SlowingoDilbilgisi
A2 29 / 38

İngilizce Zero ve First Conditional: If ile Şart Cümleleri

Zero and First Conditional

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda if, unless ve when, as soon as, before, after, until gibi zaman kelimeleriyle, bir şey olduğunda her zaman olan şeyleri ve gelecekteki gerçek olasılıkları anlatabileceksiniz.

Temel Fikir

Bir şart cümlesinin (conditional) iki parçası vardır: bir şart (if'li yan cümle) ve bir sonuç (ana cümle). İki domino taşı düşünün: birincisi düşünce ikincisi de düşer.

Bazen bu her seferinde olur, bir doğa kanunu gibi: If you heat ice, it melts. Bu zero conditional'dır (genel gerçek şart cümlesi); iki parça da present simple'dadır (geniş zaman), çünkü bu her zaman doğrudur.

Bazen de gelecekteki tek bir gerçek duruma bakarız: If it rains tomorrow, we'll stay at home. Bu first conditional'dır (gerçek gelecek şart cümlesi). Yağmur mümkündür ve sonuç ona bağlıdır.

Asıl mantık şu: if'li kısım birinci domino taşıdır; onu zaten gerçekleşmiş gibi düşünürüz. Bu yüzden İngilizce if'ten sonra, gelecek için bile present simple kullanır. Gelecek fikri sonuca gider: will. Aynı kural when, as soon as, before, after ve until'den sonra da geçerlidir.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

İyi haber: Türkçe şart kısmında İngilizce gibi çalışır. "Yarın yağmur yağ-ar-sa" deriz; şart ekinin önünde gelecek zaman eki yoktur. Zaman kelimelerinde de aynısı: "eve gel-ince", "o gel-ene kadar". İngilizcede de if ve when'den sonra will gelmez. Fark sonuç kısmındadır: Türkçe orada çoğu zaman geniş zaman kullanır ("evde kal-ır-ız"), İngilizce ise will.

Türkçeİngilizce
Suyu ısıt-ır-san, kayna-r.If you heat water, it boils.
Yarın yağmur yağ-ar-sa, partiyi içeride yapar-ız.If it rains tomorrow, we'll have the party inside.
Eve var-ınca fotoğrafları gönder-ir-im.I'll send you the photos when I get home.
O gel-ene kadar bekle-yeceğiz.We'll wait until he comes.
Acele et-me-dikçe yetişemezsin. / Acele et-mez-sen…Unless you hurry, you'll be late. / If you don't hurry…

Son satıra dikkat: Türkçedeki "etmedikçe" kelimesinde -dikçe ekinden önce bir olumsuzluk eki (-me) vardır. İngilizcedeki unless ise olumsuzluğu zaten kendi içinde taşır; arkasından olumlu fiil gelir.

Yapı

Zero conditional — genel gerçekler

If'li kısımAna cümle
If + present simple,present simple
If you mix red and blue,you get purple.

First conditional — gelecekte gerçek bir olasılık

If'li kısımAna cümle
If + present simple,will / won't + yalın fiil
If you study hard,you'll pass.
If + present simple,can / might / should + yalın fiil
If it stops raining,we can go out.
If + present simple,emir cümlesi
If you see Anna,say hello from me.

Sıra ve virgül

SıraVirgül?Örnek
Önce if'li kısımgenellikle evetIf I'm late, start without me.
Önce ana cümlehayırStart without me if I'm late.

Unless = if … not

If … not ileUnless ile
If you don't hurry, you'll miss the bus.Unless you hurry, you'll miss the bus.

Gelecek zaman bildiren zaman cümlecikleri — aynı kural: zaman kelimesinden sonra şimdiki zaman biçimi, öbür kısımda will

Zaman kelimesiÖrnek
whenI'll call you when I get home.
as soon asAs soon as the film ends, we'll leave.
beforeTurn off the lights before you go out.
afterAfter she finishes school, she'll travel.
untilWait here until I come back.
when / as soon as + present perfectI'll call you when I've finished.

Kullanımlar

1Zero conditional — olgular ve genel gerçekler

Her zaman ya da genellikle doğru olan şeyler için — bilim, alışkanlıklar, bir şeyin nasıl çalıştığı — if + present simple, present simple kullanın. Burada if neredeyse when ya da every time ("her …-diğinde") anlamındadır.

If you heat water to 100 degrees, it boils.
Suyu 100 dereceye kadar ısıtırsanız kaynar.
If I drink coffee after six, I can't sleep.
Saat altıdan sonra kahve içersem uyuyamam.
her seferinde
Plants die if they don't get enough light.
Bitkiler yeterince ışık almazsa ölür.
If you press this button, the screen turns off.
Bu düğmeye basarsanız ekran kapanır.

2First conditional — gelecekte gerçek olasılıklar

Gelecekte olası bir durum ve onun muhtemel sonucu için if + present simple, will + yalın fiil kullanın.

If it rains tomorrow, we'll have the party inside.
Yarın yağmur yağarsa partiyi içeride yapacağız.
If you leave now, you'll catch the train.
Şimdi çıkarsan trene yetişirsin.
She won't be happy if you forget her birthday.
Doğum gününü unutursan hiç mutlu olmaz.
What will you do if you don't get the job?
İşi alamazsan ne yapacaksın?
If we don't book soon, there won't be any seats left.
Yakında yer ayırtmazsak hiç koltuk kalmayacak.

3Sonuç kısmında başka biçimler — can, might, should, emir

Sonuç kısmında can, might, should ya da bir emir cümlesi (Call me! gibi bir talimat) de olabilir.

If you're free on Saturday, we can go for a walk.
Cumartesi boşsan yürüyüşe çıkabiliriz.
If the traffic is bad, I might be a bit late.
Trafik kötüyse biraz gecikebilirim.
If you don't feel better tomorrow, you should see a doctor.
Yarın daha iyi hissetmezsen doktora gitsen iyi olur.
If you have any questions, send me an email.
Sorunuz olursa bana e-posta gönderin.
Don't wait for me if I'm not there by eight.
Sekize kadar orada olmazsam beni beklemeyin.

4If'li kısımda will yok

Anlam gelecek olsa bile if'li kısım normalde present simple'dadır. Will sonuca gider. (Kibar ricalarda "isterseniz, lütfen" anlamında if + will duyabilirsiniz: If you'll wait here, I'll get the manager. Bu özel bir kullanımdır.)

If he calls, I'll tell him.
Ararsa ona söylerim.
"If he will call" değil
If the weather is nice, we'll eat outside.
Hava güzel olursa dışarıda yeriz.
If you need help, call me.
Yardıma ihtiyacın olursa beni ara.

5Unless

Unless, if … not demektir ("…-mezse, …-medikçe"). Unless'tan sonra normalde olumlu fiil kullanırız.

Unless you hurry, you'll be late.
Acele etmezsen geç kalacaksın.
= If you don't hurry
I won't go unless you come with me.
Sen benimle gelmedikçe gitmem.
You can't enter the building unless you have a pass.
Giriş kartınız yoksa binaya giremezsiniz.

6Gelecek zaman bildiren zaman cümlecikleri — when, as soon as, before, after, until

Bu zaman kelimelerinden sonra, tıpkı if'ten sonra olduğu gibi, gelecek için present simple kullanın. If = belki olur; when = olacağından eminim.

I'll send you the photos when I get home.
Eve varınca sana fotoğrafları gönderirim.
As soon as the shop opens, I'll buy the tickets.
Dükkân açılır açılmaz biletleri alacağım.
Let's have dinner after the kids go to bed.
Çocuklar yattıktan sonra akşam yemeği yiyelim.
Don't open the oven until the cake is ready.
Kek hazır olana kadar fırını açma.
Before you leave, please check the windows.
Çıkmadan önce lütfen pencereleri kontrol et.

7When, as soon as, after, until'den sonra present perfect

Birinci eylemin ikincisinden önce tamamen bitmiş olacağını göstermek için zaman kelimesinden sonra present perfect kullanabilirsiniz. Çoğu zaman present simple da olur.

When I've finished this email, I'll call you.
Bu e-postayı bitirince seni ararım.
As soon as I've saved some money, I'll buy a new bike.
Biraz para biriktirir biriktirmez yeni bir bisiklet alacağım.
You can go out after you've done your homework.
Ödevini bitirdikten sonra dışarı çıkabilirsin.
Don't leave until you've signed the form.
Formu imzalamadan gitme.

Sık Yapılan Hatalar

❌If it will rain, we'll stay in.
✅If it rains, we'll stay in.
if'li kısımda will olmaz.
❌I'll call you when I will arrive.
✅I'll call you when I arrive.
when / as soon as / until'den sonra şimdiki zaman biçimi gelir.
❌We'll wait until he will come.
✅We'll wait until he comes.
until'den sonra şimdiki zaman biçimi gelir.
❌If she call me, I'll answer.
✅If she calls me, I'll answer.
Present simple: he / she / it + -s.
❌As soon as I will have finished, I'll call you.
✅As soon as I've finished, I'll call you.
Zaman kelimesinden sonra will have değil, present perfect kullanın.
⚠️Unless you don't hurry, you'll be late.
✅Unless you hurry, you'll be late.
Anlam yanlış: unless zaten "if not" demektir; bu cümle demek istediğinizin tersini söyler.
⚠️Unless you have a ticket, you can go in.
✅Unless you have a ticket, you can't go in.
Anlamı kontrol edin: = Biletiniz yoksa giremezsiniz.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "-eceğim zaman" yapısını "when … will" ile çevirmek. Türkçede "Eve varınca" demenin yanında "Eve geleceğim zaman haber veririm" de diyebiliriz. Bu "-eceğim" eki İngilizcede will'e dönüşür. Ama İngilizcede when, as soon as, until'den sonra will gelmez.

❌Let me know when you will be ready.
✅Let me know when you're ready.
❌I'll stay at home until the rain will stop.
✅I'll stay at home until the rain stops.

2. "-medikçe" ekini "unless … not" diye çevirmek. "Şemsiye almadıkça" cümlesinde olumsuzluk eki (-me) vardır. Bu yüzden unless'tan sonra da don't eklemek çok doğal gelir. Ama unless olumsuzluğu zaten içinde taşır.

⚠️Unless you don't take an umbrella, you'll get wet.
✅Unless you take an umbrella, you'll get wet.
⚠️I won't go unless you don't come with me.
✅I won't go unless you come with me.
İlki "sen gelmezsen gitmem"in tam tersini söyler.

3. Sonuç kısmında geniş zaman kullanmak. Türkçede "Yarın yağmur yağarsa evde kalırız" deriz; sonuç kısmı geniş zamandadır. Bunu İngilizceye present simple ile taşırsanız cümle genel bir gerçek gibi duyulur. Gelecekteki tek bir durum için sonuç kısmında will kullanın.

⚠️If she invites me, I go to her party.
✅If she invites me, I'll go to her party.
⚠️If you ask him nicely, he helps you.
✅If you ask him nicely, he'll help you.

4. "Yarın" kelimesini görünce if'li kısma "will" koymak. Türkçede "yağarsa" derken gelecek eki kullanmayız; İngilizcede de öyle. Ama cümlede tomorrow olunca will koymak istenir. If'li kısım present simple'da kalır.

❌If the train will be late tomorrow, I'll take a taxi.
✅If the train is late tomorrow, I'll take a taxi.

5. If'li kısımda -s'yi unutmak. Türkçede "ararsa" derken üçüncü kişi için ayrı bir ek yoktur. İngilizcede if'li kısım present simple olduğu için he / she / it ile -s gerekir.

❌If my brother find a job, he'll move out.
✅If my brother finds a job, he'll move out.

Karıştırılmasın

zero ve first conditional — Zero = her zaman doğru (present + present). First = gelecekte belirli bir durum (present + will).

If I eat too much, I feel sick.
Çok yersem midem bulanır.
her zaman
If I eat all this cake, I'll feel sick.
Bu kekin hepsini yersem midem bulanacak.
bu sefer, gelecekte

if ve when — If = olabilir de, olmayabilir de ("…-erse"). When = olacak; sadece zamanını bekliyoruz ("…-ince").

If I see Tom, I'll give him the key.
Tom'u görürsem anahtarı ona veririm.
belki görürüm
When I see Tom tonight, I'll give him the key.
Bu akşam Tom'u görünce anahtarı ona vereceğim.
göreceğimi biliyorum

first ve second conditional — Hayalî ya da pek olası olmayan durumlar için İngilizce if + past simple, would kullanır: If I won the lottery, I'd buy a boat. Bkz. B1-06. In case (önlem) B2-03'te.

Yazım ve Telaffuz

  • I'll, you'll, we'll konuşmada normaldir. I'll /aɪl/ "ayl" okunur; aisle ve isle ile aynı sesi verir.
  • won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) — "wount"; want /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US) — "wont / waant" ile karıştırmayın.
  • Ritim: if'li kısım önce gelince ses genellikle biraz yükselir ve sonuçtan önce kısa bir duraklama olur: If it rains… we'll stay in.
  • unless ikinci heceden vurgulanır: /ənˈles/ — "ın-LES".
  • Clause (yan cümle / cümlecik), kendi öznesi ve fiili olan bir kelime grubudur: if it rains bir clause'dur; we'll stay in başka bir clause'dur.
  • Bu sesletim ipuçlarında İngilizcedeki w harfini koruyoruz: dudaklarınızı "u" der gibi yuvarlayıp hemen açın. Türkçedeki "v" sesi değildir; alt dudak dişlere değmez.

Altın Kural

If, unless, when, as soon as, before, after ve until'den sonra — gelecek için bile — şimdiki zaman biçimi kullanın (present simple ya da bitmiş bir eylem için present perfect). Will normalde sadece sonuç kısmına gelir. Unless'tan sonra don't eklemeyin.

Alıştırmalar

A. Yapı

Parantezdeki fiili doğru biçimde yazın. Sonuç kısmında will / won't kullanın.

  1. If you (heat) butter, it melts.
  2. If it (be) sunny tomorrow, we'll go to the beach.
  3. If you don't hurry, you (miss) the bus.
  4. I'll text you as soon as I (land).
  5. When I (finish) this email, I'll make dinner.
  6. unless ile yeniden yazın: If you don't leave now, you'll be late.

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: … I get home tonight, I'll have a shower.
  2. Partide Tom'u görebilirsiniz, ama emin değilsiniz. Doğru olanı seçin: … I see him, I'll give him your message.
  3. Doğru olanı seçin: … you have a ticket, you can't go in.
  4. Zero mu, first conditional mı? If you mix red and white, you get pink.
  5. Doğru olanı seçin: … here until you come back.

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. If she will come, I'll be happy.
  2. Wait here until I will come back.
  3. If he don't call, I'll call him.
  4. I'll call you when I've finished.

D. Bağlam İçinde

Parantezdeki fiilleri doğru biçimde kullanın; parantezsiz boşluğa uygun kelimeyi yazın.

Hafta sonu planları
Ana: What will you do if it 16 (rain) at the campsite?
Ben: If it rains, we 17 (will / go) to the museum in town.
Ana: Good idea. And book soon! 18 you book early, there won't be any places left.
Ben: I know. I'll book as soon as I 19 (get) paid on Friday.
Ana: And send me a photo when you 20 (arrive)!

E. Sıra Sende

Kendiniz hakkında cümleler yazın.

  1. Cümleyi kendinize göre tamamlayın: If the weather is nice this weekend, …
  2. Zero conditional ile kendinizle ilgili bir gerçek yazın.

F. Karışık Tekrar

Önceki derslerden karışık sorular.

  1. A2-04 İngilizce Will Kullanımı: Anlık Kararlar, Sözler, Teklifler ve Tahminler
    I think she (pass) the exam.
  2. A2-22 İngilizce May, Might, Could Kullanımı: Olasılık Bildirme
    I'm not sure. I (come) later. might kullanın.
  3. A2-05 İngilizcede Gelecek Zaman Yapıları: Will, Going To, Present Continuous ve Present Simple Farkı
    My train (leave) at 7.15 tomorrow morning. It's on the timetable.
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. heat
  2. is
  3. 'll miss / will miss
  4. land / 've landed / have landed
  5. finish / 've finished / have finished
  6. Unless you leave now, you'll be late. / You'll be late unless you leave now.

B. Anlam

  1. When
  2. If
  3. Unless
  4. zero
  5. I'll wait

C. Hatayı Bul

  1. If she comes, I'll be happy.
  2. Wait here until I come back.
  3. If he doesn't call, I'll call him.
  4. ✓ I'll call you when I've finished.

D. Bağlam İçinde

  1. rains
  2. 'll go / will go
  3. Unless
  4. get
  5. arrive / 've arrived / have arrived

E. Sıra Sende

  1. If the weather is nice this weekend, I'll go for a long walk.
  2. If I don't sleep enough, I get a headache.

F. Karışık Tekrar

  1. 'll pass / will pass / 's going to pass / is going to pass
  2. might come
  3. leaves / is leaving / will leave
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play