Zero සහ First Conditional: If, Unless සහ When — සරල සිංහලෙන්
Zero and First Conditional
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට වෙනත් දෙයක් වෙනකොට හැම විටම සිද්ධ වෙන දේවල් ගැනත්, අනාගතයේ ඇත්තටම වෙන්න පුළුවන් දේවල් ගැනත් කතා කරන්න පුළුවන් වෙනවා — if, unless, සහ when, as soon as, before, after, until වගේ කාලය පෙන්නන වචන පාවිච්චි කරලා.
ප්රධාන අදහස
Conditional sentence එකක (කොන්දේසි වාක්යයක) කොටස් දෙකක් තියෙනවා: කොන්දේසිය (if වාක්ය ඛණ්ඩය — clause) සහ ප්රතිඵලය (ප්රධාන වාක්ය ඛණ්ඩය). ඩොමිනෝ කෑලි දෙකක් හිතන්න: පළවෙනි එක වැටුණාම දෙවෙනි එකත් වැටෙනවා.
සමහර වෙලාවට මේක හැම පාරම වෙනවා, ස්වභාව ධර්මයේ නීතියක් වගේ: If you heat ice, it melts. ඒ තමයි zero conditional. කොටස් දෙකම Present Simple (සරල වර්තමාන කාලය), මොකද ඒක හැම විටම ඇත්ත.
සමහර වෙලාවට අපි බලන්නේ අනාගතයේ එක ඇත්ත තත්ත්වයක් දිහා: If it rains tomorrow, we'll stay at home. ඒ තමයි first conditional. වැස්ස වෙන්න පුළුවන්, ප්රතිඵලය ඒක මත රඳා පවතිනවා.
මෙන්න ප්රධාන තර්කය. if කොටස කියන්නේ පළවෙනි ඩොමිනෝ එක: අපි හිතන්නේ ඒක දැනටමත් ඇත්ත කියලා. ඒ නිසා අනාගතය ගැන කතා කරනකොටත් if වලින් පස්සේ ඉංග්රීසිය Present Simple පාවිච්චි කරනවා. අනාගත අදහස යන්නේ ප්රතිඵලයට: will. when, as soon as, before, after සහ until වලින් පස්සෙත් මේ නීතියම වැඩ කරනවා.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ කොන්දේසිය පෙන්නන්නේ ක්රියාපදයේ අගින් -ොත් (“වැස්සොත්”, “රත් කළොත්”) හෝ නම් (“නිදහස් නම්”, “තියෙනවා නම්”) එකතු කරලා. හොඳ ආරංචිය: මේ -ොත් රූපයට අනාගත ලකුණක් නැහැ — ඉංග්රීසියේ if + Present Simple වගේමයි. නමුත් වාක්යයේ “හෙට” තියෙන නිසා ගොඩක් අය if කොටසට will දානවා. ඒ වගේම සිංහලේ ප්රතිඵලය සාමාන්ය -නවා රූපයෙන් එනවා (“ඇතුළේ තියනවා”), ඒ නිසා ඉංග්රීසියේ will අමතක වෙනවා. සිංහලේ -ාම (“ගෙදර ගියාම”) කියන්නේ when — ඒක ස්ථිරව වෙනවා; -ොත් (“දැක්කොත්”) කියන්නේ if — සමහරවිට. මේ වෙනස ඉංග්රීසියට හරියටම ගැළපෙනවා. -නකම් (“හැදෙනකම්”) = until, -පු ගමන් (“ඇරපු ගමන්”) = as soon as. නැත්නම් (“ඉක්මන් කළේ නැත්නම්”) කියන එකේ නිෂේධයක් තියෙනවා; ඉංග්රීසියේ unless වල දැනටමත් “not” තියෙන නිසා ඊට පස්සේ ධනාත්මක ක්රියාපදයක් එනවා.
| සිංහල | වර්ගය | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| වතුර අංශක 100ට රත් කළොත් ඒක උතුරනවා. | zero: හැම විටම | If you heat water to 100 degrees, it boils. |
| හෙට වැස්සොත් අපි පාටිය ඇතුළේ තියනවා. | first: එක අනාගත අවස්ථාවක් | If it rains tomorrow, we'll have the party inside. |
| ඔයාට මොනවා හරි ප්රශ්න තියෙනවා නම්, මට ඊමේල් එකක් එවන්න. | ප්රතිඵලය: අණක් | If you have any questions, send me an email. |
| ඉක්මන් කළේ නැත්නම් ඔයා පරක්කු වෙනවා. | unless = if … not | Unless you hurry, you'll be late. |
| Tom ව දැක්කොත් මම එයාට යතුර දෙන්නම්. | සමහරවිට → if | If I see Tom, I'll give him the key. |
| අද රෑ Tom ව දැක්කාම මම එයාට යතුර දෙන්නම්. | ස්ථිරයි → when | When I see Tom tonight, I'll give him the key. |
| කඩේ ඇරපු ගමන් මම ටිකට් ගන්නවා. | as soon as | As soon as the shop opens, I'll buy the tickets. |
| කේක් එක හැදෙනකම් අවන් එක අරින්න එපා. | until | Don't open the oven until the cake is ready. |
ව්යුහය
Zero conditional — සාමාන්ය ඇත්ත සහ කරුණු
| If වාක්ය ඛණ්ඩය | ප්රධාන වාක්ය ඛණ්ඩය |
|---|---|
| If + Present Simple, | Present Simple |
| If you mix red and blue, | you get purple. |
First conditional — අනාගතයේ ඇත්ත හැකියාවක්
| If වාක්ය ඛණ්ඩය | ප්රධාන වාක්ය ඛණ්ඩය |
|---|---|
| If + Present Simple, | will / won't + මූල රූපය |
| If you study hard, | you'll pass. |
| If + Present Simple, | can / might / should + මූල රූපය |
| If it stops raining, | we can go out. |
| If + Present Simple, | අණ (imperative) |
| If you see Anna, | say hello from me. |
පිළිවෙළ සහ කොමාව
| පිළිවෙළ | කොමාව? | උදාහරණය |
|---|---|---|
| If කොටස මුලින් | සාමාන්යයෙන් ඔව් | If I'm late, start without me. |
| ප්රධාන කොටස මුලින් | නැහැ | Start without me if I'm late. |
Unless = if … not
| if … not එක්ක | unless එක්ක |
|---|---|
| If you don't hurry, you'll miss the bus. | Unless you hurry, you'll miss the bus. |
අනාගත කාල වාක්ය ඛණ්ඩ — එකම නීතිය: කාල වචනයට පස්සේ වර්තමාන රූපයක්, අනිත් කොටසේ will
| කාල වචනය | උදාහරණය |
|---|---|
| when | I'll call you when I get home. |
| as soon as | As soon as the film ends, we'll leave. |
| before | Turn off the lights before you go out. |
| after | After she finishes school, she'll travel. |
| until | Wait here until I come back. |
| when / as soon as + Present Perfect | I'll call you when I've finished. |
භාවිතය
1Zero conditional — කරුණු සහ සාමාන්ය ඇත්ත
හැම විටම හෝ සාමාන්යයෙන් ඇත්ත දේවල්වලට — විද්යාව, පුරුදු, දේවල් වැඩ කරන විදිහ — if + Present Simple, Present Simple පාවිච්චි කරන්න. මෙතන if කියන්නේ when හෝ every time වගේම තේරුමක්.
2First conditional — අනාගතයේ ඇත්ත හැකියාවන්
වෙන්න පුළුවන් අනාගත තත්ත්වයකටත් ඒකේ බොහෝ දුරට වෙන ප්රතිඵලයටත් if + Present Simple, will + මූල රූපය පාවිච්චි කරන්න.
3ප්රතිඵලයේ වෙනත් රූප — can, might, should, අණ
ප්රතිඵලයට can, might, should හෝ අණක් (imperative — Call me! වගේ උපදෙසක්) එන්නත් පුළුවන්.
4If කොටසේ will නැහැ
තේරුම අනාගතය වුණත් if කොටසේ සාමාන්යයෙන් එන්නේ Present Simple. Will යන්නේ ප්රතිඵලයට. (ආචාරශීලී ඉල්ලීම්වල “ඔබ කැමති නම්” කියන තේරුමෙන් if + will ඇහෙන්න පුළුවන්: If you'll wait here, I'll get the manager. ඒක විශේෂ භාවිතයක්.)
5Unless
Unless කියන්නේ if … not. unless වලින් පස්සේ සාමාන්යයෙන් ධනාත්මක ක්රියාපදයක් එනවා.
6අනාගත කාල වාක්ය ඛණ්ඩ — when, as soon as, before, after, until
මේ කාල වචනවලින් පස්සේ, if වලින් පස්සේ වගේම, අනාගතයට Present Simple පාවිච්චි කරන්න. If = සමහරවිට ඒක වෙනවා; when = ඒක වෙනවා කියලා මට විශ්වාසයි.
7when, as soon as, after, until වලින් පස්සේ Present Perfect
පළවෙනි ක්රියාව දෙවෙනි එකට කලින් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවර වෙනවා කියලා පෙන්නන්න, කාල වචනයට පස්සේ Present Perfect (පූර්ණ වර්තමාන කාලය) පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. බොහෝ විට Present Simple එකත් පුළුවන්.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “හෙට … -ොත්” → if + will. සිංහලේ “-ොත්” රූපයට අනාගත ලකුණක් නැහැ, නමුත් වාක්යයේ “හෙට”, “ලබන සතියේ” වගේ වචන තියෙන නිසා ගොඩක් අය if කොටසටත්, when කොටසටත් will දානවා. කොන්දේසි කොටසට සහ කාල කොටසට Present Simple; will ප්රතිඵලයට විතරයි.
2. ප්රතිඵලයේ “-නවා” → will නැතුව. සිංහලේ ප්රතිඵලය සාමාන්ය “-නවා” රූපයෙන් එනවා: “ඔයා කලින් ආවොත් අපි එකට කනවා”. ඒක එහෙම්මම හැරෙව්වොත් ප්රතිඵලයේ Present Simple එනවා, ඒක ඇහෙන්නේ හැම විටම වෙන දෙයක් (zero conditional) වගේ. අනාගතයේ එක අවස්ථාවකට will.
3. “… නැත්නම්” → unless + not. සිංහලේ “හැඳුනුම්පත ගෙනාවේ නැත්නම්” කියන එකේ නිෂේධයක් තියෙනවා. Unless = “නැත්නම්” කියලා ඉගෙන ගත්තාම, ගොඩක් අය ඊට පස්සේ තවත් not එකක් දානවා. එතකොට තේරුම අනිත් පැත්තට හැරෙනවා. Unless වලින් පස්සේ ධනාත්මක ක්රියාපදයක්.
4. if කොටසේ -s අමතක වෙන එක. කතා කරන සිංහලේ ක්රියාපදය උක්තය අනුව වෙනස් වෙන්නේ නැහැ (“රුවන් ඉක්මනට වැඩ ඉවර කළොත්”). if කොටසේ Present Simple එකේ he / she / it එක්ක -s එකතු වෙනවා.
පටලවා ගන්න එපා
zero සහ first conditional — Zero = හැම විටම ඇත්ත (present + present). First = අනාගතයේ එක නිශ්චිත තත්ත්වයක් (present + will). සිංහලේ දෙකේම ප්රතිඵලය “-නවා”.
if සහ when — If = ඒක වෙන්න පුළුවන්. When = ඒක වෙනවා; අපි බලන් ඉන්නේ වෙලාව එනකම් විතරයි. සිංහලේ “-ොත්” සහ “-ාම” වගේමයි.
first සහ second conditional — හිතලා බලන හෝ වෙන්න ඉඩ අඩු තත්ත්වවලට ඉංග්රීසිය if + Past Simple, would පාවිච්චි කරනවා: If I won the lottery, I'd buy a boat. සිංහලේ “… නම්” ඒ තේරුමටත් එනවා. B1-06 බලන්න. In case (කලින්ම ලෑස්ති වෙන එක) B2-03 එකේ තියෙනවා.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- I'll, you'll, we'll කතාවේ සාමාන්යයි. I'll /aɪl/ ඇහෙන්නේ aisle සහ isle වගේමයි. අගට එන /l/ එකෙන් පස්සේ ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) — want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) එක්ක පටලවා ගන්න එපා. won't වල ස්වරය දිගු, තොල් රවුම් කරලා අගට ලිස්සන එකක්.
- if වල /f/ උඩ දත් යට තොලේ තියලා කියන්න; [p] නෙවෙයි.
- රිද්මය: if කොටස මුලින් එනකොට හඬ සාමාන්යයෙන් ටිකක් උඩට යනවා, ප්රතිඵලයට කලින් පොඩි නැවතීමක් තියෙනවා: If it rains… we'll stay in.
- unless අවධාරණය දෙවෙනි අක්ෂරයේ: /ənˈles/ — "un-LESS".
- clause (වාක්ය ඛණ්ඩය) කියන්නේ තමන්ගේම උක්තයක් සහ ක්රියාපදයක් තියෙන වචන කණ්ඩායමක්: if it rains එක වාක්ය ඛණ්ඩයක්; we'll stay in තවත් එකක්.
රන් රීතිය
if, unless, when, as soon as, before, after සහ until වලින් පස්සේ වර්තමාන රූපයක් (Present Simple, නැත්නම් ඉවර වුණු ක්රියාවකට Present Perfect) පාවිච්චි කරන්න — අනාගතය ගැන වුණත්. Will සාමාන්යයෙන් යන්නේ ප්රතිඵලයට විතරයි.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපදයේ නිවැරදි රූපය දාන්න. ප්රතිඵල කොටසට will / won't පාවිච්චි කරන්න.
-
If you (heat) butter, it melts.
-
If it (be) sunny tomorrow, we'll go to the beach.
-
If you don't hurry, you (miss) the bus.
-
I'll text you as soon as I (land).
-
When I (finish) this email, I'll make dinner.
-
unless පාවිච්චි කරලා නැවත ලියන්න: If you don't leave now, you'll be late.
B. අර්ථය
තේරුම අනුව නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … I get home tonight, I'll have a shower.
-
පාටියේදී මට Tom ව හම්බ වෙන්න පුළුවන්, නමුත් ස්ථිර නැහැ. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … I see him, I'll give him your message.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … you have a ticket, you can't go in.
-
zero ද first conditional ද? If you mix red and white, you get pink.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: … here until you come back.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
If she will come, I'll be happy.
-
Wait here until I will come back.
-
If he don't call, I'll call him.
-
I'll call you when I've finished.
D. පාඨය තුළ
වරහන් ඇතුළේ තියෙන ක්රියාපදයේ හරි රූපය, නැත්නම් හරි වචනය දාලා සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න.
Ana: What will you do if it 16 (rain) at the campsite?
Ben: If it rains, we 17 (will / go) to the museum in town.
Ana: Good idea. And book soon! 18 you book early, there won't be any places left.
Ben: I know. I'll book as soon as I 19 (get) paid on Friday.
Ana: And send me a photo when you 20 (arrive)!
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ ගැන සම්පූර්ණ කරන්න: If the weather is nice this weekend, …
-
zero conditional එකක් පාවිච්චි කරලා ඔබ ගැන එක ඇත්ත කරුණක් ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-04 Will: තීරණ, පොරොන්දු සහ අනාවැකි — සරල සිංහලෙන් I think she (pass) the exam.
-
A2-22 May, Might, Could: “වෙන්න පුළුවන්” කියන හැටි — සරල සිංහලෙන් I'm not sure. I (come) later. might පාවිච්චි කරන්න.
-
A2-05 අනාගතය ගැන කතා කරන්නේ කොහොමද? Will, Going To, Present Continuous — සරල සිංහලෙන් My train (leave) at 7.15 tomorrow morning. It's on the timetable.leaves = ටයිම්ටේබල් එකකට වඩාත්ම ස්වාභාවිකයි
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- heat
- is
- 'll miss / will miss
- land / 've landed / have landed
- finish / 've finished / have finished
- Unless you leave now, you'll be late. / You'll be late unless you leave now.
B. අර්ථය
- When
- If
- Unless
- zero
- I'll wait
C. වැරැද්ද සොයන්න
- If she comes, I'll be happy.
- Wait here until I come back.
- If he doesn't call, I'll call him.
- ✓ I'll call you when I've finished.
D. පාඨය තුළ
- rains
- 'll go / will go
- Unless
- get
- arrive / 've arrived / have arrived
E. ඔබේ වාරය
- If the weather is nice this weekend, I'll go for a long walk.
- If I don't sleep enough, I get a headache.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- 'll pass / will pass / 's going to pass / is going to pass
- might come
- leaves / is leaving / will leave
