Zero και First Conditional: υποθετικοί λόγοι με if, unless και when
Zero and First Conditional
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να μιλάτε για πράγματα που γίνονται πάντα όταν γίνεται κάτι άλλο, και για πραγματικές πιθανότητες στο μέλλον, με τα if, unless και χρονικές λέξεις όπως when, as soon as, before, after και until.
Η βασική ιδέα
Ένας υποθετικός λόγος (conditional) έχει δύο μέρη: την υπόθεση (την πρόταση με if) και το αποτέλεσμα (την κύρια πρόταση). Μια πρόταση (clause) είναι μια ομάδα λέξεων με δικό της υποκείμενο και ρήμα: το if it rains είναι μία πρόταση, το we'll stay in άλλη. Σκεφτείτε δύο ντόμινο: όταν πέφτει το πρώτο, πέφτει και το δεύτερο.
Μερικές φορές αυτό γίνεται κάθε φορά, σαν νόμος της φύσης: If you heat ice, it melts. Αυτός είναι ο zero conditional (μηδενικός τύπος), και τα δύο μέρη είναι σε Present Simple, γιατί ισχύει πάντα.
Άλλες φορές κοιτάμε μία πραγματική κατάσταση στο μέλλον: If it rains tomorrow, we'll stay at home. Αυτός είναι ο first conditional (πρώτος τύπος). Η βροχή είναι πιθανή, και το αποτέλεσμα εξαρτάται από αυτήν.
Η βασική λογική είναι αυτή. Η πρόταση με if είναι το πρώτο ντόμινο: φανταζόμαστε ότι είναι ήδη αληθινή. Γι' αυτό τα αγγλικά βάζουν Present Simple μετά το if, ακόμη και για το μέλλον. Η ιδέα του μέλλοντος πηγαίνει στο αποτέλεσμα: will. Ο ίδιος κανόνας ισχύει μετά τα when, as soon as, before, after και until.
Ελληνικά και αγγλικά
Εδώ έχουμε πολύ καλά νέα: τα ελληνικά λειτουργούν σχεδόν όπως τα αγγλικά. Μετά το αν, το όταν, το μόλις, το πριν, το αφού και το μέχρι να δεν βάζουμε «θα»: «Αν βρέξει, θα μείνουμε μέσα», «Όταν γυρίσω, θα σε πάρω». Ακριβώς έτσι και στα αγγλικά: χωρίς will μετά το if και το when, με will στο αποτέλεσμα. Και το «αν» και το «όταν» ξεχωρίζουν όπως το if και το when. Το «εκτός αν» μοιάζει πολύ με το unless: παίρνει κι αυτό καταφατικό ρήμα («εκτός αν βιαστείς»).
Τρία σημεία θέλουν προσοχή. Πρώτον, ο ελληνικός τύπος μετά το «αν» («βρέξει», «τελειώσω») δεν είναι ο αγγλικός Present Simple: στα αγγλικά λέμε rains, finish, και με he / she / it χρειάζεται -s. Το «όταν τελειώσω» καλύπτει και το when I finish και το when I've finished. Δεύτερον, στον προφορικό λόγο λέμε συχνά ενεστώτα στο αποτέλεσμα για το μέλλον («Αν αργήσω, ξεκινάτε χωρίς εμένα», «Αν πάρει τηλέφωνο, του το λέω»). Στα αγγλικά, για μια συγκεκριμένη φορά στο μέλλον, το αποτέλεσμα θέλει will (ή προστακτική). Τρίτον, στα ελληνικά δεν χρειάζεται υποκείμενο («Αν βρέξει», «Αν κάνει κρύο»)· στα αγγλικά χρειάζεται it: if it rains, if it's cold.
| Ελληνικά | Τύπος | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Αν ζεστάνεις το νερό στους 100 βαθμούς, βράζει. | zero: ισχύει πάντα | If you heat water to 100 degrees, it boils. |
| Αν βρέξει αύριο, θα κάνουμε το πάρτι μέσα. | first: μία φορά στο μέλλον | If it rains tomorrow, we'll have the party inside. |
| Αν έχετε απορίες, στείλτε μου email. | αποτέλεσμα: προστακτική | If you have any questions, send me an email. |
| Θα αργήσεις, εκτός αν βιαστείς. | unless = if … not | Unless you hurry, you'll be late. |
| Όταν γυρίσω σπίτι, θα σου στείλω τις φωτογραφίες. | χρονική πρόταση | I'll send you the photos when I get home. |
| Μόλις ανοίξει το μαγαζί, θα αγοράσω τα εισιτήρια. | χρονική πρόταση | As soon as the shop opens, I'll buy the tickets. |
| Όταν τελειώσω αυτό το email, θα σε πάρω. | ολοκληρωμένη πράξη | When I've finished this email, I'll call you. |
Δομή
Zero conditional: γενικές αλήθειες και γεγονότα
| Πρόταση με if | Κύρια πρόταση |
|---|---|
| If + Present Simple, | Present Simple |
| If you mix red and blue, | you get purple. |
First conditional: πραγματική πιθανότητα στο μέλλον
| Πρόταση με if | Κύρια πρόταση |
|---|---|
| If + Present Simple, | will / won't + base form |
| If you study hard, | you'll pass. |
| If + Present Simple, | can / might / should + base form |
| If it stops raining, | we can go out. |
| If + Present Simple, | προστακτική (imperative) |
| If you see Anna, | say hello from me. |
Σειρά και κόμμα
| Σειρά | Κόμμα; | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Πρώτα η πρόταση με if | συνήθως ναι | If I'm late, start without me. |
| Πρώτα η κύρια πρόταση | όχι | Start without me if I'm late. |
Unless = if … not
| Με if … not | Με unless |
|---|---|
| If you don't hurry, you'll miss the bus. | Unless you hurry, you'll miss the bus. |
Χρονικές προτάσεις για το μέλλον: ο ίδιος κανόνας, ενεστωτικός τύπος μετά τη χρονική λέξη, will στο άλλο μέρος
| Χρονική λέξη | Παράδειγμα |
|---|---|
| when | I'll call you when I get home. |
| as soon as | As soon as the film ends, we'll leave. |
| before | Turn off the lights before you go out. |
| after | After she finishes school, she'll travel. |
| until | Wait here until I come back. |
| when / as soon as + Present Perfect | I'll call you when I've finished. |
Χρήση
1Zero conditional: γεγονότα και γενικές αλήθειες
Χρησιμοποιήστε if + Present Simple, Present Simple για πράγματα που ισχύουν πάντα ή γενικά: επιστήμη, συνήθειες, πώς λειτουργούν τα πράγματα. Εδώ το if σημαίνει σχεδόν το ίδιο με το when ή το every time.
2First conditional: πραγματικές πιθανότητες στο μέλλον
Χρησιμοποιήστε if + Present Simple, will + base form για μια πιθανή κατάσταση στο μέλλον και το πιθανό αποτέλεσμά της.
3Άλλες μορφές στο αποτέλεσμα: can, might, should, προστακτική
Το αποτέλεσμα μπορεί να έχει και can, might, should ή προστακτική (μια οδηγία όπως Call me!).
4Χωρίς will στην πρόταση με if
Ακόμη κι όταν η σημασία είναι μέλλον, η πρόταση με if έχει κανονικά Present Simple. Το will πηγαίνει στο αποτέλεσμα. (Σε ευγενικά αιτήματα μπορεί να ακούσετε if + will με τη σημασία «αν θέλετε»: If you'll wait here, I'll get the manager. Αυτή είναι ειδική χρήση.)
5Unless
Το unless σημαίνει if … not, σαν το ελληνικό «εκτός αν». Μετά το unless βάζουμε κανονικά καταφατικό ρήμα.
6Χρονικές προτάσεις για το μέλλον: when, as soon as, before, after, until
Μετά από αυτές τις χρονικές λέξεις, βάλτε Present Simple για το μέλλον, όπως και μετά το if. If = ίσως γίνει· when = είμαι σίγουρος ότι θα γίνει, όπως «αν» και «όταν».
7Present Perfect μετά τα when, as soon as, after, until
Για να δείξετε ότι η πρώτη πράξη θα έχει τελειώσει εντελώς πριν από τη δεύτερη, μπορείτε να βάλετε Present Perfect μετά τη χρονική λέξη. Συχνά ταιριάζει και ο Present Simple. Στα ελληνικά το «όταν τελειώσω» καλύπτει και τα δύο.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. Χωρίς it: «Αν βρέξει», «Αν κάνει κρύο». Στα ελληνικά το ρήμα δείχνει το πρόσωπο και για τον καιρό δεν χρειάζεται υποκείμενο. Στα αγγλικά κάθε πρόταση, και η πρόταση με if, θέλει υποκείμενο: it. Και το «κάνει κρύο» δεν είναι it makes cold, αλλά it's cold.
2. Ενεστώτας στο αποτέλεσμα για το μέλλον. Στον προφορικό λόγο λέμε «Αν χαλάσει ο καιρός, μένουμε άλλο ένα βράδυ», «Αν αργήσει, φεύγω». Στα αγγλικά ο Present Simple στο αποτέλεσμα ακούγεται σαν κάτι που γίνεται πάντα (zero conditional). Για μια συγκεκριμένη φορά στο μέλλον, βάλτε will.
3. Η σειρά των λέξεων στην ερώτηση. Στα ελληνικά λέμε «Πού θα μείνετε αν είναι γεμάτο το ξενοδοχείο;» χωρίς να αλλάξει η σειρά. Στα αγγλικά, στην ερώτηση το will μπαίνει πριν από το υποκείμενο. Η πρόταση με if δεν αλλάζει.
Μην τα μπερδεύετε
zero και first conditional — Zero = ισχύει πάντα (Present + Present). First = μία συγκεκριμένη κατάσταση στο μέλλον (Present + will).
if και when — Το if = μπορεί να γίνει. Το when = θα γίνει· απλώς περιμένουμε τη στιγμή. Όπως ακριβώς το «αν» και το «όταν».
first και second conditional — Για φανταστικές ή απίθανες καταστάσεις, τα αγγλικά λένε if + Past Simple, would: If I won the lottery, I'd buy a boat («Αν κέρδιζα το λαχείο, θα αγόραζα ένα σκάφος»). Δείτε B1-06. Το in case (για προφύλαξη) είναι στο B2-03.
Ορθογραφία και προφορά
- Τα I'll, you'll, we'll είναι τα συνηθισμένα στον προφορικό λόγο. Το I'll /aɪl/ ακούγεται ίδιο με το aisle και το isle. Το τελικό /l/ είναι «σκούρο»: σηκώστε λίγο το πίσω μέρος της γλώσσας.
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US): μην το μπερδεύετε με το want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US). Το won't γλιστράει προς το «ου»· το want έχει ένα σύντομο, ανοιχτό φωνήεν. Αν τα πείτε και τα δύο με ελληνικό ο, ακούγονται ίδια.
- Ρυθμός: όταν η πρόταση με if έρχεται πρώτη, η φωνή συνήθως ανεβαίνει λίγο και υπάρχει μια μικρή παύση πριν από το αποτέλεσμα: If it rains… we'll stay in.
- Το unless τονίζεται στη δεύτερη συλλαβή: /ənˈles/. Η πρώτη συλλαβή είναι αδύναμη, με ουδέτερο φωνήεν.
- Το τελικό -s στο if she calls /kɔːlz/ προφέρεται /z/, και το it's /ɪts/ έχει καθαρό /ts/ στο τέλος. Μην τα παραλείπετε.
Χρυσός κανόνας
Μετά τα if, unless, when, as soon as, before, after και until, βάλτε ενεστωτικό τύπο (Present Simple, ή Present Perfect για ολοκληρωμένη πράξη), ακόμη και για το μέλλον, όπως στα ελληνικά δεν βάζουμε «θα» μετά το «αν» και το «όταν». Το will μπαίνει κανονικά μόνο στο αποτέλεσμα.
Ασκήσεις
A. Δομή
Βάλτε το ρήμα στην παρένθεση στη σωστή μορφή. Στο αποτέλεσμα χρησιμοποιήστε will / won't.
-
If you (heat) butter, it melts.
-
If it (be) sunny tomorrow, we'll go to the beach.
-
If you don't hurry, you (miss) the bus.
-
I'll text you as soon as I (land).
-
When I (finish) this email, I'll make dinner.
-
Ξαναγράψτε με unless: If you don't leave now, you'll be late.
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: … I get home tonight, I'll have a shower.
-
Μπορεί να δω τον Τομ στο πάρτι, αλλά δεν είμαι σίγουρος. Διαλέξτε: … I see him, I'll give him your message.
-
Διαλέξτε: … you have a ticket, you can't go in.
-
Zero ή first conditional; If you mix red and white, you get pink.
-
Διαλέξτε: … here until you come back.
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
If she will come, I'll be happy.
-
Wait here until I will come back.
-
If he don't call, I'll call him.
-
I'll call you when I've finished.
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε τον διάλογο. Χρησιμοποιήστε τις λέξεις στις παρενθέσεις στη σωστή μορφή.
Ana: What will you do if it 16 (rain) at the campsite?
Ben: If it rains, we 17 (will / go) to the museum in town.
Ana: Good idea. And book soon! 18 you book early, there won't be any places left.
Ben: I know. I'll book as soon as I 19 (get) paid on Friday.
Ana: And send me a photo when you 20 (arrive)!
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Συμπληρώστε για εσάς: If the weather is nice this weekend, …
-
Γράψτε ένα γεγονός για τον εαυτό σας με zero conditional.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A2-04 Will και Shall στα αγγλικά: αποφάσεις, υποσχέσεις, προβλέψεις I think she (pass) the exam.
-
A2-22 May, Might, Could: το «μπορεί να» και το «ίσως» στα αγγλικά I'm not sure. I (come) later. Χρησιμοποιήστε might.
-
A2-05 Μέλλοντας στα αγγλικά: will, going to, Present Continuous ή Present Simple; My train (leave) at 7.15 tomorrow morning. It's on the timetable.το leaves είναι το πιο φυσικό για δρομολόγιο
Λύσεις
A. Δομή
- heat
- is
- 'll miss / will miss
- land / 've landed / have landed
- finish / 've finished / have finished
- Unless you leave now, you'll be late. / You'll be late unless you leave now.
B. Σημασία
- When
- If
- Unless
- zero
- I'll wait
C. Βρείτε το λάθος
- If she comes, I'll be happy.
- Wait here until I come back.
- If he doesn't call, I'll call him.
- ✓ I'll call you when I've finished.
D. Μέσα σε κείμενο
- rains
- 'll go / will go
- Unless
- get
- arrive / 've arrived / have arrived
E. Σειρά σας
- If the weather is nice this weekend, I'll go for a long walk.
- If I don't sleep enough, I get a headache.
F. Μικτή επανάληψη
- 'll pass / will pass / 's going to pass / is going to pass
- might come
- leaves / is leaving / will leave
