Phrasal verbs — លំដាប់ពាក្យ (turn it off, look after her) ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Phrasal Verbs: The Grammar
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចស្គាល់ phrasal verb ទាំងបួនប្រភេទ ដាក់នាមសព្ទ និងសព្វនាមនៅកន្លែងត្រឹមត្រូវ (turn it off, look after her, run out of milk) អានវចនានុក្រមដើម្បីដឹងថាកិរិយាសព្ទមួយជាប្រភេទណា និងជ្រើសរើសរវាង phrasal verb និងកិរិយាសព្ទតែមួយពាក្យដែលផ្លូវការជាង។
គំនិតសំខាន់
Phrasal verb គឺជាកិរិយាសព្ទ + ពាក្យតូចមួយដែលហៅថា particle (up, off, out, on, down, back, away, over…)។ ពាក្យទាំងពីររួមគ្នាជាអត្ថន័យតែមួយ៖ give up = ឈប់ព្យាយាម, find out = រកឃើញ។ ពេលខ្លះអត្ថន័យត្រង់ៗ (sit down, go out) ប៉ុន្តែច្រើនដងមិនត្រង់ទេ (put up with = អត់ធ្មត់)។ អ្នកបានជួប phrasal verbs ដែលប្រើញឹកញាប់បំផុតរួចហើយនៅក្នុង A2-34។
មេរៀននេះនិយាយអំពីផ្នែកពិបាកមួយទៀត៖ លំដាប់ពាក្យ។ សូមគិតថា phrasal verb ជានំសាំងវិច។ កិរិយាសព្ទជានំបុ័ងបន្ទះខាងលើ ហើយ particle ជានំបុ័ងបន្ទះខាងក្រោម។ សំណួរធំគឺ៖ កម្មនៅត្រង់ណា? Phrasal verbs ខ្លះគ្មានកម្មទាល់តែសោះ។ ខ្លះអាចបើកដូចនំសាំងវិច ដោយមានកម្មជាសាច់នៅកណ្ដាល — ឬកម្មអាចនៅក្រោយនំសាំងវិច។ ខ្លះទៀតបិទជិត ហើយមិនអាចបើកបានទេ ដូច្នេះកម្មនៅក្រោយវាជានិច្ច។ ហើយមានច្បាប់មួយដែលមិនដែលប្ដូរ៖ កម្មជា សព្វនាម (it, them, her) នៃកិរិយាសព្ទដែលបំបែកបាន គឺជា សាច់នៅកណ្ដាល ជានិច្ច — turn it off មិនដែល turn off it ទេ។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរក៏មានកិរិយាសព្ទ + ពាក្យទិសដៅដែរ៖ ក្រោកឡើង អង្គុយចុះ ដោះ…ចេញ យក…មកវិញ។ ហើយជាញឹកញាប់ កម្មនៅកណ្ដាលដូចនំសាំងវិចអង់គ្លេសដែរ៖ ដោះស្បែកជើងចេញ = take your shoes off។ នេះជាចំណុចងាយសម្រាប់អ្នក។ ប៉ុន្តែភាសាខ្មែរច្រើនលុបសព្វនាមកម្ម (ស្បែកជើងសើម ដោះចេញទៅ) ចំណែកភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ it / them ជានិច្ច។ ហើយ phrasal verbs ជាច្រើនជាពាក្យតែមួយក្នុងភាសាខ្មែរ (មើលថែ, អស់, ពន្យារពេល)។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ខ្ញុំក្រោកឡើងម៉ោងប្រាំពីរ | I get up at seven. | ចំណុចនេះដូចគ្នា៖ គ្មានកម្ម |
| ដោះស្បែកជើងចេញ | Take your shoes off. | ចំណុចនេះដូចគ្នា៖ កម្មនៅកណ្ដាល |
| ស្បែកជើងសើម។ ដោះចេញទៅ | Your shoes are wet. Take them off. | ភាសាខ្មែរលុបសព្វនាម។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ them នៅកណ្ដាល |
| បិទទូរទស្សន៍ / បិទវា | Turn the TV off. / Turn it off. | ភាសាខ្មែរប្រើកិរិយាសព្ទតែមួយ។ ភាសាអង់គ្លេស៖ turn + it + off |
| នាងមើលថែជីដូន | She looks after her grandmother. | ពាក្យតែមួយក្នុងភាសាខ្មែរ។ ភាសាអង់គ្លេស៖ inseparable កម្មនៅខាងចុង |
| យើងអស់កាហ្វេហើយ | We've run out of coffee. | “អស់” មួយពាក្យ → បីពាក្យ run out of |
| ខ្ញុំរកកូនសោ | I'm looking for my keys. | “រក” មួយពាក្យ → look for (មិនអាចលុប for) |
សរុបមក៖ លំដាប់ “កិរិយាសព្ទ + កម្ម + ពាក្យទិសដៅ” ធ្លាប់ស្គាល់ក្នុងភាសាខ្មែររួចហើយ។ ចំណុចដែលត្រូវចាំគឺ៖ កុំលុបសព្វនាមកម្ម ហើយដាក់វានៅ កណ្ដាល កិរិយាសព្ទដែលបំបែកបាន។ ចំណែក inseparable និង three-part verbs រក្សាកម្មនៅ ខាងចុង។
ទម្រង់
ប្រភេទទាំងបួន
| ប្រភេទ | កម្ម? | លំនាំ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|
| 1. intransitive | គ្មានកម្ម | កិរិយាសព្ទ + particle | get up, break down, grow up, set off |
| 2. separable (បំបែកបាន) | មានកម្ម | កិរិយាសព្ទ + កម្ម + particle ឬ កិរិយាសព្ទ + particle + នាមសព្ទ | turn the TV off / turn off the TV |
| 3. inseparable (បំបែកមិនបាន) | មានកម្ម | កិរិយាសព្ទ + particle + កម្ម | look after her, get over it, run into him |
| 4. three-part (បីផ្នែក) | មានកម្ម | កិរិយាសព្ទ + particle + ធ្នាក់ + កម្ម | look forward to it, run out of milk |
កិរិយាសព្ទដែលមានកម្មហៅថា transitive។ កិរិយាសព្ទដែលគ្មានកម្មហៅថា intransitive។
Separable verbs៖ កម្មនៅត្រង់ណា
| កម្ម | នៅកណ្ដាល | នៅខាងចុង |
|---|---|---|
| នាមសព្ទខ្លី | Turn the lights off. ✅ | Turn off the lights. ✅ |
| សព្វនាម | Turn them off. ✅ | ❌ Turn off them. |
| ក្រុមនាមសព្ទវែង | អាចធ្វើបាន ប៉ុន្តែពិបាកតាមដាន | Turn off all the lights in the house. ✅ |
Inseparable និង three-part verbs៖ កម្មនៅខាងចុងជានិច្ច
| កិរិយាសព្ទ | កម្មជានាមសព្ទ | កម្មជាសព្វនាម |
|---|---|---|
| look after | She looks after her grandmother. | She looks after her. |
| get over | He got over the flu quickly. | He got over it quickly. |
| get on with | I get on with my colleagues. | I get on with them. |
| put up with | I can't put up with this noise. | I can't put up with it. |
របៀបដែលវចនានុក្រមបង្ហាញប្រភេទ (sb = somebody, sth = something)
| ក្នុងវចនានុក្រម | អ្វីដែលវាប្រាប់អ្នក |
|---|---|
| turn sth off / turn off sth | separable៖ កម្មអាចនៅកណ្ដាល ឬនៅខាងចុង |
| look after sb/sth | inseparable៖ កម្មនៅតែក្រោយ particle |
| get up | intransitive៖ គ្មានកម្ម |
| run out of sth | three-part៖ កម្មនៅខាងចុង |
របៀបប្រើ
1Intransitive phrasal verbs — គ្មានកម្ម
Phrasal verbs ទាំងនេះពេញលេញដោយគ្មានកម្ម។ គ្មានអ្វីមកនៅក្រោយ particle ទេ លើកលែងតែពេលវេលា ឬទីកន្លែង។
2Separable phrasal verbs ជាមួយនាមសព្ទ
ជាមួយកម្មជានាមសព្ទ ជាធម្មតាអ្នកអាចដាក់វានៅកណ្ដាល ឬនៅខាងចុង។ ជាមួយកម្មវែង សូមដាក់វានៅខាងចុង ដើម្បីឱ្យអ្នកស្ដាប់តាមទាន់។
3Separable phrasal verbs ជាមួយសព្វនាម
ជាមួយកម្មជាសព្វនាម (it, them, him, her, me, us, you) សព្វនាម ត្រូវតែ នៅចន្លោះកិរិយាសព្ទ និង particle។ ហើយកុំលុបវាចោល ទោះភាសាខ្មែរអាចលុបបានក៏ដោយ។
4Inseparable phrasal verbs
ជាមួយកិរិយាសព្ទទាំងនេះ particle ធ្វើការដូចធ្នាក់៖ កម្ម ទោះជានាមសព្ទ ឬសព្វនាម តែងតែនៅក្រោយវា។ ក្នុងសំណួរ និង relative clause particle នៅជាប់នឹងកិរិយាសព្ទ។
5Three-part phrasal verbs
កិរិយាសព្ទ + particle + ធ្នាក់។ ផ្នែកទាំងបីនៅជាមួយគ្នា ហើយកម្មតែងតែនៅខាងចុង។ ក្រោយ look forward to ប្រើនាមសព្ទ ឬទម្រង់ -ing (មើល B1-19)។
6Phrasal verb មួយ ប្រភេទពីរ
Phrasal verbs ខ្លះជា intransitive ក្នុងអត្ថន័យមួយ ហើយជា separable ក្នុងអត្ថន័យមួយទៀត។ ពិនិត្យអត្ថន័យសិន មុននឹងសម្រេចថាកម្មនៅត្រង់ណា។
7Phrasal verb ឬកិរិយាសព្ទតែមួយពាក្យផ្លូវការ?
Phrasal verbs ជាលក្ខណៈនៃការសន្ទនា អ៊ីមែលទៅមិត្ត និងការសរសេរមិនផ្លូវការ។ ការសរសេរផ្លូវការច្រើនចូលចិត្តកិរិយាសព្ទតែមួយពាក្យដែលមានអត្ថន័យស្រដៀងគ្នា។ ទាំងពីរត្រឹមត្រូវ។ ការជ្រើសរើសអាស្រ័យលើកម្រិតភាសា (ផ្លូវការ ឬមិនផ្លូវការ)។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. លុបសព្វនាមកម្ម ក្នុងភាសាខ្មែរ យើងនិយាយ នេះអាវរងារបស់អ្នក ពាក់ចូលសិនមុនចេញទៅក្រៅ ដោយមិនបាច់និយាយ “វា” ម្ដងទៀតទេ។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវការសព្វនាមកម្មជានិច្ច ហើយសម្រាប់ separable verb វាត្រូវនៅ កណ្ដាល។
2. “អស់សាំង” បកប្រែមួយពាក្យម្ដងៗ ភាសាខ្មែរនិយាយ ម៉ូតូខ្ញុំអស់សាំងតាមផ្លូវទៅកំពត ដោយប្រើ “អស់” តែមួយពាក្យ។ អ្នករៀនច្រើនបកប្រែ “អស់” ជា finish ឬជា run out ដោយគ្មាន of។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ three-part verb run out of + នាមសព្ទ។
3. “ទៅទទួល” → receive យើងនិយាយ ប៉ាទៅទទួលប្អូនស្រីខ្ញុំពីសាលារៀនរាល់ថ្ងៃម៉ោងបួន។ “ទទួល” ច្រើនបកប្រែជា receive ប៉ុន្តែ receive ប្រើសម្រាប់កញ្ចប់ សំបុត្រ ឬភ្ញៀវផ្លូវការ។ សម្រាប់ទៅយកមនុស្សដោយឡាន ឬម៉ូតូ ប្រើ pick sb up។
កុំច្រឡំ
Particle និងធ្នាក់ធម្មតា — ពាក្យតូចដដែលអាចជា particle (ផ្នែកមួយនៃកិរិយាសព្ទ) ឬជាធ្នាក់ (ផ្នែកមួយនៃឃ្លាទីកន្លែង)។ តេស្ត៖ តើសព្វនាមអាចនៅកណ្ដាលបានទេ?
get up និង wake up — Get up (ក្រោកចេញពីគ្រែ) គ្មានកម្ម។ Wake up អាចជា intransitive (I woke up) ឬ separable (Wake me up)។ ភាសាខ្មែរបែងចែក “ភ្ញាក់” និង “ក្រោក” ច្បាស់ស្រាប់ ហើយ “ដាស់” = wake sb up។
អត្ថន័យរបស់ particles — មេរៀននេះនិយាយអំពីលំដាប់ពាក្យ។ សម្រាប់អត្ថន័យរបស់ up, down, out, off និង particles ផ្សេងទៀត សូមមើល B2-25។ សម្រាប់ពាក្យដែលទៅជាមួយគ្នា សូមមើល T-03។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- ក្នុង phrasal verbs ភាគច្រើន particle ទទួលការសង្កត់សំខាន់៖ give up, turn it off, set off។
- ក្នុង three-part verbs ការសង្កត់ជាធម្មតាធ្លាក់លើ particle៖ look forward to, run out of, put up with។ ធ្នាក់ចុងក្រោយខ្សោយ៖ of /əv/, to /tə/, with /wɪð/ — “uv”, “tuh”, “with”។ សំឡេង /v/ ក្នុង of ប៉ះធ្មេញខាងលើលើបបូរមាត់ក្រោម កុំបញ្ចេញជា “វ” ខ្មែរ ឬ “ប” (“ob”)។
- សព្វនាមនៅកណ្ដាលមិនសង្កត់ ហើយខ្លី៖ pick me up /ˈpɪk mi ˈʌp/ — ដូច “pick-mee-UP”។ ភ្ជាប់ពាក្យទាំងបីជាមួយគ្នា៖ /k/ នៃ pick មិនបាច់បញ្ចេញខ្យល់ខ្លាំង ហើយ up ចាប់ផ្ដើមដោយស្រៈ។
- នាមសព្ទដែលបង្កើតពី phrasal verbs សរសេរជាពាក្យតែមួយ ឬមានសញ្ញា (-) ហើយសង្កត់ផ្នែក ទីមួយ៖ a breakdown, a takeoff, a check-in។ កិរិយាសព្ទសរសេរជាពីរពាក្យ៖ to break down, to check in។
ច្បាប់មាស
សួរថា៖ តើ phrasal verb មានកម្មទេ ហើយកម្មនោះអាចផ្លាស់ទីបានទេ? សព្វនាមនៅកណ្ដាល កិរិយាសព្ទដែលបំបែកបាន (turn it off) — ហើយកុំលុបវាចោល។ Inseparable និង three-part verbs រក្សាកម្ម នៅខាងចុង (look after her, run out of it)។
លំហាត់
A. ទម្រង់
រៀបលំដាប់ពាក្យ ឬជំនួសនាមសព្ទដោយសព្វនាម។
-
រៀបលំដាប់ពាក្យ៖ off / please / it / turn
-
រៀបលំដាប់ពាក្យ៖ after / she / them / looks
-
រៀបលំដាប់ពាក្យ៖ out / we / sugar / of / ran
-
ជំនួសនាមសព្ទដោយសព្វនាម៖ Turn down the music.
-
ជំនួសនាមសព្ទដោយសព្វនាម៖ I came across this photo yesterday.
-
ជំនួសនាមសព្ទដោយសព្វនាម៖ Can you put away the toys?
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ។
-
ជ្រើសរើសកិរិយាសព្ទផ្លូវការជាងសម្រាប់របាយការណ៍៖ We need to find out the cause. …
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ "The plane took off." …
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ She … after a year.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ In "The cat ran up the tree", up is a ….
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
I'll pick up you at the station.
-
Can you look my cat after this weekend?
-
I can't put up this noise.
-
Turn off the lights in the kitchen, please.
D. ក្នុងបរិបទ
ថ្ងៃប្ដូរផ្ទះ។ ប្រើ phrasal verb ក្នុងវង់ក្រចក។
Lena: The van's here! Can you help me 15? (pick up + the boxes)
Max: Sure. Wait, I've 16 tape. (run out of)
Lena: There's some in the kitchen. And the old lamp — just 17. Nobody wants it. (throw away + it)
Max: OK. And who's 18 your cat today? (look after)
Lena: My sister. I really 19 her. (get on with)
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរប្រយោគរបស់អ្នកជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរប្រយោគពីរអំពីទម្លាប់ពេលព្រឹករបស់អ្នក ដោយប្រើ get up, put on ឬ turn off។ ប្រើសព្វនាមក្នុងប្រយោគមួយ។
-
សរសេរប្រយោគមួយអំពីនរណាម្នាក់ដែលអ្នកចុះសម្រុងជាមួយ និងប្រយោគមួយអំពីអ្វីដែលអ្នកមិនអាចទ្រាំបាន។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
B1-19 -ing ជានាមសព្ទ (Gerund) — ជាប្រធាន និងក្រោយធ្នាក់ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I'm looking forward to (see) you next week.
-
A2-15 Give Me the Book, Give It to Me — កិរិយាសព្ទដែលមានកម្មពីរ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ Here's your book. I'll tomorrow.
-
B1-27 So that, in order to, because of, due to — គោលបំណង មូលហេតុ និងលទ្ធផល ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I looked the word up ___ check the spelling. …
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- Please turn it off. / Turn it off, please.
- She looks after them.
- We ran out of sugar.
- Turn it down.
- I came across it yesterday.
- Can you put them away?
B. អត្ថន័យ
- discover
- intransitive
- gave it up
- preposition
C. រកកំហុស
- I'll pick you up at the station.
- Can you look after my cat this weekend?
- I can't put up with this noise.
- ✓ Turn off the lights in the kitchen, please.
D. ក្នុងបរិបទ
- pick them up / pick the boxes up / pick up the boxes
- run out of
- throw it away
- looking after
- get on with
E. វេនរបស់អ្នក
- I get up at seven. I make coffee, and then I turn the radio on, but I usually turn it off after the news.
- I get on really well with my cousin. I can't put up with loud music on the bus.
F. រំលឹកចម្រុះ
- seeing
- give it to you
- to
