Advanced Relative Clauses. to whom, whereby, in which case, whatever՝ բարդ որոշիչ նախադասություններ
Advanced Relative Clauses
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք օգտագործել պաշտոնական հարաբերական կառույցներ՝ to whom, the extent to which, whereby, in which case, by which time, at which point, անվանական հարաբերական կառույցներ (nominal relatives)՝ what, whatever, whoever, և հարաբերական դերանունները միացնել անորոշ դերբայի (infinitive) ու քանակական բառերի հետ։
Հիմնական գաղափար
Որոշիչ նախադասությունը (relative clause) կեռիկ է. դրանով լրացուցիչ տեղեկություն ենք կախում գոյականից։ Առօրյա անգլերենում նախդիրը (preposition) կախված է մնում կեռիկի վերջում՝ the person I spoke to։ Պաշտոնական անգլերենում նախդիրը տեղափոխվում է առաջ և կառչում հարաբերական դերանունից՝ the person to whom I spoke։ Իմաստը նույնն է, փոխվում է միայն ոճը։
Որոշ պաշտոնական հարաբերական կառույցներ կախվում են ամբողջ մտքից, ոչ թե մեկ գոյականից. The train may be cancelled, in which case we'll drive. Այստեղ which-ը ցույց է տալիս ամբողջ իրավիճակը՝ այն, որ գնացքը կարող է չեղարկվել։
Ուրիշները իրենց գոյականը կրում են ներսում։ What նշանակում է the thing that, whoever՝ any person who։ Այս անվանական հարաբերական կառույցների դեպքում ամբողջ նախադասությունը աշխատում է որպես գոյական. What she said surprised me.
Հայերեն և անգլերեն
Այստեղ հայերենը մեծ առավելություն ունի։ Հայերենում հարաբերական դերանունը թեքվում է, և կապը միշտ գալիս է դրա հետ՝ «մարդը, ում հետ խոսեցի», «հետազոտությունը, որի վրա հիմնված է տեսությունը»։ Սա ճիշտ պաշտոնական անգլերենի կաղապարն է՝ with whom, on which։ Հայերենն ունի նույնիսկ who / whom տարբերությունը՝ «ով» / «ում»։ Նոր է հակառակը. առօրյա անգլերենում նախդիրը մնում է վերջում (the person I spoke to), իսկ դերանունը կարելի է ընդհանրապես բաց թողնել։ Հայերենում «որ»-ը կամ «ում»-ը միշտ ասվում է։
Իսկական դժվարությունը «ինչ» և «ով» բառերն են։ «Այն ամենը, ինչ ասաց»-ում «ինչ»-ը բառացի what է թվում, բայց everything-ից հետո անգլերենում what չի դրվում։ «Ուշացավ, ինչը բոլորին զայրացրեց»-ում ամբողջ մտքի մասին մեկնաբանությունն անգլերենում which է, ոչ թե what։ Իսկ «Ով առաջինն ավարտի, կհաղթի»-ում «ով»-ը անգլերենում whoever է։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Գործընկերները, ում հետ քսան տարի աշխատել էր, … | the colleagues with whom she had worked | այստեղ նույնն է. կապը դերանվան հետ |
| Համակարգ, որի համաձայն աշխատակիցները բաժնետոմսեր են գնում | a scheme whereby staff can buy shares | whereby = որի միջոցով, որի համաձայն |
| Չվերթը կարող է ուշանալ, որի դեպքում … | …, in which case we'll miss the connection | այստեղ նույնն է |
| Կեսգիշերին հասանք, երբ ռեստորանն արդեն փակ էր։ | …, by which time the restaurant had closed. | «երբ արդեն» → by which time |
| Այն, ինչ ինձ ամենաշատը զարմացրեց, … | What surprised me most… | «այն, ինչ» = what |
| Այն ամենը, ինչ ասաց, ճիշտ էր։ | Everything (that) he said was true. | everything-ից հետո ոչ թե what |
| Կատակ պատմեց, ինչը բոլորին ծիծաղեցրեց։ | She told a joke, which made everyone laugh. | ամբողջ մտքի մասին → which |
| Ով էլ որ ստեղծել է այս հավելվածը, մրցանակի է արժանի։ | Whoever designed this app deserves an award. | «ով» → whoever |
| Երեք եղբայր ունի, որոնք բոլորն էլ արտասահմանում են։ | three brothers, all of whom live abroad | «որոնցից / որոնք բոլորը» → all of whom |
Կարճ ասած՝ պաշտոնական «նախդիր + whom / which» կաղապարը ձեզ համար բնական է, իսկ ուշադրություն պահանջում են «ինչ»-ը և «ով»-ը. «այն ամենը, ինչ» = everything (that), «…, ինչը» = , which, «ով» = whoever։
Կառուցվածք
Նախդիր + whom / which
| Ոչ պաշտոնական (նախդիրը վերջում) | Պաշտոնական (նախդիրը սկզբում) |
|---|---|
| the person (who) I spoke to | the person to whom I spoke |
| the company (that) she works for | the company for which she works |
| the colleagues (who) he relies on | the colleagues on whom he relies |
| the way (that) the system works | the way in which the system works |
Նախդրից հետո օգտագործեք whom (մարդկանց համար) կամ which (իրերի համար), կամ whose + գոյական (the writer to whose work I referred)։ That այստեղ երբեք չի դրվում, իսկ նախդրից հետո who-ից խնամքով գրված անգլերենում խուսափում են։
Հարաբերական կառույցներ, որոնք կախվում են մեթոդից, ժամանակից կամ ամբողջ իրավիճակից
| Կառույց | Իմաստ | Ինչին է վերաբերում |
|---|---|---|
| whereby | որի միջոցով / որի համաձայն | համակարգ, մեթոդ կամ համաձայնություն |
| in which case | և եթե դա պատահի | նախորդ ամբողջ նախադասությանը |
| by which time | և մինչ այդ պահը | ժամանակ կամ իրադարձություն |
| at which point | և հենց այդ պահին | պահ կամ իրադարձություն |
Անվանական հարաբերական կառույցներ (գոյականը ներսում է)
| Կառույց | Իմաստ | Օրինակ |
|---|---|---|
| what | այն, ինչ | What I need is sleep. |
| whatever | ինչ էլ որ, ցանկացած բան | Take whatever you want. |
| whoever | ով էլ որ, ցանկացած մարդ, որ | Whoever finishes first wins. |
| whichever | որն էլ որ (սահմանափակ ընտրությունից) | Choose whichever room you like. |
| wherever / whenever | որտեղ էլ որ / երբ էլ որ | Sit wherever you like. |
Անորոշ դերբայով և քանակական բառերով կառույցներ (կրկնություն)
| Կաղապար | Օրինակ |
|---|---|
| գոյական + to-infinitive | the person to contact |
| գոյական + նախդիր + which/whom + to-infinitive (պաշտոնական) | a place in which to live |
| քանակական բառ + of + whom / which | all of which, neither of whom |
Գործածություն
1Նախդիր + whom / which
Պաշտոնական գրավոր խոսքում նախդիրը դրեք whom-ից կամ which-ից առաջ։ Որոշ արտահայտություններ գրեթե միշտ այս կաղապարով են. the extent to which, the speed at which, the way in which, the basis on which։ Դարձվածքային բայերը (phrasal verbs) այդպես չեն կարող. դրանց մասնիկը մնում է բայի հետ (the problem I came across)։ Երկու բառակարգն էլ ճիշտ են. ընտրում ենք ոճով (C2-02)։ Հայերենում կապը միշտ դերանվան կողքին է, ուստի պաշտոնական տարբերակը ձեզ ծանոթ կթվա։
2Whereby
Whereby նշանակում է by which կամ through which՝ «որի միջոցով», «որի համաձայն»։ Այն ներկայացնում է համակարգի, ծրագրի, համաձայնության կամ գործընթացի մեխանիզմը։ Պաշտոնական է և տարածված գործնական ու ակադեմիական տեքստերում։
3In which case, by which time, at which point
Այս արտահայտությունները վերաբերում են ամբողջ իրավիճակին և ավելացնում են դրանից բխողը։ Գալիս են ստորակետից հետո։ In which case = եթե դա պատահի («որի դեպքում», «այդ դեպքում»), by which time = և մինչ այդ պահը (հաճախ Past Perfect-ով (անցյալ վաղակատար)), at which point = և հենց այդ պահին։
4Անվանական հարաբերական կառույցներ. what և -ever բառերը
Անվանական հարաբերական կառույցը պարունակում է իր գոյականը, ուստի ամբողջ նախադասությունը կարող է լինել ենթակա կամ խնդիր։ What = the thing(s) that՝ «այն, ինչ» (B2-20)։ -ever ձևերն ավելացնում են «ցանկացած, կարևոր չէ՝ որը» իմաստը։ Whichever-ը սահմանափակ ընտրության համար է։ Նախադասության սկզբում whatever, whoever և wherever կարող են նշանակել նաև no matter what / who / where (B2-23)։ Հայերենում սրանց համապատասխանում են «ինչ էլ որ», «ով էլ որ», «որտեղ էլ որ»։
5Անորոշ դերբայով կառույցներ (կրկնություն)
Որոշիչ նախադասությունը կարող է կրճատվել մինչև to-infinitive, հատկապես նպատակ ցույց տվող գոյականներից և first, last, only-ից ու գերադրական աստիճանից հետո (B2-09)։ Պաշտոնական ոճում անորոշ դերբայից առաջ կարող է գալ նախդիր + which / whom։ Who-ն և that-ը անորոշ դերբայից առաջ երբեք չեն դրվում։
6Քանակական բառ + of whom / of which (կրկնություն)
Խմբի մի մասի մասին խոսելու համար օգտագործեք քանակական բառ (all, some, most, many, neither, none, both, half) կամ թիվ + of whom (մարդկանց համար) կամ of which (իրերի համար)։ Սրանք ոչ սահմանափակող նախադասություններ են, ուստի գալիս են ստորակետից հետո (B2-08)։ Հայերենում ասում ենք «որոնցից», «որոնք բոլորն էլ», բայց անգլերենում -ից-ը from չէ, այլ of, և քանակական բառը գալիս է առաջ։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Այն ամենը, ինչ…» → everything what. «Ինչ»-ը հայերենում բնական է «ամեն ինչ»-ից և «այն ամենը»-ից հետո. «Գառնիում էքսկուրսավարը բացատրեց այն ամենը, ինչ ուզում էինք իմանալ տաճարի մասին»։ Անգլերենում everything-ից և all-ից հետո դրվում է that կամ ոչինչ։
2. «…, ինչը…» → , what…. Ամբողջ մտքի մասին մեկնաբանությունը հայերենում կազմում ենք «ինչը»-ով. «Գոռը վերջապես վարորդական քննությունը հանձնեց հինգերորդ փորձից, ինչը ոչ ոք չէր սպասում»։ Անգլերենում այստեղ which է, իսկ what-ն իր գոյականն ունի ներսում և չի կարող վերաբերել նախորդ մտքին։
3. «Ով առաջինը…» → who. Հայերեն «ով»-ը աշխատում է առանց գոյականի. «Ավելորդ տոմսը կտամ նրան, ով առաջինը խնդրի», կամ ավելի կարճ՝ «ով առաջինը խնդրի»։ Անգլերենում who-ին գոյական է պետք առջևում (the person who), իսկ առանց գոյականի՝ whoever։
4. «Որոնցից շատերը» → many from which. Հայերենում քանակը ցույց ենք տալիս «-ից»-ով և քանակական բառը դնում դերանունից հետո. «Տիգրանը Տաթևում հարյուրավոր լուսանկարներ արեց, որոնցից մեծ մասը աղոտ է»։ «-Ից»-ը բառացի from է դառնում, բայց անգլերենում ճիշտ է քանակական բառ + of + which / whom։
Մի՛ շփոթեք
what, թե which (ամբողջ մտքի մասին) – What-ը պարունակում է իր գոյականը (= the thing that, «այն, ինչ»)։ Ստորակետից հետո which-ը մեկնաբանում է նախորդ ամբողջ նախադասությունը (B2-08)։ Հայերենում երկուսն էլ կարող են լինել «ինչ»։
whereby, թե where – Where-ը վայրի մասին է (իրական կամ վերացական), whereby-ն՝ մեթոդի կամ պայմանավորվածության։
whoever, թե who – Who-ին գոյական է պետք առջևում (the person who…)։ Whoever-ը ներառում է գոյականը։ Հայերենում երկուսն էլ «ով» են։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Whom /huːm/-ը հնչում է who + «մ»։ /h/-ն նույնն է, ինչ հայերեն «հ»-ն, իսկ /uː/-ն երկար է։ wh-ի w-ն այստեղ չի արտասանվում։
- Whereby-ն մեկ բառ է, շեշտը երկրորդ վանկին է՝ /weəˈbaɪ/ (UK), /werˈbaɪ/ (US)։ Սկզբի /w/-ն հայերենում չկա. շուրթերը կլորացրեք, ինչպես «ու»-ի համար, և մի՛ ասեք «վ»։
- Whatever, whoever, whichever, wherever, whenever մեկական բառ են. շեշտը -ev--ի վրա է՝ whatever։ Հայերենի սովորությամբ շեշտը վերջին վանկին մի՛ դրեք։
- What ever-ը երկու բառով շեշտող հարց է (What ever happened to him?), ոչ թե անվանական հարաբերական կառույց. տե՛ս C1-06։
- In which case, by which time և at which point արտահայտություններից առաջ կարճ դադար է, որը գրավոր խոսքում ցույց է տալիս ստորակետը։
- most of which, neither of whom կառույցներում շեշտը քանակական բառի վրա է՝ most of which։ of-ը թույլ է՝ /əv/։
Ոսկե կանոն
Պաշտոնական անգլերենում նախդիրը կարող եք տեղափոխել առաջ. դրանից հետո՝ whom կամ which, երբեք that։ Երբ որոշիչ նախադասությունն ինքն է գոյականը, օգտագործեք what-ը և -ever բառերը։ Նոր նախադասությունը ամբողջ իրավիճակից կախելու համար օգտագործեք in which case, by which time և at which point։ Եվ հիշեք. «այն ամենը, ինչ» = everything (that), «…, ինչը» = , which, «ով» առանց գոյականի = whoever։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Վերաշարադրեք յուրաքանչյուր նախադասություն տրված կառույցով։ Պահպանեք իմաստը։
-
Վերաշարադրեք պաշտոնական ոճով՝ նախդիրը դնելով հարաբերական դերանունից առաջ: The woman I sent the email to is my manager.
-
Վերաշարադրեք որպես մեկ նախադասություն "whereby"-ով: The company has a new scheme. Under this scheme, staff can buy shares at a discount.
-
Վերաշարադրեք որպես մեկ նախադասություն "in which case"-ով: The flight might be delayed. If that happens, we'll miss our connection.
-
Վերաշարադրեք որպես մեկ նախադասություն "by which time"-ով: We didn't get there until midnight. The restaurant had already closed then.
-
Վերաշարադրեք որպես մեկ նախադասություն "of whom"-ով: I asked two mechanics. Neither of them could find the problem.
-
Սկսեք "Whoever"-ով: The person who designed this app deserves an award.
-
Վերաշարադրեք պաշտոնական ոճով՝ նախդիր + "whom" + to-infinitive: She felt she had nobody to share her worries with.
B. Իմաստ
Կարդացեք իրավիճակը և ընտրեք ավելի հարմար նախադասությունը։
-
Պաշտոնական երաշխավորագիր։ Ո՞ր նախադասությունն է ավելի համապատասխանում ոճին:ոճ. նախդիր + whom-ը պաշտոնական կաղապարն է
-
Հաղորդագրություն ընկերոջը։ Ո՞րն է ավելի բնական:ոճ. զրույցում պաշտոնական կաղապարը չոր է հնչում
-
Պաշտոնական կանոնակարգը նկարագրում է դաստիարակության ծրագիր։ Ո՞ր ձևակերպումն է ավելի ճշգրիտ:whereby = by which. մեթոդ կամ պայմանավորվածություն. where-ը վայրի մասին է
-
Լրատվական հաղորդումը նկարագրում է, թե ինչ է տեղի ունեցել հանդիպման ժամանակ։ Ո՞ր նախադասությունն է հարմար:դա իսկապես եղավ հենց այդ պահին. in which case = եթե դա պատահի
-
Տանտերը հյուրին ցույց է տալիս երեք ազատ սենյակները։ Ո՞ր նախադասությունն է ամենահարմարը:whichever = սահմանափակ ընտրությունից որևէ մեկը
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
We interviewed twelve candidates for the post, most of them had several years of experience in the industry.
-
Everything what the minister said in her speech last night had already been announced in the morning papers.
-
The house in that my grandparents lived for over fifty years has finally been sold to a young family.
-
Whatever you will decide about the job offer, your family and friends will support you all the way.
-
The study measures the extent to which regular exercise improves sleep in adults over the age of sixty.
D. Համատեքստում
Կարդացեք նամակը և համարակալված մասերը վերաշարադրեք ավելի պաշտոնական և կապակցված ոճով։
Dear Ms Kovac,
(18) Thank you for your application. We received it on 3 May. (19) The panel has five members. All of them were impressed by your experience, and we would like to invite you to an interview. (20) We use a system. In this system, each candidate gives a ten-minute presentation. (21) Interviews end on 20 May. At that moment the panel will make its decision. (22) Please let us know if you cannot attend. If that happens, we will offer you another date. (23) You may bring any materials that you find useful. (24) The person you should send questions to is Mr Adebayo.
Yours sincerely,
Hana Iqbal
-
Միացրեք (18)-ը մեկ նախադասության մեջ ոչ սահմանափակող որոշիչ նախադասությամբ։
-
Միացրեք (19)-ի առաջին երկու նախադասությունները "all of whom"-ով։
-
Միացրեք (20)-ը մեկ նախադասության մեջ "whereby"-ով։
-
Միացրեք (21)-ը "at which point"-ով։
-
Միացրեք (22)-ը "in which case"-ով։
-
Վերաշարադրեք (23)-ը -ever-ով վերջացող անվանական հարաբերական կառույցով։
-
Վերաշարադրեք (24)-ը պաշտոնական ոճով՝ "to whom"-ով։
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք պաշտոնական շնորհակալական գրություն ուսուցչին կամ դաստիարակին (2–3 նախադասություն)։ Մեկ անգամ օգտագործեք նախդիր + whom, և մեկ անգամ՝ the extent to which կամ the way in which։
-
2–3 նախադասությամբ նկարագրեք մի ծրագիր, որը կարող է ձախողվել։ Մեկ անգամ օգտագործեք in which case, և մեկ անգամ՝ by which time կամ at which point։
-
2–3 նախադասությամբ նկարագրեք ձեզ ծանոթ մարդկանց կամ իրերի խումբ։ Օգտագործեք մեկ քանակական բառ + of whom / of which և մեկ -ever բառ (whoever, whatever կամ whichever)։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B2-08 Non-Defining Relative Clauses. լրացուցիչ տեղեկություն ստորակետներով անգլերենում Միացրեք ոչ սահմանափակող որոշիչ նախադասությամբ: My sister is a chef. She lives in Rome.
-
B2-20 Noun Clauses. that, whether, what՝ նախադասությունը գոյականի տեղում, հայերենով Սկսեք "What"-ով: The thing that surprised me was her calm reaction.
-
C1-13 Discourse Markers II. Given That, Hence, Namely, Albeit՝ պատճառ, օրինակ, զիջում և ամփոփում Օգտագործեք "albeit": The project was a success, although it was an expensive one.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- The woman to whom I sent the email is my manager.
- The company has a new scheme whereby staff can buy shares at a discount.
- The flight might be delayed, in which case we'll miss our connection.
- We didn't get there until midnight, by which time the restaurant had closed. / We didn't get there until midnight, by which time the restaurant had already closed.
- I asked two mechanics, neither of whom could find the problem.
- Whoever designed this app deserves an award.
- She felt she had nobody with whom to share her worries.
B. Իմաստ
- She is someone on whom I have always been able to rely.
- Is that the guy you were telling me about?
- We have a system whereby new staff are paired with a mentor.
- The speaker began shouting, at which point security asked him to leave.
- You can take whichever room you prefer tonight.
C. Գտեք սխալը
- We interviewed twelve candidates for the post, most of whom had several years of experience in the industry. / We interviewed twelve candidates for the post, and most of them had several years of experience in the industry.
- Everything the minister said in her speech last night had already been announced in the morning papers. / Everything that the minister said in her speech last night had already been announced in the morning papers.
- The house in which my grandparents lived for over fifty years has finally been sold to a young family. / The house that my grandparents lived in for over fifty years has finally been sold to a young family.
- Whatever you decide about the job offer, your family and friends will support you all the way.
- ✓ The study measures the extent to which regular exercise improves sleep in adults over the age of sixty.
D. Համատեքստում
- Thank you for your application, which we received on 3 May.
- The panel has five members, all of whom were impressed by your experience, and we would like to invite you to an interview.
- We use a system whereby each candidate gives a ten-minute presentation.
- Interviews end on 20 May, at which point the panel will make its decision.
- Please let us know if you cannot attend, in which case we will offer you another date.
- You may bring whatever materials you find useful.
- The person to whom you should send questions is Mr Adebayo.
E. Ձեր հերթն է
- I would like to thank Dr Novak, without whom I would never have finished this project. Her advice has changed the way in which I approach research.
- We're planning to leave at six, but the traffic may be heavy, in which case we'll take the train. Either way, we should arrive by eight, by which time the speeches will have started.
- Our team has six members, most of whom work from home. Whoever comes into the office first on Monday makes the coffee.
F. Խառը կրկնություն
- My sister, who lives in Rome, is a chef.
- What surprised me was her calm reaction.
- The project was a success, albeit an expensive one.
