Should Have, Could Have, Might Have στα αγγλικά: «έπρεπε να είχα», «θα μπορούσα να»
Should Have, Could Have, Might Have
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να μιλάτε για πράγματα του παρελθόντος που μετανιώνετε και για λάθη (I should have left earlier), για χαμένες ευκαιρίες (We could have won), να κάνετε κριτική (You could have told me!) και να λέτε τι ήσασταν διατεθειμένοι να κάνετε (I would have helped, but…).
Η βασική ιδέα
Μετά από έναν αγώνα ποδοσφαίρου, οι παίκτες βλέπουν το ριπλέι. Σταματούν το βίντεο και λένε: Here I should have passed the ball («Εδώ έπρεπε να είχα δώσει πάσα»). Here we could have scored («Εδώ θα μπορούσαμε να είχαμε βάλει γκολ»). Ο αγώνας τελείωσε. Τίποτα δεν αλλάζει. Συγκρίνουν όμως αυτό που έγινε με αυτό που ήταν σωστό ή δυνατό.
Αυτό κάνει το modal + have + past participle. Κοιτάζει πίσω στο παρελθόν και το συγκρίνει με μια άλλη εκδοχή, συνήθως μια εκδοχή που δεν έγινε:
- You should have called. → Το σωστό ήταν να τηλεφωνήσετε. Δεν τηλεφωνήσατε.
- You could have called. → Μπορούσατε να τηλεφωνήσετε. Δεν τηλεφωνήσατε.
- I would have called, but… → Ήθελα να τηλεφωνήσω. Κάτι με σταμάτησε.
Το σχήμα είναι πάντα το ίδιο. Το modal δείχνει τι είδους κρίση κάνετε: το σωστό, κάτι δυνατό ή κάτι που ήσασταν πρόθυμοι να κάνετε. Με το I, αυτές οι προτάσεις συχνά δείχνουν μετάνιωμα. Με το you, συχνά κριτική.
Ελληνικά και αγγλικά
Τα ελληνικά έχουν εκφράσεις που αντιστοιχούν καλά: «θα έπρεπε να είχα φύγει» ή «έπρεπε να είχα φύγει» = I should have left, «θα μπορούσαμε να είχαμε κερδίσει» = we could have won, «θα ερχόμουν, αλλά…» = I would have come, but…
Το πρόβλημα είναι ότι στον καθημερινό λόγο το έπρεπε να κάνει δύο δουλειές. Το «Έπρεπε να φύγω νωρίς» μπορεί να σημαίνει «ήμουν υποχρεωμένος και έφυγα» (I had to leave early) ή «ήταν το σωστό, αλλά δεν έφυγα» (I should have left early). Τα αγγλικά τα χωρίζουν πάντα. Επίσης, στα ελληνικά λέμε συχνά «Θα μπορούσες να μου το πεις!» ή «Θα ερχόμουν» χωρίς τύπο παρελθόντος· στα αγγλικά το have + μετοχή είναι αυτό που δείχνει ότι μιλάμε για το παρελθόν.
| Ελληνικά | Τι δείχνει | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Έπρεπε να φύγω νωρίς για τον γιατρό. | υποχρέωση· έφυγα | I had to leave early for the doctor. |
| Έπρεπε να είχα φύγει νωρίτερα. Έχασα το τρένο. | το σωστό· δεν έγινε | I should have left earlier. I missed the train. |
| Δεν έπρεπε να φάω τόσο πολύ. | το λάθος· έγινε | I shouldn't have eaten so much. |
| Θα μπορούσαμε να είχαμε κερδίσει. | δυνατό· δεν έγινε | We could have won. |
| Θα μπορούσες να μου το πεις! | εκνευρισμένη κριτική | You could have told me! |
| Θα ερχόμουν, αλλά ήμουν άρρωστος. | πρόθυμος· κάτι με σταμάτησε | I would have come, but I was ill. |
Δομή
modal + have + past participle
| Μορφή | Σημασία | Τι έγινε στην πραγματικότητα | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| should have / ought to have | ήταν το σωστό | συνήθως: δεν έγινε | You should have warned me. |
| shouldn't have / ought not to have | ήταν το λάθος | έγινε | I shouldn't have eaten so much. |
| could have | ήταν δυνατό | συνήθως: δεν έγινε | We could have won. |
| might have (κριτική) | θα ήταν ευγενικό | δεν έγινε | You might have said thank you! |
| would have | ήμουν πρόθυμος | δεν έγινε | I would have helped, but I was away. |
Αρνήσεις και ερωτήσεις
| Παράδειγμα | |
|---|---|
| Αρνητική | You shouldn't have said that. / We couldn't have done more. |
| Ερώτηση | Should I have told her? / What could we have done? |
| Σύντομες απαντήσεις | Should I have called? — Yes, you should (have). / No, you shouldn't (have). |
Συντμήσεις και αδύναμοι τύποι (στον προφορικό λόγο)
| Γραπτό | Πώς ακούγεται συχνά |
|---|---|
| should have / should've | /ˈʃʊdəv/ |
| could have / could've | /ˈkʊdəv/ |
| would have / would've | /ˈwʊdəv/ |
| shouldn't have | /ˈʃʊdntəv/ |
Χρήση
1Should have: μετάνιωμα και κριτική
Πείτε should have για το σωστό που δεν έγινε και shouldn't have για το λάθος που έγινε. Με το I ή το we δείχνει μετάνιωμα· με το you ή άλλα πρόσωπα, κριτική. Το ought to have σημαίνει το ίδιο, αλλά είναι λιγότερο συνηθισμένο και πιο επίσημο.
2Could have: μια δυνατότητα που δεν χρησιμοποιήθηκε
Πείτε could have για κάτι που ήταν δυνατό αλλά δεν έγινε: μια χαμένη ευκαιρία, ή ένας κίνδυνος που ευτυχώς δεν έγινε πραγματικότητα.
3Could have και might have: εκνευρισμένη κριτική
Με το you, το could have συχνά σημαίνει «είχατε την ευκαιρία και δεν τη χρησιμοποιήσατε», όπως το ελληνικό «Θα μπορούσες να…!». Το might have χρησιμοποιείται με τον ίδιο τρόπο, κυρίως στα βρετανικά αγγλικά, όταν κάποιος δεν έκανε κάτι ευγενικό. Τονίστε το modal.
4Would have: πρόθυμος, αλλά κάτι το σταμάτησε
Πείτε would have για να δείξετε ότι θέλατε ή σχεδιάζατε να κάνετε κάτι, αλλά κάτι σας σταμάτησε. Συχνά έρχεται με but ή με πρόταση με if B1-07. Στα ελληνικά εδώ λέμε συχνά «θα» + παρατατικό: «θα ερχόμουν».
5Ρωτάμε για επιλογές του παρελθόντος
Πείτε Should I have…? και What could I have…? για να ρωτήσετε ποια ήταν η σωστή επιλογή ή τι άλλο ήταν δυνατό.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Έπρεπε να…» → had to. Το «Έπρεπε να σε ρωτήσω» στον καθημερινό λόγο σημαίνει συχνά «δεν σε ρώτησα, και ήταν λάθος». Μεταφρασμένο με had to, όμως, λέει το αντίθετο: «ήμουν υποχρεωμένος, και το έκανα». Όταν κάτι ήταν το σωστό και δεν έγινε, πείτε should have + μετοχή.
2. «Θα μπορούσες να…!» για το παρελθόν. Στα ελληνικά λέμε «Θα μπορούσες να με πάρεις μαζί σου!» για κάτι που έχει ήδη γίνει. Λέξη προς λέξη, βγαίνει could + ρήμα, που στα αγγλικά μιλάει για το τώρα. Για χαμένη ευκαιρία, could have + μετοχή.
3. «Θα ερχόμουν, αλλά…» → would come. Για κάτι που ήσασταν πρόθυμοι να κάνετε στο παρελθόν, τα ελληνικά λένε άνετα «θα» + παρατατικό: «Οι γονείς μου θα μας δάνειζαν τα λεφτά, αλλά δεν τους ζητήσαμε». Στα αγγλικά το would + ρήμα μιλάει για το τώρα ή το μέλλον· για το παρελθόν, would have + μετοχή.
4. «Θα έπρεπε να…» → should to. Τα ελληνικά δεν έχουν απαρέμφατο και βάζουν «να» μετά το «έπρεπε» και το «μπορούσα». Στα αγγλικά, μετά το should, το could και το would δεν μπαίνει to: έρχεται κατευθείαν το have. (Το to υπάρχει μόνο στο ought to have.)
Μην τα μπερδεύετε
should have και should — Το should + base form δίνει συμβουλή για το τώρα ή το μέλλον A2-21· το should have + μετοχή κοιτάζει πίσω.
should have για κριτική και should have για προσδοκία — Το should have μπορεί επίσης να σημαίνει «αυτό ήταν αναμενόμενο, και μάλλον έχει γίνει (ή απορώ που δεν έγινε)». Αποφασίζει η περίσταση.
could have (χαμένη ευκαιρία) και could have (εικασία για το παρελθόν) — Τα could have και might have μπορούν επίσης να μαντεύουν τι μπορεί να έγινε. Αυτή τη χρήση τη μαθαίνουμε στο B2-06.
I should have… και I wish I had… — Και τα δύο δείχνουν μετάνιωμα. Το I wish I had… θα το μάθουμε στο B2-04.
Ορθογραφία και προφορά
- Σε όλους αυτούς τους τύπους το have είναι συνήθως αδύναμο: should have /ˈʃʊdəv/, could have /ˈkʊdəv/, would have /ˈwʊdəv/, might have /ˈmaɪtəv/. Το /ə/ είναι σύντομο και χαλαρό, και το /v/ είναι το ελληνικό β.
- shouldn't have /ˈʃʊdntəv/: στον γρήγορο λόγο το t συχνά δεν «σκάει» ολόκληρο. Ανάμεσα στο /d/ και στο /n/ δεν μπαίνει φωνήεν.
- Το /ʃ/ του should δεν είναι σ: χείλη μπροστά και στρογγυλά, γλώσσα λίγο πιο πίσω. Το l στα should, could, would δεν προφέρεται.
- Μη γράφετε ποτέ should of, could of, would of, might of. Γράψτε should have ή should've.
- Για κριτική, τονίστε το modal: You COULD have told me! You SHOULD have asked.
Χρυσός κανόνας
should / could / might / would + have + past participle κοιτάζει πίσω και συγκρίνει το πραγματικό παρελθόν με μια άλλη εκδοχή: το σωστό (should), κάτι δυνατό (could), κάτι ευγενικό (might) ή κάτι που ήσασταν πρόθυμοι να κάνετε (would). Συνήθως εκείνη η άλλη εκδοχή δεν έγινε· με το shouldn't have, το λάθος έγινε. Και το «έπρεπε να» που δεν έγινε είναι should have, όχι had to.
Ασκήσεις
A. Δομή
Συμπληρώστε με τις λέξεις της παρένθεσης στη σωστή μορφή ή ξαναγράψτε την πρόταση όπως λέει η οδηγία.
-
I failed the test. I (should / study) more.
-
You (could / tell) me the meeting was cancelled!
-
I (would / help) you, but I was abroad.
-
My head hurts. I (shouldn't / drink) so much coffee.
-
Ξαναγράψτε με shouldn't have: It was a mistake to eat that third piece of cake.
-
Ξαναγράψτε με should have: It was a mistake not to bring a coat.
B. Σημασία
Απαντήστε στα αγγλικά ή διαλέξτε την απάντηση που ταιριάζει.
-
"We could have won." Κέρδισαν;
-
"I shouldn't have said that." Το είπε ο ομιλητής;
-
Ήθελα πολύ να είμαι εκεί. Διαλέξτε: I … come to your wedding, but I was in hospital.in hospital (UK); in the hospital (US)
-
Διαλέξτε: You … see a doctor about that cough — go today.
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
You should have went to the meeting.
-
She should of asked for directions.
-
It could have been much worse.
-
I would have call you, but my phone was dead.
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε τον διάλογο με τις λέξεις της παρένθεσης στη σωστή μορφή.
Jo: The party was a disaster. I 15 (shouldn't / invite) so many people. The flat was too small.
Max: Yes, and you 16 (should / buy) more food. It finished in an hour!
Jo: I know. And Tim was so rude. He 17 (might / say) thank you, at least.
Max: True. And you 18 (could / ask) me for help! I 19 (would / come) early.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε για ένα πράγμα που μετανιώνετε από την περασμένη εβδομάδα, με should have ή shouldn't have.
-
Ένας φίλος δεν σας είπε για μια υπέροχη συναυλία. Γράψτε μια κριτική με could have.
-
Γράψτε μια πρόταση για κάτι που ήσασταν πρόθυμοι να κάνετε, αλλά δεν μπορέσατε.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
B1-07 Third Conditional στα αγγλικά: «Αν το είχα ξέρει…» (If I had known, I would have…) If I (know) about the traffic, I would have taken the train.
-
A2-21 Should και Ought To: πώς δίνουμε συμβουλές στα αγγλικά I think you ___ talk to your boss about it. …
-
A2-16 Present Perfect για εμπειρίες: Have you ever…? never, been ή gone Have you ever (break) a bone?
-
B1-08 I Wish και If Only στα αγγλικά: «Μακάρι να…» για το παρόν (wish ή hope;) I wish I (can) speak Japanese.
Λύσεις
A. Δομή
- should have studied / should've studied
- could have told / could've told
- would have helped / 'd have helped / would've helped
- shouldn't have drunk / should not have drunk
- I shouldn't have eaten that third piece of cake.
- I should have brought a coat. / We should have brought a coat.
B. Σημασία
- No
- Yes
- would have
- should
C. Βρείτε το λάθος
- You should have gone to the meeting.
- She should have asked for directions. / She should've asked for directions.
- ✓ It could have been much worse.
- I would have called you, but my phone was dead. / I'd have called you, but my phone was dead.
D. Μέσα σε κείμενο
- shouldn't have invited
- should have bought / should've bought
- might have said / might've said
- could have asked / could've asked
- would have come / 'd have come / would've come
E. Σειρά σας
- I shouldn't have stayed up so late on Sunday. I should have gone to bed at ten.
- You could have told me about the concert! I would have loved to go.
- I would have helped you move, but I was working all weekend.
F. Μικτή επανάληψη
- had known / 'd known
- should
- broken
- could
