As… as, too және enough қазақша: «сияқты», «тым», «жеткілікті»
As… As, Too and Enough
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз екі нәрсенің тең немесе тең емес екенін (as … as, not as … as) айта аласыз, ұқсастық пен айырмашылық туралы (the same as, different from, similar to, like) сөйлей аласыз және бір нәрсенің керегінен көп (too) немесе дәл жеткілікті (enough) екенін айта аласыз.
Негізгі идея
Сызығы бар стақанды елестетіңіз: бұл — толтыру сызығы. Ол сізге қанша керек екенін көрсетеді.
Су сызыққа жетсе, сізде жеткілікті: The water is warm enough. Сызықтан төмен тоқтаса, бұл жеткіліксіз: It isn't warm enough. Сызықтан асып кетсе, бұл тым көп, енді мәселе бар: It's too hot to drink. Сондықтан too — жай ғана күшейтілген very емес. Very hot жақсы да болуы мүмкін. Стандарт ағылшын тілінде too hot «керегінен артық» дегенді білдіреді.
Енді екі стақанды қатар қойыңыз. Екеуінде де су бір деңгейде болса, екі зат тең: My glass is as full as your glass. Not қоссаңыз, деңгейлер әртүрлі: My glass isn't as full as your glass — менің стақанымда азырақ.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Жақсы жаңалық: бұл тақырыптың көп бөлігі қазақшаға сәйкес келеді. as … as қазақшадағы -дай / -дей («мендей», «кешегідей») немесе сияқты сөзіне ұқсайды, ал not as … as — «-дай емес» («кешегідей суық емес»). similar to — «-ға ұқсас» (барыс септігі, to сияқты), different from — «-дан өзгеше» (шығыс септігі, from сияқты). Ал the same as басқаша: қазақша «-мен бірдей» деп көмектес септігін қолданамыз, сондықтан the same with деп айту оңай. Too — «тым», бірақ күнделікті сөйлеуде біз мәселе болса да жиі «өте» дейміз («Сөмке өте ауыр, көтере алмаймын»); ағылшыншада мұндай жерде very емес, too керек. Enough — «жеткілікті», бірақ орны: қазақша «жеткілікті жылы» деп сын есімнің алдына қоямыз, ал ағылшыншада сын есімнен кейін: warm enough. Зат есіммен орны бірдей: «жеткілікті уақыт» → enough time. Тағы бір нәрсе: «-уға тым кеш», «-у үшін» тіркестері ағылшыншада for емес, to + етістік болады.
| Қазақша | Мағынасы | Ағылшынша |
|---|---|---|
| Бүгін кешегідей суық емес. | тең емес | Today isn't as cold as yesterday. |
| Сенің күртешең ағамның күртешесімен бірдей. | бірдей | Your jacket is the same as my brother's jacket. |
| Жаңа логотип ескісіне ұқсас. | ұқсас | The new logo is similar to the old one. |
| Қаладағы өмір ауылдағы өмірден өзгеше. | өзгеше | Life in a big city is very different from life in a village. |
| Бұл сөмке тым ауыр. | керегінен артық | This bag is too heavy. |
| Сорпа жеткілікті ыстық па? | сын есім + enough | Is the soup hot enough? |
| Тортқа жұмыртқамыз жетпейді. | not enough + зат есім | We don't have enough eggs for the cake. |
Құрылым
Тең және тең емес
| Үлгі | Мысал |
|---|---|
| as + сын есім + as | Tom is as tall as his dad. |
| not as + сын есім + as (= азырақ) | The film isn't as good as the book. |
| as … as + толықтауыш есімдік / бастауыш + етістік | She's as old as me. / She's as old as I am. |
Not so … as та мүмкін, бірақ not as … as жиірек қолданылады.
Бірдей, ұқсас, өзгеше
| Үлгі | Мысал |
|---|---|
| the same as | My phone is the same as Tom's. |
| the same + зат есім + as | She's the same age as me. |
| similar to | Your bag is similar to my bag. |
| different from | This city is different from my hometown. |
| like + зат есім | He looks like his mother. |
Британ ағылшынында different to, америкалық ағылшында different than та жиі айтылады. Different from барлық жерде дұрыс.
Too
| Үлгі | Мысал |
|---|---|
| too + сын есім | This coffee is too hot. |
| too + сын есім + for + адам | These shoes are too small for me. |
| too + сын есім + to + етістіктің негізгі түрі | It's too cold to go out. |
| too + сын есім + for + адам + to + етістіктің негізгі түрі | This box is too heavy for me to carry. |
Enough
| Үлгі | Мысал |
|---|---|
| сын есім + enough | The room is big enough. |
| not + сын есім + enough | The room isn't big enough. |
| enough + зат есім | We have enough chairs. |
| not enough + зат есім | There isn't enough time. |
| … enough (+ for + адам) (+ to + етістіктің негізгі түрі) | He's old enough to drive. / Is there enough food for everyone? |
Қолданылуы
1As … as: екі нәрсе тең
Екі нәрсенің бір деңгейде екенін айту үшін as + сын есім + as қолданыңыз. Just оны күшейтеді; almost пен nearly «өте жақын, бірақ дәл емес» дегенді білдіреді.
2Not as … as: екі нәрсе тең емес
Not as … as бірінші нәрсенің азырақ екенін білдіреді. Бұл көбіне -er than тіркесіне қарағанда жұмсағырақ, сыпайырақ салыстыру.
3The same as, similar to, different from, like
Ұқсастық пен айырмашылық туралы айту үшін осы тіркестерді қолданыңыз. The same әрқашан the артиклімен келеді. look, sound, taste, smell және feel етістіктерінен кейін like + зат есім қолданыңыз.
4Too + сын есім: керегінен артық
Too сын есімнің алдында тұрады. Ол «жақсы, мүмкін немесе қажет мөлшерден артық» дегенді білдіреді. Мәселенің кімде екенін айту үшін for + адам, ненің мүмкін емес екенін айту үшін to + етістіктің негізгі түрін қосыңыз.
5Enough: дәл жеткілікті (немесе жеткіліксіз)
Enough сын есімнен кейін, бірақ зат есімнің алдында тұрады. Not … enough қажетті мөлшерден аз дегенді білдіреді.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «-мен бірдей» → the same with. Қазақшада бірдейлікті көмектес септігімен айтамыз: «Менің сөмкем сенікімен бірдей», «Мен Айгеріммен бір жастамын». Сөзбе-сөз аударсақ, with шығады. Ағылшыншада the same as.
2. «Жеткілікті» сын есімнің алдында. Қазақша «бөлме жеткілікті жылы ма?» деп «жеткілікті» сөзін сын есімнің алдына қоямыз. Ағылшыншада сын есіммен enough одан кейін тұрады (ал зат есіммен алдында).
3. Мәселе болса да «өте» → very. Қазақша «Бұл көйлек маған өте үлкен» деп мәселе бар жерде де «өте» дей береміз. Ағылшыншада very жай ғана күшейтеді; керегінен артық болса, too айтыңыз.
4. «-у үшін» → for + етістік. «Ерланның жаңа ноутбук алу үшін ақшасы жетпейді» дегенде «үшін» сөзін for деп аудару оңай. Ағылшыншада enough пен too сөзінен кейін ненің мүмкін немесе мүмкін емес екенін to + етістіктің негізгі түрі білдіреді.
Шатастырмаңыз
too және very — Very сын есімді күшейтеді. Too оның керегінен артық екенін, яғни мәселе барын айтады (мәселе көбіне айтылмай қалады).
not as … as және -er than — Екеуі де бір фактіні сипаттай алады. Тек бастау нүктесі өзгереді. A2-06 қараңыз.
too / enough және so / such — Бұл сабақ too мен enough туралы. So мен such (It was so hot. It was such a hot day.) B1-25 сабағында.
Жазылуы мен айтылуы
- as … as тіркесіндегі екі as те әлсіз айтылады: /əz/. Екпін сын есімге түседі: as tall as = /əz ˈtɔːl əz/. Соңғы /z/ ұяң дыбыс, оны «с» деп айтпаңыз.
- not as … as тіркесінде болымсыздық екпінмен айтылады: It isn't as good as the book.
- too /tuː/ мен two /tuː/ бірдей айтылады. To әдетте әлсіз: /tə/. Тек too «керегінен артық» (немесе «да, де») дегенді білдіреді. too сөзіндегі /uː/ — ұзын дыбыс: еріндерді домалақтап, оны созып айтыңыз. Қазақ тілінде дауыстының ұзын-қысқасы мағынаны өзгертпейді, ал ағылшыншада бұл маңызды.
- enough /ɪˈnʌf/: gh әрпі /f/ болып оқылады, екпін екінші буынға түседі. Ортадағы /ʌ/ — қысқа, ауыз еркін ашылған дыбыс.
Алтын ереже
as + сын есім + as = тең; not as … as = азырақ. too + сын есім = керегінен артық. сын есім + enough, бірақ enough + зат есім. the same as (with емес), similar to және different from деп айтыңыз. Ненің мүмкін емес екенін to + етістік арқылы айтыңыз: too late to call, old enough to vote.
Жаттығулар
A. Құрылым
Сөйлемдерді толықтырыңыз немесе өзгертіңіз.
-
My son is tall me now. (equal)
-
The second hotel wasn't nice the first.
-
enough сөзін дұрыс орынға қойыңыз: She isn't (old) to drive.
-
enough сөзін дұрыс орынға қойыңыз: We don't have (chairs) for everyone.
-
This box is heavy for me to lift. (more than I can)
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: Your idea is similar … my idea.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: My job is very different … your job.
B. Мағына
Мағынаға қарай жауап беріңіз.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: The weather was … nice, so we went to the beach.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: The music was … loud, so we left.
-
not as … as арқылы қайта жазыңыз: London is bigger than Edinburgh.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: My son is six now. He's … to ride a bike.
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
This street is as busy than the main road.
-
He is enough tall to play basketball.
-
It's too hot for drink.
-
Your bag is the same colour as my bag.
D. Мәтін ішінде
Диалогты толықтырыңыз.
Lea: Do you like this blue jacket? It's 16 nice the red one, and it's cheaper.
Ben: Hmm, it looks a bit small. Is it big 17?
Lea: No, you're right. It's 18 small for me. I can't move my arms!
Ben: What about the black one? It's very 19 the blue one, but bigger.
Lea: Yes, but it's 300 euros. I don't have 20 money.
E. Сіздің кезегіңіз
Ағылшынша жазыңыз.
-
as … as немесе not as … as арқылы өзіңізді бір досыңызбен салыстырыңыз.
-
Үйіңіз туралы too арқылы бір сөйлем және enough арқылы бір сөйлем жазыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A2-06 Comparatives қазақша: bigger, more beautiful, яғни салыстырмалы шырай Trains are (fast) than buses.
-
A2-07 Superlatives қазақша: the biggest, the most beautiful, яғни «ең» деп айту It's (good) café in the street.
-
A1-24 Countable және uncountable қазақша: саналатын, саналмайтын зат есімдер, some және any Дұрыс жауапты таңдаңыз: We don't have … milk. Can you buy some?
Жауаптар
A. Құрылым
- as … as / just as … as
- as … as / so … as
- She isn't old enough to drive.
- We don't have enough chairs for everyone.
- too
- to
- from
B. Мағына
- very
- too
- Edinburgh isn't as big as London. / Edinburgh is not as big as London. / Edinburgh isn't so big as London.
- old enough
C. Қатені табыңыз
- This street is as busy as the main road.
- He is tall enough to play basketball.
- It's too hot to drink.
- ✓ Your bag is the same colour as my bag.
D. Мәтін ішінде
- as … as
- enough
- too
- similar to
- enough
E. Сіздің кезегіңіз
- I'm not as tall as my friend Sam, but I'm as fast as him.
- My kitchen is too small for a big table. My living room isn't warm enough in winter.
F. Аралас қайталау
- faster
- the best
- any
