SlowingoГраматика
B1 35 / 39

Still, yet, even, only, also: каде стои прилогот во англиската реченица

Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете каде во реченицата се ставаат кратките прилози still, yet, already, also, even, only, any more и no longer, како се разликуваат still, yet и already и како местото на only и even го менува значењето.

Главна идеја

Многу кратки англиски прилози сакаат да седат на едно одредено место: на средното седиште во реченицата. Тоа седиште веќе го знаете од always, usually, never (A1-15). Тоа е:

  • пред главниот глагол: She still lives with her parents.
  • по глаголот be: She's still at work.
  • по првиот помошен или модален глагол: I've already eaten. You can also pay by card.

Една работа не се случува никогаш: прилогот не седи меѓу глаголот и предметот. Кажете She also plays the piano, не She plays also the piano.

Некои зборови сакаат други седишта. Yet, too, as well и any more обично стојат на крајот. Even и only се посебни: работат како показалец. Поместете ги и ќе покажете друг збор – а значењето ќе се промени: Only I saw her (никој друг не ја виде) и I saw only her (не видов никој друг).

Македонски и англиски

Кај нас редот на зборовите е послободен, а „и“ (во значење „исто така“), „веќе“, „уште“ и „дури и“ стојат пред зборот на кој се однесуваат – многупати и пред предметот: „Таа свири и пијано“, „Ја испратив веќе пораката“. Затоа на англиски прилогот лесно се лизга меѓу глаголот и предметот. Кога има помошен глагол или be, редот често се совпаѓа: „веќе сум јадел“ – I've already eaten, „веќе доцниме“ – We're already late. Но со еден главен глагол англискиот прилог оди пред глаголот: She also plays the piano.

Втората тешкотија е што нашите зборови имаат други граници. „(Сè) уште“ значи и „продолжува“ (still: „сè уште е на работа“) и, со „не“, „досега не“ (yet: „уште не стигнал“). На англиски тоа се два збора на различни места: still во средината, yet на крајот од одречна реченица или прашање. „Веќе“ е already. „Повеќе не“ е not … any more / any longer (на крајот) или no longer (во средината, со потврден глагол) – не more. „И јас“, „исто така“ се also (во средината) или too / as well (на крајот). „Дури и“ и „само“ се even и only – и кај нас ги ставаме до зборот што сакаме да го истакнеме, тука е исто.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Таа свири и пијано.She also plays the piano.кај нас „и“ пред предметот → also пред глаголот
Играм и тенис.I play tennis too. / I play tennis as well.too / as well на крајот
Баба ми сè уште пишува писма на рака.My grandmother still writes letters by hand.„сè уште“ → still пред главниот глагол
Сè уште е на работа.She's still at work.„сè уште“ → still по be
Пакетот уште не стигнал.The parcel hasn't arrived yet.„уште не“ → yet на крајот
Сè уште не сум завршил.I still haven't finished.still пред одречниот помошен глагол – тука е исто
Веќе доцниме.We're already late.„веќе“ → already по be
Повеќе не живееме во Мадрид.We don't live in Madrid any more.„повеќе не“ → not … any more на крајот, не more
Производот повеќе не е достапен.This product is no longer available.формално: no longer + потврден глагол
Ни збогум не рече.She didn't even say goodbye.„ни“ → not even по помошниот глагол
Само Марија пие чај на појадок.Only Maria drinks tea at breakfast.only покажува збор – тука е исто

Накратко: кај нас „и“, „веќе“ и „уште“ често стојат пред предметот, а на англиски also, still, already седат пред главниот глагол, по be или по првиот помошен глагол – никогаш меѓу глаголот и предметот. „Сè уште“ е still, „уште не“ е not … yet, а „повеќе не“ е not … any more или no longer.

Форма

Средното седиште

Каков глагол има во реченицата?МестоПример
само главен глаголпред негоShe still works here. / I also play tennis.
be (како главен глагол)по негоHe's already at the airport. / It's no longer open.
помошен / модален глагол + главен глаголпо првиот помошен глаголI have already paid. / We can even stay longer.
одречен помошен глагол + stillstill пред негоI still haven't finished.

Место на крајот

ЗборПример
yet (одречна реченица, прашање)Have you finished yet? / I haven't finished yet.
any more / any longer (одречна реченица)She doesn't live here any more.
too / as wellI play tennis too. / I play tennis as well.
already (може и на крајот)Are you leaving already?

Still, yet, already: значење

ЗборЗначењеВообичаен тип реченица
stillсостојбата трае – можеби подолго отколку што мислевмепотврдна, прашање; пред одречен помошен глагол за изненадување или нетрпение
yetнешто очекувано досега не се случилоодречна, прашање
alreadyнешто се случило порано отколку што очекувавмепотврдна (во прашање: изненадување)
not… any more / any longerсостојбата завршилаодречна
no longerсостојбата завршила (поформално)потврден глагол

Any more често се пишува заедно – anymore –, особено во американскиот англиски.

Употреба

1Правилото за средното седиште

Кратките прилози како still, already, also, even, just, only и no longer стојат пред главниот глагол, по be или по првиот помошен глагол. Не одат меѓу глаголот и предметот. Прилозите за честота (A1-15) го користат истото седиште – и rarely и неговиот поформален пар seldom.

My grandmother still writes letters by hand.
Баба ми сè уште пишува писма на рака.
still пред главниот глагол
We're already late.
Веќе доцниме.
already по be
I've also invited your sister.
Ја поканив и сестра ти.
кај нас „и“ пред предметот; на англиски also по помошниот глагол
You can always call me if you need help.
Секогаш можеш да ми се јавиш ако ти треба помош.
по модалниот глагол
They have never been to the mountains.
Никогаш не биле на планина.
never по помошниот глагол; на англиски само една негација

2Still, yet и already

Still = нешто продолжува. Yet = очекуваме нешто, но досега не се случило; обично стои на крајот од одречна реченица или прашање (во формален јазик и I haven't yet decided). Already = порано од очекуваното. Still пред одречен помошен глагол покажува изненадување или нетрпение. За already и yet со Present Perfect (англиски сегашен перфект) видете A2-17.

Are you still working at the bank?
Сè уште работиш во банката?
„сè уште“ → still
It's ten o'clock and he's still in bed.
Десет часот е, а тој сè уште е в кревет.
„сè уште“ во потврдна реченица → still, не yet
I still haven't paid the electricity bill.
Сè уште не ја платив сметката за струја.
нетрпение: трае предолго; still пред одречниот помошен глагол
Has the parcel arrived yet?
Стигна ли веќе пакетот?
во прашање yet на крајот; кај нас често „веќе“
She's only five, but she can already read.
Има само пет години, а веќе знае да чита.
порано од очекуваното: already
Are you leaving already? It's only nine!
Зарем веќе си одиш? Само девет часот е!
already во прашање: изненадување

3Not… any more, not… any longer, no longer

Овие изрази кажуваат дека една состојба завршила. Not… any more и not… any longer стојат на крајот од одречна реченица. No longer е поформален; седи на средното седиште, а глаголот е потврден. Кај нас во сите случаи велиме „повеќе не“ или „веќе не“.

We don't live in Madrid any more.
Повеќе не живееме во Мадрид.
кај нас „повеќе не“ на почетокот, на англиски any more на крајот
I can't wait any longer.
Не можам повеќе да чекам.
any longer на крајот
This product is no longer available.
Овој производ повеќе не е достапен.
no longer + потврдно is
He no longer works for the company.
Тој веќе не работи во фирмата.
формално; no longer + потврден глагол

4Even – нешто изненадувачко

Even покажува дека нешто е изненадувачко или повеќе од очекуваното. На средното седиште обично покажува на глаголот или на она што следува; пред подметот или пред друг збор покажува на тој збор. Not even / didn't even = ни таа мала работа што ја очекувавте.

Even my grandmother has a smartphone.
Дури и баба ми има паметен телефон.
изненадувачки подмет
He works every day, even on Sundays.
Работи секој ден, дури и во недела.
even покажува на on Sundays
She didn't even say goodbye.
Ни збогум не рече.
„ни“ → didn't even; на англиски една негација
The test was so easy that I even finished early.
Тестот беше толку лесен што дури и завршив порано.
even на средното седиште

5Only – показалецот се поместува

Only покажува на зборот на кој се фокусира, а значењето се менува со неговото место. Во пишан текст ставете го only веднаш пред зборот што го мислите. Во говорот only обично е на средното седиште, а значењето го покажува нагласот.

Only Maria drinks tea at breakfast.
Само Марија пие чај на појадок.
никој друг не пие
Maria drinks only tea at breakfast.
Марија на појадок пие само чај.
ниту еден друг пијалак
Maria drinks tea only at breakfast.
Марија пие чај само на појадок.
во ниедно друго време
I've only got ten euros.
Имам само десет евра.
британски облик; во САД I only have ten euros
The shop only opens on Saturdays.
Продавницата работи само во сабота.
во говорот нагласот е на Saturdays

6Also, too, as well

Also седи на средното седиште. Too и as well стојат на крајот од реченицата и се почести во говорот. Видете A1-29. Нашето „и“ во значење „исто така“ може да стои на многу места, но англиските зборови имаат одредено место.

She speaks Arabic and she also understands a little Greek.
Зборува арапски, а разбира и малку грчки.
кај нас „и“ пред „малку грчки“, на англиски also пред главниот глагол
I'd like a coffee, and a glass of water too.
Би сакал едно кафе, а и чаша вода.
too на крајот
Can I bring my brother as well?
Може ли да го донесам и брат ми?
as well на крајот

Чести грешки

❌She plays also the piano.
✅She also plays the piano.
Прилогот стои пред главниот глагол, не меѓу глаголот и предметот.
❌I haven't still finished.
✅I still haven't finished.
Во одречна реченица still стои пред одречниот помошен глагол. Точно е и I haven't finished yet.
❌I don't smoke no longer.
✅I don't smoke any longer.
no longer веќе е одречно. Точно е и I no longer smoke.
❌Is she yet at work?
✅Is she still at work?
Состојба што трае: still. yet стои на крајот.
❌I have finished yet.
✅I have already finished.
Во потврдна реченица користете already, не yet.
❌We any more live there.
✅We don't live there any more.
any more стои на крајот од одречна реченица.
⚠️She only eats fish on Fridays.
✅She eats fish only on Fridays.
Во говорот е точно, бидејќи нагласот го покажува значењето; во внимателен пишан текст ставете го only до зборот што го мислите.

Замки за говорителите на македонски

1. „Ја поправа и машината за перење“ → repairs also. Кај нас „и“ во значење „исто така“ стои непосредно пред зборот на кој се однесува, многупати пред предметот: „Чичко ми поправа фрижидери, а ги поправа и машините за перење.“ Англискиот кус прилог не смее да стои меѓу глаголот и предметот. Ставете го also пред главниот глагол, или too / as well на крајот.

❌Uncle Goran mostly repairs fridges, but in summer he repairs also air conditioners for half the neighbourhood in Kumanovo.
✅Uncle Goran mostly repairs fridges, but in summer he also repairs air conditioners for half the neighbourhood in Kumanovo. или Uncle Goran mostly repairs fridges, but in summer he repairs air conditioners for half the neighbourhood in Kumanovo too.
„поправа и“ → also repairs

2. „Сè уште“ и „уште не“ → yet насекаде. Нашето „уште“ значи и „продолжува“ („сè уште одгледува ориз“) и, со „не“, „досега не“ („уште не донел“). Англискиот има два збора. Ако состојбата трае, користете still пред главниот глагол. Yet оди само во одречна реченица или прашање, на крајот – а не пред глаголот, како нашето „уште не“.

❌After forty years, my grandfather in Kochani yet grows rice on the same fields where his own father worked.
✅After forty years, my grandfather in Kochani still grows rice on the same fields where his own father worked.
состојбата трае → still
❌I ordered the new school bag for my son on the first of the month, but the courier yet hasn't brought it to our address in Tetovo.
✅I ordered the new school bag for my son on the first of the month, but the courier still hasn't brought it to our address in Tetovo. или I ordered the new school bag for my son on the first of the month, but the courier hasn't brought it to our address in Tetovo yet.
still пред hasn't или yet на крајот

3. „Повеќе не купуваме…“ → don't … more. „Повеќе не“ буквално станува more: „Откако се затвори пекарата, повеќе не купуваме бурек наутро.“ Но англиското more значи „во поголема количина“. За крај на една состојба англискиот вели not … any more / any longer на крајот од реченицата или no longer со потврден глагол.

❌Since the old bakery next to our building in Aerodrom closed, we don't buy burek for breakfast more.
✅Since the old bakery next to our building in Aerodrom closed, we don't buy burek for breakfast any more. или Since the old bakery next to our building in Aerodrom closed, we no longer buy burek for breakfast.
„повеќе не“ → not … any more / no longer

4. „Слушнав дека и Ивана свири“ → that also Ivana plays. Кај нас „и“ природно стои пред подметот: „Слушнав дека и Ивана свири гитара.“ На англиски also пред подметот звучи ненативно, а Also на почетокот од реченицата значи „освен тоа, уште една работа“. „И Ивана“, „и братучед ми“ на англиски е also на средното седиште или too на крајот.

⚠️Petar is bringing his guitar to our barbecue near Matka Canyon on Saturday, and I've just heard that also Ivana plays, so we'll have music all evening.
✅Petar is bringing his guitar to our barbecue near Matka Canyon on Saturday, and I've just heard that Ivana also plays, so we'll have music all evening. или Petar is bringing his guitar to our barbecue near Matka Canyon on Saturday, and I've just heard that Ivana plays too, so we'll have music all evening.
Граматички е точно, но also пред подметот звучи ненативно; „и Ивана свири“ → Ivana also plays / Ivana plays too.

Не мешајте

still и yet – И двата зборуваат за времето „до сега“. Still кажува дека состојбата трае; yet кажува дека очекуваното не се случило. Still + негација звучи понетрпеливо. Кај нас во двете реченици стои „(сè) уште“.

I haven't finished my essay yet.
Уште не сум го завршил есејот.
неутрално
I still haven't finished my essay.
Сè уште не сум го завршил есејот.
нетрпение: трае предолго

Only I… и I only… – Местото на only го менува значењето.

Only I had a ticket.
Само јас имав билет.
никој друг немаше
I only had a ticket.
Имав само билет.
имав билет и ништо друго

already и all ready – Already = порано од очекуваното („веќе“); all ready = сосема подготвени (all + придавка, „сите сме спремни“).

We're all ready. Let's go!
Сите сме спремни. Ајде да одиме!
сите се подготвени

За only, even и also во формален пишан јазик видете C2-06.

Правопис и изговор

  • already е еден збор со едно l; all ready се два збора.
  • any more (два збора) е вообичаено во британскиот англиски; anymore (еден збор) е вообичаено во американскиот. И двете се точни.
  • yet /jet/ – како yes, само на крајот е t. Почетното /j/ е како нашето „ј“ – тука нема тешкотија.
  • even /ˈiːvn/ – долго /iː/, па v и n без самогласка меѓу нив. Кај нас должината на самогласката не менува значење, па /iː/ лесно се скратува – повлечете го.
  • only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US): почетокот е двогласник што се лизга, а не чисто „о“.
  • still: ll на крајот е темно l – задниот дел од јазикот се крева кон непцето.
  • also /ˈɔːlsəʊ/ и already /ɔːlˈredi/: s во also е безвучно, а нагласот во already е на вториот слог: al-READ-y.
  • Во говорот се нагласува зборот на кој покажуваат only или even: I only had a ticket / Even my grandmother has one. Кај нас нагласот е секогаш на исто место во зборот; на англиски значењето го носи токму нагласениот збор во реченицата.

Златно правило

Ставете ги кратките прилози на средното седиште: пред главниот глагол, по be или по првиот помошен глагол – никогаш меѓу глаголот и предметот. Yet, any more, too и as well обично стојат на крајот. Only и even ставете ги до зборот што сакате да го истакнете, особено во пишан текст. Нашето „сè уште“ е still, „уште не“ е not … yet, а „повеќе не“ е not … any more или no longer.

Вежби

A. Форма

Ставете го зборот на точното место или преформулирајте ја реченицата.

  1. Ставете го still во реченицата: She lives in the same flat.
  2. Ставете го already во реченицата: I've booked the tickets.
  3. Ставете го also во реченицата: He can play the guitar.
  4. Ставете го still во реченицата: They haven't replied.
  5. Преформулирајте со no longer: She doesn't work here any more.
  6. Преформулирајте со any more: The café is no longer open.

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: Have you sent the email …?
  2. Изберете го точниот одговор: It's midnight and the neighbours are … having a party.
  3. Изберете го точниот одговор: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
  4. Која реченица значи дека никој друг не дошол?
  5. Изберете го точниот одговор: He didn't … say thank you.

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. I like also jazz.
  2. I don't work there no longer.
  3. My parents still haven't sold their old car.
  4. Is the bus yet here?

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот. Зборови: still, any more, yet, already, too, even (ист збор може да се користи повеќе пати)

Catching up
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!

E. Ваш ред е

Напишете на англиски.

  1. Напишете две реченици за вашиот живот: една работа што сè уште ја правите и една што повеќе не ја правите.
  2. Напишете една реченица со even за нешто изненадувачко.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. A1-15 Always, usually, never: прилози за честота на англиски – објаснување и вежби
    Ставете го never во реченицата: She is late for work.
  2. A2-17 Present Perfect со just, already и yet: објаснување на македонски
    I haven't finished my homework ___. …
  3. A2-19 Present Perfect или Past Simple? Разликата објаснета на македонски
    I (see) that film last week.
Одговори

A. Форма

  1. She still lives in the same flat.
  2. I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
  3. He can also play the guitar.
  4. They still haven't replied.
  5. She no longer works here.
  6. The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.

B. Значење

  1. yet
  2. still
  3. already
  4. Only Tom came to the party.
  5. even

C. Најдете ја грешката

  1. I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
  2. I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
  3. ✓ My parents still haven't sold their old car.
  4. Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?

D. Во контекст

  1. still
  2. any more / anymore / any longer
  3. yet / already
  4. still
  5. already / even
  6. too / as well
  7. even

E. Ваш ред е

  1. I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
  2. My dog is very clever — he can even open the fridge.

F. Мешано повторување

  1. She is never late for work.
  2. yet
  3. saw
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play