Should have, could have, might have: требаше да, можеше да на англиски
Should Have, Could Have, Might Have
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да зборувате за жалења и грешки од минатото (I should have left earlier), за пропуштени можности (We could have won), да им забележувате на другите (You could have told me!) и да кажете што би биле подготвени да направите (I would have helped, but…).
Главна идеја
По фудбалски натпревар играчите ја гледаат снимката. Ја паузираат и велат: „Тука требаше да додадам.“ „Тука можевме да дадеме гол.“ Натпреварот заврши. Ништо не може да се смени. Но тие го споредуваат она што се случило со она што било правилно или можно.
Токму тоа го прави формата модален глагол + have + минат партицип. Гледа во минатото и го споредува со друга верзија – обично со онаа што не се случила:
- You should have called. → Правилно беше да се јавиш. Не се јави.
- You could have called. → Можеше да се јавиш. Не се јави.
- I would have called, but… → Бев подготвен да се јавам. Нешто ме спречи.
Формата е секогаш иста. Модалниот глагол кажува каква оценка давате: правилна работа, можна работа или работа што сте биле подготвени да ја направите. Кога подметот е I, овие реченици често изразуваат жалење. Кога подметот е you, често се прекор.
Македонски и англиски
Кај нас истите мисли ги кажуваме со „требаше да“, „можеше да“ и „ќе“ + имперфект: „Требаше да тргнам порано“ (I should have left earlier), „Можеше да ми кажеш“ (You could have told me), „Ќе ти помогнев, ама…“ (I would have helped, but…). Значењата се поклопуваат добро – тука е слично.
Разликата е во формата. Кај нас минатото е во „требаше“, „можеше“, а главниот глагол останува во сегашна форма по „да“ („да тргнам“, „да кажеш“). На англиски модалниот глагол не се менува, а минатото го покажува главниот глагол: have + минат партицип (should have left). Затоа лесно се вели I should leave earlier или You could tell me за минатото.
Втората замка: „требаше“ личи на минато од „треба“, па многумина го преведуваат со had to. Но You had to tell me значи „беше должен да ми кажеш (и ми кажа)“, а не прекор. Прекорот е should have. Исто така, „не требаше да“ не е didn't have to („не беше потребно“), туку shouldn't have („беше грешка“). И „ќе дојдев“ кај нас служи и за сега и за минато; на англиски за минатото е would have come.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Требаше да го наполнам телефонот синоќа. | I should have charged my phone last night. | „требаше да“ → should have + минат партицип, не had to |
| Не требаше да седиме будни толку доцна. | We shouldn't have stayed up so late. | „не требаше“ = грешка беше → shouldn't have, не didn't have to |
| Требаше да ми кажеш! | You should have told me! | прекор → should have |
| Можеше да биде многу полошо. | It could have been much worse. | „можеше да“ → could have |
| Можеше барем да ми се јавиш! | You could have called me! | прекор за минатото → could have, не само could |
| Ќе дојдев на твојата забава, ама… | I would have come to your party, but… | „ќе“ + имперфект за минато → would have |
| Што друго можевме да направиме? | What else could we have done? | во прашање модалниот глагол пред подметот |
Накратко: „требаше да“ е should have, „можеше да“ е could have, „ќе направев“ (за минато) е would have – а главниот глагол е секогаш минат партицип.
Форма
модален глагол + have + минат партицип
| Форма | Значење | Што навистина се случило | Пример |
|---|---|---|---|
| should have / ought to have | тоа беше правилно („требаше да“) | обично: не се случило | You should have warned me. |
| shouldn't have / ought not to have | тоа беше погрешно („не требаше да“) | се случило | I shouldn't have eaten so much. |
| could have | тоа беше можно („можеше да“) | обично: не се случило | We could have won. |
| might have (прекор) | тоа ќе беше убаво / учтиво | не се случило | You might have said thank you! |
| would have | бев подготвен („ќе направев“) | не се случило | I would have helped, but I was away. |
Одречни реченици и прашања
| Пример | |
|---|---|
| Одречна реченица | You shouldn't have said that. / We couldn't have done more. |
| Прашање | Should I have told her? / What could we have done? |
| Кратки одговори | Should I have called? — Yes, you should (have). / No, you shouldn't (have). |
Кратки облици и слаби форми (во говорот)
| Во пишување | Како често звучи |
|---|---|
| should have / should've | /ˈʃʊdəv/ |
| could have / could've | /ˈkʊdəv/ |
| would have / would've | /ˈwʊdəv/ |
| shouldn't have | /ˈʃʊdntəv/ |
Употреба
1Should have – жалење и прекор
Користете should have за правилна работа што не се случила, а shouldn't have за погрешна работа што се случила. Со I или we изразува жалење, со you или со други – прекор. Ought to have значи исто, но е поретко и поформално.
2Could have – пропуштена можност
Користете could have за нешто што било можно, но не се случило: пропуштена можност или опасност што не се остварила.
3Could have и might have – налутен прекор
Со you could have често значи „имаше можност, но не ја искористи“. Might have значи исто, особено во британскиот англиски, кога некој не направил нешто учтиво или љубезно. Нагласете го модалниот глагол.
4Would have – подготвен, но нешто спречило
Користете would have за да кажете дека сте биле подготвени или сте имале намера да направите нешто, но нешто ве спречило. Често во реченицата има but или дел со if B1-07.
5Прашања за изборите од минатото
Користете should I have…? и what could I have…? за да прашате за правилниот избор или за други можности. Во прашањето модалниот глагол стои пред подметот.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Требаше да ми кажеш!“ → You had to tell me. „Требаше“ личи на минато од „треба“, а „треба“ често го учиме како have to. Затоа прекорот „Требаше да ми кажеш дека…“ лесно станува You had to tell me… Но had to значи „беше должен да (и го направи тоа)“. Прекорот и жалењето се should have + минат партицип.
2. „Не требаше да седиме толку на сонце“ → didn't have to. Кај нас „не требаше“ значи „беше грешка“: „Не требаше да седиме толку долго на сонце на плажа.“ На англиски didn't have to значи „не беше потребно“. За грешка во минатото користете shouldn't have + минат партицип.
3. „Можеше барем порака да прати!“ → could send. Кај нас прекорот е „Можеше барем една порака да прати од аеродромот!“ – „можеше“ е минато, па изгледа дека could е доволно. Но could + основна форма зборува за сега или за иднината. За пропуштена можност во минатото користете could have + минат партицип.
4. „Ќе ти помогнев, ама…“ → I'd help. Кај нас „ќе помогнев“ служи и за сега и за минато: „Ќе ти помогнев вчера да го качиш каучот, ама имав испит за возачка.“ На англиски I'd help зборува за сега или за замислена иднина. За нешто што сте биле подготвени да го направите во минатото користете would have + минат партицип.
Не мешајте
should have и should – should + основна форма дава совет за сега или за иднината A2-21; should have + минат партицип гледа назад. Кај нас: „треба да“ и „требаше да“.
should have како прекор и should have како очекување – Should have може да значи и „тоа се очекуваше и веројатно се случило (или се чудам што не се случило)“. Одлучува контекстот.
could have (пропуштена можност) и could have (претпоставка за минатото) – could have и might have може да значат и претпоставка за тоа што можеби се случило. Таа употреба ја учите во лекцијата B2-06.
I should have… и I wish I had… – И двете изразуваат жалење. I wish I had… е во лекцијата B2-04.
Правопис и изговор
- have во сите овие форми обично е слабо: should have /ˈʃʊdəv/, could have /ˈkʊdəv/, would have /ˈwʊdəv/, might have /ˈmaɪtəv/. Стандардниот македонски нема таков слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено.
- Во should, could и would l не се изговара. Оставете го /d/ звучно – кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па should've лесно звучи како [ʃʊtəv].
- shouldn't have /ˈʃʊdntəv/ – во брз говор t често не се изговара целосно.
- Никогаш не пишувајте should of, could of, would of, might of. Пишувајте should have или should've.
- Во прекор нагласете го модалниот глагол: You COULD have told me! You SHOULD have asked.
Златно правило
should / could / might / would + have + минат партицип гледа назад и го споредува вистинското минато со друга верзија: правилната работа (should), можната работа (could), учтивата работа (might) или работата што сте биле подготвени да ја направите (would). Обично таа друга верзија не се случила; кај shouldn't have се случила погрешната работа. „Требаше да“ е should have, а не had to; „не требаше да“ е shouldn't have, а не didn't have to.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната форма на зборовите во заградата.
-
I failed the test. I (should / study) more.
-
You (could / tell) me the meeting was cancelled!
-
I (would / help) you, but I was abroad.
-
My head hurts. I (shouldn't / drink) so much coffee.
-
Препишете ја реченицата со shouldn't have: It was a mistake to eat that third piece of cake.
-
Препишете ја реченицата со should have: It was a mistake not to bring a coat.
B. Значење
Одговорете на прашањата или изберете го точниот одговор.
-
"We could have won." Дали победија?
-
"I shouldn't have said that." Дали говорникот го кажал тоа?
-
Многу сакавте да бидете таму. Изберете го точниот одговор: I … come to your wedding, but I was in hospital.in hospital (UK); in the hospital (US)
-
Изберете го точниот одговор: You … see a doctor about that cough — go today.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
You should have went to the meeting.
-
She should of asked for directions.
-
It could have been much worse.
-
I would have call you, but my phone was dead.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот со точната форма на зборовите во заградите.
Jo: The party was a disaster. I 15 (shouldn't / invite) so many people. The flat was too small.
Max: Yes, and you 16 (should / buy) more food. It finished in an hour!
Jo: I know. And Tim was so rude. He 17 (might / say) thank you, at least.
Max: True. And you 18 (could / ask) me for help! I 19 (would / come) early.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за своето минато.
-
Напишете за една работа од минатата недела за која жалите, со should have или shouldn't have.
-
Пријател не ви кажал за еден одличен концерт. Напишете прекор со could have.
-
Напишете реченица за нешто што бевте подготвени да го направите, но не можевте.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-07 Third conditional (условни реченици тип 3): If I had known… на англиски If I (know) about the traffic, I would have taken the train.
-
A2-21 Should и ought to: како се дава совет на англиски I think you ___ talk to your boss about it. …
-
A2-16 Present Perfect за искуство: Have you ever…? објаснето на македонски Have you ever (break) a bone?
-
B1-08 I wish и if only: желби за сегашноста на англиски I wish I (can) speak Japanese.
Одговори
A. Форма
- should have studied / should've studied
- could have told / could've told
- would have helped / 'd have helped / would've helped
- shouldn't have drunk / should not have drunk
- I shouldn't have eaten that third piece of cake.
- I should have brought a coat. / We should have brought a coat.
B. Значење
- No
- Yes
- would have
- should
C. Најдете ја грешката
- You should have gone to the meeting.
- She should have asked for directions. / She should've asked for directions.
- ✓ It could have been much worse.
- I would have called you, but my phone was dead. / I'd have called you, but my phone was dead.
D. Во контекст
- shouldn't have invited
- should have bought / should've bought
- might have said / might've said
- could have asked / could've asked
- would have come / 'd have come / would've come
E. Ваш ред е
- I shouldn't have stayed up so late on Sunday. I should have gone to bed at ten.
- You could have told me about the concert! I would have loved to go.
- I would have helped you move, but I was working all weekend.
F. Мешано повторување
- had known / 'd known
- should
- broken
- could
