SlowingoΓραμματική
B1 30 / 39

Phrasal verbs: η γραμματική τους – turn it off, look after her, run out of

Phrasal Verbs: The Grammar

Σε αυτή τη σελίδα
  1. Στόχος
  2. Η βασική ιδέα
  3. Ελληνικά και αγγλικά
  4. Δομή
  5. Χρήση
  6. Συχνά λάθη
  7. Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
  8. Μην τα μπερδεύετε
  9. Ορθογραφία και προφορά
  10. Χρυσός κανόνας
  11. Ασκήσεις

Στόχος

Μετά από αυτό το μάθημα θα αναγνωρίζετε τα τέσσερα είδη phrasal verbs, θα βάζετε ουσιαστικά και αντωνυμίες στη σωστή θέση (turn it off, look after her, run out of milk), θα διαβάζετε ένα λήμμα λεξικού για να δείτε τι είδους ρήμα είναι, και θα διαλέγετε ανάμεσα σε ένα phrasal verb και σε ένα πιο επίσημο μονολεκτικό ρήμα.

Η βασική ιδέα

Ένα phrasal verb είναι ένα ρήμα + μια μικρή λέξη που λέγεται particle (μόριο: up, off, out, on, down, back, away, over…). Μαζί λειτουργούν σαν μία μονάδα σημασίας: give up = σταματάω να προσπαθώ, find out = ανακαλύπτω, μαθαίνω. Μερικές φορές η σημασία είναι κυριολεκτική (sit down, go out)· συχνά όμως δεν είναι (put up with = ανέχομαι). Τα πιο συνηθισμένα τα είδατε στο A2-34.

Αυτό το μάθημα αφορά το άλλο δύσκολο κομμάτι: τη σειρά των λέξεων. Σκεφτείτε ένα phrasal verb σαν σάντουιτς. Το ρήμα είναι η πάνω φέτα ψωμί και το particle η κάτω φέτα. Το μεγάλο ερώτημα είναι: πού μπαίνει το αντικείμενο; Κάποια phrasal verbs δεν έχουν καθόλου αντικείμενο. Κάποια ανοίγουν σαν σάντουιτς, με το αντικείμενο γέμιση στη μέση· ή το αντικείμενο μπορεί να μπει μετά το σάντουιτς. Κάποια είναι κλειστά και δεν ανοίγουν, οπότε το αντικείμενο μπαίνει πάντα μετά. Και ένας κανόνας δεν αλλάζει ποτέ: μια αντωνυμία ως αντικείμενο (it, them, her) σε ρήμα που χωρίζεται είναι πάντα η γέμιση: turn it off, ποτέ turn off it.

Ελληνικά και αγγλικά

Τα ελληνικά δεν έχουν phrasal verbs. Εκεί που τα αγγλικά λένε ρήμα + particle, εμείς έχουμε ένα ρήμα: turn off = σβήνω, look after = φροντίζω, find out = μαθαίνω, give up = τα παρατάω. Γι' αυτό δύο πράγματα δυσκολεύουν. Πρώτον, η θέση της αντωνυμίας: στα ελληνικά λέμε «το σβήνω», με την αντωνυμία πριν από το ρήμα· στα αγγλικά, με ρήμα που χωρίζεται, η αντωνυμία μπαίνει ανάμεσα στο ρήμα και στο particle. Δεύτερον, συχνά μεταφράζουμε το ελληνικό ρήμα λέξη προς λέξη και χάνουμε το particle ή διαλέγουμε λάθος ρήμα: «ανοίγω το φως» δεν είναι open the light, αλλά turn on the light.

ΕλληνικάΑγγλικάΤι αλλάζει
Το σβήνω.Turn it off.αντωνυμία στη μέση
Βγάλ' τα.Take them off.αντωνυμία στη μέση
Τη φροντίζει.She looks after her.ρήμα που δεν χωρίζεται: αντικείμενο στο τέλος
Ξεμείναμε από καφέ.We've run out of coffee.τρία κομμάτια: of, όχι from
Τα πάω καλά με τους γείτονές μου.I get on with my neighbours.άλλο ρήμα: get on with
Ανοίξτε το φως.Turn on the light.όχι open

Δομή

Τέσσερα είδη

ΕίδοςΑντικείμενο;ΣχήμαΠαραδείγματα
1. αμετάβατοχωρίς αντικείμενορήμα + particleget up, break down, grow up, set off
2. χωριζόμενο (separable)με αντικείμενορήμα + αντικείμενο + particle ή ρήμα + particle + ουσιαστικόturn the TV off / turn off the TV
3. αχώριστο (inseparable)με αντικείμενορήμα + particle + αντικείμενοlook after her, get over it, run into him
4. τριμερέςμε αντικείμενορήμα + particle + πρόθεση + αντικείμενοlook forward to it, run out of milk

Ένα ρήμα με αντικείμενο λέγεται μεταβατικό (transitive)· ένα ρήμα χωρίς αντικείμενο λέγεται αμετάβατο (intransitive).

Ρήματα που χωρίζονται: πού μπαίνει το αντικείμενο

ΑντικείμενοΣτη μέσηΣτο τέλος
σύντομο ουσιαστικόTurn the lights off. ✅Turn off the lights. ✅
αντωνυμίαTurn them off. ✅❌ Turn off them.
μεγάλη ονοματική φράσηγίνεται, αλλά δύσκολα την παρακολουθείςTurn off all the lights in the house. ✅

Αχώριστα και τριμερή ρήματα: το αντικείμενο μπαίνει πάντα στο τέλος

ΡήμαΑντικείμενο ουσιαστικόΑντικείμενο αντωνυμία
look afterShe looks after her grandmother.She looks after her.
get overHe got over the flu quickly.He got over it quickly.
get on withI get on with my colleagues.I get on with them.
put up withI can't put up with this noise.I can't put up with it.

Πώς δείχνει το λεξικό το είδος (sb = somebody, κάποιος· sth = something, κάτι)

Λήμμα λεξικούΤι σας λέει
turn sth off / turn off sthχωρίζεται: το αντικείμενο μπαίνει στη μέση ή στο τέλος
look after sb/sthδεν χωρίζεται: το αντικείμενο μπαίνει μόνο μετά το particle
get upαμετάβατο: χωρίς αντικείμενο
run out of sthτριμερές: το αντικείμενο μπαίνει στο τέλος

Χρήση

1Αμετάβατα phrasal verbs: χωρίς αντικείμενο

Αυτά τα phrasal verbs είναι ολοκληρωμένα χωρίς αντικείμενο. Μετά το particle δεν μπαίνει τίποτα, εκτός ίσως από χρόνο ή τόπο.

What time do you usually get up?
Τι ώρα σηκώνεστε συνήθως;
Our car broke down on the motorway.
Το αυτοκίνητό μας χάλασε στην εθνική οδό.
motorway (UK), highway (US)
I grew up in a small fishing town.
Μεγάλωσα σε ένα μικρό ψαροχώρι.
We set off before sunrise to avoid the heat.
Ξεκινήσαμε πριν από την ανατολή για να αποφύγουμε τη ζέστη.

2Χωριζόμενα phrasal verbs με ουσιαστικό

Με ουσιαστικό ως αντικείμενο, συνήθως μπορείτε να το βάλετε στη μέση ή στο τέλος. Με μεγάλο αντικείμενο, βάλτε το στο τέλος για να μπορεί να σας παρακολουθήσει ο ακροατής.

Can you turn the heating down?
Μπορείς να χαμηλώσεις τη θέρμανση;
και: turn down the heating
Please fill in this form.
Παρακαλώ συμπληρώστε αυτό το έντυπο.
και: fill this form in
She picked up the kids from school.
Πήρε τα παιδιά από το σχολείο.
I need to give back all the books I borrowed last term.
Πρέπει να επιστρέψω όλα τα βιβλία που δανείστηκα το προηγούμενο τρίμηνο.
μεγάλο αντικείμενο στο τέλος

3Χωριζόμενα phrasal verbs με αντωνυμία

Με αντωνυμία ως αντικείμενο (it, them, him, her, me, us, you), η αντωνυμία πρέπει να μπει ανάμεσα στο ρήμα και στο particle. Στα ελληνικά η αντωνυμία μπαίνει πριν από το ρήμα («θα τη βρω»)· στα αγγλικά μπαίνει στη μέση.

I don't know this word, so I'll look it up.
Δεν ξέρω αυτή τη λέξη, οπότε θα την ψάξω στο λεξικό.
Your shoes are wet. Take them off.
Τα παπούτσια σου είναι βρεγμένα. Βγάλ' τα.
If you don't need the old sofa, why don't you give it away?
Αν δεν χρειάζεστε τον παλιό καναπέ, γιατί δεν τον χαρίζετε;
He called me back an hour later.
Με ξαναπήρε τηλέφωνο μία ώρα αργότερα.
Can you wake me up at seven?
Μπορείς να με ξυπνήσεις στις επτά;

4Αχώριστα phrasal verbs

Με αυτά τα ρήματα το particle λειτουργεί σαν πρόθεση: το αντικείμενο, ουσιαστικό ή αντωνυμία, μπαίνει πάντα μετά από αυτό. Στις ερωτήσεις και στις αναφορικές προτάσεις, το particle μένει δίπλα στο ρήμα.

Who's looking after the dog while you're away?
Ποιος προσέχει τον σκύλο όσο λείπετε;
It took her months to get over the break-up.
Της πήρε μήνες να ξεπεράσει τον χωρισμό.
I ran into an old friend at the airport.
Έπεσα πάνω σε έναν παλιό φίλο στο αεροδρόμιο.
Don't worry about the complaint. I'll deal with it.
Μην ανησυχείτε για το παράπονο. Θα το αναλάβω εγώ.
What are you looking for?
Τι ψάχνετε;
στην ερώτηση το particle μένει με το ρήμα, στο τέλος

5Τριμερή phrasal verbs

Ρήμα + particle + πρόθεση. Και τα τρία κομμάτια μένουν μαζί, και το αντικείμενο μπαίνει πάντα στο τέλος. Μετά το look forward to βάζετε ουσιαστικό ή -ing form (δείτε B1-19).

We've run out of coffee again.
Ξεμείναμε πάλι από καφέ.
«από» → of
I'm really looking forward to the holidays.
Ανυπομονώ πραγματικά για τις διακοπές.
Do you get on with your neighbours?
Τα πάτε καλά με τους γείτονές σας;
I can't put up with his rude comments any more.
Δεν ανέχομαι άλλο τα αγενή του σχόλια.
She came up with a brilliant idea for the campaign.
Της ήρθε μια εξαιρετική ιδέα για την καμπάνια.

6Ένα phrasal verb, δύο είδη

Κάποια phrasal verbs είναι αμετάβατα με μία σημασία και χωριζόμενα με άλλη. Ελέγξτε τη σημασία πριν αποφασίσετε πού μπαίνει το αντικείμενο.

The plane took off on time.
Το αεροπλάνο απογειώθηκε στην ώρα του.
αμετάβατο: απογειώνομαι
Take off your jacket if you're hot.
Βγάλε το μπουφάν σου αν ζεσταίνεσαι.
χωριζόμενο: βγάζω
The lift broke down again.
Το ασανσέρ χάλασε πάλι.
αμετάβατο: χαλάω· US: elevator
The firefighters broke the door down.
Οι πυροσβέστες έσπασαν την πόρτα.
χωριζόμενο: ρίχνω κάτω

7Phrasal verb ή επίσημο μονολεκτικό ρήμα;

Τα phrasal verbs είναι χαρακτηριστικά της συζήτησης, των μηνυμάτων σε φίλους και του ανεπίσημου γραπτού λόγου. Ο επίσημος γραπτός λόγος συχνά προτιμά ένα μονολεκτικό ρήμα με παρόμοια σημασία. Και τα δύο είναι σωστά αγγλικά· η επιλογή αφορά το ύφος.

Can you find out what time the shop opens?
Μπορείς να μάθεις τι ώρα ανοίγει το μαγαζί;
επίσημα: discover
The meeting has been put off until Friday.
Η σύσκεψη αναβλήθηκε για την Παρασκευή.
επίσημα: postponed
The committee has postponed the decision.
Η επιτροπή ανέβαλε την απόφαση.
επίσημο
She turned down the job offer.
Απέρριψε την πρόταση για δουλειά.
επίσημα: rejected / declined
Prices have gone up again.
Οι τιμές ανέβηκαν πάλι.
επίσημα: increased

Συχνά λάθη

❌I took off it.
✅I took it off.
Σε ρήμα που χωρίζεται, η αντωνυμία μπαίνει στη μέση.
❌Can you pick up me at six?
✅Can you pick me up at six?
Αντωνυμία στη μέση.
❌She looks her little brother after.
✅She looks after her little brother.
Το look after δεν χωρίζεται.
❌We've run out milk.
✅We've run out of milk.
Τα τριμερή ρήματα κρατούν και τα τρία κομμάτια.
❌She came up a great idea.
✅She came up with a great idea.
Το come up with είναι τριμερές.
❌My car broke down it.
✅My car broke down.
Το break down (= χαλάω) δεν έχει αντικείμενο.
❌Please wake up me at seven.
✅Please wake me up at seven.
Το wake sb up χωρίζεται: αντωνυμία στη μέση.
⚠️I gave all the old clothes that didn't fit me any more away.
✅I gave away all the old clothes that didn't fit me any more.
Γραμματικά σωστό, αλλά ένα μεγάλο αντικείμενο το παρακολουθεί κανείς πολύ πιο εύκολα στο τέλος.

Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά

1. «Το συμπληρώνω» → fill in it. Στα ελληνικά το ρήμα είναι μία λέξη και η αντωνυμία μπαίνει πριν από αυτό ή, στην προστακτική, αμέσως μετά («συμπληρώστε το»). Έτσι η αντωνυμία βγαίνει εύκολα στο τέλος. Στα αγγλικά, με ρήμα που χωρίζεται, η αντωνυμία μπαίνει ανάμεσα στο ρήμα και στο particle.

❌Here's the form. Please fill in it and give it to Maria.
✅Here's the form. Please fill it in and give it to Maria.

2. «Ανοίγω / κλείνω το φως» → open / close the light. Στα ελληνικά «ανοίγουμε» και «κλείνουμε» το φως, την τηλεόραση, το κλιματιστικό. Στα αγγλικά αυτό είναι turn on / turn off (ή switch on / off).

⚠️Can you open the air conditioning? It's so hot!
✅Can you turn on the air conditioning? It's so hot! ή Can you turn the air conditioning on? It's so hot!
Γραμματικά στέκει, αλλά ακούγεται σαν να ανοίγετε το καπάκι του κλιματιστικού, όχι σαν να το βάζετε σε λειτουργία.
⚠️Don't forget to close the TV before you go to bed.
✅Don't forget to turn off the TV before you go to bed. ή Don't forget to turn the TV off before you go to bed.
Γραμματικά στέκει, αλλά ακούγεται σαν να κλείνετε κάτι με τα χέρια (ένα καπάκι, μια πόρτα), όχι σαν να σβήνετε την τηλεόραση.

3. «Ξεμείναμε από» → run out from. Το ελληνικό «από» φέρνει το from. Το τριμερές ρήμα είναι run out of.

❌The taverna ran out from fish by nine o'clock.
✅The taverna ran out of fish by nine o'clock.

4. «Τα πάω καλά με» → go well with. Η ελληνική έκφραση μεταφράζεται λέξη προς λέξη, αλλά στα αγγλικά το go well with σημαίνει «ταιριάζει» (π.χ. ένα κρασί με ένα φαγητό). Για ανθρώπους λέμε get on (well) with (UK) ή get along (well) with (US).

⚠️Kostas goes well with his new boss.
✅Kostas gets on well with his new boss.
Γραμματικά στέκει, αλλά σημαίνει ότι ο Κώστας «ταιριάζει» με το αφεντικό σαν συνδυασμός, όχι ότι τα πάνε καλά.

Μην τα μπερδεύετε

Particle ή απλή πρόθεση — Η ίδια μικρή λέξη μπορεί να είναι particle (κομμάτι του ρήματος) ή πρόθεση (κομμάτι μιας φράσης τόπου). Τεστ: μπορεί να μπει αντωνυμία στη μέση;

She looked up the word in the dictionary.
Έψαξε τη λέξη στο λεξικό.
phrasal verb: she looked it up
She looked up the chimney.
Κοίταξε μέσα στην καμινάδα, προς τα πάνω.
πρόθεση + τόπος: εδώ δεν λέμε "she looked it up"

get up ή wake up — Το get up (σηκώνομαι από το κρεβάτι) δεν έχει αντικείμενο. Το wake up μπορεί να είναι αμετάβατο (I woke up) ή χωριζόμενο (Wake me up).

I woke up at six but didn't get up until seven.
Ξύπνησα στις έξι, αλλά σηκώθηκα μόλις στις επτά.
The noise woke the baby up.
Ο θόρυβος ξύπνησε το μωρό.

Τι σημαίνουν τα particles — Αυτό το μάθημα αφορά τη σειρά των λέξεων. Για τη σημασία των up, down, out, off και των άλλων particles, δείτε το B2-25· για λέξεις που πάνε μαζί, δείτε το T-03.

Ορθογραφία και προφορά

  • Στα περισσότερα phrasal verbs ο κύριος τόνος πέφτει στο particle: give up, turn it off, set off.
  • Στα τριμερή ρήματα ο τόνος συνήθως πέφτει στο particle: look forward to, run out of, put up with. Η τελική πρόθεση είναι αδύναμη: of /əv/, to /tə/, with /wɪð/. Το /v/ του of είναι το ελληνικό β, και το /ð/ του with είναι το ελληνικό δ.
  • Η αντωνυμία στη μέση είναι άτονη και σύντομη: pick me up /ˈpɪk mi ˈʌp/. Όλη η φράση λέγεται σαν μία λέξη.
  • Τα ουσιαστικά που φτιάχνονται από phrasal verbs γράφονται ως μία λέξη ή με ενωτικό και τονίζονται στο πρώτο κομμάτι: a breakdown, a takeoff, a check-in. Τα ρήματα είναι δύο λέξεις: to break down, to check in.

Χρυσός κανόνας

Ρωτήστε: έχει αντικείμενο το phrasal verb, και μπορεί αυτό το αντικείμενο να μετακινηθεί; Η αντωνυμία μπαίνει στη μέση όταν το ρήμα χωρίζεται (turn it off). Τα αχώριστα και τα τριμερή ρήματα κρατούν το αντικείμενο στο τέλος (look after her, run out of it). Και το ελληνικό «ανοίγω το φως» είναι turn on the light.

Ασκήσεις

A. Δομή

Βάλτε τις λέξεις στη σωστή σειρά ή αντικαταστήστε το ουσιαστικό με αντωνυμία.

  1. Βάλτε στη σωστή σειρά: off / please / it / turn
  2. Βάλτε στη σωστή σειρά: after / she / them / looks
  3. Βάλτε στη σωστή σειρά: out / we / sugar / of / ran
  4. Αντικαταστήστε το ουσιαστικό με αντωνυμία: Turn down the music.
  5. Αντικαταστήστε το ουσιαστικό με αντωνυμία: I came across this photo yesterday.
  6. Αντικαταστήστε το ουσιαστικό με αντωνυμία: Can you put away the toys?

B. Σημασία

Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.

  1. Διαλέξτε το πιο επίσημο ρήμα για μια αναφορά: We need to find out the cause. …
  2. Διαλέξτε: "The plane took off." …
  3. Διαλέξτε: She … after a year.
  4. Διαλέξτε: In "The cat ran up the tree", up is a ….

C. Βρείτε το λάθος

Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.

  1. I'll pick up you at the station.
  2. Can you look my cat after this weekend?
  3. I can't put up this noise.
  4. Turn off the lights in the kitchen, please.

D. Μέσα σε κείμενο

Συμπληρώστε κάθε αριθμημένο σημείο με το phrasal verb της παρένθεσης, στη σωστή μορφή και σειρά.

Moving day
Lena: The van's here! Can you help me 15? (pick up + the boxes)
Max: Sure. Wait, I've 16 tape. (run out of)
Lena: There's some in the kitchen. And the old lamp — just 17. Nobody wants it. (throw away + it)
Max: OK. And who's 18 your cat today? (look after)
Lena: My sister. I really 19 her. (get on with)

E. Σειρά σας

Γράψτε στα αγγλικά.

  1. Γράψτε δύο προτάσεις για την πρωινή σας ρουτίνα με get up, put on ή turn off. Σε μία από αυτές βάλτε αντωνυμία.
  2. Γράψτε μία πρόταση για κάποιον με τον οποίο τα πάτε καλά και μία για κάτι που δεν ανέχεστε.

F. Μικτή επανάληψη

Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.

  1. B1-19 Gerund στα αγγλικά: -ing ως υποκείμενο και μετά από πρόθεση (look forward to doing)
    I'm looking forward to (see) you next week.
  2. A2-15 Give me the book ή give it to me; Ρήματα με δύο αντικείμενα στα αγγλικά
    Διαλέξτε: Here's your book. I'll tomorrow.
  3. B1-27 Σκοπός, αιτία, αποτέλεσμα: so that, in order to, because of, due to, therefore
    I looked the word up ___ check the spelling. …
Λύσεις

A. Δομή

  1. Please turn it off. / Turn it off, please.
  2. She looks after them.
  3. We ran out of sugar.
  4. Turn it down.
  5. I came across it yesterday.
  6. Can you put them away?

B. Σημασία

  1. discover
  2. intransitive
  3. gave it up
  4. preposition

C. Βρείτε το λάθος

  1. I'll pick you up at the station.
  2. Can you look after my cat this weekend?
  3. I can't put up with this noise.
  4. ✓ Turn off the lights in the kitchen, please.

D. Μέσα σε κείμενο

  1. pick them up / pick the boxes up / pick up the boxes
  2. run out of
  3. throw it away
  4. looking after
  5. get on with

E. Σειρά σας

  1. I get up at seven. I make coffee, and then I turn the radio on, but I usually turn it off after the news.
  2. I get on really well with my cousin. I can't put up with loud music on the bus.

F. Μικτή επανάληψη

  1. seeing
  2. give it to you
  3. to
Εφαρμογή AndroidΜάθετε εν κινήσει Google Play