SlowingoGrammatika
B1 27 / 39

So va Such oʻzbekcha: farqi, so… that va What a…! How…! undov gaplar

So, Such and Exclamations

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz so va such bilan soʻzni kuchaytira olasiz (so tired, such a long day), natijani koʻrsatasiz (so tired that I fell asleep), miqdorni taʼkidlaysiz (so many emails), kuchli sifatlardan oldin toʻgʻri soʻzni tanlaysiz (very cold, lekin absolutely freezing) va undov gaplar bilan munosabat bildirasiz (What a view! How kind!).

Asosiy gʻoya

Baʼzan oddiy tasvir yetarli emas. Qanchalik kuchli his qilayotganingizni koʻrsatmoqchi boʻlasiz: It was cold gapi It was so cold! yoki It was such a cold night! ga aylanadi.

Karnayni tasavvur qiling. So va such karnayni qoʻlga olib, soʻzni balandroq qiladi. Maʼnosi bir xil, farq faqat grammatikada: so sifat yoki ravish bilan keladi (so cold), such esa ot birikmasi bilan (such a cold night). Balandlashgan soʻz natijaga olib kelishi mumkin: …so cold that the lake froze.

What va how esa hayqiriqning oʻzi, toʻliq undov gap: What a night! How cold it was! Bu yerda ham hamroh soʻz hal qiladi: what ot birikmasi bilan, how sifat yoki ravish bilan keladi.

Demak, toʻrttala soʻz uchun bitta savol bering: asosiy soʻzim otmi yoki sifatmi?

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbek tilida kuchaytirish uchun shunday, shunaqa, shunchalik ishlatiladi va ular sifat bilan ham, ot bilan ham bir xil keladi: «shunday chiroyli» va «shunday chiroyli manzara». Inglizchada esa tanlash kerak: sifat → so, ot → such. Undov gaplarda ham xuddi shunday: oʻzbekchadagi qanday («Qanday chiroyli!», «Qanday chiroyli uy!») inglizchada ikkiga boʻlinadi: sifat → How, ot → What. Natija gapi oʻzbekchada koʻpincha -ki bilan bogʻlanadi («shunchalik charchadimki…»), bu inglizchadagi that ga oʻxshaydi.

OʻzbekchaAsosiy soʻzInglizcha
Film shunday zerikarli edi.sifatThe film was so boring.
Shunday zerikarli film edi.otIt was such a boring film.
Shunchalik charchadimki, avtobusda uxlab qolibman.sifat + natijaI was so tired (that) I fell asleep on the bus.
Qanday mehribonsiz!sifatHow kind!
Qanday goʻzal manzara!birlikdagi otWhat a beautiful view!
Qanday yomon havo!sanalmaydigan otWhat awful weather! (a yoʻq)
Havo juda sovuq. / Havo qahraton sovuq!oddiy va kuchli sifatvery cold / absolutely freezing

Tuzilish

So va such

SoʻzAndozaMisol
soso + sifatThe film was so boring.
soso + ravishShe speaks so fast.
suchsuch + a / an + (sifat) + birlikdagi otIt was such a boring film.
suchsuch + (sifat) + koʻplikdagi / sanalmaydigan otThey're such nice people. It was such good weather.

So / such… (that): natija

AndozaMisol
so + sifat / ravish + (that) + ergash gapI was so tired (that) I fell asleep on the bus.
such + ot birikmasi + (that) + ergash gapIt was such a long queue (that) we left.

That koʻpincha tushirib qoldiriladi, ayniqsa nutqda.

So much / many / little / few + ot

SoʻzOt turiMisol
so muchsanalmaydiganso much traffic
so manykoʻplikdagi sanaladiganso many emails
so littlesanalmaydiganso little time
so fewkoʻplikdagi sanaladiganso few people

Undov gaplar

AndozaMisol
What a / an + (sifat) + birlikdagi ot!What a view! What an amazing idea!
What + (sifat) + koʻplikdagi / sanalmaydigan ot!What lovely flowers! What awful weather!
How + sifat / ravish!How kind! How strange!
How + sifat / ravish + ega + feʼl!How beautiful this place is! How fast she runs!

Undov gapda ega feʼldan oldin keladi (How tall you are!), savoldagi kabi keyin emas.

Qoʻllanish

1Kuchaytirish uchun so + sifat / ravish

Sifat yoki ravishni kuchaytirish uchun so ishlating, ayniqsa nutqda. U koʻpincha his-tuygʻuni bildiradi.

I'm so happy for you!
Siz uchun juda xursandman!
so his-tuygʻuni kuchaytiradi
Why are you walking so slowly?
Nega bunchalik sekin yuryapsiz?
so + ravish
The test wasn't so difficult after all.
Imtihon oʻylaganchalik qiyin emas ekan.
not so = unchalik emas

2Kuchaytirish uchun such + ot birikmasi

Ot boʻlsa, such ishlating. Birlikdagi sanaladigan ot bilan a / an ni saqlang (such a, hech qachon a such); koʻplikdagi yoki sanalmaydigan ot bilan a / an qoʻyilmaydi.

She's such a kind person.
U shunday mehribon inson.
«shunday» + ot → such a
We had such an amazing time in Lisbon.
Lissabonda shunday ajoyib vaqt oʻtkazdik!
such an: unli tovushdan oldin
You've got such beautiful handwriting.
Husnixatingiz shunday chiroyli.
handwriting sanalmaydi: a yoʻq
They're such good friends.
Ular shunday qadrdon doʻstlar.
koʻplik: a yoʻq

3So / such… (that): natijani koʻrsatish

Kuchli daraja tufayli nima boʻlganini aytish uchun ergash gap qoʻshing. That ixtiyoriy.

The music was so loud that we couldn't hear each other.
Musiqa shunchalik baland ediki, bir-birimizni eshita olmadik.
«-ki» → that
He spoke so quickly that nobody understood him.
U shunchalik tez gapirdiki, hech kim uni tushunmadi.
so + ravish + that
It was such a beautiful day that we stayed on the beach until sunset.
Kun shunday goʻzal ediki, quyosh botguncha sohilda qoldik.
such + ot + that
She was so nervous she forgot her lines.
U shunchalik hayajonlandiki, soʻzlarini unutib qoʻydi.
that tushirib qoldirilgan

4So much / many / little / few + ot

Bular katta yoki kichik miqdorni taʼkidlaydi. Much / little sanalmaydigan otlar bilan, many / few koʻplikdagi sanaladigan otlar bilan keladi.

There's so much traffic this morning.
Bugun ertalab tirbandlik juda kuchli.
traffic sanalmaydi: so much
I've got so many things to do before the trip.
Safardan oldin qiladigan ishlarim shunchalik koʻp.
things sanaladi: so many
We have so little time — let's hurry.
Vaqtimiz juda kam, shoshilaylik.
so little + sanalmaydigan
So few people came that the concert was cancelled.
Shunchalik kam odam keldiki, konsert bekor qilindi.
so few + koʻplik

5What a / an…!: birlikdagi ot bilan undov gap

Biror narsaga munosabat bildirish uchun What a / an + (sifat) + birlikdagi sanaladigan ot ishlating.

What a beautiful view!
Qanday goʻzal manzara!
«qanday» + birlikdagi ot → What a
What an interesting idea!
Qanday qiziq fikr!
What an: unli tovushdan oldin
What a day!
Bugun qanaqa kun boʻldi-ya!
sifat yoʻq: yaxshi yoki yomonligini kontekst koʻrsatadi
What a nice house you've got!
Qanday chiroyli uyingiz bor ekan!
What a + ot + ega + feʼl

6What…!: koʻplikdagi yoki sanalmaydigan ot bilan undov gap

Koʻplikdagi va sanalmaydigan otlar bilan a / an siz What ishlating.

What lovely flowers!
Qanday chiroyli gullar!
koʻplik: a yoʻq
What awful weather!
Qanday yomon havo!
weather sanalmaydi: a yoʻq
What beautiful eyes your baby has!
Chaqalogʻingizning koʻzlari muncha chiroyli!
koʻplik: a yoʻq

7How…!: sifat yoki ravish bilan undov gap

How + sifat yoki ravish ishlating. Undan keyin ega va feʼlni darak gap tartibida qoʻshishingiz mumkin.

How kind of you!
Qanday mehribonsiz!
«qanday» + sifat → How
How strange!
Qanday gʻalati!
How quickly the children grow up!
Bolalar muncha tez katta boʻlishadi!
tartib: ega + feʼl
How tall you are now!
Muncha boʻyingiz choʻzilib ketibdi!
you are, are you emas

8Very cold, absolutely freezing: oddiy va kuchli sifatlar

Koʻp sifatlar katta yoki kichik boʻlishi mumkin boʻlgan sifatni bildiradi: a bit cold, very cold. Kuchli sifatlar esa allaqachon «juda» + sifat maʼnosini beradi: freezing (juda sovuq), boiling (juda issiq), exhausted (juda charchagan), starving (juda och), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Ular bilan very emas, absolutely yoki really ishlating. Really va so ikkala turdagi sifat bilan ham ishlaydi. Absolutely kuchli sifatlar bilan (va sure, right kabi soʻzlar bilan) keladi, odatda cold yoki tired kabi oddiy sifatlar bilan emas.

It's very cold today.
Bugun havo juda sovuq.
oddiy sifat: very
It's absolutely freezing outside!
Tashqarida qahraton sovuq!
kuchli sifat: absolutely
After the race I was absolutely exhausted.
Poygadan keyin butunlay holdan toydim.
exhausted = juda charchagan
The soup was really delicious.
Shoʻrva rostdan ham juda mazali edi.
really: ikkala turga ham mos
I'm so tired — and I'm so hungry too.
Juda charchadim, yana qornim ham juda och.
so: ikkala turga ham mos

Keng tarqalgan xatolar

❌It was so a good film.
✅It was such a good film. yoki The film was so good.
ot bilan such ishlating.
❌She is such kind.
✅She is so kind.
yolgʻiz sifat bilan so ishlating.
❌We had such a terrible weather.
✅We had such terrible weather.
weather sanalmaydi: a yoʻq.
❌It was a such good idea.
✅It was such a good idea.
such a / an dan oldin keladi.
❌There were so much people.
✅There were so many people.
people koʻplikda: many.
❌What a terrible weather!
✅What terrible weather!
sanalmaydigan ot: a yoʻq.
❌What beautiful view!
✅What a beautiful view!
birlikdagi sanaladigan ot: What a.
❌How a nice house you have!
✅What a nice house you have!
ot birikmasi: how emas, what.
❌It's very freezing today.
✅It's absolutely freezing today. yoki It's really freezing today.
freezing allaqachon «juda sovuq» degani: very qoʻyilmaydi.
⚠️How beautiful is your garden!
✅How beautiful your garden is!
savol tartibi adabiy yoki eskicha eshitiladi; darak gap tartibini ishlating.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «Qanday» → har doim How. Oʻzbekchada «Qanday qiziq!» ham, «Qanday qiziq kitob!» ham deymiz. Ingliz tilida ot boʻlsa, What kerak; How faqat sifat yoki ravish bilan keladi.

❌How interesting book!
✅What an interesting book!
ot bor: What an.
❌How beautiful weather!
✅What beautiful weather! yoki How beautiful the weather is!
weather ot; sanalmaydi: a yoʻq.

2. «Shunday» → har doim so. «Shunday» oʻzbekchada sifat bilan ham, ot bilan ham keladi: «shunday chiroyli ovoz». Inglizchada ot boʻlsa, such ishlating.

❌You have so a beautiful voice.
✅You have such a beautiful voice.
ot birikmasi: such a.
❌They are so friendly neighbours.
✅They are such friendly neighbours. yoki Our neighbours are so friendly.
koʻplikdagi ot: such, a yoʻq.

3. Sanalmaydigan otlarga a qoʻyish. Oʻzbekchada «yangilik», «maslahat» sanaladi: «bitta yaxshi yangilik», «foydali maslahat». Ingliz tilida news, advice sanalmaydi, shuning uchun What va such dan keyin a qoʻyilmaydi.

❌Your brother told me such a wonderful news!
✅Your brother told me such wonderful news!
news sanalmaydi.
❌My teacher gave me such a useful advice.
✅My teacher gave me such useful advice.
advice sanalmaydi; yoki: such a useful piece of advice.

4. «Juda» + kuchli sifat. Oʻzbekchada «juda ajoyib», «juda dahshatli» deyish mutlaqo tabiiy. Ingliz tilida amazing, terrible kabi kuchli sifatlar allaqachon «juda» maʼnosini beradi: ular bilan absolutely, really yoki so ishlating.

❌The concert was very amazing.
✅The concert was absolutely amazing. yoki The concert was really amazing.
amazing kuchli sifat: very emas.
⚠️Your mother's plov is very delicious.
✅Your mother's plov is really delicious. yoki Your mother's plov is absolutely delicious.
Nutqda baʼzan eshitiladi, lekin delicious allaqachon «juda mazali»: really yoki absolutely tabiiyroq.

Adashtirmang

so va such — Maʼnosi bir xil, hamrohi boshqa: so + sifat; such + ot.

The view was so beautiful.
Manzara shunday goʻzal edi.
sifat: so
It was such a beautiful view.
Shunday goʻzal manzara edi.
ot: such a

so / such va too — So faqat soʻzni kuchaytiradi (va istalgan natija berishi mumkin); too esa «meʼyordan ortiq», yaʼni muammo bor degani A2-08.

The jacket was so nice that I bought it.
Kurtka shunchalik chiroyli ediki, uni sotib oldim.
kuchli va mumkin
The jacket was too expensive to buy.
Kurtka sotib olish uchun haddan tashqari qimmat edi.
meʼyordan ortiq: imkonsiz

so… that (natija) va so that (maqsad) — So… that natijani bildiradi. So that (birga) esa maqsadni bildiradi: B1-27 ga qarang.

I was so tired that I went to bed at eight.
Shunchalik charchagan edimki, soat sakkizda yotdim.
natija
I went to bed early so that I could get up at five.
Soat beshda tura olishim uchun erta yotdim.
maqsad: B1-27 ga qarang

Undov gap va savol — Soʻzlar bir xil, tartib va ohang boshqa.

How old is she?
U necha yoshda?
savol: feʼl egadan oldin
How old she looks!
Muncha yoshi katta koʻrinadi!
undov: ega feʼldan oldin

Taʼkidlashning boshqa usullari (emphatic do, gap boshiga chiqarish, the very) uchun C1-06 ga qarang.

Imlo va talaffuz

  • Taʼkid uchun ishlatilganda so va such urgʻu oladi; nutqda so koʻpincha choʻziladi: It was sooo good! Lekin yozuvda faqat so deb yozing.
  • so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) diftong: unli bir joyda turmaydi, oxirida lablar yumaloqlashib «u» tomon siljiydi. Uni qisqa, bir tekis unli bilan aytmang.
  • such a silliq bogʻlanadi: /ˈsʌtʃ ə/. /ʌ/ qisqa va ochiq unli, ogʻiz oʻrtacha ochiladi, lablar yumaloqlanmaydi. Yozilishiga qarab «u» deb oʻqimang.
  • Undov gapda asosiy soʻzga urgʻu bering va oxirida ovozni pasaytiring: What a beautiful view! (beautiful va view urgʻuli, ohang pasayadi).
  • What…! va How…! undov gaplari oxirida undov belgisi (!) qoʻying.

Oltin qoida

Soʻrang: ot yoki sifat? So / How + sifat yoki ravish; such / What + ot birikmasi (a / an faqat bitta sanaladigan narsa uchun). Natijani koʻrsatish uchun that li ergash gap qoʻshing. Kuchli sifatdan (freezing, amazing) oldin very emas, absolutely, really yoki so ishlating.

Mashqlar

A. Tuzilish

Toʻgʻri javobni tanlang:

  1. It was ___ a long day. …
  2. The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
  3. There were ___ many people at the party. …
  4. Hurry up — we've got so ___ time! …
  5. ___ a lovely surprise! …
  6. ___ kind of you! …
  7. ___ beautiful flowers! …

B. Maʼno

Topshiriqni bajaring.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: She's … a talented singer.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: The weather was … bad that the flight was cancelled.
  3. so… that bilan birlashtiring: The film was very good. I watched it twice.
  4. such… that bilan birlashtiring: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
  5. How bilan undov gap tuzing: The view is very beautiful.
  6. Toʻgʻri javobni tanlang: It was … freezing last night.

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. She has such a good taste in music.
  2. What a terrible weather!
  3. How a nice house you have!
  4. There's so much noise outside.
  5. It was so a funny film.

D. Kontekstda

Suhbatni toʻldiring. Soʻzlar: so, such, what, how

A new flat
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Boshingizdan oʻtgan voqea haqida bitta gapni so… that bilan, bittasini such… that bilan yozing.
  2. Uchta narsaga undov gap bilan munosabat bildiring: doʻstingizning yangiligi, ob-havo va ovqat.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli
    This coffee is ___ hot to drink. …
  2. A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli
    He isn't old to drive.
  3. B1-24 Qiyoslash oʻzbekcha: much better, more and more va the more… the better
    The more you practise, better you get.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. such
  2. so
  3. so
  4. little
  5. What
  6. How
  7. What

B. Maʼno

  1. such
  2. so
  3. The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
  4. It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
  5. How beautiful the view is! / How beautiful!
  6. absolutely

C. Xatoni toping

  1. She has such good taste in music.
  2. What terrible weather!
  3. What a nice house you have! / How nice your house is!
  4. ✓ There's so much noise outside.
  5. It was such a funny film. / The film was so funny.

D. Kontekstda

  1. What
  2. so
  3. what / such
  4. so
  5. How

E. Sizning navbatingiz

  1. I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
  2. What great news! What awful weather! How delicious this soup is!

F. Aralash takrorlash

  1. too
  2. enough
  3. the
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play