Slowingoدستور زبان
A2 29 / 38

جملهٔ شرطی نوع صفر و یک (Zero and First Conditional) به زبان ساده

Zero and First Conditional

در این صفحه
  1. هدف
  2. ایدهٔ اصلی
  3. فارسی و انگلیسی
  4. ساختار
  5. کاربرد
  6. اشتباهات رایج
  7. دام‌های فارسی‌زبانان
  8. این‌ها را قاطی نکنید
  9. املا و تلفظ
  10. قانون طلایی
  11. تمرین‌ها

هدف

بعد از این درس می‌توانید دربارهٔ چیزهایی حرف بزنید که هر بار با اتفاق دیگری پیش می‌آیند، و دربارهٔ احتمال‌های واقعی در آینده — با if، unless و کلمه‌های زمانی مثل when، as soon as، before، after و until.

ایدهٔ اصلی

جملهٔ شرطی (conditional) دو بخش دارد: یک شرط (بخش if) و یک نتیجه (جملهٔ اصلی). دو دومینو را تصور کنید: وقتی اولی می‌افتد، دومی هم می‌افتد.

گاهی این هر بار اتفاق می‌افتد، مثل یک قانون طبیعت: If you heat ice, it melts. این جملهٔ شرطی نوع صفر (zero conditional) است، و هر دو بخش Present Simple دارند، چون همیشه درست است.

گاهی به یک موقعیت واقعی در آینده نگاه می‌کنیم: If it rains tomorrow, we'll stay at home. این جملهٔ شرطی نوع یک (first conditional) است. باران ممکن است، و نتیجه به آن بستگی دارد.

منطق اصلی این است. بخش if دومینوی اول است: تصور می‌کنیم که همین حالا درست است. برای همین انگلیسی بعد از if Present Simple می‌آورد، حتی برای آینده. فکرِ آینده به نتیجه می‌رود: will. همین قانون بعد از when، as soon as، before، after و until هم کار می‌کند.

فارسی و انگلیسی

فارسی بعد از «اگر» فعل التزامی («اگر باران بیاید») یا ماضی ساده («اگر سؤالی داشتید»، «اگر زنگ زد») می‌آورد، حتی وقتی دربارهٔ آینده حرف می‌زنیم. انگلیسی اینجا فقط Present Simple می‌خواهد: If it rains، If you have any questions. در نتیجه، فارسی معمولاً فعل حال می‌آورد («مهمانی را داخل می‌گیریم»)، اما انگلیسی برای آینده will لازم دارد. بعد از «وقتی»، «به‌محض اینکه» و «بعد از اینکه» هم فارسی برای آینده اغلب ماضی ساده می‌گوید («وقتی رسیدم، زنگ می‌زنم»)؛ انگلیسی Present Simple یا Present Perfect. و «تا» در فارسی معمولاً با فعل منفی می‌آید («تا کیک آماده نشده…»)، اما until در انگلیسی فعل مثبت می‌گیرد. یک شباهت: «مگر اینکه» درست مثل unless با فعل مثبت می‌آید.

فارسینوعانگلیسی
اگر آب را تا ۱۰۰ درجه گرم کنید، می‌جوشد.شرطی نوع صفرIf you heat water to 100 degrees, it boils.
اگر فردا باران بیاید، مهمانی را داخل خانه می‌گیریم.شرطی نوع یکIf it rains tomorrow, we'll have the party inside.
اگر سؤالی داشتید، به من ایمیل بزنید.ماضی ساده در فارسیIf you have any questions, send me an email.
وقتی به خانه رسیدم، عکس‌ها را می‌فرستم.جملهٔ زمانیI'll send you the photos when I get home.
تا کیک آماده نشده، در فر را باز نکنید.«تا» + فعل منفیDon't open the oven until the cake is ready.
دیر می‌رسید، مگر اینکه عجله کنید.مثل هم: فعل مثبتUnless you hurry, you'll be late.

ساختار

شرطی نوع صفر — حقیقت‌های کلی و واقعیت‌ها

بخش ifجملهٔ اصلی
If + present simple,present simple
If you mix red and blue,you get purple.

شرطی نوع یک — احتمال واقعی در آینده

بخش ifجملهٔ اصلی
If + present simple,will / won't + base form
If you study hard,you'll pass.
If + present simple,can / might / should + base form
If it stops raining,we can go out.
If + present simple,جملهٔ امری
If you see Anna,say hello from me.

ترتیب و ویرگول

ترتیبویرگول؟مثال
اول بخش ifمعمولاً بلهIf I'm late, start without me.
اول جملهٔ اصلینهStart without me if I'm late.

Unless = if … not

با if … notبا unless
If you don't hurry, you'll miss the bus.Unless you hurry, you'll miss the bus.

جمله‌های زمانی آینده — همان قانون: بعد از کلمهٔ زمانی، فعل حال؛ will در بخش دیگر

کلمهٔ زمانیمثال
whenI'll call you when I get home.
as soon asAs soon as the film ends, we'll leave.
beforeTurn off the lights before you go out.
afterAfter she finishes school, she'll travel.
untilWait here until I come back.
when / as soon as + present perfectI'll call you when I've finished.

کاربرد

1شرطی نوع صفر — واقعیت‌ها و حقیقت‌های کلی

برای چیزهایی که همیشه یا به‌طور کلی درست‌اند — علم، عادت‌ها، طرز کار چیزها — if + present simple, present simple بگویید. اینجا if تقریباً یعنی when یا «هر بار که».

If you heat water to 100 degrees, it boils.
اگر آب را تا ۱۰۰ درجه گرم کنید، می‌جوشد.
همیشه درست: حال + حال
If I drink coffee after six, I can't sleep.
اگر بعد از ساعت شش قهوه بخورم، خوابم نمی‌برد.
Plants die if they don't get enough light.
گیاه‌ها اگر نور کافی نگیرند، از بین می‌روند.
If you press this button, the screen turns off.
اگر این دکمه را بزنید، صفحه خاموش می‌شود.

2شرطی نوع یک — احتمال‌های واقعی در آینده

برای یک موقعیت ممکن در آینده و نتیجهٔ احتمالی‌اش، if + present simple, will + شکل سادهٔ فعل بگویید.

If it rains tomorrow, we'll have the party inside.
اگر فردا باران بیاید، مهمانی را داخل خانه می‌گیریم.
فارسی «می‌گیریم» (حال)، انگلیسی will
If you leave now, you'll catch the train.
اگر همین الان راه بیفتید، به قطار می‌رسید.
She won't be happy if you forget her birthday.
اگر تولدش را فراموش کنید، ناراحت می‌شود.
What will you do if you don't get the job?
اگر آن کار را به شما ندهند، چه کار می‌کنید؟
If we don't book soon, there won't be any seats left.
اگر زود رزرو نکنیم، دیگر جایی باقی نمی‌ماند.

3شکل‌های دیگر در نتیجه — can، might، should، جملهٔ امری

نتیجه می‌تواند can، might، should یا یک جملهٔ امری (یک دستور مثل Call me!) هم داشته باشد.

If you're free on Saturday, we can go for a walk.
اگر شنبه وقتتان آزاد بود، می‌توانیم برویم قدم بزنیم.
فارسی «بود» (گذشته)، انگلیسی you're (حال)
If the traffic is bad, I might be a bit late.
اگر ترافیک سنگین باشد، شاید کمی دیر برسم.
If you don't feel better tomorrow, you should see a doctor.
اگر فردا بهتر نشدید، بهتر است پیش دکتر بروید.
If you have any questions, send me an email.
اگر سؤالی داشتید، به من ایمیل بزنید.
«داشتید» ← have
Don't wait for me if I'm not there by eight.
اگر تا ساعت هشت نرسیدم، منتظرم نمانید.

4بدون will در بخش if

حتی وقتی معنا آینده است، بخش if معمولاً Present Simple دارد. Will به نتیجه می‌رود. (در درخواست‌های مؤدبانه ممکن است if + will به معنای «اگر مایل باشید» بشنوید: If you'll wait here, I'll get the manager. این یک کاربرد خاص است.)

If he calls, I'll tell him.
اگر زنگ زد، به او می‌گویم.
فارسی ماضی ساده؛ انگلیسی Present Simple، نه will
If the weather is nice, we'll eat outside.
اگر هوا خوب باشد، بیرون غذا می‌خوریم.
If you need help, call me.
اگر کمک لازم داشتید، به من زنگ بزنید.

5Unless

Unless یعنی if … not («مگر اینکه»). بعد از unless معمولاً فعل مثبت می‌آید — درست مثل «مگر اینکه» در فارسی.

Unless you hurry, you'll be late.
دیر می‌رسید، مگر اینکه عجله کنید.
= If you don't hurry
I won't go unless you come with me.
نمی‌روم، مگر اینکه شما هم با من بیایید.
You can't enter the building unless you have a pass.
نمی‌توانید وارد ساختمان شوید، مگر اینکه کارت ورود داشته باشید.

6جمله‌های زمانی آینده — when، as soon as، before، after، until

بعد از این کلمه‌های زمانی، برای آینده Present Simple بیاورید، درست مثل بعد از if. If = شاید اتفاق بیفتد؛ when = مطمئنم اتفاق می‌افتد.

I'll send you the photos when I get home.
وقتی به خانه رسیدم، عکس‌ها را برایتان می‌فرستم.
«رسیدم» (گذشته) ← when I get (حال)
As soon as the shop opens, I'll buy the tickets.
به‌محض اینکه مغازه باز شد، بلیت‌ها را می‌خرم.
Let's have dinner after the kids go to bed.
بعد از اینکه بچه‌ها خوابیدند، شام بخوریم.
Don't open the oven until the cake is ready.
تا کیک آماده نشده، در فر را باز نکنید.
فارسی «تا … نشده» (منفی)؛ انگلیسی until + فعل مثبت
Before you leave, please check the windows.
قبل از اینکه بروید، لطفاً پنجره‌ها را بررسی کنید.

7Present Perfect بعد از when، as soon as، after، until

برای نشان دادن اینکه کار اول قبل از کار دوم کاملاً تمام می‌شود، می‌توانید بعد از کلمهٔ زمانی Present Perfect بیاورید. اغلب Present Simple هم ممکن است. در فارسی اینجا معمولاً ماضی ساده می‌آید («تمام کردم»).

When I've finished this email, I'll call you.
وقتی این ایمیل را تمام کردم، به شما زنگ می‌زنم.
«تمام کردم» ← I've finished
As soon as I've saved some money, I'll buy a new bike.
به‌محض اینکه کمی پول پس‌انداز کردم، یک دوچرخهٔ نو می‌خرم.
You can go out after you've done your homework.
بعد از اینکه تکلیف‌هایتان را انجام دادید، می‌توانید بیرون بروید.
Don't leave until you've signed the form.
تا فرم را امضا نکرده‌اید، نروید.
فارسی منفی؛ انگلیسی until you've signed

اشتباهات رایج

❌If it will rain, we'll stay in.
✅If it rains, we'll stay in.
در بخش if، will نمی‌آید.
❌I'll call you when I will arrive.
✅I'll call you when I arrive.
بعد از when / as soon as / until فعل حال می‌آید.
❌We'll wait until he will come.
✅We'll wait until he comes.
بعد از until فعل حال می‌آید.
❌If she call me, I'll answer.
✅If she calls me, I'll answer.
Present Simple: he / she / it + -s.
❌As soon as I will have finished, I'll call you.
✅As soon as I've finished, I'll call you.
بعد از کلمهٔ زمانی، Present Perfect بیاورید، نه will have.
⚠️Unless you don't hurry, you'll be late.
✅Unless you hurry, you'll be late.
معنا غلط است: unless خودش یعنی «اگر … نه»، پس این جمله برعکسِ منظور شما را می‌گوید.
⚠️Unless you have a ticket, you can go in.
✅Unless you have a ticket, you can't go in.
معنا را چک کنید: = اگر بلیت نداشته باشید، نمی‌توانید وارد شوید.

دام‌های فارسی‌زبانان

1. «اگر» + ماضی ساده ← if + past. فارسی دربارهٔ آینده خیلی وقت‌ها بعد از «اگر» ماضی ساده می‌آورد: «اگر Reza را در جلسه دیدید، بگویید به من زنگ بزند». ترجمهٔ مستقیم If you saw… می‌سازد، که در انگلیسی یعنی گذشته یا یک موقعیت خیالی B1-06. برای آینده، بعد از if Present Simple بیاورید.

❌If you saw Reza at the meeting tomorrow, tell him to call me.
✅If you see Reza at the meeting tomorrow, tell him to call me.

2. «وقتی / به‌محض اینکه» + ماضی ساده ← when + past. «به‌محض اینکه خانه پیدا کردم، آدرسم را برایتان می‌فرستم» دربارهٔ آینده است، اما فعلش ماضی است. در انگلیسی بعد از when, as soon as, after برای آینده Present Simple (یا Present Perfect) لازم است — نه گذشته و نه will.

❌As soon as I found a flat, I'll send you my address.
✅As soon as I find a flat, I'll send you my address.
یا: As soon as I've found a flat, …

3. «تا … نـ» ← until + فعل منفی. فارسی بعد از «تا» معمولاً فعل منفی می‌آورد: «تا بابا نیامده، شروع نکنید». معنایش «تا وقتی که بابا بیاید» است. until خودش این معنا را دارد و فعل مثبت می‌گیرد؛ با فعل منفی، جملهٔ انگلیسی غلط یا گیج‌کننده می‌شود.

❌Don't start eating until Dad doesn't arrive.
✅Don't start eating until Dad arrives.

4. نتیجه بدون will. فارسی برای آینده همان فعل حال را می‌آورد: «اگر به شیراز بیایید، شهر را نشانتان می‌دهم». اگر در انگلیسی هم فعل حال بیاورید، جمله دربارهٔ آینده درست نیست. در نتیجهٔ شرطی نوع یک، will (یا can, might، جملهٔ امری) لازم است.

⚠️If you come to Shiraz, I show you the city.
✅If you come to Shiraz, I'll show you the city.
جملهٔ اول مثل یک عادت شنیده می‌شود («هر بار که می‌آیید، نشانتان می‌دهم»)؛ برای یک قول یا برنامه در آینده will لازم است.

این‌ها را قاطی نکنید

شرطی نوع صفر و نوع یک — نوع صفر = همیشه درست (حال + حال). نوع یک = یک موقعیت مشخص در آینده (حال + will). در فارسی هر دو ممکن است شکل یکسانی داشته باشند.

If I eat too much, I feel sick.
اگر زیاد بخورم، حالم بد می‌شود.
همیشه
If I eat all this cake, I'll feel sick.
اگر همهٔ این کیک را بخورم، حالم بد می‌شود.
این بار، در آینده؛ فارسی همان شکل، انگلیسی will

if و when — If = ممکن است اتفاق بیفتد. When = اتفاق می‌افتد؛ فقط منتظر زمانش هستیم. فارسی هم همین فرق را دارد: «اگر» و «وقتی / که».

If I see Tom, I'll give him the key.
اگر Tom را دیدم، کلید را به او می‌دهم.
شاید ببینمش
When I see Tom tonight, I'll give him the key.
امشب که Tom را دیدم، کلید را به او می‌دهم.
می‌دانم که می‌بینمش

شرطی نوع یک و نوع دو — برای موقعیت‌های خیالی یا بعید، انگلیسی if + past simple, would به کار می‌برد: If I won the lottery, I'd buy a boat. ببینید B1-06. In case (برای احتیاط) در B2-03 است.

املا و تلفظ

  • I'll، you'll، we'll در گفتار معمولی‌اند. I'll /aɪl/ درست مثل aisle و isle تلفظ می‌شود. l آخر «تیره» است: پشت زبان کمی بالا می‌رود.
  • won't /wəʊnt/ (UK)، /woʊnt/ (US) — با want /wɒnt/ (UK)، /wɑːnt/ (US) اشتباهش نگیرید. مصوت won't دوگانه است و لب‌ها در آخرش گرد می‌شوند. هر دو با /w/ شروع می‌شوند، نه /v/.
  • آهنگ جمله: وقتی بخش if اول می‌آید، صدا معمولاً کمی بالا می‌رود و قبل از نتیجه یک مکث کوتاه هست، مثل فارسی: If it rains… we'll stay in.
  • تکیهٔ unless روی هجای دوم است: /ənˈles/ — «un-LESS».
  • clause (جمله‌واره) گروهی از کلمه‌هاست که فاعل و فعل خودش را دارد: if it rains یک clause است؛ we'll stay in یکی دیگر.

قانون طلایی

بعد از if، unless، when، as soon as، before، after و until فعل حال بیاورید (Present Simple، یا Present Perfect برای کار تمام‌شده) — حتی برای آینده، و حتی وقتی فارسی ماضی ساده می‌گوید. Will معمولاً فقط در نتیجه می‌آید.

تمرین‌ها

A. ساختار

فعل داخل پرانتز را به شکل درست بنویسید. در نتیجه از will / won't استفاده کنید.

  1. If you (heat) butter, it melts.
  2. If it (be) sunny tomorrow, we'll go to the beach.
  3. If you don't hurry, you (miss) the bus.
  4. I'll text you as soon as I (land).
  5. When I (finish) this email, I'll make dinner.
  6. با unless بازنویسی کنید: If you don't leave now, you'll be late.

B. معنا

با توجه به موقعیت، گزینهٔ درست را انتخاب کنید.

  1. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … I get home tonight, I'll have a shower.
  2. شاید Tom را در مهمانی ببینم، اما مطمئن نیستم. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … I see him, I'll give him your message.
  3. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … you have a ticket, you can't go in.
  4. شرطی نوع صفر (zero) یا نوع یک (first)؟ If you mix red and white, you get pink.
  5. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … here until you come back.

C. اشتباه را پیدا کنید

اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.

  1. If she will come, I'll be happy.
  2. Wait here until I will come back.
  3. If he don't call, I'll call him.
  4. I'll call you when I've finished.

D. در متن

فعل داخل پرانتز را به شکل درست بنویسید، یا کلمهٔ مناسب را بگذارید.

Weekend plans
Ana: What will you do if it 16 (rain) at the campsite?
Ben: If it rains, we 17 (will / go) to the museum in town.
Ana: Good idea. And book soon! 18 you book early, there won't be any places left.
Ben: I know. I'll book as soon as I 19 (get) paid on Friday.
Ana: And send me a photo when you 20 (arrive)!

E. نوبت شماست

به انگلیسی بنویسید.

  1. جمله را دربارهٔ خودتان کامل کنید: If the weather is nice this weekend, …
  2. با یک جملهٔ شرطی نوع صفر، یک واقعیت دربارهٔ خودتان بنویسید.

F. مرور ترکیبی

درس‌های قبلی را مرور کنید.

  1. A2-04 Will به زبان ساده: تصمیم فوری، قول و پیش‌بینی + Shall I و Shall we
    I think she (pass) the exam.
  2. A2-22 May، Might و Could: گفتن «شاید» و «ممکن است» به انگلیسی
    I'm not sure. I (come) later. از might استفاده کنید.
  3. A2-05 آینده در انگلیسی: will، going to، Present Continuous یا Present Simple؟
    My train (leave) at 7.15 tomorrow morning. It's on the timetable.
پاسخنامه

A. ساختار

  1. heat
  2. is
  3. 'll miss / will miss
  4. land / 've landed / have landed
  5. finish / 've finished / have finished
  6. Unless you leave now, you'll be late. / You'll be late unless you leave now.

B. معنا

  1. When
  2. If
  3. Unless
  4. zero
  5. I'll wait

C. اشتباه را پیدا کنید

  1. If she comes, I'll be happy.
  2. Wait here until I come back.
  3. If he doesn't call, I'll call him.
  4. ✓ I'll call you when I've finished.

D. در متن

  1. rains
  2. 'll go / will go
  3. Unless
  4. get
  5. arrive / 've arrived / have arrived

E. نوبت شماست

  1. If the weather is nice this weekend, I'll go for a long walk.
  2. If I don't sleep enough, I get a headache.

F. مرور ترکیبی

  1. 'll pass / will pass / 's going to pass / is going to pass
  2. might come
  3. leaves / is leaving / will leave
اپلیکیشن اندرویدیادگیری در حال حرکت Google Play