Пасив во сите времиња и со модални глаголи: is being done, has been done, must be done
The Passive in All Tenses and with Modals
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да го користите пасивот во сите чести времиња – is being repaired, has been sold, will be announced – и по модалните глаголи – must be done, can be seen, should be checked.
Главна идеја
Во лекцијата B1-10 научивте дека пасивот е be + минат партицип. Добра вест: тоа е целото правило. Минатиот партицип останува ист во сите времиња. Целата информација за времето ја носат be и помошните глаголи пред него.
За да направите кој било пасив, прашајте се само едно: како изгледа „be“ во ова време? Present Continuous: is being. Present Perfect: has been. Иднина: will be. По модален глагол: must be, can be. Потоа додајте минат партицип.
Замислете адаптер за патување. Полначот на вашиот телефон – минатиот партицип – е секогаш ист. Во секоја земја го менувате само адаптерот пред него – is being, has been, will be, must be –, за да одговара на вистинското време. Ако знаете да го изберете адаптерот, знаете да го направите секој англиски пасив.
Македонски и англиски
И кај нас пасивот со „се“ има времиња: „се поправа“, „се поправаше“, „ќе се поправи“. Имаме и „е поправен“, „беше поправен“, „ќе биде поправен“. Тоа многу помага. Но нашето „се поправа“ значи и „се поправа (секогаш, обично)“ и „се поправа (токму сега)“. На англиски дејството во тек мора да се види: is being repaired. А бидејќи „се поправа“ изгледа како обичен глагол, лесно излегува The bridge is repairing, како мостот самиот да поправа нешто.
Со модалните глаголи е слично. Кај нас велиме „Билетите може да се купат онлајн“, „Формуларот мора да се потпише“, „Лекот треба да се зема со храна“. Ако „се“ се изгуби, на англиски останува Tickets can buy online. Англиски: модален глагол + be + минат партицип – Tickets can be bought online. The form must be signed.
И во прашањата внимавајте. Кај нас подметот може да стои на крајот: „Дали е поправен лифтот?“, „Дали се објавени резултатите?“. На англиски пред подметот оди само првиот помошен глагол, а остатокот стои по него: Has the lift been repaired?
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Вашата соба се чисти во моментов. | Your room is being cleaned at the moment. | „се чисти“ сега → is being + минат партицип |
| Вашата нарачка е испратена. | Your order has been sent. | резултат сега → has been + минат партицип |
| Кога стигнавме, резервацијата беше откажана. | …our booking had been cancelled. | пред момент во минатото → had been |
| Победниците ќе се објават во петок. | The winners will be announced on Friday. | „ќе се“ → will be + минат партицип |
| Сите торби мора да се остават на влезот. | All bags must be left at the entrance. | „мора да се“ → must be + минат партицип |
| Тврдината се гледа од километри. | The castle can be seen from miles away. | „се гледа“ (може да се види) → can be seen |
| Дали е доставена пратката? | Has the parcel been delivered? | пред подметот оди само првиот помошен глагол |
| Мостот се поправа. | The bridge is being repaired. | не is repairing: мостот не поправа ништо |
Накратко: дејство во тек е is being, резултат has been, иднина will be, а по модален глагол must / can / should be – и секогаш на крајот минат партицип. Нашето „се“ не е доволно: англискиот пасив секогаш има be.
Форма
Актив и пасив: целата табела (глагол clean; предмет the room)
| Време | Актив | Пасив |
|---|---|---|
| Present Simple | They clean the room. | The room is cleaned. |
| Present Continuous | They are cleaning the room. | The room is being cleaned. |
| Past Simple | They cleaned the room. | The room was cleaned. |
| Past Continuous | They were cleaning the room. | The room was being cleaned. |
| Present Perfect | They have cleaned the room. | The room has been cleaned. |
| Past Perfect | They had cleaned the room. | The room had been cleaned. |
| will | They will clean the room. | The room will be cleaned. |
| be going to | They are going to clean the room. | The room is going to be cleaned. |
| Модален глагол | They must clean the room. | The room must be cleaned. |
Модален глагол + be + минат партицип
| Модален глагол | Пасив | Пример |
|---|---|---|
| can / can't | can be done | Tickets can be bought online. |
| could | could be done | The problem could be solved quickly. |
| must / mustn't | must be done | Phones must be switched off. |
| should | should be done | Your answers should be checked. |
| may / might | might be done | The match might be cancelled. |
| have to | has to be done | The form has to be signed. |
Одречни реченици и прашања – работата ја врши првиот помошен глагол: not доаѓа по него и само тој оди пред подметот.
| Пример | |
|---|---|
| Одречна реченица | The results haven't been published yet. |
| Одречна реченица | The email won't be sent until Monday. |
| Прашање | Has the parcel been delivered? |
| Прашање | Is the road being repaired? |
| Прашање | Can this be recycled? |
Ретки пасиви – Пасивот на Present Perfect Continuous и Past Perfect Continuous (has been being cleaned, had been being built) и на Future Continuous (will be being cleaned) е можен, но многу редок. Користете друго време или актив: They have been building the stadium for three years.
Употреба
1Продолжени пасиви – во тек
Is / are being + минат партицип и was / were being + минат партицип опишуваат дејство во тек, со фокус на трпителот. Кај нас помагаат „сега“, „во моментов“ или „токму тогаш“.
2Перфектни пасиви – резултати и порани дејства
Has / have been + минат партицип покажува резултат сега; had been + минат партицип покажува дејство пред одреден момент во минатото B1-03.
3Пасив во иднината – will be и going to be
Користете will be + минат партицип за предвидувања, ветувања и официјални најави; is going to be + минат партицип за планови и предвидувања според знаци A2-03. Кај нас тука стои „ќе се“ или „ќе биде“.
4Пасив со модални глаголи – правила, упатства и натписи
Правилата, известувањата и упатствата често користат must / should / can't + be + минат партицип. Кај нас тука обично стои „мора да се“, „треба да се“ или „не смее да се“.
5Пасив со модални глаголи – можност и способност
Can, could, may, might + be + минат партицип зборуваат за она што е можно.
6Избор на времето
Изберете го времето на пасивот со истите прашања како кај активот: дали се случува сега? Дали е завршено, а резултатот е сега? Дали е во иднината?
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Плоштадот се реконструира“ → is reconstructing. Кај нас пасивот со „се“ изгледа како обичен глагол: „Плоштадот во Струмица се реконструира оваа година.“ Ако „се“ се изгуби, на англиски плоштадот самиот прави нешто. Дејство што се врши врз нешто токму сега е is / are being + минат партицип.
2. „Може да се плати со СМС“ → can pay. Кај нас по „може да“, „мора да“, „треба да“ доаѓа „се“ + глагол: „Во центарот паркингот може да се плати со СМС.“ Ако „се“ се изгуби, останува активен глагол. Англиски: модален глагол + be + минат партицип.
3. „Дали е поправен лифтот?“ → Is already repaired the lift…? Кај нас во прашањето подметот често стои на крајот: „Дали е веќе поправен лифтот во вашата зграда?“ На англиски пред подметот оди само првиот помошен глагол, а остатокот (been + минат партицип) доаѓа по подметот.
Не мешајте
being и been – being доаѓа по am / is / are / was / were (продолжена форма); been по have / has / had (перфект).
Активна и пасивна продолжена форма – Дали подметот го врши дејството или го трпи?
Пасив по други глаголи – wants to be promoted, hates being told (пасивен инфинитив со to и пасивна -ing форма) се во лекцијата B2-13; It is said that… е во лекцијата B2-12.
Правопис и изговор
- been обично е слабо: /bɪn/. being обично има два слога: /ˈbiːɪŋ/. Слушајте ги двата слога. /ŋ/ на крајот е носен глас: не додавајте „г“ по него.
- has been и have been се скратуваат: It's been sold, They've been told. Запомнете: it's been = it has been.
- will be → 'll be: It'll be fixed tomorrow /ˈɪtl bi ˈfɪkst/. Крајното /l/ е темно: задниот дел од јазикот се крева.
- must be и can be се изговараат брзо; нагласокот е на минатиот партицип: must be SIGNED.
- going to be во неформален говор може да звучи како gonna be, но пишувајте going to.
- Кај неправилните партиципи внимавајте на крајните звучни согласки: paid /peɪd/, sold /səʊld/ – кај нас тие обезвучуваат, па лесно звучат како [pejt], [sɔlt].
Златно правило
Ставете го be во потребното време – is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be – и додајте минат партицип. Минатиот партицип никогаш не се менува. Нашето „се гради“ е is being built, а „може да се купи“ и „мора да се направи“ се can be bought и must be done.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со пасивната форма на глаголот во заградата, во даденото време.
-
Present Continuous: The kitchen (paint) at the moment.
-
Present Perfect: My bike (steal)!
-
will: The results (send) by email.
-
must: Passports (show) at the gate.
-
Past Continuous: The patient (examine) when the doctor's phone rang.
-
Past Perfect: When we arrived, all the tickets (sell).
-
Претворете ја реченицата во пасив: They are going to close the old factory.
-
Претворете ја реченицата во пасив: You can't use this lift in a fire.lift (UK) = elevator (US)
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: Don't sit there! The bench … right now.
-
Изберете го точниот одговор: The bench …, so it looks new now.
-
Изберете го точниот одговор: The food … by our chef.
-
Изберете го точниот натпис: before entering.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
The new bridge is building now.
-
The emails have sent.
-
This medicine should taken twice a day.
-
My car is being repaired this week.
D. Во контекст
Дополнете го текстот со пасивните форми на глаголите во заградите.
Dear guest, we are sorry, but the pool 17 (clean) at the moment, so it is closed today. It 18 (open) again tomorrow at 8 a.m. Your room 19 (already / change) to a sea-view room, at no extra cost. Breakfast 20 (can / order) to your room until 11 a.m. Towels 21 (must / return) to reception.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски за вашиот град и за правилата.
-
Што се гради или се менува во моментов во вашиот град? Напишете една реченица.
-
Напишете две правила за вашиот дом или за вашето работно место со must be или should be.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-10 Пасив на англиски: is made, was built – трпни реченици во Present и Past Simple Where you born?
-
B1-05 Future Continuous: утре во ова време ќе… – идно продолжено време на англиски This time tomorrow I (lie) on a beach.
-
A2-17 Present Perfect со just, already и yet: објаснување на македонски I haven't finished the report ___. …
-
B1-07 Third conditional (условни реченици тип 3): If I had known… на англиски If the bridge (not / be) closed, we would have arrived on time.
Одговори
A. Форма
- is being painted
- has been stolen / 's been stolen
- will be sent / 'll be sent
- must be shown
- was being examined
- had been sold / 'd been sold
- The old factory is going to be closed.
- This lift can't be used in a fire.
B. Значење
- is being painted
- has been painted
- is being prepared
- Shoes must be removed
C. Најдете ја грешката
- The new bridge is being built now.
- The emails have been sent.
- This medicine should be taken twice a day.
- ✓ My car is being repaired this week.
D. Во контекст
- is being cleaned
- will be opened / is going to be opened / will be open / will open / opens / is opening / is going to open
- has already been changed / 's already been changed
- can be ordered
- must be returned
E. Ваш ред е
- A new metro line is being built in the city centre.
- Shoes must be left at the door. The kitchen should be cleaned every evening.
F. Мешано повторување
- were
- will be lying / 'll be lying
- yet
- hadn't been / had not been
