SlowingoГраматика
B1 2 / 39

For, since и How long: I've lived или I've been living? Present Perfect Simple и Continuous

For, Since, How Long — Simple or Continuous?

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да кажете колку долго нешто трае до сега со for, since и How long…? и да изберете меѓу I've lived и I've been living. Ќе знаете и да кажете колку време поминало од некој настан: It's been two years since…

Главна идеја

Веќе знаете дека ситуација што почнала во минатото и трае и сега бара Present Perfect (англиски сегашен перфект) со for (траење) или since (почеток) A2-18: I've lived here for five years, а не I live here for five years. Сега доаѓа втор избор: проста или продолжена форма?

Замислете две фотографии од молер. На првата ѕидот е готов и блеска: I've painted the wall. Тоа е простата форма – го покажува резултатот, нешто готово, или количина што може да се изброи. На втората молерката држи мокра четка и има боја по облеката: I've been painting the wall. Тоа е продолжената форма – го покажува дејството и колку долго траело. Можеби работата е готова, можеби не – тоа не е важно.

Некои глаголи (know, have во значење „поседувам“, be, like, believe) опишуваат состојби, не дејства. Кај нив нема слика со „мокра четка“, па остануваат во простата форма.

Македонски и англиски

Кај нас времето до сега обично го кажуваме со сегашно време: „Ја познавам од 2015“, „Живеам во Скопје од 2020“, „Веќе неколку недели ја читам оваа книга“. На англиски тука треба Present Perfect или Present Perfect Continuous (англиски сегашен перфект продолжен). Ниту перфектот со „сум“, ниту перфектот со „има“ не се исто што и англискиот Present Perfect во сите употреби: не одлучува македонскиот глагол, туку времето. Почетокот, нашето „од“, е since, а не from; и прашањето „Од кога…?“ на англиски обично е How long…? Траењето кај нас често е без предлог („тука работам три години“), а на англиски е for. Кога кажуваме колку време поминало, велиме „Има две години откако не сум го видел“ – со „има“ и со негација. На англиски е It's been two years since I (last) saw him – со it и без not.

Добра вест: разликата меѓу простата и продолжената форма понекогаш се чувствува и кај нас преку глаголскиот вид: „Ја прочитав твојата книга“ (готово) и „Ја читам твојата книга“ (уште трае). Но видот не е исто што и продолжената форма: одлучува дали зборувате за резултатот или за дејството.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Се познаваме одамна.We've known each other for ages.сегашно време → Present Perfect; know останува во проста форма
На состанок е од девет часот.He's been in a meeting since nine o'clock.„од“ → since
Телефонов го имам две години.I've had this phone for two years.траење без предлог → for
Овој месец прочитав четири книги.I've read four books this month.број, резултат → проста форма
Веќе неколку недели ја читам оваа книга.I've been reading this book for weeks.дејство и траење → продолжена форма
Живеам во Мадрид од 2020.I've lived / I've been living in Madrid since 2020.live, work, study → одат двете
Има два месеца откако не сум одел во теретана.It's two months since I last went to the gym.It's (been) + време + since + Past Simple, без not

Накратко: кога кај нас имате сегашно време и време до сега, на англиски е Present Perfect (или Present Perfect Continuous). Резултат, број или глагол за состојба → проста форма; дејство и траење → продолжена форма. Почеток → since, траење → for.

Форма

For и since (повторување од A2-18)

По него доаѓаПримери
forпериод (траење)for two hours, for a week, for ages, for a long time
sinceточка во времето (почеток)since nine o'clock, since Monday, since 2015, since last summer
sinceреченица, обично во Past Simplesince I was a child, since we moved here

How long…?

ВремеПрашање
Present PerfectHow long have you known Ana?
Present Perfect ContinuousHow long have you been waiting?
Со beHow long has she been a teacher?

Проста или продолжена форма?

Present Perfect (have + минат партицип)Present Perfect Continuous (have been + -ing)
резултат: I've painted the room. (готово)дејство: I've been painting the room. (можеби не е готово)
колку / колку пати: She's written three chapters.колку долго: She's been writing all morning.
состојби: I've known him for years.– (не со глаголи за состојба)
звучи трајно: He's lived here all his life.звучи привремено: He's been living with his parents for a few months.

It's (been) … since …

ОбразецПример
It's been + период + since + Past SimpleIt's been three years since I last saw her.
It's + период + since + Past SimpleIt's three years since I last saw her.

Пократкиот облик It's three years since… е особено чест во британскиот англиски.

Употреба

1For, since и How long – брзо повторување

For кажува траење, since почеток (ден, датум, час или настан). За траењето прашувате со How long + Present Perfect.

I've had this phone for two years.
Телефонов го имам две години.
кај нас траење без предлог, на англиски for
He's been in a meeting since nine o'clock.
На состанок е од девет часот.
кај нас сегашно време, на англиски has been
She's been much happier since she changed jobs.
Многу е посреќна откако ја смени работата.
since + реченица (Past Simple)
"How long have you been learning English?" "For about three years."
„Колку долго учиш англиски?“ „Околу три години.“
во одговорот на англиски има for
"How long have you known each other?" "Since university."
„Од кога се познавате?“ „Од факултет.“
„од кога“ → how long; кај нас сегашно време

2Проста форма за резултати и количини

Користете ја простата форма кога дејството е завршено или кога броите нешто: колку, колку пати.

I've read four books this month.
Овој месец прочитав четири книги.
број
She's drunk three coffees since lunch.
Од ручекот наваму испи три кафиња.
број
We've walked twelve kilometres today.
Денес пешачевме дванаесет километри.
I've painted the kitchen. Do you like the colour?
Ја бојадисав кујната. Ти се допаѓа бојата?
готов резултат

3Проста форма со глаголи за состојба

Глаголите за состојба – know, have (поседувам), be, like, love, believe, understand, own – обично остануваат во простата форма и кога кажувате колку долго.

We've known each other for ages.
Се познаваме одамна.
глагол за состојба: проста форма; кај нас сегашно време
He's had that car since he was twenty.
Таа кола ја има уште од дваесетгодишна возраст.
have = поседува
I've always liked spicy food.
Отсекогаш сум сакал лута храна.
She's been a nurse for ten years.
Медицинска сестра е веќе десет години.
be = состојба; кај нас сегашно време

4Продолжена форма за дејството и неговото траење

Користете ја продолжената форма кога во центарот е дејството, колку долго траело или трагите што ги оставило. Дејството можеби завршило, а можеби не.

I've been reading this book for weeks. It's so long!
Веќе неколку недели ја читам оваа книга. Толку е долга!
кај нас сегашно време, на англиски дејство + траење
She's been driving since six this morning, so she needs a break.
Вози од шест наутро, па ѝ треба пауза.
They've been arguing about money for months.
Со месеци се караат за пари.
I've been painting the kitchen. That's why I'm covered in paint.
Ја бојадисував кујната. Затоа сум цел во боја.
дејство, трагите се гледаат

5Live, work, study, teach – одат двете

Со глаголите што опишуваат подолга ситуација, со for и since одат двете форми, често речиси без разлика. Продолжената форма може ситуацијата да ја направи да звучи попривремено.

I've lived in Madrid since 2020.
Живеам во Мадрид од 2020.
кај нас сегашно време
I've been living in Madrid since 2020.
Живеам во Мадрид од 2020.
тука исто значење
He's taught at this school for twenty years.
Предава во ова училиште веќе дваесет години.
звучи трајно
He's been teaching here for a few weeks, while the usual teacher is away.
Предава тука неколку недели, додека редовната наставничка е отсутна.
звучи привремено

6It's (been) + време + since…

Со овој образец кажувате колку време поминало од некој настан во минатото. Во делот со since обично е Past Simple (просто минато време). Може да стои и Present Perfect ако и таа ситуација трае до сега; во обрасцот It's been… since сигурниот избор е Past Simple. Кај нас велиме „Има … откако не…“, со негација – на англиски негацијата не е потребна.

It's been ages since we had a holiday.
Одамна не сме биле на одмор.
holiday (UK); vacation (US)
It's two months since I last went to the gym.
Има два месеца откако не сум одел во теретана.
кај нас „има“ + негација; на англиски it's + since, без not
How long has it been since you saw a doctor?
Колку време помина откако последен пат беше на лекар?
I haven't seen Paolo for two years.
Две години не сум го видел Паоло.
истата мисла: It's been two years since I saw Paolo.
I've been happy since I've known you.
Среќен сум откако те познавам.
и двете ситуации траат до сега

Чести грешки

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020. или I've been living here since 2020.
Ситуација до сега бара Present Perfect.
❌I've worked here since three years.
✅I've worked here for three years.
Период → for; почеток → since.
❌We've been friends for 2015.
✅We've been friends since 2015.
Годината е почеток → since.
❌I've been knowing her since school.
✅I've known her since school.
know е глагол за состојба → само проста форма.
⚠️I've been drinking four coffees today.
✅I've drunk four coffees today.
Граматички е точно, но за број готови работи користете проста форма. Продолжената оди само ако мислите на дејството (како ви поминал денот), не на количината.
❌How long are you married?
✅How long have you been married?
How long + Present Perfect за времето до сега.
❌How long do you know him?
✅How long have you known him?
How long + Present Perfect за времето до сега.
❌It's been a year since I see him.
✅It's been a year since I saw him.
Во делот со since обично е Past Simple.
❌I've lived here during five years.
✅I've lived here for five years.
during одговара на „кога?“, не на „колку долго?“ – видете A2-02.

Замки за говорителите на македонски

1. „Ја познавам од првата недела на факултет“ → сегашно време со глагол за состојба. Кај нас глаголите за состојба со време до сега се во сегашно време: „Ја познавам од факултет“, „Станот го имаме од 2010“. На англиски сегашното време тука е погрешно: треба Present Perfect – и тоа во проста форма, бидејќи глаголот е за состојба.

❌Of course I trust Vesna with the keys – I know her since our first week at the Faculty of Economics!
✅Of course I trust Vesna with the keys – I've known her since our first week at the Faculty of Economics!
ја познавам од → have known since

2. „Од кога…?“ → From when…? Кај нас прашуваме „Од кога работиш во болницата?“, а „од“ лесно станува from. На англиски прашањето за траење до сега е How long have you…? (или Since when…?, кое често звучи изненадено), секако со Present Perfect.

❌From when are you working as a nurse at the clinic in Shtip? Last time we spoke, you were still at the faculty.
✅How long have you been working as a nurse at the clinic in Shtip? Last time we spoke, you were still at the faculty. или How long have you worked as a nurse at the clinic in Shtip? Last time we spoke, you were still at the faculty.
од кога работиш → how long have you been working

3. „Има три години откако не сум ја посетил“ → There are three years since I didn't… Кај нас велиме „Има три години откако не сум ја посетил баба“ или „Има многу време откако не сме биле на море“. На англиски не се користи there are ни has, туку It's (been) + време + since, а по since стои потврден глагол во Past Simple.

❌There are already three years since I didn't visit my grandmother in Struga, so this summer I'm staying with her for a whole month.
✅It's been three years since I last visited my grandmother in Struga, so this summer I'm staying with her for a whole month. или I haven't visited my grandmother in Struga for three years, so this summer I'm staying with her for a whole month.
има три години откако не… → it's been three years since I last…
❌Has a long time since our whole class went on a trip together; the last one was to Krushevo in the second year.
✅It's been a long time since our whole class went on a trip together; the last one was to Krushevo in the second year.
има многу време → it's been a long time

Не мешајте

for, since и ago – for = траење; since = почеток; ago = колку далеку во минатото е завршен настан, со Past Simple A2-19. Кај нас: траење без предлог, „од“ и „пред“.

I've worked here for six months.
Тука работам шест месеци.
for = траење
I've worked here since January.
Тука работам од јануари.
since = почеток
I started this job six months ago.
Оваа работа ја почнав пред шест месеци.
ago = „пред“, Past Simple

How long have you…? и How long did you…? – Present Perfect прашува за нешто што важи и сега; Past Simple за завршен период.

How long have you lived in Rome?
Колку долго живееш во Рим?
уште живееш таму
How long did you live in Rome?
Колку долго живееше во Рим?
сега не живееш таму

I've been here for a week и I'm here for a week – Првото го мери времето до сега, второто кажува колку трае целата посета. Нашето „Во Лондон сум една недела“ може да значи и едното и другото.

I've been in London for a week.
Веќе една недела сум во Лондон.
пристигнав пред седум дена
I'm in London for a week.
Во Лондон сум една недела.
целата посета трае една недела

I've read your book и I've been reading your book – Проста форма: ја прочитав до крај. Продолжена форма: на половина сум или поминав време со неа. Кај нас: „ја прочитав“ и „ја читам“.

I've read your book. It's brilliant!
Ја прочитав твојата книга. Одлична е!
готово
I've been reading your book. I'm on chapter five.
Ја читам твојата книга. Стигнав до петтото поглавје.
уште трае

Правопис и изговор

  • for во говорот обично е слабо: /fə/ (UK), /fɚ/ (US) – for two years. Стандардниот македонски нема таков слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено, не како јасно „о“.
  • since ја задржува самогласката: /sɪns/. Крајното /s/ е безвучно, како нашето „с“.
  • How long have you…? се слева: /haʊ ˈlɒŋ əv jə/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv jə/ (US). На крајот од long е /ŋ/ – не додавајте „г“ по него.
  • It's been често се изговара како една целина: /ɪts bɪn/ – It's been ages!
  • she's known = she has known; she's been може да е she has been (никогаш she is been).
  • Годините како 2020 на англиски обично се читаат во парови: twenty twenty.

Златно правило

Важи и сега? Користете Present Perfect со for (траење) или since (почеток) – не сегашно време како кај нас. Резултат, број или глагол за состојба → проста форма. Дејство и неговото траење → продолжена форма (со live, work, study често одат двете). „Од кога…?“ е How long…?, а „Има две години откако не…“ е It's been two years since…

Вежби

A. Форма

Дополнете ги речениците со точниот збор или форма, или препишете ја реченицата.

  1. I've had this bike 2021.
  2. She's been sleeping ten hours.
  3. We've been friends we were five.
  4. Дополнете со Past Simple на глаголот: It's been two years since I (see) my cousins.
  5. Препишете ја реченицата со продолжената форма и for: I started learning the piano three years ago.
  6. Напишете прашање за одговорот "For five years." (you, have, your car)

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: I … Tom for years.
  2. Изберете го точниот одговор: I … four cups of coffee today.
  3. Изберете го точниот одговор: Sorry about my hands. I … the car.
  4. Која реченица кажува дека книгата е прочитана до крај?
  5. Која реченица звучи попривремено?

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. I live in this town since 2019.
  2. How long are you waiting?
  3. He's worked here since six months.
  4. We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во пораката.

An email from Lisbon
Hi Sam! I 16 (live) in Lisbon 17 March, and I love it. I 18 (learn) Portuguese for three months, but it's hard! So far I 19 (make) a few friends at my language school. It 20 (be) ages since we last spoke — how are you?

E. Ваш ред е

Напишете на англиски за себе.

  1. Напишете две реченици: колку долго познавате еден пријател и колку долго имате некоја ваша работа.
  2. Напишете една реченица за дејство со кое се занимавате во последно време и една за резултат.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. B1-01 Present Perfect Continuous на англиски: I've been waiting, објаснето на македонски
    Your eyes are red. you (cry)?
  2. A2-19 Present Perfect или Past Simple? Разликата објаснета на македонски
    I (move) to London two years ago.
  3. A2-17 Present Perfect со just, already и yet: објаснување на македонски
    Have you finished your homework ?
Одговори

A. Форма

  1. since
  2. for
  3. since
  4. saw / last saw
  5. I have been learning the piano for three years. / I've been learning the piano for three years.
  6. How long have you had your car?

B. Значење

  1. have known
  2. have drunk
  3. have been repairing
  4. I've read your book.
  5. He's been living with friends since the fire.

C. Најдете ја грешката

  1. I have lived in this town since 2019. / I've lived in this town since 2019. / I have been living in this town since 2019. / I've been living in this town since 2019.
  2. How long have you been waiting?
  3. He's worked here for six months. / He's been working here for six months.
  4. ✓ We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.

D. Во контекст

  1. have lived / have been living
  2. since
  3. have been learning
  4. have made
  5. has been / is

E. Ваш ред е

  1. I've known my best friend since primary school. I've had this watch for ten years.
  2. I've been running every morning this month. I've lost three kilos.

F. Мешано повторување

  1. Have … been crying
  2. moved
  3. yet / already
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play