Slowingoგრამატიკა
B1 25 / 39

The გეოგრაფიულ სახელებთან: როდის the და როდის არტიკლის გარეშე

The with Names and Places

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ გადაწყვიტოთ, სჭირდება თუ არა სახელს the: მდინარეები, ზღვები, მთები, ქვეყნები, ქალაქები, ქუჩები, სასტუმროები, მუზეუმები, აეროპორტები, უნივერსიტეტები და სხვა.

მთავარი იდეა

სახელი უკვე ერთ, განუმეორებელ საგანზე მიუთითებს, ამიტომ სახელების უმეტესობას არტიკლი საერთოდ არ სჭირდება: Paris, Japan, Everest, Oxford Street.

წარმოიდგინეთ გლობუსი, რომელზეც სახელებია დაწერილი. ზოგი სახელი უბრალო სახელია – Brazil, Lima, Lake Victoria – და მარტო დგას. სხვა სახელები სინამდვილეში აღწერაა ან ჯგუფი, და მათ the სჭირდებათ: the United States (შტატების ჯგუფი), the Republic of Ireland (აღწერა: რომელი რესპუბლიკა?), the Alps (ბევრი მთა). გრძელ ობიექტებსაც, რომლებიც მიედინება ან გლობუსზე იჭიმება – მდინარეებს, ზღვებს, ოკეანეებს, უდაბნოებს – the სჭირდებათ: the Nile, the Pacific, the Sahara.

შენობები და ორგანიზაციები მსგავსი ლოგიკით მუშაობს. of-იანი სახელი აღწერაა, ამიტომ the სჭირდება: the University of Leeds. ადგილის ან ადამიანის სახელისგან აგებული სახელი უბრალო სახელს ჰგავს: Leeds University, Heathrow Airport.

ისწავლეთ ეს ჯგუფები როგორც მოდელები და არა თითო-თითო სახელი.

ქართული და ინგლისური

ქართულში არტიკლი არ არის, ამიტომ ქართულად ყველა სახელი ერთნაირად „შიშველია“: „ნილოსი“, „ალპები“, „ამერიკის შეერთებული შტატები“, „პარიზი“. კარგი ამბავი ის არის, რომ ინგლისურშიც სახელების უმეტესობა – ქვეყნები, ქალაქები, ქუჩები, ცალკეული მთები და ტბები – არტიკლის გარეშეა. აქ ერთნაირია. რთული ნაწილი სხვაა: მდინარეებს, ზღვებს, ქედებს, მრავლობითი ფორმის ქვეყნებს, სასტუმროებს და მუზეუმებს ინგლისურად the სჭირდება, ქართულში კი მისი მინიშნებაც არ არის.

კიდევ ერთი განსხვავება სიტყვათა რიგშია. ქართულად ზოგადი სიტყვა ხშირად სახელის წინ დგას: „მდინარე მტკვარი“, „სასტუმრო „ამბასადორი““, „მთა ყაზბეგი“. ინგლისურში ეს რიგი სხვადასხვაგვარია: the Mtkvari (River), the Ambassador Hotel, მაგრამ Mount Kazbek და Lake Paravani – ბოლო ორი არტიკლის გარეშე. ქართული „ბათუმის აეროპორტი“, „თბილისის უნივერსიტეტი“ ინგლისურ მოდელს Batumi Airport ჰგავს – არტიკლის გარეშე; of-იანი ფორმა კი (the University of…) the-ს მოითხოვს.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
თბილისში ვცხოვრობ.I live in Tbilisi.აქ ერთნაირია: ქალაქს არტიკლი არ სჭირდება
მტკვარი თბილისში გადის.The Mtkvari flows through Tbilisi.მდინარე → the; ქართულად არაფერი
შავ ზღვაზე დავისვენეთ.We had a holiday on the Black Sea.ზღვა → the
კავკასიონზე ბევრი მწვერვალია.There are many peaks in the Caucasus.ქედი → the
მთა ყაზბეგიMount Kazbekცალკეული მთა: არტიკლის გარეშე; Mount სახელის წინ, ქართულის მსგავსად
ნიდერლანდებში ვიყავით.We were in the Netherlands.მრავლობითი ფორმის ქვეყანა → the
სასტუმრო „ამბასადორი“the Ambassador Hotelქართულად „სასტუმრო“ წინ; ინგლისურად Hotel ბოლოს და the წინ
თბილისის აეროპორტიTbilisi Airportაქ თითქმის ერთნაირია: ადგილი + Airport, არტიკლის გარეშე

მოკლედ: უბრალო სახელი (ქალაქი, ქვეყანა, ქუჩა, ერთი მთა, ტბა, აეროპორტი) – არტიკლის გარეშე, ქართულის მსგავსად; „მიედინება“, „ჯგუფია“ ან of აქვს – the.

ფორმა

the

ჯგუფიმაგალითები
მდინარეები და არხებიthe Thames, the Amazon, the Danube, the Panama Canal
ზღვები და ოკეანეებიthe Mediterranean, the Atlantic, the Red Sea
მთის ქედებიthe Alps, the Andes, the Himalayas
უდაბნოებიthe Sahara, the Gobi
მრავლობითი ან „გაერთიანების“ ქვეყნების სახელებიthe USA, the UK, the Netherlands, the Philippines, the Czech Republic, the United Arab Emirates
კუნძულების ან ტბების ჯგუფებიthe Canary Islands, the Great Lakes
სასტუმროები, კინოთეატრები, თეატრებიthe Ritz, the Odeon, the Globe
მუზეუმები და გალერეებიthe British Museum, the Louvre, the Prado
გაზეთებიthe Guardian, the New York Times
of-იანი სახელებიthe University of Leeds, the Bank of England, the Tower of London

არტიკლის გარეშე

ჯგუფიმაგალითები
ქვეყნების უმეტესობა და ყველა კონტინენტიFrance, Brazil, Kenya, Asia, South America
ქალაქები (იშვიათი გამონაკლისი: The Hague)Tokyo, Cairo, Lima
ქუჩები, გზები, მოედნები, პარკებიOxford Street, Fifth Avenue, Times Square, Central Park
ცალკეული მთებიEverest, Kilimanjaro, Mount Fuji
ცალკეული ტბები და კუნძულებიLake Geneva, Lake Victoria, Sicily
აეროპორტები და სადგურებიHeathrow Airport, Victoria Station
ადგილის ან ადამიანის სახელობის უნივერსიტეტებიLeeds University, Harvard University
კუთვნილებითი 's-იანი სახელებიSt Paul's Cathedral, McDonald's

გამოყენება

1წყალი: მდინარეებს, ზღვებს, ოკეანეებსა და არხებს the სჭირდებათ

მდინარეებს, ზღვებს, ოკეანეებსა და არხებს the სჭირდებათ, მაშინაც კი, როცა სიტყვა river გამოტოვებულია. ტბები სხვაგვარად მუშაობს: ცალკეულ ტბას არტიკლი არ სჭირდება.

We sailed down the Nile on a small boat.
პატარა ნავით ნილოსს ჩავუყევით.
მდინარე → the; ქართულად უბრალოდ „ნილოსი“
The Thames runs through the centre of London.
თემზა ლონდონის ცენტრში გადის.
მდინარე → the, წინადადების დასაწყისშიც
The Pacific is the largest ocean on Earth.
წყნარი ოკეანე დედამიწაზე ყველაზე დიდი ოკეანეა.
ოკეანე → the
We spent a week by Lake Como.
ერთი კვირა კომოს ტბასთან გავატარეთ.
ცალკეული ტბა: არტიკლის გარეშე

2მთები და უდაბნოები

მთის ქედებსა და უდაბნოებს the სჭირდებათ. ცალკეულ მთას არტიკლი არ სჭირდება (რამდენიმე გამონაკლისი, მაგალითად the Matterhorn, უნდა დაიმახსოვროთ).

They spent two weeks skiing in the Alps.
ორი კვირა ალპებში სრიალებდნენ თხილამურებით.
ქედი → the
My uncle climbed Kilimanjaro last year.
ბიძაჩემი შარშან კილიმანჯაროზე ავიდა.
ცალკეული მთა: არტიკლის გარეშე
Have you ever seen Mount Fuji?
ოდესმე გინახავთ ფუძის მთა?
Mount + სახელი: არტიკლის გარეშე
The Sahara is bigger than Australia.
საჰარა ავსტრალიაზე დიდია.
უდაბნო → the; კონტინენტი: არტიკლის გარეშე

3ქვეყნები, კონტინენტები და ქალაქები

ქვეყნების უმეტესობა, ყველა კონტინენტი და თითქმის ყველა ქალაქი არტიკლის გარეშეა – ისევე როგორც ქართულში. the გამოიყენეთ, როცა სახელში მრავლობითია ან „ჯგუფის“ სიტყვა: States, Kingdom, Republic, Emirates.

She grew up in Mexico and now lives in Toronto.
მექსიკაში გაიზარდა და ახლა ტორონტოში ცხოვრობს.
ქვეყანა და ქალაქი: არტიკლის გარეშე
She moved from the Philippines to the UK.
ფილიპინებიდან გაერთიანებულ სამეფოში გადავიდა საცხოვრებლად.
მრავლობითი და „სამეფო“ → the
Is Amsterdam the capital of the Netherlands?
ამსტერდამი ნიდერლანდების დედაქალაქია?
„ნიდერლანდები“ მრავლობითია → the
Brazil is the biggest country in South America.
ბრაზილია სამხრეთ ამერიკის ყველაზე დიდი ქვეყანაა.
ქვეყანა და კონტინენტი: არტიკლის გარეშე

4ქუჩები, მოედნები და პარკები

ქუჩებს, გზებს, მოედნებსა და პარკებს ჩვეულებრივ არტიკლი არ სჭირდებათ. რამდენიმე სახელი გამონაკლისია (the High Street ბრიტანეთში).

The shop is on Baker Street, near Regent's Park.
მაღაზია ბეიკერ-სტრიტზეა, რიჯენტს-პარკთან ახლოს.
ქუჩა და პარკი: არტიკლის გარეშე
Let's meet in Market Square at six.
ექვსზე მარკეტ-სკვერზე შევხვდეთ.
მოედანი: არტიკლის გარეშე
We went running in Central Park.
სირბილზე ცენტრალურ პარკში წავედით.
პარკი: არტიკლის გარეშე

5სასტუმროებს, კინოთეატრებს, მუზეუმებს და გაზეთებს the სჭირდებათ

სასტუმროებს, კინოთეატრებს, თეატრებს, მუზეუმებს, გალერეებსა და გაზეთებს ჩვეულებრივ the სჭირდებათ. მთავარი გამონაკლისი კუთვნილებითი 's-იანი სახელებია (იხ. გამოყენება 6). ქართულად ზოგადი სიტყვა წინ დგას („სასტუმრო „გრანდი““), ინგლისურად – ბოლოს: the Grand Hotel.

We're staying at the Grand Hotel.
სასტუმრო „გრანდში“ ვჩერდებით.
სასტუმრო → the; Hotel ბოლოს დგას
Have you been to the Louvre?
ლუვრში ყოფილხართ?
მუზეუმი → the
There's a great film on at the Odeon tonight.
დღეს საღამოს „ოდეონში“ კარგი ფილმი გადის.
კინოთეატრი → the
I read an interesting article in the Guardian.
„გარდიანში“ საინტერესო სტატია წავიკითხე.
გაზეთის სახელს ჩვეულებრივ the სჭირდება

6ადგილის ან ადამიანის სახელობის აეროპორტები, სადგურები და უნივერსიტეტები

როცა სახელი უბრალოდ ადგილის ან ადამიანის სახელია + Airport / Station / University, არტიკლი არ დგას. კუთვნილებითი 's-იან სახელებსაც არტიკლი არ სჭირდებათ. ქართული „ქუთაისის აეროპორტი“ სწორედ ასეთ ინგლისურ მოდელს ჰგავს: Kutaisi Airport.

Our flight leaves from Gatwick Airport.
ჩვენი რეისი გატვიკის აეროპორტიდან გადის.
ადგილი + Airport: არტიკლის გარეშე
I'll meet you outside Victoria Station.
ვიქტორიას სადგურთან, გარეთ დაგხვდები.
სადგური: არტიკლის გარეშე
My brother studies at Harvard University.
ძმაჩემი ჰარვარდის უნივერსიტეტში სწავლობს.
ადამიანის სახელი + University: არტიკლის გარეშე
We had lunch near St Paul's Cathedral.
წმინდა პავლეს ტაძართან ახლოს ვისადილეთ.
's-იანი სახელი: არტიკლის გარეშე

7the + of-იანი სახელები

როცა სახელში of არის, ის აღწერაა და the სჭირდება. შეადარეთ ერთი და იმავე უნივერსიტეტის ორი სახელი.

She works at the University of Leeds.
ლიდსის უნივერსიტეტში მუშაობს.
= Leeds University; ქართულად ორივე ერთნაირად ითარგმნება
The Bank of England sets interest rates in the UK.
ინგლისის ბანკი გაერთიანებულ სამეფოში საპროცენტო განაკვეთებს ადგენს.
of → the
We visited the Tower of London on our first day.
პირველივე დღეს ლონდონის თაუერი მოვინახულეთ.
of → the
The Isle of Wight is just off the south coast of England.
უაიტის კუნძული ინგლისის სამხრეთ სანაპიროსთან ახლოსაა.
of → the

ხშირი შეცდომები

❌She lives in the Spain.
✅She lives in Spain.
ქვეყნების უმეტესობა: არტიკლის გარეშე.
❌We visited Netherlands last year.
✅We visited the Netherlands last year.
მრავლობითი ფორმის ქვეყანა: the.
❌The Mount Everest is in the Himalayas.
✅Mount Everest is in the Himalayas.
ცალკეული მთა: არტიკლის გარეშე.
❌We swam in the Lake Geneva.
✅We swam in Lake Geneva.
ცალკეული ტბა: არტიკლის გარეშე.
❌Amazon is a very long river.
✅The Amazon is a very long river.
მდინარეებს the სჭირდებათ.
❌We walked along the Oxford Street.
✅We walked along Oxford Street.
ქუჩები: არტიკლის გარეშე.
❌I flew from the Heathrow.
✅I flew from Heathrow. ან I flew from Heathrow Airport.
აეროპორტები: არტიკლის გარეშე.
❌She studies at University of Leeds.
✅She studies at the University of Leeds. ან She studies at Leeds University.
of-იანი სახელი: the.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „შავი ზღვა“, „მტკვარი“ → the-ს გარეშე. ქართულად მდინარისა და ზღვის სახელს წინ არაფერი უძღვის. ინგლისურში წყლის სახელებს (მდინარე, ზღვა, ოკეანე) the სჭირდებათ – წინადადების შუაშიც და დასაწყისშიც.

❌Batumi is on Black Sea coast.
✅Batumi is on the Black Sea coast.
ზღვა → the
❌There are a lot of nice cafés along Mtkvari.
✅There are a lot of nice cafés along the Mtkvari.
მდინარე → the

2. „კავკასიონი“ → the-ს გარეშე. „კავკასიონი“ ქართულად ერთი სიტყვაა და ერთ მთასავით ჟღერს, მაგრამ ეს ქედია – ბევრი მთა. მთის ქედებს ინგლისურად the სჭირდებათ.

❌Svaneti is high up in Caucasus Mountains.
✅Svaneti is high up in the Caucasus Mountains.
ქედი → the

3. „ამერიკის შეერთებული შტატები“, „ნიდერლანდები“ → the-ს გარეშე. ქართულად ქვეყნის სახელი ყოველთვის უარტიკლოა, ამიტომ ქართველები ხშირად ტოვებენ the-ს ისეთ სახელებთანაც, რომლებიც „ჯგუფია“: States, Kingdom, Republic, Emirates ან მრავლობითი.

❌Irakli got a scholarship to study in United States.
✅Irakli got a scholarship to study in the United States.
შტატების ჯგუფი → the

4. „სასტუმრო „მთაწმინდა““ → hotel Mtatsminda. ქართულად ზოგადი სიტყვა სახელის წინ დგას: „სასტუმრო X“, „მუზეუმი X“. ინგლისურად ჩვეულებრივ სახელი წინ მოდის, Hotel / Museum – ბოლოს (the Hotel X-იც გვხვდება), ყველაფრის წინ კი the.

❌The wedding dinner was in hotel Mtatsminda.
✅The wedding dinner was at the Mtatsminda Hotel. ან The wedding dinner was at the Hotel Mtatsminda.
the + სახელი + Hotel
❌We saw beautiful old gold jewellery in Georgian National Museum.
✅We saw beautiful old gold jewellery in the Georgian National Museum.
მუზეუმი → the

5. პატარა ასოები სახელებში. ქართულ დამწერლობაში დიდი ასოები არ არის, ამიტომ ინგლისურ სახელებსაც ხშირად პატარა ასოთი წერენ. ინგლისურად სახელის ყველა მნიშვნელოვანი სიტყვა დიდი ასოთი იწერება, the კი – პატარათი, თუ სახელის ოფიციალური ნაწილი არ არის.

⚠️Next summer we're renting a flat near the black sea.
✅Next summer we're renting a flat near the Black Sea.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ სახელი დიდი ასოებით იწერება: Black Sea

არ აგერიოთ

Leeds University თუ the University of Leeds – ერთი ადგილი, სახელის ორი ფორმა. ადგილი + University → არტიკლის გარეშე; University of + ადგილი → the. ქართულად ორივე „ლიდსის უნივერსიტეტია“.

My sister went to Leeds University.
ჩემი და ლიდსის უნივერსიტეტში სწავლობდა.
ადგილი წინ: არტიკლის გარეშე
My sister went to the University of Leeds.
ჩემი და ლიდსის უნივერსიტეტში სწავლობდა.
of-იანი ფორმა → the

ერთი თუ ჯგუფი – ცალკეულ ტბას, კუნძულს ან მთას არტიკლი არ სჭირდება; მათ ჯგუფს the სჭირდება.

We spent the summer in Sicily.
ზაფხული სიცილიაში გავატარეთ.
ერთი კუნძული: არტიკლის გარეშე
We spent the summer in the Canary Islands.
ზაფხული კანარის კუნძულებზე გავატარეთ.
კუნძულების ჯგუფი → the

ზოგადი გეოგრაფია თუ სახელები – ზოგად სიტყვებს არტიკლების ჩვეულებრივი წესები ეხება B1-22: I love the sea (ზღვა ზოგადად, ის, რომელსაც ყველა ვიცნობთ), the Mediterranean კი სახელია. სახელებთან უფრო დახვეწილი არჩევანი (the Smiths, a Picasso) C2-05-შია.

I love swimming in the sea.
ზღვაში ცურვა მიყვარს.
ზღვა ზოგადად → the sea
I love swimming in the Mediterranean.
ხმელთაშუა ზღვაში ცურვა მიყვარს.
ზღვის სახელი → the

მართლწერა და გამოთქმა

  • ხმოვანი ბგერით დაწყებული სახელის წინ the ჩვეულებრივ /ði/-ა: the Atlantic, the Andes, the Amazon, the Odeon. თანხმოვანი ბგერის წინ – /ðə/: the Nile. /ð/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის დადეთ და ხმა ჩართეთ; ნუ იტყვით დ-ს ან ზ-ს.
  • /ə/ ქართულში არ არის: მოკლე, მოდუნებული ბგერაა. the Nile-ში ნუ იტყვით სრულ „ე“-ს ან „ა“-ს.
  • წინადადების შუაში the პატარა ასოთი დაწერეთ (in the Netherlands). დიდი ასოთი The მხოლოდ მაშინ იწერება, როცა ის სახელის ოფიციალური ნაწილია, მაგალითად The Hague; ბევრი გაზეთიც თავის სათაურში The-ს დიდი ასოთი წერს. სახელის სხვა სიტყვები კი ყოველთვის დიდი ასოთი იწერება: the Black Sea, Rustaveli Avenue.
  • the USA და the UK ასო-ასო წარმოითქმის. U იწყება თანხმოვანი ბგერით /j/ (როგორც you), ამიტომ აქ the არის /ðə/: /ðə ˌjuː es ˈeɪ/, /ðə ˌjuː ˈkeɪ/. მახვილი ბოლო ასოზეა.

ოქროს წესი

უბრალო სახელი (ქვეყანა, ქალაქი, ქუჩა, ცალკეული მთა ან ტბა, აეროპორტი) → არტიკლის გარეშე, ისევე როგორც ქართულში. მრავლობითი ან ჯგუფის სახელი, of-იანი სახელი, მდინარე, ზღვა, ოკეანე, უდაბნო ან მთის ქედი და სასტუმროებისა, მუზეუმებისა და გაზეთების უმეტესობა → the.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ჩასვით the ან დაწერეთ no article.

  1. ___ Danube flows through four capital cities. …
  2. My cousin lives in Canada. (the / no article)
  3. We swam in ___ Atlantic. …
  4. They crossed ___ Sahara on camels. …
  5. Have you ever climbed Mount Fuji? (the / no article)
  6. We stayed at ___ Plaza Hotel. …
  7. Our flight leaves from Gatwick Airport. (the / no article)
  8. She works for ___ Bank of England. …

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ სწორი ვარიანტი.

  1. აირჩიეთ სწორი პასუხი: She studied at ….
  2. აირჩიეთ სწორი პასუხი: She studied at .
  3. აირჩიეთ სწორი პასუხი: We went sailing on ….
  4. აირჩიეთ სწორი პასუხი: They live in ….

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. The Mount Everest is in the Himalayas.
  2. We walked along the Oxford Street.
  3. I read about it in Guardian.
  4. They spent a week in the USA.
  5. Thames runs through London.

D. კონტექსტში

ჩასვით the ან დაწერეთ no article.

A travel blog
After two days in 18 Rome, we flew to 19 Netherlands. We landed at 20 Schiphol Airport and stayed at 21 Grand Hotel near the centre. The next day we visited 22 Rijksmuseum and took a boat along the canals. Next week we're going to 23 Alps for some hiking!

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ ორი წინადადება თქვენს ქვეყანაზე: ერთი მდინარით, ზღვით ან მთის ქედით (the-თი), მეორე – ქალაქით ან ცალკეული მთით (არტიკლის გარეშე).
  2. დაწერეთ მოგზაურობაზე, რომელიც გინდათ: დაასახელეთ ქვეყანა, მუზეუმი ან სასტუმრო და აეროპორტი.
პასუხები

A. ფორმა

  1. The
  2. the
  3. the
  4. the
  5. the

B. მნიშვნელობა

  1. Leeds University
  2. the University of Leeds
  3. Lake Garda
  4. the Philippines

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. Mount Everest is in the Himalayas.
  2. We walked along Oxford Street.
  3. I read about it in the Guardian.
  4. ✓ They spent a week in the USA.
  5. The Thames runs through London.

D. კონტექსტში

  1. the
  2. the
  3. the
  4. the

E. თქვენი ჯერი

  1. The Danube flows through my country. Budapest is the capital.
  2. I'd like to visit Peru, stay at the Hotel Sol in Lima and fly from Madrid Airport.

F. შერეული გამეორება

  1. a / per
  2. visiting
  3. where
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play