Although, despite, however кыргызча: «-са да», «карабастан» жана «бирок» англисче
Although, Despite, However: Contrast
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз карама-каршы ойлорду although / even though / though, despite / in spite of жана however менен байланыштыра аласыз, ар биринин грамматикасын жана тыныш белгилерин туура колдоно аласыз.
Негизги ой
Бул сөздөрдүн баары but сыяктуу эле негизги нерсени айтат A1-29: «Мен азыр айткандан кийин сиз күтпөгөн бир нерсе бар». It was raining, but we went out.
Алардын айырмасы – андан кийин эмне келе аларында. Балдардын формаларды иреттөөчү оюнчугун элестетиңиз: үч түрдүү тешиги бар куту. Ар бир тешикке туура келген бөлүк гана кирет.
- Сүйлөм тешиги – although, even though, though – толук сүйлөмдү (ээ + этиш) алат: although it was raining.
- Зат атооч тешиги – despite, in spite of – булар предлогдор, ошондуктан зат атоочту же -ing формасын алат B1-19: despite the rain, despite being tired.
- Өзүнчө сүйлөм тешиги – however – эки өзүнчө сүйлөмдү байланыштырат жана күчтүү тыныш белгисин талап кылат: It was raining. However, we went out.
Демек, адегенде карама-каршылык айткыңыз келгенин чечиңиз. Андан кийин колуңуздагы бөлүктү караңыз – сүйлөмбү, зат атоочпу же жаңы сүйлөмбү – жана ага туура келген тешикти тандаңыз.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча карама-каршылыкты көбүнчө этиштин формасы менен айтабыз: -са да («Жамгыр жааса да, сыртка чыктык») жана -ганына карабастан («Чарчаганына карабастан, марафонду бүтүрдү»). Ошондой эле -га карабастан зат атооч менен келет: «жамгырга карабастан». Бул эки түзүлүш англисче эки түзүлүшкө абдан жакшы туура келет: «-са да» → although + ээ + этиш; «-га карабастан» → despite + зат атооч, «-ганына карабастан» → despite + -ing же the fact that. Кыйынчылык башка жерде. Биринчиден, кыргыз оозеки кебинде «-са да» жана «бирок» бир сүйлөмдө чогуу келип калат, ал эми англисчеде although менен but чогуу колдонулбайт. Экинчиден, «бирок» but да, however да болот, бирок however жаңы сүйлөмдү баштайт жана үтүр алат. Үчүнчүдөн, «-са да» чындыкты да («чарчасам да»), мүмкүнчүлүктү да («жамгыр жааса да») билдирет; англисчеде булар even though жана even if.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Жамгыр жааса да, сыртка чыктык. | Although it was raining, we went out. | «-са да» → although + ээ + этиш |
| Жамгырга карабастан, сыртка чыктык. | Despite the rain, we went out. | «-га карабастан» → despite + зат атооч (of жок) |
| Чарчаганына карабастан, марафонду бүтүрдү. | In spite of being tired, she finished the marathon. | «-ганына карабастан» → in spite of + -ing |
| Кар жаап жатканына карабастан, учак убагында учту. | Despite the fact that it was snowing, the flight left on time. | ээ + этиш керек болсо → the fact that |
| Кеч болсо да, (бирок) иштей бердик. | Although it was late, we kept working. | оозеки кепте «бирок» кошулушу мүмкүн; англисче бир гана байламта |
| План жакшы. Бирок акча жок. | The plan sounds good. However, we don't have the budget. | «бирок» → However, (жаңы сүйлөм, үтүр) |
| Чарчасам да, кечеге барам. | I'm going even though I'm tired. | чындык → even though |
| Жамгыр жааса да, кечеге барам. | I'm going even if it rains. | мүмкүнчүлүк → even if |
Кыскасы: «-са да» → although / even though + ээ + этиш; «-га / -ганына карабастан» → despite / in spite of + зат атооч же -ing (of жок: despite of эмес); «бирок» жаңы сүйлөмдө → However,; although менен but чогуу келбейт.
Түзүлүшү
Карама-каршылыкты билдирген байламталардын үч түрү
| Түрү | Сөздөр | Андан кийин | Мисал |
|---|---|---|---|
| сүйлөм байламтасы | although, even though, though | ээ + этиш | Although it was late, we kept working. |
| зат атооч байламтасы | despite, in spite of | зат атооч / ат атооч / -ing / the fact that + сүйлөм | Despite the delay, we arrived on time. |
| сүйлөмдөр байламтасы | however | жаңы сүйлөм | It was late. However, we kept working. |
Despite / in spite of: андан кийин эмне келет
| Андан кийин | Мисал |
|---|---|
| зат атооч же ат атооч | Despite the rain, the match continued. |
| -ing | In spite of feeling ill, she went to work. |
| the fact that + сүйлөм | Despite the fact that it was raining, the match continued. |
However менен тыныш белгилери
| Орду | Тыныш белгиси | Мисал |
|---|---|---|
| сүйлөмдүн башында | алдында чекит (же үтүрлүү чекит), артында үтүр | The hotel was cheap. However, the rooms were clean. |
| үтүрлүү чекиттен кийин | алдында үтүрлүү чекит, артында үтүр | The hotel was cheap; however, the rooms were clean. |
| сүйлөмдүн ортосунда | эки жагында үтүр | The rooms, however, were clean. |
Сүйлөмдүн аягындагы though (оозеки кеп): The rooms were clean, though.
Колдонулушу
1Although / even though / though + сүйлөм
Although – бейтарап. Even though күчтүүрөөк: таң калыштуу чындыкты баса белгилейт. Though оозеки кепке мүнөздүү. Байламтасы бар бөлүк биринчи (анда үтүр коюңуз) же экинчи келиши мүмкүн. Кыргызча мунун ордуна көбүнчө «-са да» дейбиз.
2Despite / in spite of + зат атооч
Despite жана in spite of бирдей маанини берет. Жазууда despite бир аз көбүрөөк колдонулат. Despite сөзүнөн кийин эч качан of койбоңуз. Кыргызча: «-га карабастан».
3Despite / in spite of + -ing
Despite жана in spite of предлог болгондуктан, алардан кийинки этиш -ing формасын алат B1-19. -ing ишин аткарган адам адатта негизги сүйлөмдүн ээси болот. Кыргызча: «-ганына карабастан».
4Despite the fact that + сүйлөм
Despite же in spite of сөзүнөн кийин толук сүйлөм колдонуу үчүн the fact that кошуңуз. Бул бир аз расмий угулат; көбүнчө although жөнөкөйүрөөк.
5However: сүйлөмдөрдү байланыштыруу
However эки өзүнчө сүйлөмдү байланыштырат. Сүйлөмдүн башында анын алдына чекит же үтүрлүү чекит, артына үтүр коюңуз. Сүйлөмдүн ортосунда эки жагына тең үтүр коюңуз. Эки бөлүктүн ортосунда үтүр гана болсо, however эмес, but колдонуңуз. Кыргызча «бирок» экөөнө тең туура келет, ошондуктан тыныш белгисин караңыз.
6Сүйлөмдүн аягындагы though
Оозеки кепте though сүйлөмдүн аягына коюлуп, «however» дегенди билдириши мүмкүн. Кыргызча мындай орунда «бирок» сүйлөмдүн башында турат.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «-са да, бирок…» → although… but. Кыргыз оозеки кебинде «-са да» менен «бирок» бир сүйлөмдө чогуу келип калат: «Жакын жашаса да, бирок аны сейрек көрөбүз». Англисчеде although өзү эле карама-каршылыкты билдирет, ошондуктан ага but кошулбайт. Бирөөнү тандаңыз.
2. «-ганына карабастан» → despite + ээ + этиш. Кыргызча «-ганына карабастан» алдында толук ой турат: «жол ылайланганына карабастан». Аны despite деп которуп, андан кийин ээ менен этишти кое берүү оңой. Despite предлог: андан кийин зат атооч, -ing же the fact that келет. Же although колдонуңуз.
3. «Бирок» → however + үтүр. Кыргызча «бирок» but да, however да. Ошондуктан however сөзүн but сыяктуу эле үтүрдөн кийин колдонуу оңой. Жазууда however жаңы сүйлөмдү баштайт (алдында чекит же үтүрлүү чекит) же сүйлөмдүн ортосунда үтүрлөрдүн ичинде турат. Эки бөлүк үтүр менен гана бөлүнсө, but колдонуңуз.
4. «Жамгыр жааса да» → even though. Кыргызча «-са да» чындыкты да («чарчасам да» – мен чарчадым), мүмкүнчүлүктү да («жааса да» – жаашы мүмкүн) билдирет. Англисчеде even though чындык үчүн гана; болушу же болбошу мүмкүн болгон нерсе үчүн even if колдонуңуз.
Чаташтырбаңыз
although жана despite – Мааниси бирдей, грамматикасы башка. Кыргызча: «-са да» жана «-га / -ганына карабастан».
but жана however – But бир сүйлөмдүн ичинде эки бөлүктү, адатта үтүр менен, бириктирет. However жаңы сүйлөмдү баштайт (же үтүрлүү чекиттен кийин келет). Кыргызча экөө тең «бирок».
even though жана even if – Even though + чыныгы факт; even if + мүмкүнчүлүк («болсо да, болбосо да»). Кыргызча экөө тең «-са да».
Карама-каршылыктын башка сөздөрү – nevertheless, nonetheless, whereas, while (While I agree, …) жана however + сын атооч (however hard I try) B2-23 сабагында.
Жазылышы жана айтылышы
- although /ɔːlˈðəʊ/ (UK), /ɑːlˈðoʊ/ (US): басым экинчи муунда. though /ðəʊ/ (UK), /ðoʊ/ (US) go сөзү менен уйкашат. gh окулбайт.
- /ð/ кыргыз тилинде жок: тилдин учун тиштердин ортосуна бир аз чыгарып, үн менен айтыңыз. Аны з же д менен алмаштырбаңыз.
- despite /dɪˈspaɪt/: басым -spite муунунда. sp- башталышынын алдына үндүү кошпоңуз. in spite of – үч өзүнчө сөз; despite – бир сөз.
- however /haʊˈevə/ (UK), /haʊˈevɚ/ (US): басым экинчи муунда. h – жөн гана дем, кыргыздын катуу «х» тыбышы эмес. Сүйлөмдүн башында андан кийин кыска тыным болот, аны үтүр көрсөтөт.
- Сүйлөмдүн аягындагы though басымсыз айтылат. Сүйлөм көбүнчө түшүп-көтөрүлгөн интонация менен бүтөт: үн ылдый түшүп, анан бир аз көтөрүлөт: The service was slow, though.
Алтын эреже
Андан кийин эмне келерин текшериңиз: сүйлөм (ээ + этиш) → although / even though / though; зат атооч же -ing → despite / in spite of; жаңы сүйлөм → However,. Despite of деп айтпаңыз, although менен but сөзүн чогуу колдонбоңуз. «-са да» → although, «-га карабастан» → despite.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Кашаадагы туура сөздү тандаңыз же сүйлөмдү толуктаңыз.
-
___ the cold, we went swimming. …
-
___ it was cold, we went swimming. …
-
She got the job in spite having little experience.
-
The hotel was full. ___, they found us a room. …
-
Despite (feel) ill, he went to work.
-
___ the fact that it was late, the shop was still open. …
-
The food was great. The service was slow, ___. …
B. Мааниси
Тапшырманы аткарыңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: I'll finish the report tonight even ___ it takes hours. …
-
Туура жоопту тандаңыз: She went to work even ___ she had a fever. …
-
Although менен кайра жазыңыз: It was expensive, but we bought it.
-
in spite of + -ing менен кайра жазыңыз: She was tired, but she kept driving.
-
However менен кайра жазыңыз: The weather was terrible, but the match went ahead.
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
Despite of the noise, I slept well.
-
Although he trained hard, but he lost.
-
Despite she was ill, she came to work.
-
Although the rain, the match continued.
-
The film was long. However, it was never boring.
D. Текстте
Ар бир орун үчүн кашаадагы туура сөздү тандаңыз.
18 (Although / Despite) the hotel is a bit old, the rooms are clean and comfortable. The staff were friendly, 19 (but / however) the restaurant was closed. 20 (Despite / Although) the noise from the street, we slept well. The location is perfect. 21 (However / Although), the breakfast is quite expensive. Would I go back? Yes. I'd ask for a quieter room, 22 (though / although).
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Өзүңүз билген бир жер жөнүндө эки сүйлөм жазыңыз: бирөөндө although, экинчисинде despite колдонуңуз.
-
Жумушуңуз же окууңуз жөнүндө However менен байланышкан эки кыска сүйлөм жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A1-29 And, but, or, so, because кыргызча: англисче эки ойду кантип байланыштырабыз? I was hungry, ___ I made a sandwich. …
-
B1-19 Gerund кыргызча: -ing ээ катары жана предлогдон кийин (look forward to seeing) He left without (say) goodbye.
-
B1-25 So жана such кыргызча: «ушунчалык» англисче, What a…! жана How…! It was ___ a good film that I saw it twice. …
Жооптор
A. Түзүлүшү
- Despite
- Although
- of
- However
- feeling
- Despite
- though
B. Мааниси
- if
- though
- Although it was expensive, we bought it. / We bought it although it was expensive.
- In spite of being tired, she kept driving. / She kept driving in spite of being tired.
- The weather was terrible. However, the match went ahead. / The weather was terrible; however, the match went ahead.
C. Катаны табыңыз
- Despite the noise, I slept well. / In spite of the noise, I slept well.
- Although he trained hard, he lost. / He trained hard, but he lost.
- Despite being ill, she came to work. / Despite the fact that she was ill, she came to work. / Although she was ill, she came to work. / Even though she was ill, she came to work. / In spite of being ill, she came to work. / In spite of the fact that she was ill, she came to work.
- Despite the rain, the match continued. / In spite of the rain, the match continued. / Although it was raining, the match continued. / Even though it was raining, the match continued.
- ✓ The film was long. However, it was never boring.
D. Текстте
- Although
- but
- Despite
- However
- though
E. Сиздин кезегиңиз
- Although my town is small, it has a great cinema. Despite the bad weather, lots of tourists come in summer.
- My job is very busy. However, I love the people I work with.
F. Аралаш кайталоо
- so
- saying
- such
