөөрөл. Монголоор: «онгойлгож өгөхгүй юү?» ба «онгойлгож болох уу?».
Shall I…? эсвэл Will you…? – Shall I тусламж санал болгоно. Will you хэн нэгнээс ямар нэг юм хийхийг гуйна; тушаал мэт сонсогдож болох тул Could you…? ихэвчлэн найдвартай. A2-04-ийг үзнэ үү.
Would you like…? эсвэл Do you like…? – Would you like одоогийн санал; Do you like ерөнхий дуртай эсэхийг асууна. A1-25-ийг үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- Could you, Would you нийлж дуудагдана: /ˈkʊdʒu/, /ˈwʊdʒu/ – «cudja», «wudja». l дуудагдахгүй. Would-ийн /w/-д уруулаа урагш дугуйлаарай; доод уруулаа шүдэнд бүү хүргээрэй.
- Can I холбогдоно: /kənaɪ/. Энд can-ийн эгшиг сул.
- Shall I хурдан ярианд ихэвчлэн /ʃəlaɪ/. /ʃ/ бол монгол «ш» тул амархан; l-ийг үрэлтгүй хэлээрэй.
- Аялга чухал. Төгсгөлдөө дээшилдэг, эсвэл буугаад дахин дээшилдэг дуу хоолой найрсаг сонсогдоно. Хавтгай, доошилсон аялга please-тэй байсан ч тушаал шиг сонсогдож болно.
- Please ихэвчлэн төгсгөлд (Could you help me, please?) эсвэл өгүүлэгдэхүүний ард (Could you please help me?) ирнэ. Төгсгөлийн please-ийн өмнө таслал тавина.
Алтан дүрэм
Эхлээд үүргээ шийдээрэй: гуйлт (Could you…?), зөвшөөрөл (Could I…?) эсвэл санал (Shall I…?). Дараа нь эелдгийн түвшнээ сонгоорой: илүү их зай (could, would, would you mind, I was wondering if) илүү эелдэг. Would you mind…?, Do you mind if I…?-д найрсаг хариулт нь No (not at all). Санаарай: монгол «-ж өгөхгүй юү?» = Could you…?, Can't you…? биш.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
Would you mind (turn) off the light?
-
Do you mind if I (use) your phone?
-
Would you like me (call) a taxi?
-
Could you-гаар эелдэг болгоно уу: Pass me the water.
-
May I-гаар зөвшөөрөл асууна уу: (come in)
-
I was wondering if-ээр маш эелдэг болгоно уу: Can you help me?
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: … give me a lift to the station?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: … carry that bag for you?
-
Найз тань: "Would you mind waiting five minutes?" гэж асууж байна. Та хүлээхэд бэлэн. Хариулна уу:
-
Аль нь санал вэ?
-
Аль нь хамгийн эелдэг вэ?
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
Would you mind to help me?
-
Do you want that I call you later?
-
May you pass me the salt?
-
Could I ask you a question?
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
Guest: Good evening. 16 I check in, please?
Receptionist: Of course. 17 I see your passport, please?
Guest: Here you are. And 18 you mind giving me a room on a high floor?
Receptionist: Not at all. 19 I carry your bags to the lift?
Guest: Yes, please. That 20 be great.
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Сайн танихгүй хамт ажилладаг хүндээ эелдэг гуйлт бичнэ үү.
-
Хөрш тань хүнд ачаатай байна. Хоёр өөр аргаар тусламж санал болгоно уу.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-04 Will: шийдвэр, амлалт, таамаглал – will, won't, shall-ыг монголоор тайлбарлав The phone's ringing. "I answer it."
-
A1-25 Like, want, would like монголоор: дуртай зүйл ба эелдэг хүсэлт … a cup of tea? I've just made some.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: дүрэм, үүрэг, хоригийг монголоор тайлбарлав You smoke here. It's not allowed.
Хариулт
A. Бүтэц
- turning
- use
- to call
- Could you pass me the water, please? / Could you please pass me the water? / Could you pass me the water?
- May I come in?
- I was wondering if you could help me.
B. Утга
- Could you
- Shall I
- No, not at all.
- Can I help you?
- I was wondering if you could check this.
C. Алдааг олоорой
- Would you mind helping me?
- Do you want me to call you later?
- Could you pass me the salt? / Can you pass me the salt? / Would you pass me the salt?
- ✓ Could I ask you a question?
D. Нөхцөл байдалд
- Could / Can / May
- May / Could / Can
- would
- Shall / Can / Should
- would
E. Таны ээлж
- Could you send me the report by Friday, please?
- Shall I carry one of those for you? Would you like me to open the door?
F. Холимог давталт
- 'll / will
- Would you like
- mustn't / can't / must not / cannot
