Reported speech (индиректен говор) на англиски: She said she was tired
Reported Speech: Statements
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да пренесете што рекол некој – She said (that) she was tired –, правилно менувајќи ги времињата, заменките и зборовите за време, и ќе знаете кога времето не треба да се менува.
Главна идеја
Кога пренесувате нечии зборови, не пуштате снимка. Ја пренесувате пораката – од вашето место: од вашето време, од вашето место и од вашата гледна точка.
Замислете дека Марија во понеделник рекла: "I'm tired. I'll call you tomorrow." Во петок ѝ го раскажувате тоа на другарка. Понеделникот сега е минато, па целиот разговор оди еден чекор назад во времето: Maria said she was tired and would call me the next day. Тој чекор назад се вика поместување на времињата (backshift).
И сè друго се поместува кон вашата гледна точка. Нејзиното I станува she, нејзиното you станува me, нејзиното tomorrow станува the next day, бидејќи „утре“ од понеделник не е „утре“ од петок.
Но поместувањето не е правило за роботи. Ако она што е кажано е сè уште точно, или пренесувате нешто што штотуку е кажано, може да го задржите првобитното време. Секогаш прашувајте се: како изгледа ова од местото каде што сум сега?
Македонски и англиски
Кај нас во индиректниот говор глаголот обично останува во истото време како во оригиналната реченица: Марија рекла „Уморна сум“ → „Марија рече дека е уморна и дека ќе ми се јави следниот ден.“ На англиски по минатото said времето обично оди чекор назад: Maria said she was tired and would call me. Нашето „ќе“ тука е would, а не will. А „рече дека го испратил извештајот“ (со минато) на англиски е had sent или sent – никако has sent кога е спомнато завршено време.
Кај нас постојат и прекажани форми: „Тој бил болен“, „Продавницата била затворена“. Со нив покажуваме дека нешто го знаеме од туѓи зборови. Англискиот нема такви глаголски форми. Користете индиректен говор (She said she was ill) или apparently (Apparently, the shop is closed).
Заменките и зборовите за време и место ги менуваме исто како на англиски – тука е исто: „утре“ станува „следниот ден“, „тука“ станува „таму“. Внимавајте само на две работи. Прво, нашето „пред“ значи и ago и before. „Рече дека почнал пред две години“ на англиски е two years before (гледано од тогаш), а никогаш before two years. Второ, „ми рече“ е told me, не said me: say не може да има човек веднаш по себе.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Рече дека е многу зафатена. | She said she was really busy. | кај нас истото време; на англиски чекор назад |
| Рече дека никогаш не бил во Азија. | He said he had never been to Asia. | минато → had + минат партицип |
| Рече дека ќе ми ги прати деталите. | He said he would send me the details. | „ќе“ во индиректен говор → would |
| Инструкторот рече дека мора да носиме кацига. | The instructor said we had to wear a helmet. | „мора“ (обврска) → had to |
| Рече дека почнал пред две години. | He said he had started two years before. | „пред“ гледано од тогаш → … before, не before two years |
| Тој бил болен. | Apparently, he's ill. / He said he was ill. | прекажани форми англискиот нема |
| Ми рече дека е уморна. | She told me she was tired. | „ми рече“ → told me, не said me |
| Рече дека живее во Глазгов. | She said she lives in Glasgow. | сè уште точно → поместувањето не е задолжително |
Накратко: кај нас по „рече дека“ времето останува исто, а на англиски по said обично оди чекор назад: is → was, has done → had done, will → would, can → could. Ако нешто е сè уште точно, времето може да остане.
Форма
Основен образец
| Глагол за пренесување | (that) | пренесена реченица |
|---|---|---|
| She said | (that) | she was hungry. |
| He told me | (that) | he had lost his keys. |
That не е задолжително и во говорот често се изостава. Say и tell имаат различни обрасци: видете B1-13.
Поместување на времињата – промени по глагол за пренесување во минато
| Директен говор | Индиректен говор |
|---|---|
| Present Simple: "I work in a bank." | Past Simple: She said she worked in a bank. |
| Present Continuous: "I'm leaving." | Past Continuous: He said he was leaving. |
| Present Perfect: "I've finished." | Past Perfect: She said she had finished. |
| Past Simple: "I saw it." | Past Perfect: He said he had seen it. (може и saw) |
| will: "I'll help." | would: She said she would help. |
| can: "I can swim." | could: He said he could swim. |
| may: "It may rain." | might: She said it might rain. |
| must (обврска): "I must go." | had to: He said he had to go. (може и must) |
| am / is / are going to: "We're going to move." | was / were going to: They said they were going to move. |
Не се менуваат: would, could, should, might, ought to и Past Perfect остануваат исти.
Заменки и присвојни заменки – менувајте ги според гледната точка на тој што пренесува.
| Директен говор | Индиректен говор |
|---|---|
| "I love my job." (Том) | Tom said he loved his job. |
| "We'll meet you at our house." (родителите вам) | They said they would meet me at their house. |
Зборови за време и место (кога времето или местото сега се други)
| Директен говор | Индиректен говор |
|---|---|
| now | then, at that time |
| today / tonight | that day / that night |
| yesterday | the day before, the previous day |
| tomorrow | the next day, the following day |
| last week | the week before, the previous week |
| next month | the following month |
| … ago | … before, … earlier |
| here | there |
| this / these | that / those (или the) |
Употреба
1Поместување на времето по said
Кога глаголот за пренесување е во минато (said, told), вратете го времето еден чекор назад. Кај нас времето обично останува исто.
2Модални глаголи во индиректен говор
Will → would, can → could, may → might и must (обврска) → had to. Would, could, should, might и ought to не се менуваат.
3Промена на заменките и присвојните заменки
Пренесувајте од вашата гледна точка. Прашајте се: кој зборува сега и кој слуша?
4Промена на зборовите за време и место
Ако времето или местото во моментот на пренесување се други, менувајте ги зборовите како today, tomorrow, ago, here. Кај нас правиме исто – само внимавајте на „пред“.
5Без поместување – сè уште точно или штотуку кажано
Ако информацијата е сè уште точна, може да го задржите првобитното време. Во говорот тоа е многу често. И поместувањето е точно.
6Глагол за пренесување во сегашно време – без поместување
Кога глаголот за пренесување е во сегашно време (says, has said), времињата не се менуваат. Тоа е често кај пораки и известувања.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Ми рекоа дека ќе дојде техничар“ → will. Кај нас „ќе“ останува и во индиректниот говор: „Минатиот вторник од интернет-компанијата ми рекоа дека техничарот ќе дојде следниот ден попладне.“ На англиски, кога ветувањето е кажано во минатото, will оди чекор назад во would.
2. „Рече дека е слободен“ → said he is. Кај нас сегашното време останува дури и кога ситуацијата веќе не е таква: „На дочекот Дарко рече дека е слободен, а две недели подоцна ни ја претстави свршеницата.“ На англиски is звучи како тоа да е точно и сега. Кога ситуацијата е веќе минато, поместете го времето назад.
3. „Што ти рече…?“ → say you. Кај нас „рече“ лесно добива „ми“, „ти“, „му“: „Што точно ти рече забарката за пломбата?“ Англиското say не може да има човек веднаш по себе. Користете tell + човек или само say.
4. „Рече дека ја отворил пред три години“ → before three years. Нашето „пред“ значи и ago и before, а стои пред бројот: „Никола рече дека пекарницата ја отворил пред три години.“ На англиски бројот доаѓа прв: three years ago (од сега) или three years before / earlier (од момент во минатото). Before three years не е англиски.
Не мешајте
Директен и индиректен говор – Директниот говор ги повторува точните зборови во наводници; индиректниот ги прераскажува со промени.
Со поместување и без поместување – И двете можат да бидат точни. Поместувањето само пренесува; без поместување покажувате дека верувате оти тоа е точно и сега.
must (обврска) и must (заклучок) – Must за обврска често станува had to. Must за заклучок B1-16 останува must.
Правопис и изговор
- Во индиректниот говор нема наводници ни запирка: She said she was tired. Ни кај нас обично не ставаме запирка пред „дека“.
- Во директниот говор ставете запирка пред наводниците, а точката на крајот внатре во наводниците: She said, "I'm tired." Кај нас тука обично стојат две точки: Рече: „Уморна сум.“
- said се изговара /sed/ – со кратко е, не „сејд“.
- that во индиректниот говор е слабо: /ðət/ – She said that he'd left. За /ð/ ставете го врвот на јазикот меѓу забите и пуштете глас; не го заменувајте со „д“ или „з“.
- 'd може да биде would или had: She said she'd help (would) / She said she'd helped (had). Погледнете го следниот глагол.
Златно правило
Пренесувајте од вашето време и место: по глагол за пренесување во минато обично вратете го времето чекор назад и сменете ги заменките и зборовите за време. Кај нас времето останува исто („рече дека е уморна“), а на англиски обично не (said she was tired); „ќе“ станува would, а „пред две години“ гледано од тогаш е two years before. Ако нешто е сè уште точно или глаголот за пренесување е во сегашно време, може да го задржите првобитното време.
Вежби
A. Форма
Во задачите 1–6 поместете го времето.
-
"I'm cold." → She said she cold.
-
"We've finished the project." → They said they the project.
-
"I'll text you." → He said he me.
-
"I can't find my keys." → She said she her keys.
-
"I may be late." → He said he late.
-
"I'm watching a film." → She said she a film.
-
Пренесете со said: "I love my new job." (вашата сестра)
B. Значење
Одговорете на прашањата.
-
Во понеделник Том рече: "I'll do it tomorrow." Сега е петок. Дополнете: Tom said he would do it .
-
Пријателка пред пет минути рече: "The film starts at eight." Дополнете: She said the film at eight.
-
"I'm a vegetarian," рече Сем минатата година, и тој е вегетаријанец и сега. Која реченица е точна?
-
"You must be tired," ми рече медицинската сестра. Пренесете: The nurse said I tired.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
He said me that he was ill.
-
She said she will come, but she didn't.
-
They said they must to go home.
-
The forecast says it will rain tomorrow.
D. Во контекст
Дополнете го текстот со точната форма на глаголите во заградите. Во секое место поместете го времето.
I had lunch with Clara yesterday. She said she 16 (be) really happy at her new company. She told me she 17 (just / get) a promotion! She said they 18 (send) her to New York the following month, and that she 19 (can) take her family with her. She also said she 20 (call) me when she got there.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски што ви рекле други луѓе.
-
Сетете се на нешто што ви рекол пријател минатата недела. Пренесете го со said.
-
Пренесете една денешна порака со says.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-03 Past Perfect на англиски: I had already left, објаснето на македонски When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-33 Who called you? или Who did you call? Прашања за подметот и за предметот на англиски Who (you / call) last night?
-
B1-10 Пасив на англиски: is made, was built – трпни реченици во Present и Past Simple This house (build) in 1920.
-
B1-06 Second conditional (условни реченици тип 2): If I had…, I would… If I (be) you, I'd say sorry.
Одговори
A. Форма
- was
- had finished / 'd finished
- would text / 'd text
- couldn't find / could not find
- might be
- was watching
- My sister said she loved her new job. / My sister said that she loved her new job. / My sister said she loves her new job. / My sister said that she loves her new job.
B. Значење
- the next day / the following day / on Tuesday
- starts / started
- both
- must be
C. Најдете ја грешката
- He told me that he was ill. / He said that he was ill. / He told me he was ill. / He said he was ill.
- She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
- They said they had to go home. / They said they must go home.
- ✓ The forecast says it will rain tomorrow.
D. Во контекст
- was
- had just got / had just gotten / 'd just got / 'd just gotten
- were sending / were going to send / would send
- could
- would call / 'd call
E. Ваш ред е
- My friend Leo said he was going to move to Madrid.
- My brother says he can't come to dinner tonight.
F. Мешано повторување
- had already left / 'd already left
- did you call
- was built
- were
