Whereas, Nevertheless, Much As кыргызча: англисче карама-каршылыкты кантип билдиребиз?
Whereas, Nevertheless, Much As: Advanced Contrast
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз эки нерсени whereas / while менен салыштыра аласыз, күтүлбөгөн ойду nevertheless, nonetheless, even so, all the same жана that said менен кошо аласыз, ошондой эле much as, no matter how / what, however + сын атооч, still жана yet менен макулдашуу-каршылыкты (concession) билдире аласыз.
Негизги ой
B1 деңгээлинде сиз although, despite жана however сөздөрүн үйрөнгөнсүз B1-26. Эми бул сөздөр аткарган эки башка жумушту ажыратуунун убагы келди.
Контраст эки фактыны катар коюп, алардын айырмасын көрсөтөт: My sister loves the city, whereas I prefer the countryside. Бул жерде күтүлбөгөн эч нерсе жок; алар жөн эле ар башка.
Концессия бир фактыны кабыл алат да, анан ага карабай күтүлбөгөн нерсени айтат: It was expensive. Nevertheless, we bought it. Сиз бир ойго «макул» дейсиз, бирок баары бир өз жолуңузду улантасыз.
Тараза элестетиңиз. Контраст тараза табактарына эки жүк коюп, аларды салыштырат. Концессия бир жүктү коюп, анан: «Ошентсе да, экинчи табак баары бир басып кетет» дейт.
Бул сабактагы куралдар эки жумушту тең тагыраак кылат: расмий жазуу байламталарынан баштап, Much as I love him… сыяктуу жылуу оозеки тизмектерге чейин.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча бул эки жумуш үчүн да даяр каражаттар бар. Таза контраст – ал эми: «Агам спортту жакшы көрөт, ал эми мен китепти». Бул whereas / while сөзүнө дал келет. Концессия – -са да, -ганы менен, -ганына карабастан жана эки сүйлөмдүн ортосунда ошого карабастан, ошентсе да, баары бир. Бирок эки чоң айырма бар. Биринчиден, кыргызча -са да бир эле форма менен although, even if жана much as маанилерин берет, англисчеде болсо тандоо керек. Экинчиден, кыргызча «…, ошентсе да …» бир сүйлөмдүн ичинде үтүр менен да жазыла берет, ал эми англисчеде nevertheless жана even so эки өзүнчө сүйлөмдү байланыштырат. «Канчалык» болсо англисчедеги however / no matter how сыяктуу эле иштейт, бирок англисчеде сын атооч же тактооч how сөзүнөн кийин дароо турушу керек.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Кофе мени ойготот, ал эми чай эс алдырат. | Coffee wakes me up, while tea helps me relax. | Бул жерде да ушундай: «ал эми» = whereas / while |
| Оюңузду түшүнсөм да, макул боло албайм. | While I understand your point, I can't agree with it. | «-са да» → сүйлөмдүн башында while = although |
| Сынак оор болду. Ошого карабастан, көбү өттү. | The exam was extremely difficult. Nevertheless, most students passed. | кыргызча үтүр менен бир сүйлөм болушу мүмкүн; англисче эки сүйлөм же үтүрлүү чекит |
| Жумушумду канчалык жакшы көрсөм да, эс алуу керек. | Much as I love my job, I need a break. | much as сезим этиштери менен; андан кийин but коюлбайт |
| Канчалык аракет кылсам да, эрте тура албайм. | No matter how hard I try, I can't get up before seven. | how + тактооч (hard) бирге турат |
| Эл эмне десе да, кыялымдын артынан барам. | No matter what people say, I'm going to follow my dream. | суроо сөз + ырастоо сүйлөмдүн тартиби; do жок |
| Билеттер кымбат болчу. Баары бир жакшы убакыт өткөрдүк. | The tickets were expensive. We still had a great time. | still этиштин алдында, сүйлөмдүн ортосунда |
| Ал миллионер, бирок кичинекей батирде жашайт. | She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat. | yet = but, бирок күтүлбөгөнүрөөк жана расмийирээк |
Кыскасы: «ал эми» → whereas / while; «-са да» → although / while / much as (факты болсо), even if (элестетилген болсо гана); «ошого карабастан / ошентсе да» → Nevertheless, / Even so, жаңы сүйлөмдүн башында; «канчалык … -са да» → however / no matter how + сын атооч же тактооч + ээ + этиш.
Түзүлүшү
| Курал | Эмнени байланыштырат | Орду / тыныш белгилери | Мисал |
|---|---|---|---|
| whereas / while | эки багыныңкы сүйлөм (контраст) | башында же ортосунда; whereas алдында көбүнчө үтүр | I'm an early bird, whereas my partner works best at night. |
| while (= although) | эки багыныңкы сүйлөм (концессия) | көбүнчө башында | While I agree with you, I think we should wait. |
| nevertheless / nonetheless | эки сүйлөм (концессия) | экинчи сүйлөмдүн башында + үтүр, же үтүрлүү чекиттен кийин; ортодо же аягында да болот | It was risky. Nevertheless, they went ahead. |
| even so / all the same / that said | эки сүйлөм (концессия, оозеки) | экинчи сүйлөмдүн башында + үтүр (all the same аягында да) | The hotel was basic. Even so, we loved it. |
| much as + багыныңкы сүйлөм | багыныңкы + башкы сүйлөм | башында; багыныңкыдан кийин үтүр | Much as I like him, I don't trust him. |
| no matter how / what / who / where + багыныңкы сүйлөм | багыныңкы + башкы сүйлөм | башында же аягында | No matter what you do, don't press that button. |
| however + сын атооч / тактооч + ээ + этиш | багыныңкы + башкы сүйлөм | башында же аягында | However hard I try, I can't remember her name. |
| still | башкы сүйлөмдүн ичинде | ортосунда: негизги этиштин алдында, be этишинен кийин | It was raining. We still went for a walk. |
| yet | эки багыныңкы сүйлөм же эки сүйлөм | but сыяктуу, бир аз расмий жана күтүлбөгөнүрөөк | The plan was simple, yet it worked. |
Колдонулушу
1Whereas / while – түз салыштыруу
Ар башка эки фактыны салыштыруу үчүн whereas же while колдонуңуз. Whereas бир аз расмийирээк жана ушул жумуш үчүн гана колдонулат. While ошондой эле «…ганда» (during) же «-са да» (although) маанисинде келет, ошондуктан контекст маанилүү. Кыргызча бул жерде көбүнчө ал эми дейбиз.
2While концессия маанисинде
Сүйлөмдүн башында while көбүнчө although дегенди билдирет: ал бир ойду кабыл алып, анан башка ойду айтат. Талкууларда жана сылык каршы пикирде көп колдонулат. Кыргызча ага -са да туура келет.
3Nevertheless, nonetheless, even so, all the same, that said
Бул сөздөр эки сүйлөмдү (же үтүрлүү чекит менен эки бөлүктү) байланыштырат. Экинчи сүйлөм биринчисине карата күтүлбөгөн нерсени айтат. Nevertheless / nonetheless – расмий (кыргызча «ошого карабастан»). Even so жана all the same – нейтралдуу же бейрасмий («ошентсе да», «баары бир»). That said азыр эле айткан оюңузга карама-каршы ойду киргизет («бирок адилеттик үчүн айтайын»). Conversely жана admittedly сыяктуу расмийирээк сөздөр C1-12 жана C1-13 сабактарында.
4Much as – сезим менен концессия
Much as + багыныңкы сүйлөм «абдан … -са да» дегенди билдирет. Ал like, love, want, admire, enjoy, respect сыяктуу сезим этиштери менен колдонулат. Ал жылмакай угулат жана көбүнчө көңүлдү калтырган чечимдин алдында келет. Кыргызча «канчалык … -са да» ага жакын.
5No matter how / what / who; however + сын атооч
No matter + суроо сөз «кантип / эмне / ким … болсо да, айырмасы жок» дегенди билдирет. However + сын атооч / тактооч + ээ + этиш «канчалык … болсо да» дегенди билдирет. Башкы сүйлөм натыйжа өзгөрбөй турганын көрсөтөт. Экөөнөн кийин тең ырастоо сүйлөмдүн сөз тартиби колдонулат. Кыргызча «канчалык», «эмне … -са да», «ким … -са да» дейбиз.
6Still жана yet карама-каршылыкты билдирет
Still айтылган нерсеге карабай бир нерсе чын экенин көрсөтөт; ал сүйлөмдүн ортосунда турат (негизги этиштин алдында, be же биринчи көмөкчү этиштен кийин B1-33). Кыргызча көбүнчө «баары бир» же «дагы эле» дейбиз. Yet but сыяктуу иштейт, бирок күтүлбөгөнүрөөк жана бир аз расмий угулат.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «-са да, бирок» → Much as / While …, but. Оозеки кыргыз кебинде «-са да» менен «бирок» бир сүйлөмдө чогуу келип калышы мүмкүн: «Чарчасам да, бирок бүтүрдүм». Англисчеде much as, while (= although), although карама-каршылыкты өзү билдирет, ошондуктан башкы сүйлөмдүн алдына but коюлбайт.
2. «Канчалык … -са да» → No matter how / However + ээ + этиш + сын атооч. Кыргызча «канчалык» сүйлөмдүн башында турат, ал эми сын атооч же этиш аягында калат: «Оштон Бишкекке чейинки жол канчалык чарчатса да». Англисчеде сын атооч же тактооч how / however сөзүнөн кийин дароо турат, андан кийин гана ээ жана этиш келет.
3. «…, ошентсе да …» → бир үтүр менен nevertheless. Кыргызча «Билет кымбат болчу, ошентсе да учак менен учтук» деп бир сүйлөм катары үтүр менен да жаза беребиз. Англисчеде nevertheless, nonetheless, even so – байламта эмес, эки сүйлөмдү байланыштыруучу тактооч. Алардын алдына чекит же үтүрлүү чекит коюлат, андан кийин үтүр.
4. «-са да» → even if. Кыргызча «-са да» чыныгы факты үчүн да («жумушумду жакшы көрсөм да» – чынында жакшы көрөм), элестетилген нерсе үчүн да («айлык көтөрүлсө да» – балким көтөрүлөт) колдонулат. Англисче even if элестетилген же мүмкүн болгон нерсе үчүн гана. Факты болсо, although, while же much as колдонуңуз.
Чаташтырбаңыз
whereas жана although – Whereas эки ар башка фактыны салыштырат (контраст). Although экинчи фактыны күтүлбөгөн кылган фактыны киргизет (концессия). Күтүлбөгөн натыйжа үчүн whereas колдонулса, туура эмес угулат: Although the weather was bad, we enjoyed the trip деңиз. Кыргызча бул «ал эми» менен «-са да» айырмасына дал келет. B1-26 караңыз.
however (байламта) жана however + сын атооч – Байламта катары however сөзүнөн кийин үтүр коюлат. Концессия сөзү катары андан кийин дароо сын атооч же тактооч келет.
while (убакыт) жана while (контраст) – кыргызча айырма даана көрүнөт: «-ганда» же «ал эми».
Сын атооч + as + багыныңкы сүйлөм – Tired as she was, she finished the report окшош, күчөтүүчү түзүлүш; ал C1-06 сабагында.
Жазылышы жана айтылышы
- nevertheless жана nonetheless бир сөз болуп жазылат. Басым акыркы муунга түшөт: /ˌnevəðəˈles/ (UK), /ˌnevərðəˈles/ (US); /ˌnʌnðəˈles/. Бул жерде кыргызча акыркы муунга басым коюу адаты жардам берет. Ортодогу /ð/ тыбышын «з» же «д» кылбаңыз: тилдин учу тиштердин ортосунда турсун, үн менен айтыңыз. the бөлүгүндөгү /ə/ кыска жана алсыз.
- whereas /weərˈæz/ (UK), /werˈæz/ (US): бир сөз, басым экинчи муунда. Башындагы /w/ тыбышы үчүн эриндерди томолоктоңуз, тиштер эринге тийбесин. /æ/ кыргызча «а» да, «э» да эмес: оозду кенен ачыңыз.
- Nevertheless, / Even so, / That said, сөздөрүнөн кийин бир аз тыным жасаңыз: жазуудагы үтүр – оозеки кептеги тыным.
- Much as I like him тизмегинде басым much жана like сөздөрүнө түшөт. as /əz/ алсыз айтылат.
- yet /jet/ жана still /stɪl/: still башындагы /st/ алдына үндүү кошпоңуз («ыстил» эмес).
Алтын эреже
Эки нерсенин ар башка экенин көрсөтүү үчүн whereas / while колдонуңуз (кыргызча «ал эми»). Бир нерсе азыр эле айтылганга карабай чын болсо, nevertheless, even so, that said, much as, no matter how, however + сын атооч, still жана yet колдонуңуз. Much as жана although менен кошо but колдонбоңуз, ал эми nevertheless алдына чекит же үтүрлүү чекит коюңуз.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Берилген сөз менен сүйлөмдү кайра жазыңыз же эки сүйлөмдү бириктириңиз.
-
Much as менен кайра жазыңыз: Although I really love chocolate, I'm trying to eat less of it.
-
However менен кайра жазыңыз: It doesn't matter how hard I try — I can't remember her name.
-
No matter менен кайра жазыңыз: It doesn't matter what people say — I'm going to follow my dream.
-
Whereas менен бириктириңиз: My brother loves football. I can't stand it.
-
Still менен кайра жазыңыз: It was expensive, but we bought it anyway.
-
Nevertheless менен бириктириңиз: The test was hard. Most students passed.
B. Мааниси
Маанисине ылайык жоопту тандаңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: My dad loves jazz, … my mum prefers pop.
-
Туура жоопту тандаңыз: The test was hard. …, I think I passed.
-
Туура жоопту тандаңыз: No matter … you choose, I'll support you.
-
Туура жоопту тандаңыз: The hotel was cheap; …, it was very clean.
-
«While I understand your point, I can't agree» сүйлөмүндө while эмнени билдирет? …
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
Much as I enjoy parties, but I'm staying home tonight.
-
No matter how I am busy, I always call my mum on Sundays.mum (UK), mom (US)
-
However I try hard, I can't understand this.
-
She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
D. Текстте
Сөздөр: whereas, that said, much as, however, still. Ар бир сөздү бир жолу колдонуңуз.
The rooms at the Harbour Inn are small, 16 the views are spectacular. The restaurant is overpriced. 17, the desserts are amazing. 18 we loved the staff, we found the noise from the bar hard to bear. 19 early you go to bed, you'll hear the music until midnight. The noise was bad, but we 20 had a great time.
E. Сиздин кезегиңиз
Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.
-
Whereas же while колдонуп, өзүңүздү тааныш бир адам менен салыштырыңыз.
-
Өзүңүз кабыл алган бир чечим жөнүндө much as же no matter how менен сүйлөм жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
B1-26 Although, despite, however кыргызча: «-са да», «карабастан» жана «бирок» англисче … the rain, the match went ahead.
-
B1-26 Although, despite, however кыргызча: «-са да», «карабастан» жана «бирок» англисче She went to work … she felt ill.
-
B2-22 Subject-Verb Agreement кыргызча: news is, police are – ээ менен этиштин ылайыкташуусу Neither the manager nor the staff … happy.
-
B2-21 As If, As Though, Suppose кыргызча: «-гандай», «-са эмне болот?» жана it's time It's high time we (leave).
Жооптор
A. Түзүлүшү
- Much as I love chocolate, I'm trying to eat less of it.
- However hard I try, I can't remember her name. / I can't remember her name, however hard I try.
- No matter what people say, I'm going to follow my dream. / I'm going to follow my dream, no matter what people say.
- My brother loves football, whereas I can't stand it. / Whereas my brother loves football, I can't stand it.
- It was expensive, but we still bought it. / It was expensive. We still bought it.
- The test was hard. Nevertheless, most students passed. / The test was hard; nevertheless, most students passed. / The test was hard. Most students nevertheless passed. / The test was hard. Most students passed nevertheless.
B. Мааниси
- whereas
- Even so
- what
- nevertheless
- although
C. Катаны табыңыз
- Much as I enjoy parties, I'm staying home tonight.
- No matter how busy I am, I always call my mum on Sundays.
- However hard I try, I can't understand this.
- ✓ She's a millionaire, yet she lives in a tiny flat.
D. Текстте
- whereas
- That said
- Much as
- However
- still
E. Сиздин кезегиңиз
- My sister is very organised, whereas I'm always losing things.
- Much as I loved my old job, I needed a change.
F. Аралаш кайталоо
- Despite
- although
- were
- left
