SlowingoDilbilgisi
B1 9 / 39

İngilizce Should Have, Could Have, Might Have: Geçmişe Dair Pişmanlık ve Eleştiri

Should Have, Could Have, Might Have

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda geçmişteki pişmanlıklarınızdan ve hatalarınızdan söz edebilecek (I should have left earlier), kaçırılmış fırsatları anlatabilecek (We could have won), birini eleştirebilecek (You could have told me!) ve yapmaya hazır olduğunuz şeyi söyleyebileceksiniz (I would have helped, but…).

Temel Fikir

Bir futbol maçından sonra oyuncular maçın tekrarını izler. Videoyu durdurup şöyle derler: "Burada pas vermeliydim." "Burada gol atabilirdik." Maç bitmiştir. Hiçbir şey değişmez. Ama olanı, doğru olanla ya da mümkün olanla karşılaştırırlar.

Modal + have + past participle yapısı tam olarak bunu yapar. Geçmişe bakar ve onu başka bir versiyonla — genellikle hiç yaşanmamış bir versiyonla — karşılaştırır:

  • You should have called. → Aramak doğru olandı. Aramadın.
  • You could have called. → Aramak mümkündü. Aramadın.
  • I would have called, but… → Aramaya hazırdım. Bir şey engel oldu.

Yapı hep aynıdır. Modal, nasıl bir yargıda bulunduğunuzu söyler: doğru olan şey, mümkün olan şey ya da yapmaya hazır olduğunuz şey. I ile bu cümleler çoğu zaman pişmanlık bildirir. You ile çoğu zaman eleştirir.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede bu anlamları eklerle kurarız: -malıydı, -ebilirdi, -ırdı. İngilizcede ise modal fiil olduğu gibi kalır; geçmişe bakıldığını have + past participle gösterir.

TürkçeAnlamİngilizce
Telefonumu şarj et-meliydim.doğru olan buydu (yapmadım)I should have charged my phone.
O kadar geç yat-mamalıydık.yanlıştı (yaptık)We shouldn't have stayed up so late.
Otoyoldan git-ebilirdik.mümkündü (yapmadık)We could have taken the motorway.
Beni ara-yabilirdin!eleştiriYou could have called me!
Gel-irdim ama işte kaldım.hazırdım (bir şey engel oldu)I would have come, but I was stuck at work.

Dikkat: Türkçedeki "-ebilirdim" hem "eskiden yapabiliyordum" (I could swim) hem de "yapabilirdim ama yapmadım" (I could have won) anlamına gelebilir. İngilizcede ikinci anlam için mutlaka could have gerekir.

Yapı

modal + have + past participle

BiçimAnlamıGerçekte ne olduÖrnek
should have / ought to havedoğru olan buydu (-malıydı)genellikle: olmadıYou should have warned me.
shouldn't have / ought not to haveyanlış olan buydu (-mamalıydı)olduI shouldn't have eaten so much.
could havemümkündü (-ebilirdi)genellikle: olmadıWe could have won.
might have (eleştiri)kibarlık/incelik olurdu (bari …-seydi)olmadıYou might have said thank you!
would havehazırdım, isterdim (-ırdım)olmadıI would have helped, but I was away.

Olumsuz ve soru

Örnek
OlumsuzYou shouldn't have said that. / We couldn't have done more.
SoruShould I have told her? / What could we have done?
Kısa cevaplarShould I have called? — Yes, you should (have). / No, you shouldn't (have).

Kısaltmalar ve zayıf okunuşlar (konuşmada)

YazılışıÇoğu zaman nasıl duyulur
should have / should've"ŞUD-ıv"
could have / could've"KUD-ıv"
would have / would've"WUD-ıv"
shouldn't have"ŞUD-ntıv"

Kullanımlar

1Should have — pişmanlık ve eleştiri

Olmamış doğru şey için should have (-malıydı), olmuş yanlış şey için shouldn't have (-mamalıydı) kullanın. I ya da we ile pişmanlık, you ya da başkalarıyla eleştiri bildirir. Ought to have da aynı anlamdadır, ama daha az yaygın ve daha resmidir.

I should have charged my phone last night.
Dün gece telefonumu şarj etmeliydim.
etmedim
You should have asked me before you took my car.
Arabamı almadan önce bana sormalıydın.
We shouldn't have stayed up so late before the exam.
Sınavdan önce o kadar geç saate kadar oturmamalıydık.
oturduk
He shouldn't have shouted at the waiter.
Garsona bağırmamalıydı.
The council ought to have repaired the road years ago.
Belediye o yolu yıllar önce onarmalıydı.

2Could have — kullanılmamış bir olanak

Mümkün olan ama olmayan bir şey için could have (-ebilirdi) kullanın: kaçırılmış bir fırsat ya da gerçekleşmemiş bir tehlike.

We could have taken the motorway, but we chose the coast road.
Otoyoldan gidebilirdik, ama sahil yolunu seçtik.
motorway (UK) = highway (US)
She could have been a professional tennis player.
Profesyonel bir tenisçi olabilirdi.
yeteneği vardı, ama olmadı
It could have been much worse — at least nobody was hurt.
Çok daha kötü olabilirdi; en azından kimse yaralanmadı.
I couldn't have done it without your help.
Senin yardımın olmasaydı bunu yapamazdım.
yardım ettin; yardımın olmadan imkânsız olurdu

3Could have ve might have — sitemli eleştiri

You ile could have çoğu zaman "fırsatın vardı ve kullanmadın" demektir. Might have da özellikle İngiliz İngilizcesinde aynı şekilde, biri kibar ya da nazik bir şeyi yapmadığında kullanılır: "bari …-seydi". Modal fiili vurgulayın.

You could have called me!
Beni arayabilirdin!
They could have cleaned the kitchen before they left.
Gitmeden önce mutfağı temizleyebilirlerdi.
You might have warned me about the dog!
Bari köpek konusunda beni uyarsaydın!
çoğunlukla UK
He might have said thank you, at least.
Hiç değilse bir teşekkür etseydi.

4Would have — istekliydim ama bir şey engel oldu

Bir şeyi yapmaya hazır olduğunuzu ya da planladığınızı, ama bir şeyin sizi engellediğini söylemek için would have (-ırdım) kullanın. Çoğu zaman but ya da bir if'li yan cümle ile gelir B1-07.

I would have come to your party, but I was stuck at work.
Partine gelirdim, ama işte mahsur kaldım.
She would have lent you the money — why didn't you ask her?
Sana o parayı borç verirdi; neden ondan istemedin?
We would have stayed longer, but the hotel was full.
Daha uzun kalırdık, ama otel doluydu.
I'd have called you if I'd had your number.
Numaran bende olsaydı seni arardım.

5Geçmişteki seçimleri sormak

Doğru seçimi ya da başka olanakları sormak için should I have…? ve what could I have…? kullanın.

Should I have told her the truth?
Ona gerçeği söylemeli miydim?
What else could we have done?
Başka ne yapabilirdik ki?
Do you think I should have accepted the offer?
Sence teklifi kabul etmeli miydim?

Sık Yapılan Hatalar

❌You should called me.
✅You should have called me.
Geçmiş: should + have + past participle.
❌I should have went to bed earlier.
✅I should have gone to bed earlier.
Past participle (gone), past simple (went) değil.
❌I should of known.
✅I should have known.
should've kulağa "should of" gibi gelir, ama kelime have'dir.
❌You shouldn't have tell him.
✅You shouldn't have told him.
have + past participle.
❌We could to have won.
✅We could have won.
could + have + past participle, to yok.
⚠️You could tell me! (about a past situation)
✅You could have told me!
"You could tell me" dilbilgisi açısından doğrudur, ama "şimdi bana söyleyebilirsin" demektir. Geçmişte kaçırılmış bir fırsat için could have kullanın.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "-malıydım" için "must have" demek. "-malı" ekini must ile öğrendiğimiz için "Daha erken çıkmalıydım" cümlesi I must have left earlier olur. Ama must have bir pişmanlık değil, bir tahmindir: "herhalde erken çıkmışımdır" B2-06. Pişmanlık için should have kullanın.

⚠️I missed the train. I must have left earlier.
✅I missed the train. I should have left earlier.
must have = "kesin erken çıkmışımdır" anlamına gelir.

2. "-malıydın" için "had to" demek. "Beni aramalıydın" cümlesindeki "-malıydı" ekini had to ile çevirmek de yaygındır. Ama You had to call me "beni aramak zorundaydın" (ve muhtemelen aradın) demektir. Eleştiri ve pişmanlık için should have gerekir.

⚠️You had to call me!
✅You should have called me!
had to = zorundaydın; should have = aramalıydın ama aramadın.

3. "-ebilirdik" için "could" demek. Türkçedeki "Gidebilirdik" hem geçmişteki genel bir yeteneği hem de kaçırılmış bir fırsatı anlatabilir. İngilizcede We could go bu anlamı vermez. Gerçekleşmemiş bir olanak için could have + past participle kullanın.

⚠️The tickets were cheap. We could go.
✅The tickets were cheap. We could have gone.
could go = şimdi ya da gelecekte gidebiliriz.
⚠️You could warn me!
✅You could have warned me!

4. Pişmanlıkta "have"dan sonra fiilin ikinci halini kullanmak. Türkçede fiillerin "ikinci hal" ve "üçüncü hal" diye ayrı biçimleri yoktur; bu yüzden should have'den sonra kolayca went, took, ate gelir. Have'dan sonra her zaman past participle (fiilin üçüncü hali) gelir.

❌I should have took an umbrella.
✅I should have taken an umbrella.

Karıştırılmasın

should have ve should — should + fiilin yalın hali şimdi ya da gelecek için tavsiye verir A2-21; should have + past participle geriye bakar.

You should call her.
Onu arasan iyi olur.
şimdi için tavsiye
You should have called her.
Onu aramalıydın.
çok geç: aramadın

Eleştiri bildiren should have ve beklenti bildiren should have — Should have "bu bekleniyordu, büyük ihtimalle oldu (ya da olmamasına şaşırıyorum)" anlamına da gelebilir. Hangisi olduğunu bağlam belirler.

You should have checked the dates.
Tarihleri kontrol etmeliydin.
eleştiri: etmedin
The parcel should have arrived by now.
Paketin şimdiye kadar gelmiş olması lazım.
beklenti: bence geldi ya da gelmemesine şaşırıyorum

could have (kaçırılmış fırsat) ve could have (geçmişle ilgili tahmin) — could have ve might have geçmişte ne olmuş olabileceğine dair tahmin de bildirebilir. Bu kullanım B2-06'da.

You could have died!
Ölebilirdin!
mümkündü, ama olmadı
He could have taken the bus — I don't know how he got here.
Otobüsle gelmiş olabilir; buraya nasıl geldiğini bilmiyorum.
tahmin: bkz. B2-06

I should have… ve I wish I had… — İkisi de pişmanlık bildirir. I wish I had… B2-04'te anlatılıyor.

I should have saved more money.
Daha çok para biriktirmeliydim.
doğru olan buydu
I wish I had saved more money.
Keşke daha çok para biriktirseydim.
biriktirmediğime üzülüyorum: bkz. B2-04

Yazım ve Telaffuz

  • Bu yapıların hepsinde have genellikle zayıf okunur: should have /ˈʃʊdəv/ ("ŞUD-ıv"), could have /ˈkʊdəv/ ("KUD-ıv"), would have /ˈwʊdəv/ ("WUD-ıv"), might have /ˈmaɪtəv/ ("MAYT-ıv").
  • shouldn't have /ˈʃʊdntəv/ — hızlı konuşmada t çoğu zaman tam duyulmaz.
  • Asla should of, could of, would of, might of yazmayın. Should have ya da should've yazın.
  • Eleştiride modal fiili vurgulayın: You COULD have told me! You SHOULD have asked.
  • Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.

Altın Kural

should / could / might / would + have + past participle geriye bakar ve gerçek geçmişi başka bir versiyonla karşılaştırır: doğru olan şey (should), mümkün olan şey (could), kibar olan şey (might) ya da yapmaya hazır olduğunuz şey (would). Genellikle o öbür versiyon yaşanmamıştır; shouldn't have ile ise yanlış olan şey yaşanmıştır.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantez içindeki modal ve fiille geçmişe bakan cümleler kurun.

  1. I failed the test. I (should / study) more.
  2. You (could / tell) me the meeting was cancelled!
  3. I (would / help) you, but I was abroad.
  4. My head hurts. I (shouldn't / drink) so much coffee.
  5. shouldn't have ile yeniden yazın: It was a mistake to eat that third piece of cake.
  6. should have ile yeniden yazın: It was a mistake not to bring a coat.

B. Anlam

Soruları cevaplayın ya da doğru seçeneği işaretleyin.

  1. "We could have won." Kazandılar mı? Yes ya da No ile cevaplayın.
  2. "I shouldn't have said that." Konuşan kişi bunu söyledi mi? Yes ya da No ile cevaplayın.
  3. Orada olmayı gerçekten istiyordum. Doğru olanı seçin: I … come to your wedding, but I was in hospital.
  4. Doğru olanı seçin: You … see a doctor about that cough — go today.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. You should have went to the meeting.
  2. She should of asked for directions.
  3. It could have been much worse.
  4. I would have call you, but my phone was dead.

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu parantez içindeki modal ve fiillerle tamamlayın.

Partiden sonra
Jo: The party was a disaster. I 15 (shouldn't / invite) so many people. The flat was too small.
Max: Yes, and you 16 (should / buy) more food. It finished in an hour!
Jo: I know. And Tim was so rude. He 17 (might / say) thank you, at least.
Max: True. And you 18 (could / ask) me for help! I 19 (would / come) early.

E. Sıra Sende

  1. Geçen haftadan pişman olduğunuz bir şeyi should have ya da shouldn't have ile yazın.
  2. Bir arkadaşınız size harika bir konserden söz etmedi. could have ile bir eleştiri yazın.
  3. Yapmaya hazır olduğunuz ama yapamadığınız bir şeyle ilgili bir cümle yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. B1-07 İngilizce Third Conditional: If I Had Known… (Geçmişe Dair Hayalî Durumlar)
    If I (know) about the traffic, I would have taken the train.
  2. A2-21 İngilizce Should ve Ought To Kullanımı: Tavsiye Verme
    I think you ___ talk to your boss about it. …
  3. A2-16 İngilizce Present Perfect Tense: Have You Ever…? ile Deneyimler
    Have you ever (break) a bone?
  4. B1-08 İngilizce I Wish ve If Only Kullanımı: Şimdiki Durumla İlgili Dilekler (Keşke)
    I wish I (can) speak Japanese.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. should have studied / should've studied
  2. could have told / could've told
  3. would have helped / 'd have helped / would've helped
  4. shouldn't have drunk / should not have drunk
  5. I shouldn't have eaten that third piece of cake.
  6. I should have brought a coat. / We should have brought a coat.

B. Anlam

  1. No
  2. Yes
  3. would have
  4. should

C. Hatayı Bul

  1. You should have gone to the meeting.
  2. She should have asked for directions. / She should've asked for directions.
  3. ✓ It could have been much worse.
  4. I would have called you, but my phone was dead. / I'd have called you, but my phone was dead.

D. Bağlam İçinde

  1. shouldn't have invited
  2. should have bought / should've bought
  3. might have said / might've said
  4. could have asked / could've asked
  5. would have come / 'd have come / would've come

E. Sıra Sende

  1. I shouldn't have stayed up so late on Sunday. I should have gone to bed at ten.
  2. You could have told me about the concert! I would have loved to go.
  3. I would have helped you move, but I was working all weekend.

F. Karışık Tekrar

  1. had known / 'd known
  2. should
  3. broken
  4. could
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play