SlowingoGramatyka
B1 27 / 39

So czy such? Wykrzyknienia z what i how (exclamations) po angielsku

So, Such and Exclamations

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji użyjesz so i such, żeby coś wzmocnić (so tired, such a long day) i pokazać skutek (so tired that I fell asleep), podkreślisz ilość (so many emails), dobierzesz właściwe słowo do mocnych przymiotników (very cold, ale absolutely freezing) i zareagujesz wykrzyknieniem (What a view! How kind!).

Główna idea

Czasem zwykły opis nie wystarcza. Chcesz pokazać, jak mocno coś przeżywasz: It was cold zamienia się w It was so cold! albo It was such a cold night!

Wyobraź sobie megafon. So i such biorą megafon i sprawiają, że słowo brzmi głośniej. Znaczą to samo; różnica jest tylko gramatyczna: so łączy się z przymiotnikiem albo przysłówkiem (so cold), a such — z rzeczownikiem i słowami przy nim (such a cold night). Takie wzmocnione słowo może prowadzić do skutku: …so cold that the lake froze.

What i how to już sam okrzyk — całe wykrzyknienie: What a night! How cold it was! I znowu decyduje słowo-partner: what łączy się z rzeczownikiem, how — z przymiotnikiem albo przysłówkiem.

Dlatego przy wszystkich czterech słowach zadaj jedno pytanie: czy moje kluczowe słowo to rzeczownik, czy przymiotnik?

Polski a angielski

Polski ma podobną parę: tak i taki, a w wykrzyknieniach jak i jaki. Podział nie jest jednak taki sam. Po polsku „taki” stoi nie tylko przy rzeczowniku („taki miły człowiek”), ale też przy samym przymiotniku („on jest taki miły”). Po angielsku przy samym przymiotniku zawsze jest so: He's so kind. Do tego angielski wymaga a / an po such i what przy rzeczownikach policzalnych w liczbie pojedynczej, a polskie „tyle” rozdziela się na so much i so many. I jeszcze interpunkcja: po polsku przed „że” zawsze stawiasz przecinek, a po angielsku przed that w so… that przecinka nie ma.

PolskiAngielskiCo się dzieje
Jestem taki zmęczony! / Jestem tak zmęczona!I'm so tired!sam przymiotnik → zawsze so
To taka miła osoba.She's such a kind person.rzeczownik → such a / an
Było tak głośno, że nic nie słyszeliśmy.It was so loud that we couldn't hear anything.tak…, że → so… that (bez przecinka)
tyle korków / tyle mailiso much traffic / so many emails„tyle” → much (niepoliczalne) / many (l.mn.)
Jaki piękny widok!What a beautiful view!rzeczownik → What a / an
Jaka okropna pogoda!What awful weather!niepoliczalny → What, bez a
Jak miło z twojej strony!How kind of you!przymiotnik → How
Jak szybko rosną dzieci!How quickly the children grow up!po angielsku: podmiot przed czasownikiem
Na dworze jest lodowato!It's absolutely freezing outside!mocny przymiotnik → absolutely, nie very

Budowa

So i such

SłowoSchematPrzykład
soso + przymiotnikThe film was so boring.
soso + przysłówekShe speaks so fast.
suchsuch + a / an + (przymiotnik) + rzeczownik w liczbie pojedynczejIt was such a boring film.
suchsuch + (przymiotnik) + rzeczownik w liczbie mnogiej / niepoliczalnyThey're such nice people. It was such good weather.

So / such… (that) — skutek

SchematPrzykład
so + przymiotnik / przysłówek + (that) + zdanieI was so tired (that) I fell asleep on the bus.
such + rzeczownik ze słowami przy nim + (that) + zdanieIt was such a long queue (that) we left.

That często się pomija, zwłaszcza w mowie.

So much / many / little / few + rzeczownik

SłowoRodzaj rzeczownikaPrzykład
so muchniepoliczalnyso much traffic
so manypoliczalny w liczbie mnogiejso many emails
so littleniepoliczalnyso little time
so fewpoliczalny w liczbie mnogiejso few people

Wykrzyknienia

SchematPrzykład
What a / an + (przymiotnik) + rzeczownik w liczbie pojedynczej!What a view! What an amazing idea!
What + (przymiotnik) + rzeczownik w liczbie mnogiej / niepoliczalny!What lovely flowers! What awful weather!
How + przymiotnik / przysłówek!How kind! How strange!
How + przymiotnik / przysłówek + podmiot + czasownik!How beautiful this place is! How fast she runs!

W wykrzyknieniach podmiot stoi przed czasownikiem (How tall you are!), a nie po nim, jak w pytaniu.

Użycie

1So + przymiotnik / przysłówek dla wzmocnienia

So wzmacnia przymiotnik albo przysłówek, zwłaszcza w mowie. Często pokazuje emocje.

I'm so happy for you!
Tak się cieszę z twojego powodu!
sam przymiotnik: so
Why are you walking so slowly?
Czemu idziesz tak wolno?
przysłówek: so
The test wasn't so difficult after all.
Test jednak nie był aż taki trudny.
„nie aż taki” → not so (= not very)

2Such + rzeczownik dla wzmocnienia

Such stawiasz, gdy jest rzeczownik. Przy rzeczownikach policzalnych w liczbie pojedynczej zachowaj a / an (such a, nigdy a such); przy liczbie mnogiej i rzeczownikach niepoliczalnych nie ma a / an.

She's such a kind person.
Jest taką miłą osobą.
„taka” + rzeczownik → such a
We had such an amazing time in Lisbon.
W Lizbonie bawiliśmy się tak niesamowicie!
po polsku przysłówek, po angielsku rzeczownik time: such an
You've got such beautiful handwriting.
Masz takie piękne pismo.
handwriting jest niepoliczalne: bez a
They're such good friends.
To tacy dobrzy przyjaciele.
liczba mnoga: bez a

3So / such… (that) — skutek

Dodaj zdanie, które mówi, co się stało z powodu tak dużego natężenia. That jest nieobowiązkowe — tak jak polskie „że”, tylko bez przecinka przed nim.

The music was so loud that we couldn't hear each other.
Muzyka była tak głośna, że nie słyszeliśmy się nawzajem.
tak…, że → so… that
He spoke so quickly that nobody understood him.
Mówił tak szybko, że nikt go nie rozumiał.
It was such a beautiful day that we stayed on the beach until sunset.
Był taki piękny dzień, że zostaliśmy na plaży do zachodu słońca.
taki + rzeczownik → such a
She was so nervous she forgot her lines.
Była tak zdenerwowana, że zapomniała tekstu.
that pominięte

4So much / many / little / few + rzeczownik

Te zwroty podkreślają dużą albo małą ilość. Much / little łączą się z rzeczownikami niepoliczalnymi, many / few — z policzalnymi w liczbie mnogiej. Polskie „tyle” i „tak mało” obejmują oba rodzaje.

There's so much traffic this morning.
Dziś rano są takie korki!
traffic jest niepoliczalne: so much
I've got so many things to do before the trip.
Mam tyle rzeczy do zrobienia przed wyjazdem.
„tyle” + l.mn. → so many
We have so little time — let's hurry.
Mamy tak mało czasu
pospieszmy się. — „tak mało” + niepoliczalny → so little
So few people came that the concert was cancelled.
Przyszło tak mało osób, że koncert odwołano.
„tak mało” + l.mn. → so few

5What a / an…! — wykrzyknienia z rzeczownikiem w liczbie pojedynczej

What a / an + (przymiotnik) + rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej to reakcja na coś — jak polskie „Jaki…!”, ale z a / an.

What a beautiful view!
Jaki piękny widok!
„jaki” + rzeczownik → What a
What an interesting idea!
Co za ciekawy pomysł!
„co za” → What a / an
What a day!
Co za dzień!
bez przymiotnika: kontekst pokazuje, czy dobry, czy zły
What a nice house you've got!
Jaki ładny masz dom!

6What…! — wykrzyknienia z liczbą mnogą i rzeczownikami niepoliczalnymi

Przy liczbie mnogiej i rzeczownikach niepoliczalnych używasz What bez a / an.

What lovely flowers!
Jakie śliczne kwiaty!
liczba mnoga: bez a
What awful weather!
Jaka okropna pogoda!
weather jest niepoliczalne: bez a
What beautiful eyes your baby has!
Jakie piękne oczy ma twoje dziecko!
podmiot przed czasownikiem: your baby has

7How…! — wykrzyknienia z przymiotnikiem albo przysłówkiem

How + przymiotnik albo przysłówek — jak polskie „Jak…!”. Możesz dodać podmiot i czasownik, w zwykłym szyku zdania twierdzącego.

How kind of you!
Jak miło z twojej strony!
How strange!
Jakie to dziwne!
How quickly the children grow up!
Jak szybko te dzieci rosną!
podmiot przed czasownikiem: the children grow up
How tall you are now!
Ale ty jesteś teraz wysoki!
szyk zdania twierdzącego: you are

8Very cold, absolutely freezing — zwykłe i mocne przymiotniki

Większość przymiotników opisuje cechę, która może być większa albo mniejsza: a bit cold, very cold. Mocne przymiotniki (extreme adjectives) już znaczą „bardzo” + przymiotnik: freezing (bardzo zimno), boiling (bardzo gorąco), exhausted (bardzo zmęczony), starving (bardzo głodny), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Przy nich używaj absolutely albo really, a nie very. Really i so pasują do obu rodzajów. Absolutely łączy się z mocnymi przymiotnikami (i ze słowami takimi jak sure, right), a nie ze zwykłymi, np. cold czy tired.

It's very cold today.
Dziś jest bardzo zimno.
zwykły przymiotnik: very
It's absolutely freezing outside!
Na dworze jest lodowato!
mocny przymiotnik: absolutely
After the race I was absolutely exhausted.
Po biegu byłam kompletnie wykończona.
The soup was really delicious.
Zupa była naprawdę pyszna.
really pasuje do obu rodzajów
I'm so tired — and I'm so hungry too.
Jestem taki zmęczony
i taki głodny. — so też pasuje do obu

Częste błędy

❌It was so a good film.
✅It was such a good film. lub The film was so good.
Przy rzeczowniku: such.
❌She is such kind.
✅She is so kind.
Przy samym przymiotniku: so.
❌We had such a terrible weather.
✅We had such terrible weather.
weather jest niepoliczalne: bez a.
❌It was a such good idea.
✅It was such a good idea.
such stoi przed a / an.
❌There were so much people.
✅There were so many people.
people to liczba mnoga: many.
❌What a terrible weather!
✅What terrible weather!
Rzeczownik niepoliczalny: bez a.
❌What beautiful view!
✅What a beautiful view!
Rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej: What a.
❌How a nice house you have!
✅What a nice house you have!
Rzeczownik: what, nie how.
❌It's very freezing today.
✅It's absolutely freezing today. lub It's really freezing today.
freezing już znaczy „bardzo zimno”: bez very.
⚠️How beautiful is your garden!
✅How beautiful your garden is!
Szyk pytający brzmi literacko albo staroświecko; używaj szyku zdania twierdzącego.

Pułapki dla Polaków

1. „Taki” przy samym przymiotniku → such. Po polsku mówisz „Ten film był taki nudny!” — „taki” stoi przy przymiotniku. Dlatego kusi such boring. Po angielsku przy samym przymiotniku (bez rzeczownika) zawsze stoi so.

❌The lecture was such boring!
✅The lecture was so boring!
❌Your grandparents are such sweet!
✅Your grandparents are so sweet!
albo: They're such sweet people!

2. „Tyle” → so much przy wszystkim. Polskie „tyle” pasuje do każdego rzeczownika. Po angielsku przy liczbie mnogiej potrzebne jest so many.

❌She has so much friends in Kraków.
✅She has so many friends in Kraków.

3. „Taka dobra rada”, „Co za pomysł” i przedimek. W polskim nie ma przedimków, więc łatwo zapomnieć o a po what i such albo dodać je do rzeczownika, który po angielsku jest niepoliczalny (advice, news, information, furniture).

❌What nice idea!
✅What a nice idea!
❌Thank you for such a helpful advice!
✅Thank you for such helpful advice!
advice jest niepoliczalne

4. Szyk w wykrzyknieniu: „Jak szybko leci czas!”. Po polsku czasownik często stoi przed podmiotem, tak jak w tym zdaniu. Po angielsku po How + przymiotnik / przysłówek podmiot stoi przed czasownikiem.

⚠️How fast flies time!
✅How fast time flies!
Czasownik przed podmiotem brzmi jak dawna poezja, a nie jak współczesny angielski.

5. „Bardzo pyszne” → very delicious. Po polsku „bardzo pyszne”, „bardzo wykończony” brzmi całkiem normalnie. Po angielsku mocne przymiotniki wolą absolutely, really albo so.

⚠️This cake is very delicious.
✅This cake is absolutely delicious.
Zrozumiałe, ale brzmi nienaturalnie: delicious już znaczy „bardzo smaczne”.

Nie myl

so i such — to samo znaczenie, inny partner: so + przymiotnik; such + rzeczownik.

The view was so beautiful.
Widok był taki piękny.
sam przymiotnik: so
It was such a beautiful view.
To był taki piękny widok.
rzeczownik: such a

so / such i too — So tylko wzmacnia słowo (skutek może być dowolny); too znaczy „ponad miarę” — jest problem A2-08.

The jacket was so nice that I bought it.
Kurtka była tak ładna, że ją kupiłam.
mocno, ale możliwe
The jacket was too expensive to buy.
Kurtka była za droga, żeby ją kupić.
„za” → too: ponad granicę, niemożliwe

so… that (skutek) i so that (cel) — So… that podaje skutek („tak…, że”). So that (razem) podaje cel („żeby”): zob. B1-27.

I was so tired that I went to bed at eight.
Byłam tak zmęczona, że poszłam spać o ósmej.
skutek
I went to bed early so that I could get up at five.
Poszedłem wcześnie spać, żeby wstać o piątej.
cel: zob. B1-27

Wykrzyknienie i pytanie — te same słowa, inny szyk i intonacja.

How old is she?
Ile ona ma lat?
pytanie: czasownik przed podmiotem
How old she looks!
Jak ona staro wygląda!
wykrzyknienie: podmiot przed czasownikiem

Więcej sposobów na podkreślanie (emfatyczne do, przesunięcie na początek, the very) znajdziesz w C1-06.

Pisownia i wymowa

  • so i such są akcentowane, gdy wzmacniają, a so w mowie często się przeciąga: It was sooo good! — ale piszesz tylko so.
  • so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) to dwugłoska: zaczyna się od niewyraźnej samogłoski i przechodzi w /ʊ/. To nie polskie, płaskie „so”.
  • such a łączy się płynnie: /ˈsʌtʃ ə/. Samogłoska /ʌ/ jest krótka i otwarta, bliżej polskiego „a” niż „u” — nie czytaj such tak, jak się pisze. Końcowe /tʃ/ jest miększe niż polskie „cz”: usta lekko wysunięte.
  • W wykrzyknieniach akcentuj kluczowe słowo i obniż głos na końcu: What a beautiful view! (akcent na beautiful i view, intonacja opadająca). W pytaniu How old is she? intonacja jest inna.
  • Na końcu wykrzyknień z What…! i How…! stawiasz wykrzyknik (!).

Złota zasada

Zapytaj: rzeczownik czy przymiotnik? So / How + przymiotnik albo przysłówek; such / What + rzeczownik (z a / an tylko przy jednej rzeczy policzalnej). Zdanie z that pokazuje skutek. Przed mocnym przymiotnikiem (freezing, amazing) użyj absolutely, really albo so, a nie very. I pamiętaj: polskie „taki” przy samym przymiotniku to po angielsku so.

Ćwiczenia

A. Forma

Wybierz poprawne słowo z nawiasu.

  1. It was ___ a long day. …
  2. The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
  3. There were ___ many people at the party. …
  4. Hurry up — we've got so ___ time! …
  5. ___ a lovely surprise! …
  6. ___ kind of you! …
  7. ___ beautiful flowers! …

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź albo połącz zdania tak, jak w poleceniu.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: She's … a talented singer.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: The weather was … bad that the flight was cancelled.
  3. Połącz zdania za pomocą so… that: The film was very good. I watched it twice.
  4. Połącz zdania za pomocą such… that: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
  5. Utwórz wykrzyknienie z How: The view is very beautiful.
  6. Wybierz poprawną odpowiedź: It was … freezing last night.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. She has such a good taste in music.
  2. What a terrible weather!
  3. How a nice house you have!
  4. There's so much noise outside.
  5. It was so a funny film.

D. W kontekście

Uzupełnij rozmowę słowami z ramki: so, such, what, how.

A new flat
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku kilka zdań o sobie.

  1. Napisz jedno zdanie z so… that i jedno z such… that o czymś, co ci się przydarzyło.
  2. Zareaguj wykrzyknieniami na trzy rzeczy: wiadomość od przyjaciela, pogodę i posiłek.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A2-08 As… as, too i enough po angielsku: tak samo, za dużo, wystarczająco
    This coffee is ___ hot to drink. …
  2. A2-08 As… as, too i enough po angielsku: tak samo, za dużo, wystarczająco
    He isn't old to drive.
  3. B1-24 Stopniowanie dla zaawansowanych (comparatives): much better, the more… the better, twice as big
    The more you practise, better you get.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. such
  2. so
  3. so
  4. little
  5. What
  6. How
  7. What

B. Znaczenie

  1. such
  2. so
  3. The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
  4. It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
  5. How beautiful the view is! / How beautiful!
  6. absolutely

C. Znajdź błąd

  1. She has such good taste in music.
  2. What terrible weather!
  3. What a nice house you have! / How nice your house is!
  4. ✓ There's so much noise outside.
  5. It was such a funny film. / The film was so funny.

D. W kontekście

  1. What
  2. so
  3. what / such
  4. so
  5. How

E. Twoja kolej

  1. I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
  2. What great news! What awful weather! How delicious this soup is!

F. Powtórka mieszana

  1. too
  2. enough
  3. the
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play