جملهٔ شرطی نوع صفر و یک (Zero and First Conditional) به زبان ساده
Zero and First Conditional
در این صفحه
هدف
بعد از این درس میتوانید دربارهٔ چیزهایی حرف بزنید که هر بار با اتفاق دیگری پیش میآیند، و دربارهٔ احتمالهای واقعی در آینده — با if، unless و کلمههای زمانی مثل when، as soon as، before، after و until.
ایدهٔ اصلی
جملهٔ شرطی (conditional) دو بخش دارد: یک شرط (بخش if) و یک نتیجه (جملهٔ اصلی). دو دومینو را تصور کنید: وقتی اولی میافتد، دومی هم میافتد.
گاهی این هر بار اتفاق میافتد، مثل یک قانون طبیعت: If you heat ice, it melts. این جملهٔ شرطی نوع صفر (zero conditional) است، و هر دو بخش Present Simple دارند، چون همیشه درست است.
گاهی به یک موقعیت واقعی در آینده نگاه میکنیم: If it rains tomorrow, we'll stay at home. این جملهٔ شرطی نوع یک (first conditional) است. باران ممکن است، و نتیجه به آن بستگی دارد.
منطق اصلی این است. بخش if دومینوی اول است: تصور میکنیم که همین حالا درست است. برای همین انگلیسی بعد از if Present Simple میآورد، حتی برای آینده. فکرِ آینده به نتیجه میرود: will. همین قانون بعد از when، as soon as، before، after و until هم کار میکند.
فارسی و انگلیسی
فارسی بعد از «اگر» فعل التزامی («اگر باران بیاید») یا ماضی ساده («اگر سؤالی داشتید»، «اگر زنگ زد») میآورد، حتی وقتی دربارهٔ آینده حرف میزنیم. انگلیسی اینجا فقط Present Simple میخواهد: If it rains، If you have any questions. در نتیجه، فارسی معمولاً فعل حال میآورد («مهمانی را داخل میگیریم»)، اما انگلیسی برای آینده will لازم دارد. بعد از «وقتی»، «بهمحض اینکه» و «بعد از اینکه» هم فارسی برای آینده اغلب ماضی ساده میگوید («وقتی رسیدم، زنگ میزنم»)؛ انگلیسی Present Simple یا Present Perfect. و «تا» در فارسی معمولاً با فعل منفی میآید («تا کیک آماده نشده…»)، اما until در انگلیسی فعل مثبت میگیرد. یک شباهت: «مگر اینکه» درست مثل unless با فعل مثبت میآید.
| فارسی | نوع | انگلیسی |
|---|---|---|
| اگر آب را تا ۱۰۰ درجه گرم کنید، میجوشد. | شرطی نوع صفر | If you heat water to 100 degrees, it boils. |
| اگر فردا باران بیاید، مهمانی را داخل خانه میگیریم. | شرطی نوع یک | If it rains tomorrow, we'll have the party inside. |
| اگر سؤالی داشتید، به من ایمیل بزنید. | ماضی ساده در فارسی | If you have any questions, send me an email. |
| وقتی به خانه رسیدم، عکسها را میفرستم. | جملهٔ زمانی | I'll send you the photos when I get home. |
| تا کیک آماده نشده، در فر را باز نکنید. | «تا» + فعل منفی | Don't open the oven until the cake is ready. |
| دیر میرسید، مگر اینکه عجله کنید. | مثل هم: فعل مثبت | Unless you hurry, you'll be late. |
ساختار
شرطی نوع صفر — حقیقتهای کلی و واقعیتها
| بخش if | جملهٔ اصلی |
|---|---|
| If + present simple, | present simple |
| If you mix red and blue, | you get purple. |
شرطی نوع یک — احتمال واقعی در آینده
| بخش if | جملهٔ اصلی |
|---|---|
| If + present simple, | will / won't + base form |
| If you study hard, | you'll pass. |
| If + present simple, | can / might / should + base form |
| If it stops raining, | we can go out. |
| If + present simple, | جملهٔ امری |
| If you see Anna, | say hello from me. |
ترتیب و ویرگول
| ترتیب | ویرگول؟ | مثال |
|---|---|---|
| اول بخش if | معمولاً بله | If I'm late, start without me. |
| اول جملهٔ اصلی | نه | Start without me if I'm late. |
Unless = if … not
| با if … not | با unless |
|---|---|
| If you don't hurry, you'll miss the bus. | Unless you hurry, you'll miss the bus. |
جملههای زمانی آینده — همان قانون: بعد از کلمهٔ زمانی، فعل حال؛ will در بخش دیگر
| کلمهٔ زمانی | مثال |
|---|---|
| when | I'll call you when I get home. |
| as soon as | As soon as the film ends, we'll leave. |
| before | Turn off the lights before you go out. |
| after | After she finishes school, she'll travel. |
| until | Wait here until I come back. |
| when / as soon as + present perfect | I'll call you when I've finished. |
کاربرد
1شرطی نوع صفر — واقعیتها و حقیقتهای کلی
برای چیزهایی که همیشه یا بهطور کلی درستاند — علم، عادتها، طرز کار چیزها — if + present simple, present simple بگویید. اینجا if تقریباً یعنی when یا «هر بار که».
2شرطی نوع یک — احتمالهای واقعی در آینده
برای یک موقعیت ممکن در آینده و نتیجهٔ احتمالیاش، if + present simple, will + شکل سادهٔ فعل بگویید.
3شکلهای دیگر در نتیجه — can، might، should، جملهٔ امری
نتیجه میتواند can، might، should یا یک جملهٔ امری (یک دستور مثل Call me!) هم داشته باشد.
4بدون will در بخش if
حتی وقتی معنا آینده است، بخش if معمولاً Present Simple دارد. Will به نتیجه میرود. (در درخواستهای مؤدبانه ممکن است if + will به معنای «اگر مایل باشید» بشنوید: If you'll wait here, I'll get the manager. این یک کاربرد خاص است.)
5Unless
Unless یعنی if … not («مگر اینکه»). بعد از unless معمولاً فعل مثبت میآید — درست مثل «مگر اینکه» در فارسی.
6جملههای زمانی آینده — when، as soon as، before، after، until
بعد از این کلمههای زمانی، برای آینده Present Simple بیاورید، درست مثل بعد از if. If = شاید اتفاق بیفتد؛ when = مطمئنم اتفاق میافتد.
7Present Perfect بعد از when، as soon as، after، until
برای نشان دادن اینکه کار اول قبل از کار دوم کاملاً تمام میشود، میتوانید بعد از کلمهٔ زمانی Present Perfect بیاورید. اغلب Present Simple هم ممکن است. در فارسی اینجا معمولاً ماضی ساده میآید («تمام کردم»).
اشتباهات رایج
دامهای فارسیزبانان
1. «اگر» + ماضی ساده ← if + past. فارسی دربارهٔ آینده خیلی وقتها بعد از «اگر» ماضی ساده میآورد: «اگر Reza را در جلسه دیدید، بگویید به من زنگ بزند». ترجمهٔ مستقیم If you saw… میسازد، که در انگلیسی یعنی گذشته یا یک موقعیت خیالی B1-06. برای آینده، بعد از if Present Simple بیاورید.
2. «وقتی / بهمحض اینکه» + ماضی ساده ← when + past. «بهمحض اینکه خانه پیدا کردم، آدرسم را برایتان میفرستم» دربارهٔ آینده است، اما فعلش ماضی است. در انگلیسی بعد از when, as soon as, after برای آینده Present Simple (یا Present Perfect) لازم است — نه گذشته و نه will.
3. «تا … نـ» ← until + فعل منفی. فارسی بعد از «تا» معمولاً فعل منفی میآورد: «تا بابا نیامده، شروع نکنید». معنایش «تا وقتی که بابا بیاید» است. until خودش این معنا را دارد و فعل مثبت میگیرد؛ با فعل منفی، جملهٔ انگلیسی غلط یا گیجکننده میشود.
4. نتیجه بدون will. فارسی برای آینده همان فعل حال را میآورد: «اگر به شیراز بیایید، شهر را نشانتان میدهم». اگر در انگلیسی هم فعل حال بیاورید، جمله دربارهٔ آینده درست نیست. در نتیجهٔ شرطی نوع یک، will (یا can, might، جملهٔ امری) لازم است.
اینها را قاطی نکنید
شرطی نوع صفر و نوع یک — نوع صفر = همیشه درست (حال + حال). نوع یک = یک موقعیت مشخص در آینده (حال + will). در فارسی هر دو ممکن است شکل یکسانی داشته باشند.
if و when — If = ممکن است اتفاق بیفتد. When = اتفاق میافتد؛ فقط منتظر زمانش هستیم. فارسی هم همین فرق را دارد: «اگر» و «وقتی / که».
شرطی نوع یک و نوع دو — برای موقعیتهای خیالی یا بعید، انگلیسی if + past simple, would به کار میبرد: If I won the lottery, I'd buy a boat. ببینید B1-06. In case (برای احتیاط) در B2-03 است.
املا و تلفظ
- I'll، you'll، we'll در گفتار معمولیاند. I'll /aɪl/ درست مثل aisle و isle تلفظ میشود. l آخر «تیره» است: پشت زبان کمی بالا میرود.
- won't /wəʊnt/ (UK)، /woʊnt/ (US) — با want /wɒnt/ (UK)، /wɑːnt/ (US) اشتباهش نگیرید. مصوت won't دوگانه است و لبها در آخرش گرد میشوند. هر دو با /w/ شروع میشوند، نه /v/.
- آهنگ جمله: وقتی بخش if اول میآید، صدا معمولاً کمی بالا میرود و قبل از نتیجه یک مکث کوتاه هست، مثل فارسی: If it rains… we'll stay in.
- تکیهٔ unless روی هجای دوم است: /ənˈles/ — «un-LESS».
- clause (جملهواره) گروهی از کلمههاست که فاعل و فعل خودش را دارد: if it rains یک clause است؛ we'll stay in یکی دیگر.
قانون طلایی
بعد از if، unless، when، as soon as، before، after و until فعل حال بیاورید (Present Simple، یا Present Perfect برای کار تمامشده) — حتی برای آینده، و حتی وقتی فارسی ماضی ساده میگوید. Will معمولاً فقط در نتیجه میآید.
تمرینها
A. ساختار
فعل داخل پرانتز را به شکل درست بنویسید. در نتیجه از will / won't استفاده کنید.
-
If you (heat) butter, it melts.
-
If it (be) sunny tomorrow, we'll go to the beach.
-
If you don't hurry, you (miss) the bus.
-
I'll text you as soon as I (land).
-
When I (finish) this email, I'll make dinner.
-
با unless بازنویسی کنید: If you don't leave now, you'll be late.
B. معنا
با توجه به موقعیت، گزینهٔ درست را انتخاب کنید.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … I get home tonight, I'll have a shower.
-
شاید Tom را در مهمانی ببینم، اما مطمئن نیستم. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … I see him, I'll give him your message.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … you have a ticket, you can't go in.
-
شرطی نوع صفر (zero) یا نوع یک (first)؟ If you mix red and white, you get pink.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … here until you come back.
C. اشتباه را پیدا کنید
اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.
-
If she will come, I'll be happy.
-
Wait here until I will come back.
-
If he don't call, I'll call him.
-
I'll call you when I've finished.
D. در متن
فعل داخل پرانتز را به شکل درست بنویسید، یا کلمهٔ مناسب را بگذارید.
Ana: What will you do if it 16 (rain) at the campsite?
Ben: If it rains, we 17 (will / go) to the museum in town.
Ana: Good idea. And book soon! 18 you book early, there won't be any places left.
Ben: I know. I'll book as soon as I 19 (get) paid on Friday.
Ana: And send me a photo when you 20 (arrive)!
E. نوبت شماست
به انگلیسی بنویسید.
-
جمله را دربارهٔ خودتان کامل کنید: If the weather is nice this weekend, …
-
با یک جملهٔ شرطی نوع صفر، یک واقعیت دربارهٔ خودتان بنویسید.
F. مرور ترکیبی
درسهای قبلی را مرور کنید.
-
A2-04 Will به زبان ساده: تصمیم فوری، قول و پیشبینی + Shall I و Shall we I think she (pass) the exam.
-
A2-22 May، Might و Could: گفتن «شاید» و «ممکن است» به انگلیسی I'm not sure. I (come) later. از might استفاده کنید.
-
A2-05 آینده در انگلیسی: will، going to، Present Continuous یا Present Simple؟ My train (leave) at 7.15 tomorrow morning. It's on the timetable.leaves = most natural for a timetable
پاسخنامه
A. ساختار
- heat
- is
- 'll miss / will miss
- land / 've landed / have landed
- finish / 've finished / have finished
- Unless you leave now, you'll be late. / You'll be late unless you leave now.
B. معنا
- When
- If
- Unless
- zero
- I'll wait
C. اشتباه را پیدا کنید
- If she comes, I'll be happy.
- Wait here until I come back.
- If he doesn't call, I'll call him.
- ✓ I'll call you when I've finished.
D. در متن
- rains
- 'll go / will go
- Unless
- get
- arrive / 've arrived / have arrived
E. نوبت شماست
- If the weather is nice this weekend, I'll go for a long walk.
- If I don't sleep enough, I get a headache.
F. مرور ترکیبی
- 'll pass / will pass / 's going to pass / is going to pass
- might come
- leaves / is leaving / will leave
