For, Since, How Long: Present Perfect Simple თუ Continuous? სხვაობა ქართულად
For, Since, How Long — Simple or Continuous?
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ თქვათ, რამდენ ხანს გრძელდება რაღაც, for-ით, since-ით და How long…?-ით, და აირჩიოთ Present Perfect Simple-სა (I've read) და Present Perfect Continuous-ს (I've been reading) შორის.
მთავარი იდეა
უკვე იცით, რომ სიტუაციას, რომელიც წარსულში დაიწყო და ახლაც მართალია, perfect დრო სჭირდება, for-ით (ხანგრძლივობა) ან since-ით (საწყისი წერტილი) A2-18: I've lived here for five years და არა I live here for five years. ახლა მეორე არჩევანი გვაქვს: Simple თუ Continuous?
წარმოიდგინეთ მხატვრის ორი ფოტო. პირველზე კედელი დასრულებულია და ბრწყინავს: I've painted the wall. ეს არის Simple – ის შედეგს აჩვენებს: რაღაც დასრულებულს, ან რაოდენობას, რომლის დათვლაც შეიძლება. მეორეზე მხატვარს სველი ფუნჯი უჭირავს და ტანსაცმელზე საღებავი აქვს: I've been painting the wall. ეს არის Continuous – ის მოქმედებას აჩვენებს და იმას, რამდენ ხანს გრძელდება. შეიძლება დასრულებულია, შეიძლება – არა; მთავარი ეს არ არის.
ზოგი ზმნა (know, have – ფლობის მნიშვნელობით, be, like, believe) მდგომარეობას აღწერს და არა მოქმედებას. მათ „სველი ფუნჯის“ სურათი არ აქვთ, ამიტომ Simple-ში რჩებიან.
ქართული და ინგლისური
ქართულად დღემდე გაგრძელებულ სიტუაციას აწმყოთი ვამბობთ, ხოლო ხანგრძლივობას სამი გზით: „ხუთი წელია“ (= for), „2020 წლიდან“ ან „მას შემდეგ, რაც…“ (= since), „სამი წლის განმავლობაში“. ინგლისურში აწმყო აქ არ გამოდგება – საჭიროა Present Perfect. ქართული ზმნა არც Simple-სა და Continuous-ს შორის არჩევანს გვაიძულებს: „ვკითხულობ“ ორივეს ფარავს. ინგლისურში კი უნდა გადაწყვიტოთ: შედეგი / რაოდენობა / მდგომარეობა → Simple; მოქმედება და მისი ხანგრძლივობა → Continuous. კიდევ ერთი სხვაობა: ქართულად ვამბობთ „ორი წელია, რაც არ მინახავს“ – უარყოფით. ინგლისურ It's been two years since…-ში კი since-ის შემდეგ დადებითი Past Simple დგას.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ეს ტელეფონი ორი წელია მაქვს. | I've had this phone for two years. | „-ია“ (პერიოდი) → for; აწმყო → Present Perfect |
| 2020 წლიდან მადრიდში ვცხოვრობ. | I've lived in Madrid since 2020. | „-დან“ → since; აქ ერთნაირია: ორივე ენაში საწყისი წერტილი |
| ამ თვეში ოთხი წიგნი წავიკითხე. | I've read four books this month. | ქართულად წყვეტილი; რაოდენობა + this month → Present Perfect Simple |
| ამ წიგნს უკვე რამდენი კვირაა ვკითხულობ. | I've been reading this book for weeks. | მოქმედება + ხანგრძლივობა → Continuous |
| ერთმანეთს დიდი ხანია ვიცნობთ. | We've known each other for ages. | მდგომარეობა → მხოლოდ Simple |
| სამი წლის განმავლობაში | for three years | „განმავლობაში“ (რამდენ ხანს?) → for, არა during |
| ორი წელია, რაც არ მინახავს. | It's been two years since I saw her. | ქართულად უარყოფა; ინგლისურში დადებითი Past Simple |
მოკლედ: „-ია“ = for, „-დან / მას შემდეგ, რაც“ = since; ქართული აწმყო → have / has + past participle (შედეგი, რაოდენობა, მდგომარეობა) ან have / has been + -ing (მოქმედება და ხანგრძლივობა).
ფორმა
For და since (გამეორება A2-18-დან)
| რა მოსდევს | მაგალითები | |
|---|---|---|
| for | პერიოდი (ხანგრძლივობა) | for two hours, for a week, for ages, for a long time |
| since | დროის წერტილი (დასაწყისი) | since nine o'clock, since Monday, since 2015, since last summer |
| since | დამოკიდებული წინადადება, ჩვეულებრივ Past Simple-ში | since I was a child, since we moved here |
How long…?
| დრო | კითხვა |
|---|---|
| Present Perfect Simple | How long have you known Ana? |
| Present Perfect Continuous | How long have you been waiting? |
| be-სთან | How long has she been a teacher? |
Simple თუ Continuous?
| Present Perfect Simple (have + past participle) | Present Perfect Continuous (have been + -ing) |
|---|---|
| შედეგი: I've painted the room. (დასრულებულია) | მოქმედება: I've been painting the room. (შეიძლება დასრულებული არ არის) |
| რამდენი: She's written three chapters. | რამდენ ხანს: She's been writing all morning. |
| მდგომარეობა: I've known him for years. | – (მდგომარეობის ზმნებთან არა) |
| მუდმივად ჟღერს: He's lived here all his life. | დროებითად ჟღერს: He's been living with his parents for a few months. |
It's (been) … since …
| სქემა | მაგალითი |
|---|---|
| It's been + პერიოდი + since + Past Simple | It's been three years since I last saw her. |
| It's + პერიოდი + since + Past Simple | It's three years since I last saw her. |
უფრო მოკლე სქემა It's three years since… განსაკუთრებით ბრიტანულ ინგლისურში გვხვდება.
გამოყენება
1For, since და How long – სწრაფი გამეორება
For ხანგრძლივობას გვეუბნება; since – საწყის წერტილს (დღე, თარიღი, დრო ან მოვლენა). ხანგრძლივობაზე იკითხეთ How long + Present Perfect-ით.
2Simple შედეგებისა და რაოდენობისთვის
Simple გამოიყენეთ, როცა მოქმედება დასრულებულია, ან როცა რაღაცას ითვლით: რამდენი, რამდენჯერ.
3Simple მდგომარეობის ზმნებთან
ზმნები, რომლებიც მდგომარეობას აღწერს – know, have (ფლობა), be, like, love, believe, understand, own – ჩვეულებრივ Simple-ში რჩება, მაშინაც კი, როცა ხანგრძლივობას ამბობთ.
4Continuous მოქმედებისა და მისი ხანგრძლივობისთვის
Continuous გამოიყენეთ, როცა მთავარია მოქმედება, რამდენ ხანს გრძელდება, ან რა კვალი დატოვა. მოქმედება შეიძლება დასრულებული იყოს ან არა.
5Live, work, study, teach – ორივე შესაძლებელია
ზმნებთან, რომლებიც ხანგრძლივ სიტუაციას აღწერს, for-ითა და since-ით ორივე ფორმა სწორია, ხშირად თითქმის სხვაობის გარეშე. Continuous სიტუაციას უფრო დროებითად აჟღერებს.
6It's (been) + დრო + since…
ამ სქემით ამბობთ, რამდენი დრო გავიდა წარსულის მოვლენის შემდეგ. since-ის შემდეგ ჩვეულებრივ Past Simple დგას. since-წინადადებაში Present Perfect შეიძლება მაშინ, როცა ეს სიტუაციაც დღემდე გრძელდება; It's been… since სქემაში კი Past Simple უსაფრთხო არჩევანია.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „თინეიჯერობიდან უყვარს“ → აწმყო + since. ქართულად „-დან“ აწმყოსთან ერთად სრულიად ბუნებრივია: „სანდროს ჯაზი თინეიჯერობიდან უყვარს“. ინგლისურში since აწმყოსთან არ მუშაობს: საჭიროა Present Perfect – და love მდგომარეობის ზმნაა, ამიტომ Simple.
2. „რამდენი ხანია უძღვება?“ → How long does she run? ქართული კითხვა აწმყოშია: „რამდენი ხანია სალომე საკუთარ კაფეს უძღვება?“. ინგლისურში დღემდე ხანგრძლივობაზე აწმყო არ გამოდგება → How long has she run / been running…?
3. „განმავლობაში“ → during. ლექსიკონში „განმავლობაში“ ხშირად during-ად წერია. მაგრამ during ეკითხება „როდის?“ (during the summer), ხოლო „რამდენ ხანს?“-ზე პასუხობს for.
4. „…, რაც არ…“ → since + უარყოფა. ქართულად ვამბობთ: „ერთი თვეა, რაც ლუკა ჩვენთან ფეხბურთს არ თამაშობს“. ინგლისურ It's been … since-ში since-ის შემდეგ ბოლო დადებითი მოვლენაა: ბოლოს როდის ითამაშა. თუ უარყოფა გინდათ, გამოიყენეთ hasn't … for.
5. „მას შემდეგ, რაც ქუთაისში ცხოვრობს“ → since she lives. ქართულად „მას შემდეგ, რაც…“ აწმყოშიც შეიძლება იყოს. ინგლისურში დროის since-ის შემდეგ ჩვეულებრივ დაწყების მომენტი დგას Past Simple-ში (since she moved), ან – თუ ისიც დღემდე გრძელდება – Present Perfect. Since + აწმყო კი „რადგან“-ად გაიგება.
არ აგერიოთ
for თუ since თუ ago – for = ხანგრძლივობა; since = საწყისი წერტილი; ago = რამდენი ხნის წინ მოხდა დასრულებული მოვლენა, Past Simple-თან A2-19. ქართულად: „-ია“, „-დან“ და „წინ“.
How long have you…? თუ How long did you…? – Present Perfect ეკითხება იმაზე, რაც ახლაც მართალია; Past Simple – დასრულებულ პერიოდზე.
I've been here for a week თუ I'm here for a week – პირველი ზომავს დროს დღემდე; მეორე ამბობს ახლანდელი ან მომავალი ვიზიტის მთლიან ხანგრძლივობას.
I've read your book თუ I've been reading your book – Simple: დავამთავრე. Continuous: შუაში ვარ, ან დრო დავუთმე.
მართლწერა და გამოთქმა
- for მეტყველებაში ჩვეულებრივ სუსტია: /fə/ (UK), /fɚ/ (US) – for two years. ნეიტრალური /ə/ ქართულში არ არის: მოკლე, მოდუნებული ხმოვანია, სრული ო ან ა არ არის.
- since სრულ ხმოვანს ინარჩუნებს: /sɪns/. /ɪ/ მოკლეა და ოდნავ უფრო ღია, ვიდრე ქართული ი.
- How long have you…? ერთად ითქმის: /haʊ ˈlɒŋ əv jə/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv jə/ (US). long-ის ბოლოს /ŋ/ ისმის – „გ“-ს ნუ დაუმატებთ.
- It's been ხშირად ერთ ერთეულად ითქმის: /ɪts bɪn/ – It's been ages!
- she's known = she has known; she's been შეიძლება იყოს she has been (და არასოდეს she is been).
ოქროს წესი
ახლაც მართალია? გამოიყენეთ Present Perfect for-ით (ხანგრძლივობა: „-ია“) ან since-ით (დასაწყისი: „-დან“). შედეგი, რაოდენობა ან მდგომარეობის ზმნა → Simple. მოქმედება და მისი ხანგრძლივობა → Continuous (live, work, study-სთან ხშირად ორივე სწორია).
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით for ან since, ან გადააკეთეთ წინადადება, როგორც დავალება ითხოვს.
-
I've had this bike 2021.
-
She's been sleeping ten hours.
-
We've been friends we were five.
-
ჩასვით Past Simple: It's been two years since I (see) my cousins.
-
გადააკეთეთ Continuous-ით და for-ით: I started learning the piano three years ago.
-
დაწერეთ კითხვა პასუხისთვის "For five years." (you, have, your car)
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … Tom for years.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I … four cups of coffee today.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Sorry about my hands. I … the car.
-
რომელი წინადადება ამბობს, რომ წიგნი წაკითხულია ბოლომდე?
-
რომელი წინადადება ჟღერს უფრო დროებითად?
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
I live in this town since 2019.
-
How long are you waiting?
-
He's worked here since six months.
-
We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.
D. კონტექსტში
შეავსეთ ელფოსტაში გამოტოვებული სიტყვები; ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
Hi Sam! I 16 (live) in Lisbon 17 March, and I love it. I 18 (learn) Portuguese for three months, but it's hard! So far I 19 (make) a few friends at my language school. It 20 (be) ages since we last spoke — how are you?
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ორი წინადადება: რამდენი ხანია იცნობთ მეგობარს და რამდენი ხანია გაქვთ რომელიმე ნივთი.
-
დაწერეთ ერთი წინადადება საქმიანობაზე, რასაც ბოლო დროს აკეთებთ, და ერთი – შედეგზე.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B1-01 Present Perfect Continuous: „ორი საათია გელოდები“ ინგლისურად Your eyes are red. you (cry)?
-
A2-19 Present Perfect თუ Past Simple? სხვაობა ქართულად I (move) to London two years ago.
-
A2-17 Present Perfect: just, already და yet – „ახლახან“, „უკვე“, „ჯერ არ“ ინგლისურად Have you finished your homework ?already = გაკვირვება
პასუხები
A. ფორმა
- since
- for
- since
- saw / last saw
- I have been learning the piano for three years. / I've been learning the piano for three years.
- How long have you had your car?
B. მნიშვნელობა
- have known
- have drunk
- have been repairing
- I've read your book.
- He's been living with friends since the fire.
C. იპოვეთ შეცდომა
- I have lived in this town since 2019. / I've lived in this town since 2019. / I have been living in this town since 2019. / I've been living in this town since 2019.
- How long have you been waiting?
- He's worked here for six months. / He's been working here for six months.
- ✓ We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.
D. კონტექსტში
- have lived / have been living
- since
- have been learning
- have made
- has been / is
E. თქვენი ჯერი
- I've known my best friend since primary school. I've had this watch for ten years.
- I've been running every morning this month. I've lost three kilos.
F. შერეული გამეორება
- Have … been crying
- moved
- yet / already
