Need, Needn't Have, Be Supposed To. պարտականություն և անհրաժեշտություն անգլերենով
Need, Needn't Have, Be Supposed To: Obligation in Depth
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք ասել, թե ինչն է անհրաժեշտ կամ ոչ (need to, don't need to, needn't), ասել, որ անցյալի գործողությունն ավելորդ էր (needn't have done, թե didn't need to do), խոսել սպասումների և այն կանոնների մասին, որոնք մարդիկ հաճախ խախտում են (be supposed to), օգտագործել պաշտոնական պարտականությունը (be required to, be obliged to) և ընտրել should, need to, have to և must բայերի միջև։
Հիմնական գաղափար
A2-20 դասում սովորեցիք must, have to, mustn't և don't have to։ Իրական պարտականությունները շատ երանգներ ունեն, ուստի տվեք երկու հարց.
- Որքա՞ն ուժեղ է։ Խորհուրդ է, անհրաժեշտություն, թե՞ կանոն՝ հետևանքներով։
- Որտեղի՞ց է գալիս։ Ձեզնից, կանոնից կամ օրենքից, թե՞ պարզապես այն բանից, ինչ մարդիկ սպասում են։
Պատկերացրեք ջերմաչափ։ Ներքևում should-ն է՝ խորհուրդ։ Ավելի վերև need to-ն է՝ անհրաժեշտ է արդյունքի համար։ Հետո have to-ն և must-ը՝ իրական պարտականություն։ Ամենավերևում be required to-ն և be obliged to-ն են՝ կանոններ, օրենքներ և պայմանագրեր։
Ջերմաչափի կողքին հատուկ նշան կա՝ be supposed to։ Այն հաղորդում է, թե ինչ է սպասվում, և հաճախ ակնարկում, որ մարդիկ դա չեն անում։
Եվ վերջապես need-ը անցյալում մի հնարք ունի։ I needn't have taken a taxi նշանակում է՝ տաքսի նստեցի, և դա իզուր էր։ I didn't need to take a taxi սովորաբար նշանակում է՝ տաքսի չնստեցի։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում գրեթե ամբողջ ջերմաչափը ծածկում է մեկ արտահայտություն՝ պետք է։ «Պետք է ավելի շատ ջուր խմես» (should), «Պետք է զեկույցը մինչև ուրբաթ ավարտեմ» (need to), «Աշխատանքի պետք է կոստյում հագնեմ» (have to)։ Անգլերենում պետք է ընտրել ըստ ուժգնության և աղբյուրի։ Եվ «պետք է»-ն բայ չէ, ուստի need-ը շատերը սխալմամբ օգտագործում են որպես գոյական կամ ածական՝ It is need to… ❌։ Անգլերենում need-ը բայ է՝ Do we need to…?
Ժխտականը նույնպես խառնաշփոթ է. «չպետք է»-ն արգելք է (mustn't), իսկ «պետք չէ», «կարիք չկա», «պարտադիր չէ» արտահայտությունները նշանակում են «անհրաժեշտ չէ» (don't need to / needn't)։ Անցյալում «պետք է գար, բայց չեկավ» ձևը սպասում է, որը չիրականացավ. անգլերենում սա was supposed to է, ոչ թե had to (որը նշանակում է «ստիպված էր» և ենթադրում է, որ արեց)։ Իսկ «իզուր տաքսի նստեցի»-ն՝ needn't have taken։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Զեկույցը մինչև ուրբաթ պետք է ավարտեմ։ | I need to finish the report before Friday. | «պետք է» → անհրաժեշտություն |
| Պե՞տք է ամրագրել։ | Do I need to book? | need-ը բայ է. Is it need…? չենք ասում |
| Կոշիկներդ հանելու կարիք չկա։ | You don't need to take your shoes off. | ոչ անհրաժեշտ → don't need to / needn't |
| Լարերին չպետք է դիպչես։ | You mustn't touch the wires. | արգելք → mustn't |
| Իզուր այդքան ճաշ եփեցի։ | I needn't have cooked so much. | արեցի, բայց ավելորդ էր |
| Ամրագրելու կարիք չկար, ու չամրագրեցինք։ | We didn't need to book. | ավելորդ էր, ու չարեցինք |
| Ծանրոցը երեկ պետք է հասներ։ | The parcel was supposed to arrive yesterday. | սպասում, որը չիրականացավ |
| Ուղևորներից պահանջվում է տոմս ներկայացնել։ | Passengers are required to show a ticket. | մարդը դառնում է ենթակա. from չկա |
Կարճ ասած՝ «պետք է»-ն անգլերենում կարող է լինել should, need to, have to, must կամ be supposed to. ընտրեք ըստ ուժգնության և աղբյուրի, իսկ «պետք չէ / կարիք չկա»-ն don't need to է, ոչ թե mustn't։
Կառուցվածք
Need (ներկա)
| Ձև | Տեսակ | Օրինակ |
|---|---|---|
| need to + բայի հիմնական ձև | սովորական բայ (բոլոր ժամանակաձևերը) | You need to renew your passport. |
| don't / doesn't need to + բայի հիմնական ձև | սովորական բայ, ժխտական | You don't need to bring anything. |
| needn't + բայի հիմնական ձև (առանց to-ի, առանց -s-ի) | եղանակավորող բայ. հիմնականում UK, մի փոքր պաշտոնական | You needn't bring anything. |
| Do I need to…? | հարց | Do I need to book? |
Անցյալի ավելորդ գործողություններ. երկու կաղապար
| Կաղապար | Եղա՞վ | Օրինակ |
|---|---|---|
| needn't have + past participle | Այո, բայց անհրաժեշտ չէր։ | I needn't have taken a taxi. (I took one.) |
| didn't need to + բայի հիմնական ձև | Սովորաբար ոչ. անհրաժեշտ չէր, ուստի չարեցի։ | I didn't need to take a taxi. (Usually: I didn't.) |
Needn't have-ը հիմնականում բրիտանական է։ Ամերիկյան անգլերենը երկու դեպքում էլ սովորաբար ասում է didn't need to կամ didn't have to, և իմաստը երևում է համատեքստից։ Didn't need to-ն կարող է նկարագրել նաև կատարված գործողություն, եթե համատեքստը դա պարզ է դարձնում։
Be supposed to
| Օրինակ | |
|---|---|
| ներկա + | We're supposed to check in by three. |
| ներկա − | You're not supposed to park here. |
| ներկա ? | What are we supposed to do with these forms? |
| անցյալ + | He was supposed to call me. (He didn't.) |
| անցյալ − | You weren't supposed to open it! (You did.) |
Պաշտոնական պարտականություն
| Ձև | Օրինակ |
|---|---|
| be required to + բայի հիմնական ձև | Staff are required to wear ID badges. |
| be obliged to + բայի հիմնական ձև | Landlords are obliged to carry out repairs. |
Ուժգնության սանդղակ
| Թույլ → ուժեղ | Իմաստը | Օրինակ |
|---|---|---|
| should / ought to | խորհուրդ, ճիշտ քայլ | You should back up your files. |
| need to | անհրաժեշտ արդյունքի համար | You need to back up your files before the update. |
| have to | արտաքին կանոն կամ իրավիճակ | We have to back up all files on Fridays — it's company policy. |
| must | ուժեղ. խոսողի սեփական զգացումը կամ գրավոր կանոն | All files must be backed up daily. |
| be required to / be obliged to | պաշտոնական | Employees are required to back up all files. |
Գործածություն
1Need to, don't need to, needn't
Need to-ն արտահայտում է անհրաժեշտություն՝ այն, ինչ պետք է արդյունքի հասնելու համար։ Don't need to-ն և needn't-ը նշանակում են, որ գործողությունը անհրաժեշտ չէ (կարող եք անել, եթե ուզում եք)։ Needn't-ը եղանակավորող բայ է՝ առանց to-ի, առանց -s-ի։ Այն հիմնականում բրիտանական է և մի փոքր պաշտոնական. don't need to-ն տարածված է ամենուր։
2Needn't have, թե didn't need to. անցյալի ավելորդ գործողություններ
Needn't have + past participle. արել եք, հետո պարզել, որ անհրաժեշտ չէր՝ իզուր ջանք։ Didn't need to + բայի հիմնական ձև. անհրաժեշտ չէր, և սովորաբար չեք արել։ Հայերենում առաջինը հաճախ «իզուր»-ով ենք ասում։
3Be supposed to. սպասումներ և կանոններ (հաճախ խախտվող)
Be supposed to-ն ասում է, թե ինչ է սպասվում մեկից՝ կանոնի, պայմանավորվածության կամ ընդունվածի պատճառով։ Հաճախ ենթադրում է, որ սպասումը չի կատարվում։ Not supposed to = կանոնի դեմ է, թույլատրված չէ։ Անցյալում was / were supposed to-ն նկարագրում է ծրագիր կամ սպասում, որը չիրականացավ։ Հայերենում սա հաճախ «պետք է»-ն է. «պետք է գար», «իբր թե պետք է…»։
Be supposed to-ն կարող է նշանակել նաև «ասում են». This café is supposed to be very good. Այդ իմաստը B2-12 դասում է։
4Be required to / be obliged to. պաշտոնական պարտականություն
Be required to-ն և be obliged to-ն օգտագործվում են կանոնների, օրենքների, պայմանագրերի և պաշտոնական փաստաթղթերի համար։ Be obliged to-ն հաճախ ենթադրում է պարտք, որից չեք կարող խուսափել՝ իրավական կամ բարոյական։ Not required to = անհրաժեշտ չէ (պաշտոնական)։ Հայերեն «-ից պահանջվում է» կառույցի փոխարեն անգլերենում մարդը դառնում է ենթակա։
5Should, need to, have to, must. ընտրություն սանդղակի վրա
Ընտրեք ըստ ուժգնության և աղբյուրի։ Should = խորհուրդ։ Need to = անհրաժեշտ է նպատակի համար։ Have to = պարտականություն դրսից (կանոններ, ուրիշներ, հանգամանքներ)։ Must = ուժեղ պարտականություն, հաճախ խոսողի սեփական զգացումը, կամ գրավոր կանոններում և հայտարարություններում։ Հայերենում այս հինգ նախադասությունն էլ կարող է «պետք է» ունենալ։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Պետք է հասներ» → had to. Հայերենում չիրականացած սպասումը ասում ենք «պետք է»-ով. «Ջեռուցումը պետք է հոկտեմբերին միանար, բայց նոյեմբերին բնակարանը դեռ սառն էր»։ «Պետք է» = must / have to, ուստի շատերը թարգմանում են had to-ով։ Բայց had to-ն նշանակում է «ստիպված էր (և արեց)»։ Չիրականացած ծրագրի համար՝ was supposed to։
2. «Պետք չէ» → mustn't. «Հայրիկս ասում է՝ վերանորոգման համար վճարել պետք չէ, մեքենան դեռ երաշխիքի տակ է»։ Հայերենում «պետք չէ»-ն նշանակում է «կարիք չկա», բայց նման է «չպետք է»-ին, և շատերն ասում են mustn't։ Mustn't-ը արգելք է։ «Կարիք չկա»-ի համար՝ don't need to / needn't։
3. «Պե՞տք է …» → Is it need…? Հայերեն «պետք է»-ն բայ չէ, ուստի հարցում շատերը need-ը դնում են is-ի հետ, ինչպես ածական. «Գնացքը փոխել պե՞տք է, թե՞ սա ուղիղ Գյումրի է գնում»։ Անգլերենում need-ը սովորական բայ է՝ do / does-ով։
4. «…-ից պահանջվում է» → from … is required. Հայերենում պաշտոնական կանոնը հաճախ այսպես ենք ասում. «Վիզայի համար յուրաքանչյուր ճանապարհորդից պահանջվում է բանկային քաղվածք ներկայացնել»։ Անգլերենում մարդը դառնում է ենթակա. every traveller is required to…։
Մի՛ շփոթեք
mustn't, թե don't need to / needn't – Mustn't նշանակում է մի՛ արեք։ Don't need to նշանակում է անհրաժեշտ չէ (կարող եք անել, եթե ուզում եք)։ Տե՛ս A2-20։
needn't have done, թե didn't need to do – արել եմ, թե (սովորաբար) չեմ արել։
be supposed to, թե should – Should-ը խոսողի սեփական խորհուրդն է։ Be supposed to-ն հաղորդում է, թե ինչ են սպասում ուրիշները կամ ինչ են ասում կանոնները։
needn't have, թե shouldn't have – needn't have = անհրաժեշտ չէր, shouldn't have = սխալ էր։ Տե՛ս B1-09։
Need + -ing-ը կրավորական իմաստով (The car needs washing) B2-13 դասում է։ Պաշտոնական be to-ն (You are to report at nine) C1-16 դասում է։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- supposed to /səˈpəʊstə/ (UK), /səˈpoʊstə/ (US)։ -d-ն to-ից առաջ չի լսվում, բայց պետք է գրվի։ Շեշտը երկրորդ վանկին է, իսկ առաջին վանկը թույլ է՝ /sə/, մոտ հայերեն «ը»-ին։
- needn't /ˈniːdnt/. վերջի t-ն հաճախ շատ թույլ է, ուստի ուշադրություն դարձրեք ժխտական իմաստին։ d-ի և n-ի միջև «ը» մի՛ ավելացրեք։ needn't have /ˈniːdntəv/։ /iː/-ն երկար է, ոչ թե հայերեն կարճ «ի»-ի պես։
- have to = /ˈhæftə/, has to = /ˈhæstə/. f և s հնչյուններ, ոչ թե v և z։ /æ/-ն հայերենում չկա. բերանը բացեք ավելի լայն, քան «է»-ի համար։
- obliged /əˈblaɪdʒd/. երկու վանկ՝ -ed-ը առանձին վանկ չէ։ /dʒ/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «ջ»-ն։
Ոսկե կանոն
Հարցրեք՝ որքան ուժեղ է և ով է որոշում. should (խորհուրդ) → need to (անհրաժեշտ) → have to / must (պարտականություն) → be required to / be obliged to (պաշտոնական կանոններ)։ Be supposed to = ինչ է սպասվում, հաճախ չի արվում։ Անցյալի համար needn't have done = արել եք, բայց անհրաժեշտ չէր, didn't need to do = անհրաժեշտ չէր (և սովորաբար չեք արել)։ «Պետք չէ / կարիք չկա»-ն don't need to է, ոչ թե mustn't։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Կազմեք ճիշտ ձևը։
-
Լրացրեք needn't + have-ով: We took sandwiches, but there was free food. We (bring) sandwiches.
-
Լրացրեք be supposed to-ով (անցյալ): The train arrive at six, but it was an hour late.
-
Լրացրեք: Drivers are required (carry) their licence.
-
Վերաշարադրեք (needn't-ով): It isn't necessary for you to wait for me.
-
Վերաշարադրեք (be obliged to-ով): The law says landlords must return the deposit.
-
Դարձրեք ժխտական: You need to print the tickets.
B. Իմաստ
Ընտրեք իմաստին համապատասխան տարբերակը։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: You … pay — the museum is free on Sundays.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: It was a holiday, so I to work. I stayed in bed.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I — the exam was easy, but I was nervous all week.
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: You're not … to eat in the library — it's against the rules.
-
Ընտրեք խորհուրդը, ոչ թե կանոնը: … see a dentist once a year.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
You needn't to call me back.
-
I'm suppose to start work at eight.
-
She needs not worry about the exam.
-
We didn't need to queue because we had booked online.queue (UK) = wait in line (US)
D. Համատեքստում
Կարդացեք երկխոսությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Օգտագործեք needn't have, didn't need to կամ be supposed to ճիշտ ձևով։
Lena: How was the wedding?
Max: Lovely, but I made a few mistakes. First, I took a taxi from the station — and then I saw the hotel was right next to it. I 16 (take) a taxi at all!
Lena: Oh no. What about the dress code?
Max: The invitation said guests 17 (supposed / wear) something blue. I forgot.
Lena: Did you need to bring a gift?
Max: No, we 18 (not / need / bring) anything — they asked for donations to a charity instead, so I just gave money.
Lena: And the speech?
Max: I 19 (supposed / give) a short speech, but I was too nervous, so my brother did it.
Lena: Well, at least you were there!
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք մի բանի մասին, որ արել եք, բայց պարզվել է, որ ավելորդ էր՝ needn't have-ով։
-
Գրեք ձեր դպրոցի կամ աշխատավայրի մի կանոն, որը մարդիկ հաճախ խախտում են՝ be supposed to-ով։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
A2-20 Must և Have To, Mustn't և Don't Have To. տարբերությունը հայերենով You ___ … smoke here — it's a hospital.
-
B1-09 Should Have, Could Have, Might Have. ափսոսանք և քննադատություն անգլերենով I'm so tired. I (not stay) up so late last night.
-
B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have. ենթադրություն անցյալի մասին անգլերենով The ground is wet. It (must rain) in the night.
-
B2-05 Would Rather, Had Better, Prefer. նախընտրություն և խիստ խորհուրդ անգլերենով It's late. We'd better (go) home.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- needn't have brought
- was supposed to
- to carry
- You needn't wait for me.
- Landlords are obliged to return the deposit. / Landlords are legally obliged to return the deposit.
- You don't need to print the tickets. / You needn't print the tickets.
B. Իմաստ
- don't need to
- didn't need to go
- needn't have worried / didn't need to worry
- supposed
- You should
C. Գտեք սխալը
- You needn't call me back. / You don't need to call me back.
- I'm supposed to start work at eight.
- She needn't worry about the exam. / She doesn't need to worry about the exam.
- ✓ We didn't need to queue because we had booked online.
D. Համատեքստում
- needn't have taken / didn't need to take
- were supposed to wear
- didn't need to bring
- was supposed to give
E. Ձեր հերթն է
- I needn't have taken an umbrella yesterday — it didn't rain at all.
- We're supposed to turn off our computers every evening, but most people forget.
F. Խառը կրկնություն
- mustn't
- shouldn't have stayed
- must have rained
- go
