Still, yet, even, only, also: каде стои прилогот во англиската реченица
Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете каде во реченицата се ставаат кратките прилози still, yet, already, also, even, only, any more и no longer, како се разликуваат still, yet и already и како местото на only и even го менува значењето.
Главна идеја
Многу кратки англиски прилози сакаат да седат на едно одредено место: на средното седиште во реченицата. Тоа седиште веќе го знаете од always, usually, never (A1-15). Тоа е:
- пред главниот глагол: She still lives with her parents.
- по глаголот be: She's still at work.
- по првиот помошен или модален глагол: I've already eaten. You can also pay by card.
Една работа не се случува никогаш: прилогот не седи меѓу глаголот и предметот. Кажете She also plays the piano, не She plays also the piano.
Некои зборови сакаат други седишта. Yet, too, as well и any more обично стојат на крајот. Even и only се посебни: работат како показалец. Поместете ги и ќе покажете друг збор – а значењето ќе се промени: Only I saw her (никој друг не ја виде) и I saw only her (не видов никој друг).
Македонски и англиски
Кај нас редот на зборовите е послободен, а „и“ (во значење „исто така“), „веќе“, „уште“ и „дури и“ стојат пред зборот на кој се однесуваат – многупати и пред предметот: „Таа свири и пијано“, „Ја испратив веќе пораката“. Затоа на англиски прилогот лесно се лизга меѓу глаголот и предметот. Кога има помошен глагол или be, редот често се совпаѓа: „веќе сум јадел“ – I've already eaten, „веќе доцниме“ – We're already late. Но со еден главен глагол англискиот прилог оди пред глаголот: She also plays the piano.
Втората тешкотија е што нашите зборови имаат други граници. „(Сè) уште“ значи и „продолжува“ (still: „сè уште е на работа“) и, со „не“, „досега не“ (yet: „уште не стигнал“). На англиски тоа се два збора на различни места: still во средината, yet на крајот од одречна реченица или прашање. „Веќе“ е already. „Повеќе не“ е not … any more / any longer (на крајот) или no longer (во средината, со потврден глагол) – не more. „И јас“, „исто така“ се also (во средината) или too / as well (на крајот). „Дури и“ и „само“ се even и only – и кај нас ги ставаме до зборот што сакаме да го истакнеме, тука е исто.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Таа свири и пијано. | She also plays the piano. | кај нас „и“ пред предметот → also пред глаголот |
| Играм и тенис. | I play tennis too. / I play tennis as well. | too / as well на крајот |
| Баба ми сè уште пишува писма на рака. | My grandmother still writes letters by hand. | „сè уште“ → still пред главниот глагол |
| Сè уште е на работа. | She's still at work. | „сè уште“ → still по be |
| Пакетот уште не стигнал. | The parcel hasn't arrived yet. | „уште не“ → yet на крајот |
| Сè уште не сум завршил. | I still haven't finished. | still пред одречниот помошен глагол – тука е исто |
| Веќе доцниме. | We're already late. | „веќе“ → already по be |
| Повеќе не живееме во Мадрид. | We don't live in Madrid any more. | „повеќе не“ → not … any more на крајот, не more |
| Производот повеќе не е достапен. | This product is no longer available. | формално: no longer + потврден глагол |
| Ни збогум не рече. | She didn't even say goodbye. | „ни“ → not even по помошниот глагол |
| Само Марија пие чај на појадок. | Only Maria drinks tea at breakfast. | only покажува збор – тука е исто |
Накратко: кај нас „и“, „веќе“ и „уште“ често стојат пред предметот, а на англиски also, still, already седат пред главниот глагол, по be или по првиот помошен глагол – никогаш меѓу глаголот и предметот. „Сè уште“ е still, „уште не“ е not … yet, а „повеќе не“ е not … any more или no longer.
Форма
Средното седиште
| Каков глагол има во реченицата? | Место | Пример |
|---|---|---|
| само главен глагол | пред него | She still works here. / I also play tennis. |
| be (како главен глагол) | по него | He's already at the airport. / It's no longer open. |
| помошен / модален глагол + главен глагол | по првиот помошен глагол | I have already paid. / We can even stay longer. |
| одречен помошен глагол + still | still пред него | I still haven't finished. |
Место на крајот
| Збор | Пример |
|---|---|
| yet (одречна реченица, прашање) | Have you finished yet? / I haven't finished yet. |
| any more / any longer (одречна реченица) | She doesn't live here any more. |
| too / as well | I play tennis too. / I play tennis as well. |
| already (може и на крајот) | Are you leaving already? |
Still, yet, already: значење
| Збор | Значење | Вообичаен тип реченица |
|---|---|---|
| still | состојбата трае – можеби подолго отколку што мислевме | потврдна, прашање; пред одречен помошен глагол за изненадување или нетрпение |
| yet | нешто очекувано досега не се случило | одречна, прашање |
| already | нешто се случило порано отколку што очекувавме | потврдна (во прашање: изненадување) |
| not… any more / any longer | состојбата завршила | одречна |
| no longer | состојбата завршила (поформално) | потврден глагол |
Any more често се пишува заедно – anymore –, особено во американскиот англиски.
Употреба
1Правилото за средното седиште
Кратките прилози како still, already, also, even, just, only и no longer стојат пред главниот глагол, по be или по првиот помошен глагол. Не одат меѓу глаголот и предметот. Прилозите за честота (A1-15) го користат истото седиште – и rarely и неговиот поформален пар seldom.
2Still, yet и already
Still = нешто продолжува. Yet = очекуваме нешто, но досега не се случило; обично стои на крајот од одречна реченица или прашање (во формален јазик и I haven't yet decided). Already = порано од очекуваното. Still пред одречен помошен глагол покажува изненадување или нетрпение. За already и yet со Present Perfect (англиски сегашен перфект) видете A2-17.
3Not… any more, not… any longer, no longer
Овие изрази кажуваат дека една состојба завршила. Not… any more и not… any longer стојат на крајот од одречна реченица. No longer е поформален; седи на средното седиште, а глаголот е потврден. Кај нас во сите случаи велиме „повеќе не“ или „веќе не“.
4Even – нешто изненадувачко
Even покажува дека нешто е изненадувачко или повеќе од очекуваното. На средното седиште обично покажува на глаголот или на она што следува; пред подметот или пред друг збор покажува на тој збор. Not even / didn't even = ни таа мала работа што ја очекувавте.
5Only – показалецот се поместува
Only покажува на зборот на кој се фокусира, а значењето се менува со неговото место. Во пишан текст ставете го only веднаш пред зборот што го мислите. Во говорот only обично е на средното седиште, а значењето го покажува нагласот.
6Also, too, as well
Also седи на средното седиште. Too и as well стојат на крајот од реченицата и се почести во говорот. Видете A1-29. Нашето „и“ во значење „исто така“ може да стои на многу места, но англиските зборови имаат одредено место.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Ја поправа и машината за перење“ → repairs also. Кај нас „и“ во значење „исто така“ стои непосредно пред зборот на кој се однесува, многупати пред предметот: „Чичко ми поправа фрижидери, а ги поправа и машините за перење.“ Англискиот кус прилог не смее да стои меѓу глаголот и предметот. Ставете го also пред главниот глагол, или too / as well на крајот.
2. „Сè уште“ и „уште не“ → yet насекаде. Нашето „уште“ значи и „продолжува“ („сè уште одгледува ориз“) и, со „не“, „досега не“ („уште не донел“). Англискиот има два збора. Ако состојбата трае, користете still пред главниот глагол. Yet оди само во одречна реченица или прашање, на крајот – а не пред глаголот, како нашето „уште не“.
3. „Повеќе не купуваме…“ → don't … more. „Повеќе не“ буквално станува more: „Откако се затвори пекарата, повеќе не купуваме бурек наутро.“ Но англиското more значи „во поголема количина“. За крај на една состојба англискиот вели not … any more / any longer на крајот од реченицата или no longer со потврден глагол.
4. „Слушнав дека и Ивана свири“ → that also Ivana plays. Кај нас „и“ природно стои пред подметот: „Слушнав дека и Ивана свири гитара.“ На англиски also пред подметот звучи ненативно, а Also на почетокот од реченицата значи „освен тоа, уште една работа“. „И Ивана“, „и братучед ми“ на англиски е also на средното седиште или too на крајот.
Не мешајте
still и yet – И двата зборуваат за времето „до сега“. Still кажува дека состојбата трае; yet кажува дека очекуваното не се случило. Still + негација звучи понетрпеливо. Кај нас во двете реченици стои „(сè) уште“.
Only I… и I only… – Местото на only го менува значењето.
already и all ready – Already = порано од очекуваното („веќе“); all ready = сосема подготвени (all + придавка, „сите сме спремни“).
За only, even и also во формален пишан јазик видете C2-06.
Правопис и изговор
- already е еден збор со едно l; all ready се два збора.
- any more (два збора) е вообичаено во британскиот англиски; anymore (еден збор) е вообичаено во американскиот. И двете се точни.
- yet /jet/ – како yes, само на крајот е t. Почетното /j/ е како нашето „ј“ – тука нема тешкотија.
- even /ˈiːvn/ – долго /iː/, па v и n без самогласка меѓу нив. Кај нас должината на самогласката не менува значење, па /iː/ лесно се скратува – повлечете го.
- only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US): почетокот е двогласник што се лизга, а не чисто „о“.
- still: ll на крајот е темно l – задниот дел од јазикот се крева кон непцето.
- also /ˈɔːlsəʊ/ и already /ɔːlˈredi/: s во also е безвучно, а нагласот во already е на вториот слог: al-READ-y.
- Во говорот се нагласува зборот на кој покажуваат only или even: I only had a ticket / Even my grandmother has one. Кај нас нагласот е секогаш на исто место во зборот; на англиски значењето го носи токму нагласениот збор во реченицата.
Златно правило
Ставете ги кратките прилози на средното седиште: пред главниот глагол, по be или по првиот помошен глагол – никогаш меѓу глаголот и предметот. Yet, any more, too и as well обично стојат на крајот. Only и even ставете ги до зборот што сакате да го истакнете, особено во пишан текст. Нашето „сè уште“ е still, „уште не“ е not … yet, а „повеќе не“ е not … any more или no longer.
Вежби
A. Форма
Ставете го зборот на точното место или преформулирајте ја реченицата.
-
Ставете го still во реченицата: She lives in the same flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Ставете го already во реченицата: I've booked the tickets.
-
Ставете го also во реченицата: He can play the guitar.
-
Ставете го still во реченицата: They haven't replied.
-
Преформулирајте со no longer: She doesn't work here any more.
-
Преформулирајте со any more: The café is no longer open.
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: Have you sent the email …?
-
Изберете го точниот одговор: It's midnight and the neighbours are … having a party.
-
Изберете го точниот одговор: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
-
Која реченица значи дека никој друг не дошол?
-
Изберете го точниот одговор: He didn't … say thank you.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I like also jazz.
-
I don't work there no longer.
-
My parents still haven't sold their old car.
-
Is the bus yet here?
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во разговорот. Зборови: still, any more, yet, already, too, even (ист збор може да се користи повеќе пати)
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете две реченици за вашиот живот: една работа што сè уште ја правите и една што повеќе не ја правите.
-
Напишете една реченица со even за нешто изненадувачко.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A1-15 Always, usually, never: прилози за честота на англиски – објаснување и вежби Ставете го never во реченицата: She is late for work.
-
A2-17 Present Perfect со just, already и yet: објаснување на македонски I haven't finished my homework ___. …
-
A2-19 Present Perfect или Past Simple? Разликата објаснета на македонски I (see) that film last week.
Одговори
A. Форма
- She still lives in the same flat.
- I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
- He can also play the guitar.
- They still haven't replied.
- She no longer works here.
- The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.
B. Значење
- yet
- still
- already
- Only Tom came to the party.
- even
C. Најдете ја грешката
- I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
- I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
- ✓ My parents still haven't sold their old car.
- Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?
D. Во контекст
- still
- any more / anymore / any longer
- yet / already
- still
- already / even
- too / as well
- even
E. Ваш ред е
- I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
- My dog is very clever — he can even open the fridge.
F. Мешано повторување
- She is never late for work.
- yet
- saw
