შედარებითი ხარისხი: much better, twice as big as, the more… the better
Comparisons: Much Better, The More… The Better
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ თქვათ, რამდენად დიდია განსხვავება (much better, slightly cheaper, by far the best), აღწეროთ ცვლილება (more and more expensive), დააკავშიროთ ორი ცვლილება (the sooner, the better), შეადაროთ რიცხვებით (twice as long as) და ზმნიზედებით (more carefully), და აირჩიოთ like ან as.
მთავარი იდეა
უბრალო შედარებითი ხარისხი (comparative) მხოლოდ იმას ამბობს, რომ განსხვავება არის: The train is faster than the bus. ცოცხალ მეტყველებაში კი მეტი გვჭირდება. რამდენით სწრაფი? იცვლება თუ არა? იწვევს თუ არა ერთი ცვლილება მეორეს?
წარმოიდგინეთ საზომი ლენტი, რომელიც ორ საგანს შორის არის გაჭიმული და მათ შორის მანძილს ზომავს. Much, far, a lot ამბობენ, რომ მანძილი დიდია; a bit, slightly – რომ პატარაა. Twice as… as ლენტიდან ზუსტ რიცხვს კითხულობს. More and more აჩვენებს, რომ მანძილი დროთა განმავლობაში იზრდება. The more…, the more… კი ორ ლენტს აკავშირებს: როცა ერთი იზრდება, მეორეც იზრდება.
ყველა ეს მოდელი უკვე ნაცნობი ფორმებისგან შედგება – bigger, more expensive, the best, as… as A2-06, A2-07, A2-08. ეს გაკვეთილი მათ სიზუსტეს მატებს.
ქართული და ინგლისური
ბევრი რამ აქ ქართულსა და ინგლისურში ერთნაირად მუშაობს: განსხვავების სიდიდეს ორივე ენა შედარებითი ხარისხის წინ დასმული სიტყვით აჩვენებს – „ბევრად / გაცილებით სწრაფი“ = much / far faster, „ცოტა უფრო ძვირი“ = a bit more expensive, „კიდევ უფრო ცხელა“ = even hotter. „სულ უფრო და უფრო“ = more and more, „რაც შეიძლება მალე“ = as soon as possible.
განსხვავებები სამ ადგილასაა. პირველი: ქართულად შედარებითი ხარისხი ჩვეულებრივ „უფრო“-თი იწარმოება („უფრო ცივი“, „უფრო ძვირი“), ინგლისურად კი მოკლე ზედსართავს -er ემატება: colder, fresher, colder and colder. მეორე: „ორჯერ უფრო დიდი“ ინგლისურად არ ითარგმნება სიტყვასიტყვით – ზუსტი რაოდენობისთვის twice as big as გამოიყენება. მესამე: „რაც უფრო…, მით უფრო…“ ინგლისურად ორივე ნაწილში the-თი იწყება: the more…, the more…. და ბოლოს: ქართული „როგორც“ ინგლისურად ორ სიტყვას ფარავს – like (მსგავსება) და as (როლი ან დამოკიდებული წინადადება).
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| მატარებელი ბევრად სწრაფია. | The train is much faster. | აქ ერთნაირია: სიდიდის სიტყვა შედარებითი ხარისხის წინ |
| დღეს კიდევ უფრო ცხელა. | Today is even hotter. | ქართულად „უფრო“ ჩვეულებრივ რჩება; ინგლისურად მოკლე ზედსართავს -er ემატება |
| სულ უფრო და უფრო ცივა. | It's getting colder and colder. | მოკლე ზედსართავი: -er and -er, არა more and more cold |
| რაც უფრო მეტს კითხულობ, მით უფრო მეტ სიტყვას სწავლობ. | The more you read, the more words you learn. | ორივე ნაწილი იწყება the + შედარებითი ხარისხით |
| ეს ბინა ორჯერ უფრო დიდია. | This flat is twice as big as ours. | „ორჯერ უფრო“ → twice as… as |
| რაც შეიძლება მალე მიპასუხეთ. | Reply as soon as possible. | აქ თითქმის ერთნაირია: მყარი ფრაზა |
| მამამისს ჰგავს. | He looks like his father. | ქართულად ზმნა „ჰგავს“; ინგლისურად look + like |
| ექთნად მუშაობს. | She works as a nurse. | როლი, პროფესია: ქართულად -ად, ინგლისურად as |
| როგორც ვთქვი, ცხრაზე ვიწყებთ. | As I said, we start at nine. | „როგორც“ + ზმნა → as |
მოკლედ: „ბევრად / ცოტა / კიდევ უფრო“ ინგლისურშიც შედარებითი ხარისხის წინ დგას; „ორჯერ უფრო“ → twice as… as; „რაც უფრო…, მით უფრო…“ → the…, the…; „როგორც“ → like (მსგავსება) ან as (როლი, „როგორც ვთქვი“).
ფორმა
სიტყვები შედარებითი ხარისხის წინ
| განსხვავების სიდიდე | სიტყვები | მაგალითი |
|---|---|---|
| დიდი | much, far, a lot | much cheaper, far more difficult, a lot faster |
| პატარა | a bit, a little, slightly | a bit colder, slightly more expensive |
| კიდევ უფრო მაღალი | even | Tom is tall, but his brother is even taller. |
Very მარტო შედარებითი ხარისხის წინ არ დგას: თქვით much better (ან very much better), არა very better.
სიტყვები აღმატებითი ხარისხის წინ: by far / easily + the + აღმატებითი ხარისხი – She's by far the best player. It's easily the biggest room.
თანდათანობითი და დაკავშირებული ცვლილება
| მოდელი | მაგალითი |
|---|---|
| -er and -er (მოკლე ზედსართავები) | colder and colder |
| more and more + გრძელი ზედსართავი | more and more popular |
| better and better / worse and worse | worse and worse |
| the + შედარებითი…, the + შედარებითი… | The more you practise, the easier it gets. |
| მოკლე მყარი ფრაზები | The sooner, the better. The bigger, the better. |
As… as possible / as much / many as
| მოდელი | მაგალითი |
|---|---|
| as + ზედსართავი / ზმნიზედა + as possible | as soon as possible, as quietly as possible |
| as much + უთვლადი + as | as much time as you need |
| as many + მრავლობითი + as | as many people as possible |
ჯერადობა
| მოდელი | მაგალითი |
|---|---|
| twice / three times as + ზედსართავი + as | This flat is twice as big as ours. |
| half as + ზედსართავი + as | It's half as expensive as the original. |
| three (four…) times + შედარებითი + than | Prices are three times higher than they were. |
ზმნიზედების შედარებითი ხარისხი
| ზმნიზედა | შედარებითი ხარისხი |
|---|---|
| fast, hard, early, late | faster, harder, earlier, later |
| well / badly | better / worse |
| carefully, slowly, clearly | more carefully, more slowly, more clearly |
Like თუ as
| სიტყვა | + რა | მაგალითი |
|---|---|---|
| like | არსებითი სახელი / ნაცვალსახელი (= ჰგავს) | He looks like his father. |
| as | დამოკიდებული წინადადება (ქვემდებარე + ზმნა) | As I said, we start at nine. |
| as | პროფესია ან როლი (= როგორც, -ად) | She works as a nurse. |
გამოყენება
1დიდი და პატარა განსხვავება
დიდი განსხვავებისთვის გამოიყენეთ much, far, a lot, პატარასთვის – a bit, a little, slightly. Far ცოტა უფრო ძლიერია; a bit და a lot არაფორმალურია. ქართულად: „ბევრად“, „გაცილებით“, „ცოტა“, „ოდნავ“.
2Even – კიდევ უფრო
Even გამოიყენეთ, როცა პირველი საგანიც უკვე „მაღალია“, მეორე კი – კიდევ უფრო. ქართულად: „კიდევ უფრო“.
3By far / easily + აღმატებითი ხარისხი
by far ან easily დასვით the + აღმატებითი ხარისხის წინ, როცა სხვა ვერაფერი შეედრება. ქართულად: „უდავოდ საუკეთესო“, „აშკარად ყველაზე…“.
4თანდათანობითი ცვლილება
შედარებითი ხარისხი and-ით გაიმეორეთ, როცა რაღაც დროთა განმავლობაში იცვლება. ქართულად: „სულ უფრო და უფრო“.
5The…, the… – დაკავშირებული ცვლილება
the + შედარებითი…, the + შედარებითი… გამოიყენეთ, როცა ერთი ცვლილება მეორეს იწვევს. ორივე ნაწილი the + შედარებითი ხარისხით იწყება, მერე მოდის ქვემდებარე და ზმნა. ქართულად: „რაც უფრო…, მით უფრო…“.
6As… as possible / as much / many as
as… as possible ნიშნავს „რაც შეიძლება“. რაოდენობისთვის გამოიყენეთ as much / many… as.
7ჯერადობა: twice, three times, half
ზუსტი სიდიდისთვის გამოიყენეთ twice / three times / half + as… as. three times-დან ზემოთ three times bigger than-იც ხშირია. ქართული „ორჯერ უფრო“ ინგლისურად twice as… as-ია.
8ზმნიზედების შედარებითი ხარისხი
როგორ კეთდება რაღაც, ამას ზმნიზედის შედარებითი ხარისხით ადარებთ. მოკლე ზმნიზედებს -er ემატება, -ly-იანებს – more. ქართულადაც ზმნიზედაა („ფრთხილად“ → „უფრო ფრთხილად“).
9Like თუ as
Like წინდებულია: მას არსებითი სახელი ან ნაცვალსახელი მოსდევს და ნიშნავს „ჰგავს, -ივით“. As-ს მოსდევს დამოკიდებული წინადადება (as I said) ან პროფესია, როლი (work as a nurse). არაფორმალურ მეტყველებაში like + დამოკიდებული წინადადება ხშირია (like I said), წერისას კი as გამოიყენეთ. ქართული „როგორც“ ორივეს ფარავს, ამიტომ იფიქრეთ: მსგავსებაა თუ როლი?
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „ორჯერ უფრო ძვირი“ → twice more expensive. ქართულად ჯერადობას უბრალოდ „ორჯერ“ + შედარებითი ხარისხით ვამბობთ, ამიტომ სიტყვასიტყვით თარგმანი იბადება. ინგლისურად ზუსტ რაოდენობას twice as + ზედსართავი + as გადმოსცემს.
2. „უფრო“ ყველგან → more + მოკლე ზედსართავი. ქართულად შედარებით ხარისხს ჩვეულებრივ „უფრო“ აწარმოებს: „კიდევ უფრო იაფი“, „სულ უფრო და უფრო ცხელი“. ინგლისურად მოკლე ზედსართავს -er ემატება – even და and-იან გამეორებაშიც.
3. „რაც უფრო…, მით უფრო…“ → the-ს გარეშე. ქართული „რაც“ და „მით“ ინგლისურად the-დ იქცევა – ორივე ნაწილში. და ორივე ნაწილში ჯერ the + შედარებითი ხარისხი მოდის, მერე ქვემდებარე და ზმნა.
4. „როგორც“ → as ყველგან. ქართული „როგორც“ ერთდროულად like-იცაა და as-იც. ინგლისურად as + პროფესია ნიშნავს, რომ ადამიანი ნამდვილად ამ როლშია; მსგავსებისთვის like გჭირდებათ.
არ აგერიოთ
much თუ even – Much უბრალოდ ამბობს, რომ განსხვავება დიდია. Even ამბობს, რომ პირველიც უკვე „მაღალი“ იყო. ქართულად: „ბევრად“ და „კიდევ უფრო“.
like თუ as პროფესიასთან – As = ეს ნამდვილად მისი როლია; like = ჰგავს, მაგრამ ასე არ არის.
as soon as possible თუ as soon as + დამოკიდებული წინადადება – As soon as possible მყარი ფრაზაა და ნიშნავს „რაც შეიძლება მალე“. As soon as + დამოკიდებული წინადადება დროის კავშირია („როგორც კი“): Call me as soon as you arrive A2-27.
უფრო ზუსტი და ფორმალური მოდელები (nowhere near as good, considerably cheaper, the taller of the two) იხ. C1-17.
მართლწერა და გამოთქმა
- -er სუსტია: /ə/ (UK), /ɚ/ (US) – faster /ˈfɑːstə/ (UK), /ˈfæstɚ/ (US). ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ, ამიტომ ნუ იტყვით მკაფიო „ერ“-ს: /ə/ მოკლე და მოდუნებულია, ბრიტანულ გამოთქმაში r საერთოდ არ ისმის.
- than სუსტია: /ðən/ – bigger than me. /ð/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის, ხმა ჩართული; ნუ იტყვით დ-ს ან ზ-ს.
- as… as სუსტია: /əz … əz/ – twice as long as. ბოლოს /z/ ისმის, არა /s/.
- the…, the… წინადადებებში ორივე შედარებით ხარისხზე მახვილი დასვით და მძიმესთან პაუზა გააკეთეთ: The more you read, | the more you learn. ქართულში მახვილი სუსტია – ინგლისურში მახვილიანი სიტყვები მკაფიოდ უნდა გამოიყოს.
- twice /twaɪs/: /w/ ქართულში არ არის – ტუჩები დაამრგვალეთ, ნუ იტყვით ვ-ს.
- მართლწერა: early → earlier, busy → busier, big → bigger, thin → thinner.
ოქროს წესი
განსხვავება შეგიძლიათ გაზომოთ: much / far / a lot (დიდი), a bit / slightly (პატარა), even (კიდევ უფრო), twice as… as (ზუსტი), by far + the best (შეუდარებელი). Very მარტო შედარებით ხარისხთან არ გამოიყენოთ. „ორჯერ უფრო“ → twice as… as; „რაც უფრო…, მით უფრო…“ → the…, the…; like + არსებითი სახელი, as + დამოკიდებული წინადადება ან როლი.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი ფორმა ან სიტყვა.
-
The weather is getting (bad). (gradual change)
-
older I get, more I appreciate my parents.
-
Please come as quickly as .
-
Our garden is as big as theirs. (×2)
-
Nobody else comes close: she's the best player in the team. (two words)
-
You should drive (careful) on this road. (comparative)
-
This laptop costs as much as that one. (×½)
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი ვარიანტი.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: This exam was … easier than the last one.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Anna is clever, but her sister is … cleverer.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: She works … a nurse in a big hospital.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: He looks … his father.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Travel is becoming … expensive.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
She's very more confident now.
-
The more expensive it is, the best it is.
-
This flat is twice bigger than ours.flat (UK), apartment (US)
-
As I said, the meeting starts at ten.
-
It's getting more cold and more cold.
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები.
Mia: How's the new job?
Leo: Great! It's 18 better than my old one. There's no comparison!
Mia: And the office?
Leo: It's 19 (big) as my old office — twice the size!
Mia: What about the journey?
Leo: It's a bit longer, but the more I do it, 20 easier it gets.
Mia: Do you work long hours?
Leo: Yes, I work 21 (hard) than before, but I'm learning 22 (fast), too.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
შეადარეთ თქვენი ახლანდელი ცხოვრება ხუთი წლის წინანდელს. გამოიყენეთ much ან a bit + შედარებითი ხარისხი და ერთი -er and -er ან more and more ფრაზა.
-
დაწერეთ ერთი წინადადება the…, the…-თი და ერთი – by far + აღმატებითი ხარისხით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-07 აღმატებითი ხარისხი ინგლისურად: the -est, the most, one of the (Superlatives ქართულად) It's the (good) film I've ever seen.
-
B1-23 The გეოგრაფიულ სახელებთან: როდის the და როდის არტიკლის გარეშე ___ Thames flows through London. …
-
B1-21 Used to, be used to, get used to ქართულად: „ადრე“, „მიჩვეული ვარ“ და „ვეჩვევი“ I'm not used to (get) up so early.
პასუხები
A. ფორმა
- worse and worse
- The … the
- possible
- twice
- by far
- more carefully
- half
B. მნიშვნელობა
- much
- even
- as
- like
- more and more
C. იპოვეთ შეცდომა
- She's much more confident now. / She's far more confident now. / She's a lot more confident now. / She's very much more confident now. / She's even more confident now. / She's more confident now.
- The more expensive it is, the better it is.
- This flat is twice as big as ours.
- ✓ As I said, the meeting starts at ten.
- It's getting colder and colder.
D. კონტექსტში
- much / far / a lot
- twice as big
- the
- harder
- faster / more quickly
E. თქვენი ჯერი
- My flat is much bigger now. Rent is getting more and more expensive.
- The more I exercise, the better I sleep. My grandmother is by far the best cook in our family.
F. შერეული გამეორება
- best
- The
- getting
