SlowingoГраматика
B1 9 / 39

Should have, could have, might have: требаше да, можеше да на англиски

Should Have, Could Have, Might Have

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да зборувате за жалења и грешки од минатото (I should have left earlier), за пропуштени можности (We could have won), да им забележувате на другите (You could have told me!) и да кажете што би биле подготвени да направите (I would have helped, but…).

Главна идеја

По фудбалски натпревар играчите ја гледаат снимката. Ја паузираат и велат: „Тука требаше да додадам.“ „Тука можевме да дадеме гол.“ Натпреварот заврши. Ништо не може да се смени. Но тие го споредуваат она што се случило со она што било правилно или можно.

Токму тоа го прави формата модален глагол + have + минат партицип. Гледа во минатото и го споредува со друга верзија – обично со онаа што не се случила:

  • You should have called. → Правилно беше да се јавиш. Не се јави.
  • You could have called. → Можеше да се јавиш. Не се јави.
  • I would have called, but… → Бев подготвен да се јавам. Нешто ме спречи.

Формата е секогаш иста. Модалниот глагол кажува каква оценка давате: правилна работа, можна работа или работа што сте биле подготвени да ја направите. Кога подметот е I, овие реченици често изразуваат жалење. Кога подметот е you, често се прекор.

Македонски и англиски

Кај нас истите мисли ги кажуваме со „требаше да“, „можеше да“ и „ќе“ + имперфект: „Требаше да тргнам порано“ (I should have left earlier), „Можеше да ми кажеш“ (You could have told me), „Ќе ти помогнев, ама…“ (I would have helped, but…). Значењата се поклопуваат добро – тука е слично.

Разликата е во формата. Кај нас минатото е во „требаше“, „можеше“, а главниот глагол останува во сегашна форма по „да“ („да тргнам“, „да кажеш“). На англиски модалниот глагол не се менува, а минатото го покажува главниот глагол: have + минат партицип (should have left). Затоа лесно се вели I should leave earlier или You could tell me за минатото.

Втората замка: „требаше“ личи на минато од „треба“, па многумина го преведуваат со had to. Но You had to tell me значи „беше должен да ми кажеш (и ми кажа)“, а не прекор. Прекорот е should have. Исто така, „не требаше да“ не е didn't have to („не беше потребно“), туку shouldn't have („беше грешка“). И „ќе дојдев“ кај нас служи и за сега и за минато; на англиски за минатото е would have come.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Требаше да го наполнам телефонот синоќа.I should have charged my phone last night.„требаше да“ → should have + минат партицип, не had to
Не требаше да седиме будни толку доцна.We shouldn't have stayed up so late.„не требаше“ = грешка беше → shouldn't have, не didn't have to
Требаше да ми кажеш!You should have told me!прекор → should have
Можеше да биде многу полошо.It could have been much worse.„можеше да“ → could have
Можеше барем да ми се јавиш!You could have called me!прекор за минатото → could have, не само could
Ќе дојдев на твојата забава, ама…I would have come to your party, but…„ќе“ + имперфект за минато → would have
Што друго можевме да направиме?What else could we have done?во прашање модалниот глагол пред подметот

Накратко: „требаше да“ е should have, „можеше да“ е could have, „ќе направев“ (за минато) е would have – а главниот глагол е секогаш минат партицип.

Форма

модален глагол + have + минат партицип

ФормаЗначењеШто навистина се случилоПример
should have / ought to haveтоа беше правилно („требаше да“)обично: не се случилоYou should have warned me.
shouldn't have / ought not to haveтоа беше погрешно („не требаше да“)се случилоI shouldn't have eaten so much.
could haveтоа беше можно („можеше да“)обично: не се случилоWe could have won.
might have (прекор)тоа ќе беше убаво / учтивоне се случилоYou might have said thank you!
would haveбев подготвен („ќе направев“)не се случилоI would have helped, but I was away.

Одречни реченици и прашања

Пример
Одречна реченицаYou shouldn't have said that. / We couldn't have done more.
ПрашањеShould I have told her? / What could we have done?
Кратки одговориShould I have called? — Yes, you should (have). / No, you shouldn't (have).

Кратки облици и слаби форми (во говорот)

Во пишувањеКако често звучи
should have / should've/ˈʃʊdəv/
could have / could've/ˈkʊdəv/
would have / would've/ˈwʊdəv/
shouldn't have/ˈʃʊdntəv/

Употреба

1Should have – жалење и прекор

Користете should have за правилна работа што не се случила, а shouldn't have за погрешна работа што се случила. Со I или we изразува жалење, со you или со други – прекор. Ought to have значи исто, но е поретко и поформално.

I should have charged my phone last night.
Требаше да го наполнам телефонот синоќа.
не го наполнив; „требаше да“ → should have
You should have asked me before you took my car.
Требаше да ме прашаш пред да ја земеш колата.
прекор
We shouldn't have stayed up so late before the exam.
Не требаше да седиме будни толку доцна пред испитот.
седевме; тоа беше грешка
He shouldn't have shouted at the waiter.
Не требаше да вика на келнерот.
„не требаше“ → shouldn't have, не didn't have to
The council ought to have repaired the road years ago.
Општината требаше да го поправи патот уште пред неколку години.
поформално ought to have

2Could have – пропуштена можност

Користете could have за нешто што било можно, но не се случило: пропуштена можност или опасност што не се остварила.

We could have taken the motorway, but we chose the coast road.
Можевме да одиме по автопатот, но го избравме патот покрај брегот.
motorway (UK) = highway (US)
She could have been a professional tennis player.
Можеше да биде професионална тенисерка.
имаше талент, но не го направи тоа
It could have been much worse — at least nobody was hurt.
Можеше да биде многу полошо. Барем никој не е повреден.
опасност што не се остварила
I couldn't have done it without your help.
Без твојата помош немаше да успеам.
ти помогна; без тоа ќе беше невозможно

3Could have и might have – налутен прекор

Со you could have често значи „имаше можност, но не ја искористи“. Might have значи исто, особено во британскиот англиски, кога некој не направил нешто учтиво или љубезно. Нагласете го модалниот глагол.

You could have called me!
Можеше барем да ми се јавиш!
прекор за минатото → could have
They could have cleaned the kitchen before they left.
Можеа да ја исчистат кујната пред да заминат.
You might have warned me about the dog!
Можеше барем да ме предупредиш за кучето!
главно UK
He might have said thank you, at least.
Можеше барем да рече благодарам.

4Would have – подготвен, но нешто спречило

Користете would have за да кажете дека сте биле подготвени или сте имале намера да направите нешто, но нешто ве спречило. Често во реченицата има but или дел со if B1-07.

I would have come to your party, but I was stuck at work.
Ќе дојдев на твојата забава, ама се заглавив на работа.
„ќе дојдев“ за минато → would have come
She would have lent you the money — why didn't you ask her?
Ќе ти позајмеше пари. Зошто не ја праша?
„позајмува некому“ → lend
We would have stayed longer, but the hotel was full.
Ќе останевме подолго, ама хотелот беше полн.
I'd have called you if I'd had your number.
Ќе ти се јавев да го имав твојот број.
I'd have = I would have; if I'd had = if I had had

5Прашања за изборите од минатото

Користете should I have…? и what could I have…? за да прашате за правилниот избор или за други можности. Во прашањето модалниот глагол стои пред подметот.

Should I have told her the truth?
Дали требаше да ѝ ја кажам вистината?
„Дали требаше…?“ → Should I have…?
What else could we have done?
Што друго можевме да направиме?
could пред подметот we
Do you think I should have accepted the offer?
Мислиш ли дека требаше да ја прифатам понудата?

Чести грешки

❌You should called me.
✅You should have called me.
Минато: should + have + минат партицип.
❌I should have went to bed earlier.
✅I should have gone to bed earlier.
Минат партицип (gone), не Past Simple (went).
❌I should of known.
✅I should have known.
should've звучи како „should of“, но зборот е have.
❌You shouldn't have tell him.
✅You shouldn't have told him.
have + минат партицип.
❌We could to have won.
✅We could have won.
could + have + минат партицип, без to.
⚠️You could tell me! (about a past situation)
✅You could have told me!
Граматички е точно, но „You could tell me“ значи „можеш да ми кажеш (сега)“. За пропуштена можност во минатото → could have.

Замки за говорителите на македонски

1. „Требаше да ми кажеш!“ → You had to tell me. „Требаше“ личи на минато од „треба“, а „треба“ често го учиме како have to. Затоа прекорот „Требаше да ми кажеш дека…“ лесно станува You had to tell me… Но had to значи „беше должен да (и го направи тоа)“. Прекорот и жалењето се should have + минат партицип.

⚠️You had to tell me that the dentist in Kavadarci moved my appointment to Tuesday; I took a whole day off work for nothing!
✅You should have told me that the dentist in Kavadarci moved my appointment to Tuesday; I took a whole day off work for nothing!
Граматички е точно, но had to значи обврска, а не прекор; „требаше да ми кажеш“ → should have told
⚠️I had to buy the bus tickets to Ohrid online two weeks ago; now the only seats left are on the night bus, which arrives at four in the morning.
✅I should have bought the bus tickets to Ohrid online two weeks ago; now the only seats left are on the night bus, which arrives at four in the morning.
Граматички е точно, но had to значи дека сте морале и сте го направиле; жалење → should have bought

2. „Не требаше да седиме толку на сонце“ → didn't have to. Кај нас „не требаше“ значи „беше грешка“: „Не требаше да седиме толку долго на сонце на плажа.“ На англиски didn't have to значи „не беше потребно“. За грешка во минатото користете shouldn't have + минат партицип.

⚠️We didn't have to stay so long in the sun on the beach in Struga on Sunday; now my whole back is red and painful.
✅We shouldn't have stayed so long in the sun on the beach in Struga on Sunday; now my whole back is red and painful.
Граматички е точно, но didn't have to значи „не беше потребно“; грешка → shouldn't have stayed

3. „Можеше барем порака да прати!“ → could send. Кај нас прекорот е „Можеше барем една порака да прати од аеродромот!“ – „можеше“ е минато, па изгледа дека could е доволно. Но could + основна форма зборува за сега или за иднината. За пропуштена можност во минатото користете could have + минат партицип.

⚠️Why didn't Bojan text us from the airport in Vienna last night? He could at least send one short message, because Mum didn't sleep until three!
✅Why didn't Bojan text us from the airport in Vienna last night? He could at least have sent one short message, because Mum didn't sleep until three!
Граматички е точно, но could send зборува за сега; прекор за минатото → could have sent

4. „Ќе ти помогнев, ама…“ → I'd help. Кај нас „ќе помогнев“ служи и за сега и за минато: „Ќе ти помогнев вчера да го качиш каучот, ама имав испит за возачка.“ На англиски I'd help зборува за сега или за замислена иднина. За нешто што сте биле подготвени да го направите во минатото користете would have + минат партицип.

⚠️I'm sorry, I'd help you carry the sofa up to the fourth floor yesterday, but I had my driving test at nine.
✅I'm sorry, I'd have helped you carry the sofa up to the fourth floor yesterday, but I had my driving test at nine. или I'm sorry, I would have helped you carry the sofa up to the fourth floor yesterday, but I had my driving test at nine.
Граматички е точно, но I'd help не зборува за минатото; „вчера“ → would have helped

Не мешајте

should have и should – should + основна форма дава совет за сега или за иднината A2-21; should have + минат партицип гледа назад. Кај нас: „треба да“ и „требаше да“.

You should call her.
Треба да ѝ се јавиш.
совет сега
You should have called her.
Требаше да ѝ се јавиш.
доцна е: не ѝ се јави

should have како прекор и should have како очекување – Should have може да значи и „тоа се очекуваше и веројатно се случило (или се чудам што не се случило)“. Одлучува контекстот.

You should have checked the dates.
Требаше да ги провериш датумите.
прекор: не ги провери
The parcel should have arrived by now.
Пратката досега требаше да пристигне.
очекување: мислам дека пристигнала или се чудам што не пристигнала

could have (пропуштена можност) и could have (претпоставка за минатото) – could have и might have може да значат и претпоставка за тоа што можеби се случило. Таа употреба ја учите во лекцијата B2-06.

You could have died!
Можеше да загинеш!
тоа беше можно, но не се случи
He could have taken the bus — I don't know how he got here.
Можеби дошол со автобус, не знам како стигнал.
претпоставка: видете B2-06

I should have… и I wish I had… – И двете изразуваат жалење. I wish I had… е во лекцијата B2-04.

I should have saved more money.
Требаше да штедам повеќе.
тоа беше правилното
I wish I had saved more money.
Штета што не штедев повеќе.
жалам: видете B2-04

Правопис и изговор

  • have во сите овие форми обично е слабо: should have /ˈʃʊdəv/, could have /ˈkʊdəv/, would have /ˈwʊdəv/, might have /ˈmaɪtəv/. Стандардниот македонски нема таков слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено.
  • Во should, could и would l не се изговара. Оставете го /d/ звучно – кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па should've лесно звучи како [ʃʊtəv].
  • shouldn't have /ˈʃʊdntəv/ – во брз говор t често не се изговара целосно.
  • Никогаш не пишувајте should of, could of, would of, might of. Пишувајте should have или should've.
  • Во прекор нагласете го модалниот глагол: You COULD have told me! You SHOULD have asked.

Златно правило

should / could / might / would + have + минат партицип гледа назад и го споредува вистинското минато со друга верзија: правилната работа (should), можната работа (could), учтивата работа (might) или работата што сте биле подготвени да ја направите (would). Обично таа друга верзија не се случила; кај shouldn't have се случила погрешната работа. „Требаше да“ е should have, а не had to; „не требаше да“ е shouldn't have, а не didn't have to.

Вежби

A. Форма

Дополнете ги речениците со точната форма на зборовите во заградата.

  1. I failed the test. I (should / study) more.
  2. You (could / tell) me the meeting was cancelled!
  3. I (would / help) you, but I was abroad.
  4. My head hurts. I (shouldn't / drink) so much coffee.
  5. Препишете ја реченицата со shouldn't have: It was a mistake to eat that third piece of cake.
  6. Препишете ја реченицата со should have: It was a mistake not to bring a coat.

B. Значење

Одговорете на прашањата или изберете го точниот одговор.

  1. "We could have won." Дали победија?
  2. "I shouldn't have said that." Дали говорникот го кажал тоа?
  3. Многу сакавте да бидете таму. Изберете го точниот одговор: I … come to your wedding, but I was in hospital.
  4. Изберете го точниот одговор: You … see a doctor about that cough — go today.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. You should have went to the meeting.
  2. She should of asked for directions.
  3. It could have been much worse.
  4. I would have call you, but my phone was dead.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот со точната форма на зборовите во заградите.

After the party
Jo: The party was a disaster. I 15 (shouldn't / invite) so many people. The flat was too small.
Max: Yes, and you 16 (should / buy) more food. It finished in an hour!
Jo: I know. And Tim was so rude. He 17 (might / say) thank you, at least.
Max: True. And you 18 (could / ask) me for help! I 19 (would / come) early.

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за своето минато.

  1. Напишете за една работа од минатата недела за која жалите, со should have или shouldn't have.
  2. Пријател не ви кажал за еден одличен концерт. Напишете прекор со could have.
  3. Напишете реченица за нешто што бевте подготвени да го направите, но не можевте.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. B1-07 Third conditional (условни реченици тип 3): If I had known… на англиски
    If I (know) about the traffic, I would have taken the train.
  2. A2-21 Should и ought to: како се дава совет на англиски
    I think you ___ talk to your boss about it. …
  3. A2-16 Present Perfect за искуство: Have you ever…? објаснето на македонски
    Have you ever (break) a bone?
  4. B1-08 I wish и if only: желби за сегашноста на англиски
    I wish I (can) speak Japanese.
Одговори

A. Форма

  1. should have studied / should've studied
  2. could have told / could've told
  3. would have helped / 'd have helped / would've helped
  4. shouldn't have drunk / should not have drunk
  5. I shouldn't have eaten that third piece of cake.
  6. I should have brought a coat. / We should have brought a coat.

B. Значење

  1. No
  2. Yes
  3. would have
  4. should

C. Најдете ја грешката

  1. You should have gone to the meeting.
  2. She should have asked for directions. / She should've asked for directions.
  3. ✓ It could have been much worse.
  4. I would have called you, but my phone was dead. / I'd have called you, but my phone was dead.

D. Во контекст

  1. shouldn't have invited
  2. should have bought / should've bought
  3. might have said / might've said
  4. could have asked / could've asked
  5. would have come / 'd have come / would've come

E. Ваш ред е

  1. I shouldn't have stayed up so late on Sunday. I should have gone to bed at ten.
  2. You could have told me about the concert! I would have loved to go.
  3. I would have helped you move, but I was working all weekend.

F. Мешано повторување

  1. had known / 'd known
  2. should
  3. broken
  4. could
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play