SlowingoГрамматика
B2 25 / 30

Whereas, nevertheless, much as қазақша: «ал», «соған қарамастан», «қанша … -са да»

Whereas, Nevertheless, Much As: Advanced Contrast

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз whereas / while арқылы екі нәрсені салыстыра аласыз, nevertheless, nonetheless, even so, all the same және that said арқылы күтпеген ойды қоса аласыз, сондай-ақ much as, no matter how / what, however + сын есім, still және yet арқылы қарсылықты (concession) білдіре аласыз.

Негізгі идея

B1 деңгейінде сіз although, despite және however сөздерін үйрендіңіз B1-26. Енді бұл сөздер атқаратын екі түрлі жұмысты ажырататын кез келді.

Салыстыру (contrast) екі фактіні қатар қойып, олардың әртүрлі екенін көрсетеді: My sister loves the city, whereas I prefer the countryside. Бұл жерде таңғаларлық ештеңе жоқ, екі факт жай ғана әртүрлі.

Мойындау (concession) бір фактіні қабылдап, соған қарамастан күтпеген бір нәрсені айтады: It was expensive. Nevertheless, we bought it. Сіз бір ойды «мойындайсыз», яғни қабылдайсыз, сонда да өз жолыңызбен жүре бересіз.

Таразыны елестетіңіз. Салыстыру таразының екі басына екі жүк қойып, оларды салыстырады. Мойындау бір жүкті қояды да: «Солай болса да, екінші жағы бәрібір басым» дейді.

Бұл сабақтағы құралдар екі жұмысты да дәлірек етеді: ресми жазба байланыстырғыштардан бастап Much as I love him… сияқты жылы ауызекі тіркестерге дейін.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақ тілінде екі жұмыстың да өз құралдары бар, сондықтан ойлау жағынан қиындық аз. Салыстыруды ал шылауымен жасаймыз: «Ағам спортшыл, ал мен кітап оқығанды жақсы көремін» — бұл дәл whereas / while. Мойындау үшін -са да, -ғанына қарамастан, сөйлем басында соған қарамастан, сонда да, дегенмен айтамыз. Ал no matter how пен however + сын есім қазақтың қанша … -са да құрылымына өте жақын: «Қанша тырыссам да…». Айырмашылық құрылымда: қазақшада «қанша» көбіне етістікпен тікелей тіркеседі («қанша тырыссам да», «қанша шаршасам да»), ал ағылшыншада how / however сөзінен кейін сын есім не үстеу бірден келеді: However hard I try… Тағы бір айырмашылық: ауызекі қазақша «-са да, бірақ…» деп екі шылауды қатар айта береміз, ал ағылшыншада much as / while тұрған сөйлемге but қосылмайды.

ҚазақшаМағынасыАғылшынша
Кофе сергітеді, ал шай тыныштандырады.салыстыруCoffee wakes me up, while tea helps me relax.
Емтихан өте қиын болды. Соған қарамастан, студенттердің көбі өтті.мойындау (ресми)The exam was extremely difficult. Nevertheless, most students passed.
Мейрамхана тым қымбат. Дегенмен десерттері керемет.қарсы ойThe restaurant is overpriced. That said, the desserts are amazing.
Жұмысымды қатты жақсы көрсем де, демалыс керек.сезіммен мойындауMuch as I love my job, I need a break.
Қанша тырыссам да, жетіден бұрын тұра алмаймын.нәтиже өзгермейдіNo matter how hard I try, I can't get up before seven.
Билеттер қымбат болды. Біз бәрібір жақсы демалдық.соған қарамастанThe tickets were expensive. We still had a great time.

Құрылым

ҚұралНені жалғайдыОрны / тыныс белгісіМысал
whereas / whileекі бөлікті (салыстыру)басында не ортасында; whereas алдында әдетте үтірI'm an early bird, whereas my partner works best at night.
while (= although)екі бөлікті (мойындау)әдетте басындаWhile I agree with you, I think we should wait.
nevertheless / nonethelessекі сөйлемді (мойындау)екінші сөйлемнің басында + үтір, немесе нүктелі үтірден кейін; ортасында не соңында даIt was risky. Nevertheless, they went ahead.
even so / all the same / that saidекі сөйлемді (мойындау, ауызекі)екінші сөйлемнің басында + үтір (all the same соңында да)The hotel was basic. Even so, we loved it.
much as + бағыныңқыбағыныңқы + басыңқыбасында; бағыныңқыдан кейін үтірMuch as I like him, I don't trust him.
no matter how / what / who / where + бағыныңқыбағыныңқы + басыңқыбасында не соңындаNo matter what you do, don't press that button.
however + сын есім / үстеу + бастауыш + етістікбағыныңқы + басыңқыбасында не соңындаHowever hard I try, I can't remember her name.
stillбасыңқының ішіндеортасында: негізгі етістіктің алдында, be етістігінен кейінIt was raining. We still went for a walk.
yetекі бөлікті не екі сөйлемдіbut сияқты, сәл ресми әрі таңғаларлықтауThe plan was simple, yet it worked.

Қолданылуы

1Whereas / while: тікелей салыстыру

Екі әртүрлі фактіні салыстыру үшін whereas немесе while қолданыңыз. Whereas сәл ресмирек және тек осы жұмысты атқарады. While «-ған кезде» немесе «-са да» дегенді де білдіре алады, сондықтан мәнмәтін маңызды.

My brother is very sporty, whereas I'd rather read a book.
Інім өте спортшыл, ал мен кітап оқығанды жөн көремін.
«ал» = whereas
Some people learn best by listening, while others need to see things written down.
Біреулер тыңдау арқылы жақсы үйренеді, ал басқаларға жазылғанын көру керек.
салыстыру → while
Whereas most of the city is modern, the old town dates from the 14th century.
Қаланың көп бөлігі заманауи, ал ескі қала XIV ғасырдан қалған.
Coffee wakes me up, while tea helps me relax.
Кофе мені сергітеді, ал шай тыныштандырады.

2Мойындау мағынасындағы while

Сөйлемнің басында while көбіне although дегенді білдіреді: бір ойды қабылдап, содан кейін басқа ойды айтады. Пікірталаста және сыпайы түрде келіспегенде жиі қолданылады.

While I understand your point, I can't agree with it.
Ойыңызды түсінсем де, онымен келісе алмаймын.
while = «-са да»; but қосылмайды
While the film is long, it never feels slow.
Фильм ұзақ болса да, ешқашан іш пыстырмайды.
While I'd love to come, I really can't afford it this month.
Барғым-ақ келеді, бірақ осы айда оған шамам жетпейді.
қазақшада «бірақ» табиғи, ағылшыншада while тұрғанда but жоқ

3Nevertheless, nonetheless, even so, all the same, that said

Бұлар екі сөйлемді (немесе нүктелі үтірмен бөлінген екі бөлікті) байланыстырады. Екінші сөйлем біріншісіне қарағанда күтпеген нәрсе айтады. Nevertheless / nonetheless ресми. Even so және all the same бейтарап не бейресми. That said жаңа ғана айтқан ойыңызға қарсы бір ойды енгізеді. conversely және admittedly сияқты ресмирек белгілер C1-12 және C1-13 сабақтарында.

The exam was extremely difficult. Nevertheless, most students passed.
Емтихан өте қиын болды. Соған қарамастан, студенттердің көбі өтті.
«соған қарамастан» = nevertheless
The report contains some errors; nonetheless, it is a useful starting point.
Баяндамада біраз қате бар; дегенмен ол бастау үшін пайдалы.
The flat is tiny. Even so, I wouldn't want to live anywhere else.
Пәтер кішкентай. Сонда да басқа жерде тұрғым келмес еді.
flat (UK), apartment (US)
I know it's not your fault. All the same, I'm disappointed.
Сенің кінәң емес екенін білемін. Сонда да көңілім қалды.
дос арасында: сен
The restaurant is overpriced. That said, the desserts are amazing.
Мейрамхананың бағасы тым қымбат. Дегенмен десерттері керемет.
Thanks for the offer. I'll say no, all the same.
Ұсынысыңа рахмет. Бірақ бәрібір бас тартамын.
сөйлем соңында: бейресми

4Much as: сезіммен мойындау

Much as + бағыныңқы «қатты … -са да» дегенді білдіреді. Ол like, love, want, admire, enjoy, respect сияқты сезім етістіктерімен келеді. Әдемі, сыпайы естіледі және көбіне көңілге қонбайтын шешімнің алдында тұрады.

Much as I love my job, I need a break.
Жұмысымды қанша жақсы көрсем де, маған демалыс керек.
«-сам да» = much as; but қосылмайды
Much as I'd like to help, I really don't have time this week.
Көмектескім-ақ келеді, бірақ осы аптада мүлде уақытым жоқ.
Much as we admire his talent, we can't accept his behaviour.
Оның талантына қанша тәнті болсақ та, мінез-құлқын қабылдай алмаймыз.
his → ер адам

5No matter how / what / who; however + сын есім

No matter + сұрау сөзі «қалай / не / кім … болса да, бәрібір» дегенді білдіреді. However + сын есім / үстеу + бастауыш + етістік «қаншалықты … болса да» дегенді білдіреді. Басыңқы сөйлем нәтиженің өзгермейтінін көрсетеді. Екеуінен кейін де хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі қолданылады.

No matter how hard I try, I can't get up before seven.
Қанша тырыссам да, жетіден бұрын тұра алмаймын.
how + hard бірге тұрады
No matter what people say, I'm going to follow my dream.
Адамдар не десе де, мен арманымның соңынан ерем.
«не десе де» = no matter what
Don't open the door, no matter who knocks.
Кім қақса да, есікті ашпа.
«кім … -са да» = no matter who
However tired you are, always take your make-up off before bed.
Қаншалықты шаршасаңыз да, ұйықтар алдында бетіңіздегі макияжды әрдайым кетіріңіз.
however + tired + you are
However carefully you plan, something always goes wrong.
Қанша мұқият жоспарласаңыз да, бір нәрсе әйтеуір дұрыс болмай шығады.

6Контраст белгісі ретіндегі still және yet

Still айтылған жайтқа қарамастан бір нәрсенің рас екенін көрсетеді; ол сөйлемнің ортасында тұрады (негізгі етістіктің алдында, be не бірінші көмекші етістіктен кейін B1-33). Yet but сияқты жұмыс істейді, бірақ таңғаларлықтау әрі сәл ресми естіледі.

He's lived in London for ten years, and he still gets lost on the Underground.
Ол Лондонда он жылдан бері тұрады, бірақ метрода әлі күнге адасып қалады.
«он жылдан бері тұрады» → he's lived (Present Perfect), осы шақ емес
The tickets were expensive. We still had a great time.
Билеттер қымбат болды. Біз бәрібір керемет демалдық.
«бәрібір» = still
She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
Ол миллионер, сөйте тұра кішкентай пәтерде тұрады.
«сөйте тұра» = yet
It's a simple idea, yet nobody has thought of it before.
Бұл қарапайым идея, бірақ бұрын оны ешкім ойламапты.
«ешкім ойламапты» → nobody has (екінші болымсыздық жоқ)

Жиі кездесетін қателер

❌Much as I like him, but I don't trust him.
✅Much as I like him, I don't trust him.
Мойындау бағыныңқысынан кейін but қоспаңыз.
❌No matter how I am tired, I go to the gym.
✅No matter how tired I am, I go to the gym.
how + сын есім бірге тұрады.
❌However I try hard, I can't do it.
✅However hard I try, I can't do it.
however + сын есім / үстеу + бастауыш + етістік.
❌No matter what do you say, I won't change my mind.
✅No matter what you say, I won't change my mind.
Хабарлы сөйлемнің сөз тәртібі; do жоқ.
❌Even so the hotel was basic, we loved it.
✅The hotel was basic. Even so, we loved it.
even so екі сөйлемді байланыстырады; ол although сияқты бағыныңқыны бастай алмайды.
❌It was raining, nevertheless we went out.
✅It was raining; nevertheless, we went out. немесе It was raining. Nevertheless, we went out.
Жазбаша тілде nevertheless екі бөлікті жай үтірмен жалғай алмайды; B2-27 қараңыз.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Қанша … -са да» → how + бастауыш + сын есім. Қазақшада «қанша» көбіне етістікпен тікелей тіркеседі: «қанша тырыссақ та», «қанша жүгірсек те». Сондықтан how / however сөзін жеке «қанша» деп ұғып, одан кейін кәдімгі сөз тәртібімен сөйлем құрай салу оңай, сонда сын есім не үстеу соңына кетіп қалады. Ағылшыншада ол how / however сөзіне жабысып тұрады.

❌No matter how it is expensive, my sister will buy that dress.
✅No matter how expensive it is, my sister will buy that dress.
❌However we drove fast, we missed the start of the wedding.
✅However fast we drove, we missed the start of the wedding.

2. «-са да, бірақ…» → while… but. Ауызекі қазақшада «Пікіріңізді құрметтесем де, бірақ…» деп екі шылауды қатар айта береміз. Ағылшыншада while, much as, although тұрған сөйлемде but артық: қарсылықты бір ғана сөз білдіреді.

❌While I respect your opinion, but I see the problem differently.
✅While I respect your opinion, I see the problem differently.
❌Much as Dana wanted the job, but she turned it down because of the long hours.
✅Much as Dana wanted the job, she turned it down because of the long hours.

3. «…, соған қарамастан …» → үтірмен жалғау. Қазақ жазуында «соған қарамастан», «сонда да», «дегенмен» сөздерінің алдына көбіне үтір қоямыз: «Автобус кешікті, соған қарамастан біз уақытында жеттік». Ағылшын жазбасында nevertheless, nonetheless, even so екі толық сөйлемді жай үтірмен жалғамайды: нүкте немесе нүктелі үтір керек.

❌The bus was forty minutes late, nevertheless we arrived on time.
✅The bus was forty minutes late. Nevertheless, we arrived on time. немесе The bus was forty minutes late; nevertheless, we arrived on time.

Шатастырмаңыз

whereas және although — Whereas екі әртүрлі фактіні салыстырады (салыстыру). Although екінші фактіні таңғаларлық ететін жайтты енгізеді (мойындау). Таңғаларлық нәтиже үшін whereas қате естіледі: Although the weather was bad, we enjoyed the trip деңіз. B1-26 қараңыз.

Tom likes jazz, whereas Ella prefers rock.
Том джазды ұнатады, ал Элла рокты жақсы көреді.
жай ғана әртүрлі
Although Tom likes jazz, he's never been to a jazz club.
Том джазды ұнатса да, бірде-бір джаз клубқа барып көрмеген.
таңғаларлық

however (байланыстырғыш) және however + сын есім — Байланыстырғыш ретінде however сөзінен кейін үтір қойылады. Мойындау сөзі ретінде одан кейін бірден сын есім не үстеу келеді.

The plan is good. However, it's expensive.
Жоспар жақсы. Алайда ол қымбат.
байланыстырғыш
However good the plan is, it's too expensive.
Жоспар қаншалықты жақсы болса да, тым қымбат.
«қаншалықты … болса да»

while (уақыт) және while (салыстыру)

While I was cooking, the phone rang.
Мен тамақ пісіріп жатқанда, телефон шырылдады.
«-ып жатқанда» = уақыт
While Lisbon is hilly, Amsterdam is completely flat.
Лиссабон төбелі, ал Амстердам мүлдем жазық.
«ал» = салыстыру

Сын есім + as + бағыныңқы — Tired as she was, she finished the report — осыған жақын эмфатикалық құрылым, ол C1-06 сабағында.

Жазылуы мен айтылуы

  • nevertheless және nonetheless бір сөз болып жазылады. Екпін соңғы буынға түседі: /ˌnevəðəˈles/ (UK), /ˌnevərðəˈles/ (US); /ˌnʌnðəˈles/. Ортадағы /ð/ үшін тілдің ұшын тістердің арасына сәл шығарыңыз; оны з немесе д деп айтпаңыз.
  • nonetheless сөзіндегі бірінші дауысты /ʌ/ — ауызды сәл ашып, ерінді домалақтамай айтылатын қысқа дыбыс. Жазылуына қарап о деп оқымаңыз.
  • whereas /weərˈæz/ (UK), /werˈæz/ (US): бір сөз, екпін екінші буында. Екінші буындағы /æ/ қазақтың ә дыбысына өте жақын, бұл сізге оңай. Бастағы /w/ үшін ерінді домалақтаңыз, в деп айтпаңыз.
  • Nevertheless, / Even so, / That said, сөздерінен кейін сәл кідіріңіз: жазудағы үтір сөйлеуде кідіріс болады.
  • Much as I like him тіркесінде much пен like сөздеріне екпін түсіріңіз.

Алтын ереже

Екі нәрсенің әртүрлі екенін көрсету үшін whereas / while қолданыңыз. Бір нәрсе жаңа ғана айтылған жайтқа қарамастан рас болса, nevertheless, even so, that said, much as, no matter how, however + сын есім, still және yet қолданыңыз. «Қанша … -са да» → however / no matter how + сын есім + бастауыш + етістік, ал much as / while тұрған сөйлемде but жоқ.

Жаттығулар

A. Құрылым

Сөйлемді жақшадағы сөзбен қайта жазыңыз немесе екі сөйлемді біріктіріңіз.

  1. much as арқылы қайта жазыңыз: Although I really love chocolate, I'm trying to eat less of it.
  2. however арқылы қайта жазыңыз: It doesn't matter how hard I try — I can't remember her name.
  3. no matter арқылы қайта жазыңыз: It doesn't matter what people say — I'm going to follow my dream.
  4. whereas арқылы біріктіріңіз: My brother loves football. I can't stand it.
  5. still арқылы қайта жазыңыз: It was expensive, but we bought it anyway.
  6. nevertheless арқылы біріктіріңіз: The test was hard. Most students passed.

B. Мағына

Мағынасына қарай дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. Дұрыс жауапты таңдаңыз: My dad loves jazz, … my mum prefers pop.
  2. Дұрыс жауапты таңдаңыз: The test was hard. …, I think I passed.
  3. Дұрыс жауапты таңдаңыз: No matter … you choose, I'll support you.
  4. Дұрыс жауапты таңдаңыз: The hotel was cheap; …, it was very clean.
  5. «While I understand your point, I can't agree» сөйлеміндегі while нені білдіреді? …

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. Much as I enjoy parties, but I'm staying home tonight.
  2. No matter how I am busy, I always call my mum on Sundays.
  3. However I try hard, I can't understand this.
  4. She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.

D. Мәтін ішінде

Пікірді оқып, әр орынға қораптағы сөздердің бірін қойыңыз. Word box: whereas, that said, much as, however, still (use each word once)

Hotel review: The Harbour Inn
The rooms at the Harbour Inn are small, 16 the views are spectacular. The restaurant is overpriced. 17, the desserts are amazing. 18 we loved the staff, we found the noise from the bar hard to bear. 19 early you go to bed, you'll hear the music until midnight. The noise was bad, but we 20 had a great time.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. whereas немесе while арқылы өзіңізді таныс бір адаммен салыстырыңыз.
  2. Өзіңіз қабылдаған бір шешім туралы much as немесе no matter how арқылы сөйлем жазыңыз.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. Much as I love chocolate, I'm trying to eat less of it.
  2. However hard I try, I can't remember her name. / I can't remember her name, however hard I try.
  3. No matter what people say, I'm going to follow my dream. / I'm going to follow my dream, no matter what people say.
  4. My brother loves football, whereas I can't stand it. / Whereas my brother loves football, I can't stand it.
  5. It was expensive, but we still bought it. / It was expensive. We still bought it.
  6. The test was hard. Nevertheless, most students passed. / The test was hard; nevertheless, most students passed. / The test was hard. Most students nevertheless passed. / The test was hard. Most students passed nevertheless.

B. Мағына

  1. whereas
  2. Even so
  3. what
  4. nevertheless
  5. although

C. Қатені табыңыз

  1. Much as I enjoy parties, I'm staying home tonight.
  2. No matter how busy I am, I always call my mum on Sundays.
  3. However hard I try, I can't understand this.
  4. ✓ She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.

D. Мәтін ішінде

  1. whereas
  2. That said
  3. Much as
  4. However
  5. still

E. Сіздің кезегіңіз

  1. My sister is very organised, whereas I'm always losing things.
  2. Much as I loved my old job, I needed a change.

F. Аралас қайталау

  1. Despite
  2. although
  3. were
  4. left
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play