SlowingoՔերականություն
B1 35 / 39

Still, yet, already, even, only, also. մակբայի տեղը նախադասության մեջ

Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position

Այս էջում
  1. Նպատակ
  2. Հիմնական գաղափար
  3. Հայերեն և անգլերեն
  4. Կառուցվածք
  5. Գործածություն
  6. Հաճախակի սխալներ
  7. Թակարդներ հայախոսների համար
  8. Մի՛ շփոթեք
  9. Ուղղագրություն և արտասանություն
  10. Ոսկե կանոն
  11. Վարժություններ

Նպատակ

Այս դասից հետո կկարողանաք still, already, also, even, only և no longer կարճ մակբայները դնել նախադասության մեջտեղում, ընտրել still-ի, yet-ի և already-ի միջև, ասել, որ ինչ-որ բան դադարել է (not… any more, no longer), և even-ով ու only-ով ցույց տալ այն բառը, որը նկատի ունեք։

Հիմնական գաղափար

Անգլերենում շատ կարճ մակբայներ սիրում են նստել մեկ հատուկ տեղում՝ նախադասության միջին նստատեղին։ Այս տեղը արդեն գիտեք always, usually, never բառերից (A1-15)։ Այն գտնվում է՝

  • հիմնական բայից առաջ. She still lives with her parents.
  • be-ից հետո. She's still at work.
  • առաջին օժանդակ կամ եղանակավորող բայից հետո. I've already eaten. You can also pay by card.

Մի բան երբեք չի լինում. մակբայը չի նստում բայի և նրա խնդրի միջև. ասեք She also plays the piano, ոչ թե She plays also the piano։

Մի քանի բառ այլ տեղեր է նախընտրում։ Yet, too, as well և any more սովորաբար վերջում են։ Իսկ even-ը և only-ն հատուկ են. դրանք ցուցիչի պես են աշխատում։ Տեղափոխեք դրանք, և ցույց կտաք ուրիշ բառ, իսկ իմաստը կփոխվի. Only I saw her (ուրիշ ոչ ոք նրան չտեսավ), թե I saw only her (ես ուրիշ ոչ ոքի չտեսա)։

Հայերեն և անգլերեն

Հայերենում բառակարգն ազատ է. «նաև», «էլ», «դեռ», «արդեն» բառերը կարող են կանգնել տարբեր տեղերում, և ոչինչ չի փչանում՝ «Նա նվագում է նաև դաշնամուր», «Նա նաև դաշնամուր է նվագում»։ Անգլերենում տեղը ֆիքսված է. միջին նստատեղ, բայց երբեք բայի և խնդրի միջև։

Երկրորդ մեծ տարբերությունը բառերի մեջ է։ Հայերեն «դեռ»-ը ծածկում է և՛ still-ը («Դեռ անկողնում է» = still), և՛ yet-ը («Դեռ չեմ որոշել» = yet)։ Անգլերենում հաստատական նախադասության մեջ միայն still է, իսկ ժխտականում երկու ձև կա. I haven't decided yet (չեզոք) և I still haven't decided (անհամբերություն)։ «Արդեն»-ը սովորաբար already է, բայց «արդեն չ-» կապակցությունը («Արդեն այնտեղ չեմ ապրում») already չէ. դա not… any more / no longer է։ Եվ «այլևս»-ը հայերենում ժխտական բայի հետ է («Այլևս չեմ ծխում»), իսկ անգլերեն no longer-ն ինքն արդեն ժխտական է, ուստի բայը հաստատական է. I no longer smoke։ Լավ լուր. «միայն»-ը և «նույնիսկ»-ը հայերենում էլ դնում ենք այն բառից առաջ, որը ցույց ենք տալիս. այստեղ նույնն է։

ՀայերենԱնգլերենԻնչն է տարբեր
Նվագում է նաև դաշնամուր։She also plays the piano.մակբայը բայից առաջ, ոչ թե խնդրից առաջ
Դեռ անկողնում է։He's still in bed.հաստատական → still
Դեռ չեմ որոշել։I haven't decided yet.ժխտական, չեզոք → yet վերջում
Մինչև հիմա էլ չեմ վճարել։I still haven't paid.անհամբերություն → still օժանդակ բայից առաջ
Արդեն կարդալ գիտի։She can already read.այստեղ նույնն է. «արդեն» = already
Արդեն այնտեղ չեմ ապրում։I don't live there any more.«արդեն չ-» → not… any more
Այլևս չի աշխատում այնտեղ։He no longer works there.no longer + հաստատական բայ
Միայն Մարիան է թեյ խմում։Only Maria drinks tea.այստեղ նույնն է. «միայն»-ը ցույց տվող բառից առաջ
Եղբորս էլ բերե՞մ։Can I bring my brother as well?«էլ» → too / as well վերջում

Կարճ ասած՝ կարճ մակբայները դրեք միջին նստատեղին և երբեք՝ բայի ու խնդրի միջև. «դեռ»-ը հաստատականում still է, ժխտականում՝ yet (վերջում) կամ still (օժանդակ բայից առաջ), իսկ «արդեն չ-»-ն ու «այլևս չ-»-ն՝ not… any more կամ no longer։

Կառուցվածք

Միջին նստատեղ

Բայը նախադասության մեջՏեղըՕրինակ
մեկ հիմնական բայդրանից առաջShe still works here. / I also play tennis.
be (հիմնական բայ)դրանից հետոHe's already at the airport. / It's no longer open.
օժանդակ / եղանակավորող բայ + հիմնական բայառաջին օժանդակ բայից հետոI have already paid. / We can even stay longer.
ժխտական օժանդակ բայ + stillstill-ը դրանից առաջI still haven't finished.

Վերջում

ԲառՕրինակ
yet (ժխտական, հարց)Have you finished yet? / I haven't finished yet.
any more / any longer (ժխտական)She doesn't live here any more.
too / as wellI play tennis too. / I play tennis as well.
already (հնարավոր է նաև վերջում)Are you leaving already?

Still, yet, already. իմաստը

ԲառԻմաստըՍովորական նախադասության տեսակը
stillվիճակը շարունակվում է, գուցե սպասվածից երկարհաստատական, հարց. ժխտական օժանդակ բայից առաջ՝ զարմանք կամ անհամբերություն
yetսպասված բանը մինչև հիմա չի եղելժխտական, հարց
alreadyինչ-որ բան եղել է սպասվածից շուտհաստատական (հարցերում՝ զարմանք)
not… any more / any longerվիճակը դադարել էժխտական
no longerվիճակը դադարել է (ավելի պաշտոնական)հաստատական բայ

Any more-ը հաճախ գրվում է anymore, հատկապես ամերիկյան անգլերենում։

Գործածություն

1Միջին նստատեղի կանոնը

Still, already, also, even, just, only և no longer կարճ մակբայները դրվում են հիմնական բայից առաջ, be-ից հետո կամ առաջին օժանդակ բայից հետո։ Դրանք չեն դրվում բայի և խնդրի միջև։ Հաճախականության մակբայները (A1-15) նույն տեղն են զբաղեցնում, ներառյալ rarely-ն և նրա ավելի պաշտոնական զույգը՝ seldom-ը։

My grandmother still writes letters by hand.
Տատիկս դեռ ձեռքով է նամակներ գրում։
«դեռ» հաստատականում → still, հիմնական բայից առաջ
We're already late.
Արդեն ուշացել ենք։
be-ից հետո
I've also invited your sister.
Քրոջդ էլ եմ հրավիրել։
«էլ» → also առաջին օժանդակ բայից հետո
You can always call me if you need help.
Եթե օգնություն պետք լինի, միշտ կարող ես ինձ զանգել։
եղանակավորող բայից հետո
They have never been to the mountains.
Նրանք երբեք լեռներում չեն եղել։
never-ը have-ից հետո. բայը հաստատական է

2still, yet և already

Still = ինչ-որ բան շարունակվում է։ Yet = ինչ-որ բանի սպասում ենք, բայց մինչև հիմա չի եղել. սովորաբար դրվում է ժխտական նախադասությունների և հարցերի վերջում (պաշտոնական անգլերենում հնարավոր է նաև I haven't yet decided)։ Already = սպասվածից շուտ։ Still-ը ժխտական օժանդակ բայից առաջ զարմանք կամ անհամբերություն է ցույց տալիս։ Already-ն և yet-ը Present Perfect-ի (ներկա կատարյալ) հետ տե՛ս A2-17։

Are you still working at the bank?
Դեռ բանկո՞ւմ ես աշխատում։
շարունակվում է → still
It's ten o'clock and he's still in bed.
Ժամը տասն է, իսկ նա դեռ անկողնում է։
be-ից հետո
I still haven't paid the electricity bill.
Մինչև հիմա էլ հոսանքի վարձը չեմ վճարել։
անհամբերություն. still-ը haven't-ից առաջ
Has the parcel arrived yet?
Ծանրոցն արդեն եկե՞լ է։
չեզոք հարց. հայերենում «արդեն», անգլերենում yet
She's only five, but she can already read.
Ընդամենը հինգ տարեկան է, բայց արդեն կարդալ գիտի։
սպասվածից շուտ → already
Are you leaving already? It's only nine!
Արդեն գնո՞ւմ ես։ Ժամը ընդամենը ինն է։
հարցում already = զարմանք

3not… any more, not… any longer, no longer

Սրանք ասում են, որ վիճակը դադարել է։ Not… any more և not… any longer ձևերը դրվում են ժխտական նախադասության վերջում։ No longer-ը ավելի պաշտոնական է. այն միջին նստատեղին է, և բայը հաստատական է։ Հայերենում այստեղ ասում ենք «այլևս չ-» կամ «արդեն չ-»։

We don't live in Madrid any more.
Այլևս Մադրիդում չենք ապրում։
«այլևս / արդեն չ-» → not … any more
I can't wait any longer.
Այլևս չեմ կարող սպասել։
any longer վերջում
This product is no longer available.
Այս ապրանքն այլևս հասանելի չէ։
no longer + հաստատական բայ
He no longer works for the company.
Նա այլևս այդ ընկերությունում չի աշխատում։
հայերենում բայը ժխտական է, անգլերենում՝ հաստատական

4even. ինչ-որ զարմանալի բան

Even-ը ցույց է տալիս, որ ինչ-որ բան զարմանալի է կամ սպասվածից ավելին է։ Միջին նստատեղին այն սովորաբար վերաբերում է բային կամ դրանից հետո եկողին. ենթակայից կամ այլ բառից առաջ այն ցույց է տալիս հենց այդ բառը։ Not even / didn't even = նույնիսկ այս փոքր բանը, որին սպասում էիք, չեղավ։

Even my grandmother has a smartphone.
Նույնիսկ տատիկս սմարթֆոն ունի։
զարմանալի ենթակա
He works every day, even on Sundays.
Ամեն օր աշխատում է, նույնիսկ կիրակի օրերին։
She didn't even say goodbye.
Նույնիսկ հրաժեշտ չտվեց։
even-ը didn't-ից հետո
The test was so easy that I even finished early.
Թեստն այնքան հեշտ էր, որ նույնիսկ շուտ ավարտեցի։
even-ը միջին նստատեղին

5only. ցուցիչը տեղափոխելիս

Only-ն ցույց է տալիս այն բառը, որի վրա կենտրոնանում է, և իմաստը փոխվում է դրա տեղի հետ։ Գրավոր խոսքում only-ն դրեք հենց այն բառից առաջ, որը նկատի ունեք։ Բանավոր խոսքում only-ն սովորաբար միջին նստատեղին է, իսկ շեշտն է ցույց տալիս իմաստը։

Only Maria drinks tea at breakfast.
Նախաճաշին միայն Մարիան է թեյ խմում։
ուրիշ ոչ ոք
Maria drinks only tea at breakfast.
Նախաճաշին Մարիան միայն թեյ է խմում։
ուրիշ ըմպելիք՝ ոչ
Maria drinks tea only at breakfast.
Մարիան թեյ է խմում միայն նախաճաշին։
ուրիշ ժամանակ՝ ոչ
I've only got ten euros.
Ընդամենը տասը եվրո ունեմ։
UK. US՝ I only have ten euros
The shop only opens on Saturdays.
Խանութը բացվում է միայն շաբաթ օրերին։
բանավոր խոսքում շեշտեք Saturdays-ը

6also, too, as well

Also-ն միջին նստատեղին է։ Too-ն և as well-ը նախադասության վերջում են և ավելի տարածված են բանավոր խոսքում։ Տե՛ս A1-29։ Հայերեն «էլ»-ը հաճախ համապատասխանում է too / as well-ին։

She speaks Arabic and she also understands a little Greek.
Նա արաբերեն է խոսում և նաև մի քիչ հունարեն է հասկանում։
also-ն understands-ից առաջ
I'd like a coffee, and a glass of water too.
Մի սուրճ կուզեի, մի բաժակ ջուր էլ։
«էլ» → too վերջում
Can I bring my brother as well?
Եղբորս էլ կարո՞ղ եմ բերել։
as well վերջում

Հաճախակի սխալներ

❌She plays also the piano.
✅She also plays the piano.
Մակբայը դրվում է հիմնական բայից առաջ, ոչ թե բայի և խնդրի միջև։
❌I haven't still finished.
✅I still haven't finished.
Ժխտականում still-ը դրվում է ժխտական օժանդակ բայից առաջ։ Ճիշտ է նաև՝ I haven't finished yet։
❌I don't smoke no longer.
✅I don't smoke any longer.
no longer-ն արդեն ժխտական է։ Ճիշտ է նաև՝ I no longer smoke։
❌Is she yet at work?
✅Is she still at work?
Շարունակվող վիճակ. still։ yet-ը դրվում է վերջում։
❌I have finished yet.
✅I have already finished.
Հաստատական նախադասություններում օգտագործեք already, ոչ թե yet։
❌We any more live there.
✅We don't live there any more.
any more-ն դրվում է ժխտական նախադասության վերջում։
⚠️She only eats fish on Fridays.
✅She eats fish only on Fridays.
Բանավոր խոսքում ճիշտ է, որտեղ շեշտն է ցույց տալիս իմաստը. խնամքով գրավոր խոսքում only-ն դրեք այն բառի կողքին, որը նկատի ունեք։

Թակարդներ հայախոսների համար

1. «Արդեն չ-» → already + ժխտում. Հայերենում ասում ենք «Կոնտակտային ոսպնյակներից հետո քեռիս արդեն ակնոց չի կրում»։ «Արդեն»-ը թարգմանում ենք already, բայց այստեղ իմաստը «դադարել է» է. անգլերենում not… any more կամ no longer։

❌Since he got contact lenses, my uncle already doesn't wear glasses.
✅Since he got contact lenses, my uncle doesn't wear glasses any more. կամ Since he got contact lenses, my uncle no longer wears glasses.
«արդեն չ-» = դադարել է → any more / no longer

2. «Դեռ» → yet հաստատականում, «դեռ չի» → hasn't still. «Դեռ»-ը և՛ still է, և՛ yet։ «Դեռ անձրև է գալիս, անձրևանոց վերցրու», «Դեռ չե՞ք որոշել, թե ամռանն ուր եք գնալու»։ Հաստատական նախադասությունում միայն still, իսկ ժխտականում still-ը դրվում է օժանդակ բայից առաջ կամ yet-ը՝ վերջում։

❌It's yet raining, so take an umbrella.
✅It's still raining, so take an umbrella.
շարունակվող վիճակ → still
❌Haven't you still decided where to go in the summer?
✅Haven't you decided where to go in the summer yet? կամ Have you still not decided where to go in the summer?
yet-ը վերջում, կամ still-ը not-ից առաջ

3. «Նաև» բայի և խնդրի միջև. Հայերենում «Մարիամը բերեց նաև մի մեծ ձմերուկ» բնական է, որովհետև բառակարգն ազատ է։ Անգլերենում also-ն չի կարող կանգնել բայի և խնդրի միջև. այն դրվում է հիմնական բայից առաջ։

❌For the picnic, Mariam brought also a big watermelon.
✅For the picnic, Mariam also brought a big watermelon. կամ For the picnic, Mariam brought a big watermelon too.
also-ն բայից առաջ կամ too վերջում

4. «Այլևս չ-» → no longer + ժխտական բայ. Հայերենում «այլևս»-ին միշտ ժխտական բայ է պետք. «Իմ հին նոութբուքն այլևս չէր կարողանում նոր խաղերը բացել»։ Եթե «այլևս»-ը թարգմանում եք no longer, բայը պետք է հաստատական լինի. երկու ժխտում անգլերենում չի լինում։

❌My old laptop couldn't run the new games no longer.
✅My old laptop couldn't run the new games any longer. կամ My old laptop could no longer run the new games.
no longer + հաստատական բայ կամ couldn't … any longer

Մի՛ շփոթեք

still, թե yet – Երկուսն էլ «մինչև հիմա»-ի մասին են։ Still-ը ասում է, որ վիճակը շարունակվում է, yet-ը՝ որ սպասված բանը չի եղել։ Still + ժխտականը ավելի անհամբեր է հնչում։ Հայերենում երկուսն էլ «դեռ» են։

I haven't finished my essay yet.
Շարադրությունս դեռ չեմ ավարտել։
չեզոք
I still haven't finished my essay.
Մինչև հիմա էլ շարադրությունս չեմ ավարտել։
անհամբերություն. շատ երկար է տևում

Only I…, թե I only… – Only-ի տեղափոխությունը փոխում է իմաստը։

Only I had a ticket.
Միայն ես տոմս ունեի։
ուրիշ ոչ ոք չուներ
I only had a ticket.
Ես միայն տոմս ունեի, ուրիշ ոչինչ։
տոմս ունեի և ուրիշ ոչինչ

already, թե all ready – Already = սպասվածից շուտ, all ready = լիովին պատրաստ (all + ածական)։

We're all ready. Let's go!
Բոլորս պատրաստ ենք։ Գնացինք։
բոլորը պատրաստ են

Only-ն, even-ը և also-ն պաշտոնական գրավոր խոսքում տե՛ս C2-06։

Ուղղագրություն և արտասանություն

  • already-ն մեկ բառ է՝ մեկ l-ով, all ready-ն՝ երկու բառ։
  • any more (երկու բառ) ստանդարտ է բրիտանական անգլերենում, anymore (մեկ բառ)՝ ամերիկյանում։ Երկուսն էլ ճիշտ են։
  • yet /jet/. ինչպես yes-ը, միայն վերջում s-ի փոխարեն t։ Սկզբի /j/-ը հայերեն «յ»-ն է. այստեղ դժվարություն չկա։ even /ˈiːvn/. «EE-vn», երկար /iː/, և v-ի ու n-ի միջև «ը» մի՛ ավելացրեք։ only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US). «OHN-lee», սկզբում երկբարբառ, ոչ թե մաքուր «օ»։
  • Even և only բառերում շեշտը առաջին վանկին է, already-ում՝ երկրորդին (al-READ-y). հայերենում շեշտը վերջին վանկին է, ուստի մի՛ ասեք «օնլի́»։
  • Բանավոր խոսքում շեշտվում է այն բառը, որը only-ն կամ even-ը ցույց է տալիս. I only had a ticket / Even my grandmother has one։

Ոսկե կանոն

Կարճ մակբայները դրեք միջին նստատեղին. հիմնական բայից առաջ, be-ից հետո, առաջին օժանդակ բայից հետո, բայց երբեք բայի և խնդրի միջև։ Yet, any more, too և as well սովորաբար վերջում են։ Only-ն և even-ը դրեք այն բառի կողքին, որը ցույց եք տալիս, հատկապես գրավոր խոսքում։ Եվ հիշեք. «դեռ»-ը հաստատականում still է, իսկ «արդեն / այլևս չ-»-ն՝ not… any more / no longer։

Վարժություններ

A. Կառուցվածք

Մակբայը դրեք ճիշտ տեղում կամ վերաշարադրեք նախադասությունը։

  1. Նախադասության մեջ դրեք still: She lives in the same flat.
  2. Նախադասության մեջ դրեք already: I've booked the tickets.
  3. Նախադասության մեջ դրեք also: He can play the guitar.
  4. Նախադասության մեջ դրեք still: They haven't replied.
  5. Վերաշարադրեք no longer-ով: She doesn't work here any more.
  6. Վերաշարադրեք any more-ով: The café is no longer open.

B. Իմաստ

Ընտրեք ճիշտ պատասխանը։

  1. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: Have you sent the email …?
  2. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: It's midnight and the neighbours are … having a party.
  3. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
  4. Ո՞ր նախադասությունն է նշանակում «ուրիշ ոչ ոք չեկավ»:
  5. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: He didn't … say thank you.

C. Գտեք սխալը

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։

  1. I like also jazz.
  2. I don't work there no longer.
  3. My parents still haven't sold their old car.
  4. Is the bus yet here?

D. Համատեքստում

Կարդացեք երկխոսությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Բառերը՝ still, any more, yet, already, too, even (միևնույն բառը կարող եք օգտագործել մեկից ավելի անգամ)։

Catching up
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!

E. Ձեր հերթն է

Գրեք անգլերենով ձեր մասին։

  1. Գրեք երկու նախադասություն ձեր կյանքի մասին. մի բան, որ շարունակում եք անել, և մի բան, որ դադարել եք անել։
  2. Գրեք մեկ նախադասություն even-ով ինչ-որ զարմանալի բանի մասին։

F. Խառը կրկնություն

Կրկնեք նախորդ դասերը։

  1. A1-15 Always, usually, never. հաճախականության մակբայները հայերենով
    Նախադասության մեջ դրեք never: She is late for work.
  2. A2-17 Present Perfect. just, already, yet հայերենով
    I haven't finished my homework ___. …
  3. A2-19 Present Perfect, թե Past Simple. տարբերությունը հայերենով
    I (see) that film last week.
Պատասխաններ

A. Կառուցվածք

  1. She still lives in the same flat.
  2. I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
  3. He can also play the guitar.
  4. They still haven't replied.
  5. She no longer works here.
  6. The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.

B. Իմաստ

  1. yet
  2. still
  3. already
  4. Only Tom came to the party.
  5. even

C. Գտեք սխալը

  1. I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
  2. I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
  3. ✓ My parents still haven't sold their old car.
  4. Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?

D. Համատեքստում

  1. still
  2. any more / anymore / any longer
  3. yet / already
  4. still
  5. already / even
  6. too / as well
  7. even

E. Ձեր հերթն է

  1. I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
  2. My dog is very clever — he can even open the fridge.

F. Խառը կրկնություն

  1. She is never late for work.
  2. yet
  3. saw
Android հավելվածՍովորեք ընթացքում Google Play