So va Such oʻzbekcha: farqi, so… that va What a…! How…! undov gaplar
So, Such and Exclamations
Bu sahifada
Maqsad
Bu darsdan keyin siz so va such bilan soʻzni kuchaytira olasiz (so tired, such a long day), natijani koʻrsatasiz (so tired that I fell asleep), miqdorni taʼkidlaysiz (so many emails), kuchli sifatlardan oldin toʻgʻri soʻzni tanlaysiz (very cold, lekin absolutely freezing) va undov gaplar bilan munosabat bildirasiz (What a view! How kind!).
Asosiy gʻoya
Baʼzan oddiy tasvir yetarli emas. Qanchalik kuchli his qilayotganingizni koʻrsatmoqchi boʻlasiz: It was cold gapi It was so cold! yoki It was such a cold night! ga aylanadi.
Karnayni tasavvur qiling. So va such karnayni qoʻlga olib, soʻzni balandroq qiladi. Maʼnosi bir xil, farq faqat grammatikada: so sifat yoki ravish bilan keladi (so cold), such esa ot birikmasi bilan (such a cold night). Balandlashgan soʻz natijaga olib kelishi mumkin: …so cold that the lake froze.
What va how esa hayqiriqning oʻzi, toʻliq undov gap: What a night! How cold it was! Bu yerda ham hamroh soʻz hal qiladi: what ot birikmasi bilan, how sifat yoki ravish bilan keladi.
Demak, toʻrttala soʻz uchun bitta savol bering: asosiy soʻzim otmi yoki sifatmi?
Oʻzbek va ingliz tillari
Oʻzbek tilida kuchaytirish uchun shunday, shunaqa, shunchalik ishlatiladi va ular sifat bilan ham, ot bilan ham bir xil keladi: «shunday chiroyli» va «shunday chiroyli manzara». Inglizchada esa tanlash kerak: sifat → so, ot → such. Undov gaplarda ham xuddi shunday: oʻzbekchadagi qanday («Qanday chiroyli!», «Qanday chiroyli uy!») inglizchada ikkiga boʻlinadi: sifat → How, ot → What. Natija gapi oʻzbekchada koʻpincha -ki bilan bogʻlanadi («shunchalik charchadimki…»), bu inglizchadagi that ga oʻxshaydi.
| Oʻzbekcha | Asosiy soʻz | Inglizcha |
|---|---|---|
| Film shunday zerikarli edi. | sifat | The film was so boring. |
| Shunday zerikarli film edi. | ot | It was such a boring film. |
| Shunchalik charchadimki, avtobusda uxlab qolibman. | sifat + natija | I was so tired (that) I fell asleep on the bus. |
| Qanday mehribonsiz! | sifat | How kind! |
| Qanday goʻzal manzara! | birlikdagi ot | What a beautiful view! |
| Qanday yomon havo! | sanalmaydigan ot | What awful weather! (a yoʻq) |
| Havo juda sovuq. / Havo qahraton sovuq! | oddiy va kuchli sifat | very cold / absolutely freezing |
Tuzilish
So va such
| Soʻz | Andoza | Misol |
|---|---|---|
| so | so + sifat | The film was so boring. |
| so | so + ravish | She speaks so fast. |
| such | such + a / an + (sifat) + birlikdagi ot | It was such a boring film. |
| such | such + (sifat) + koʻplikdagi / sanalmaydigan ot | They're such nice people. It was such good weather. |
So / such… (that): natija
| Andoza | Misol |
|---|---|
| so + sifat / ravish + (that) + ergash gap | I was so tired (that) I fell asleep on the bus. |
| such + ot birikmasi + (that) + ergash gap | It was such a long queue (that) we left. |
That koʻpincha tushirib qoldiriladi, ayniqsa nutqda.
So much / many / little / few + ot
| Soʻz | Ot turi | Misol |
|---|---|---|
| so much | sanalmaydigan | so much traffic |
| so many | koʻplikdagi sanaladigan | so many emails |
| so little | sanalmaydigan | so little time |
| so few | koʻplikdagi sanaladigan | so few people |
Undov gaplar
| Andoza | Misol |
|---|---|
| What a / an + (sifat) + birlikdagi ot! | What a view! What an amazing idea! |
| What + (sifat) + koʻplikdagi / sanalmaydigan ot! | What lovely flowers! What awful weather! |
| How + sifat / ravish! | How kind! How strange! |
| How + sifat / ravish + ega + feʼl! | How beautiful this place is! How fast she runs! |
Undov gapda ega feʼldan oldin keladi (How tall you are!), savoldagi kabi keyin emas.
Qoʻllanish
1Kuchaytirish uchun so + sifat / ravish
Sifat yoki ravishni kuchaytirish uchun so ishlating, ayniqsa nutqda. U koʻpincha his-tuygʻuni bildiradi.
2Kuchaytirish uchun such + ot birikmasi
Ot boʻlsa, such ishlating. Birlikdagi sanaladigan ot bilan a / an ni saqlang (such a, hech qachon a such); koʻplikdagi yoki sanalmaydigan ot bilan a / an qoʻyilmaydi.
3So / such… (that): natijani koʻrsatish
Kuchli daraja tufayli nima boʻlganini aytish uchun ergash gap qoʻshing. That ixtiyoriy.
4So much / many / little / few + ot
Bular katta yoki kichik miqdorni taʼkidlaydi. Much / little sanalmaydigan otlar bilan, many / few koʻplikdagi sanaladigan otlar bilan keladi.
5What a / an…!: birlikdagi ot bilan undov gap
Biror narsaga munosabat bildirish uchun What a / an + (sifat) + birlikdagi sanaladigan ot ishlating.
6What…!: koʻplikdagi yoki sanalmaydigan ot bilan undov gap
Koʻplikdagi va sanalmaydigan otlar bilan a / an siz What ishlating.
7How…!: sifat yoki ravish bilan undov gap
How + sifat yoki ravish ishlating. Undan keyin ega va feʼlni darak gap tartibida qoʻshishingiz mumkin.
8Very cold, absolutely freezing: oddiy va kuchli sifatlar
Koʻp sifatlar katta yoki kichik boʻlishi mumkin boʻlgan sifatni bildiradi: a bit cold, very cold. Kuchli sifatlar esa allaqachon «juda» + sifat maʼnosini beradi: freezing (juda sovuq), boiling (juda issiq), exhausted (juda charchagan), starving (juda och), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Ular bilan very emas, absolutely yoki really ishlating. Really va so ikkala turdagi sifat bilan ham ishlaydi. Absolutely kuchli sifatlar bilan (va sure, right kabi soʻzlar bilan) keladi, odatda cold yoki tired kabi oddiy sifatlar bilan emas.
Keng tarqalgan xatolar
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
1. «Qanday» → har doim How. Oʻzbekchada «Qanday qiziq!» ham, «Qanday qiziq kitob!» ham deymiz. Ingliz tilida ot boʻlsa, What kerak; How faqat sifat yoki ravish bilan keladi.
2. «Shunday» → har doim so. «Shunday» oʻzbekchada sifat bilan ham, ot bilan ham keladi: «shunday chiroyli ovoz». Inglizchada ot boʻlsa, such ishlating.
3. Sanalmaydigan otlarga a qoʻyish. Oʻzbekchada «yangilik», «maslahat» sanaladi: «bitta yaxshi yangilik», «foydali maslahat». Ingliz tilida news, advice sanalmaydi, shuning uchun What va such dan keyin a qoʻyilmaydi.
4. «Juda» + kuchli sifat. Oʻzbekchada «juda ajoyib», «juda dahshatli» deyish mutlaqo tabiiy. Ingliz tilida amazing, terrible kabi kuchli sifatlar allaqachon «juda» maʼnosini beradi: ular bilan absolutely, really yoki so ishlating.
Adashtirmang
so va such — Maʼnosi bir xil, hamrohi boshqa: so + sifat; such + ot.
so / such va too — So faqat soʻzni kuchaytiradi (va istalgan natija berishi mumkin); too esa «meʼyordan ortiq», yaʼni muammo bor degani A2-08.
so… that (natija) va so that (maqsad) — So… that natijani bildiradi. So that (birga) esa maqsadni bildiradi: B1-27 ga qarang.
Undov gap va savol — Soʻzlar bir xil, tartib va ohang boshqa.
Taʼkidlashning boshqa usullari (emphatic do, gap boshiga chiqarish, the very) uchun C1-06 ga qarang.
Imlo va talaffuz
- Taʼkid uchun ishlatilganda so va such urgʻu oladi; nutqda so koʻpincha choʻziladi: It was sooo good! Lekin yozuvda faqat so deb yozing.
- so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) diftong: unli bir joyda turmaydi, oxirida lablar yumaloqlashib «u» tomon siljiydi. Uni qisqa, bir tekis unli bilan aytmang.
- such a silliq bogʻlanadi: /ˈsʌtʃ ə/. /ʌ/ qisqa va ochiq unli, ogʻiz oʻrtacha ochiladi, lablar yumaloqlanmaydi. Yozilishiga qarab «u» deb oʻqimang.
- Undov gapda asosiy soʻzga urgʻu bering va oxirida ovozni pasaytiring: What a beautiful view! (beautiful va view urgʻuli, ohang pasayadi).
- What…! va How…! undov gaplari oxirida undov belgisi (!) qoʻying.
Oltin qoida
Soʻrang: ot yoki sifat? So / How + sifat yoki ravish; such / What + ot birikmasi (a / an faqat bitta sanaladigan narsa uchun). Natijani koʻrsatish uchun that li ergash gap qoʻshing. Kuchli sifatdan (freezing, amazing) oldin very emas, absolutely, really yoki so ishlating.
Mashqlar
A. Tuzilish
Toʻgʻri javobni tanlang:
-
It was ___ a long day. …
-
The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
-
There were ___ many people at the party. …
-
Hurry up — we've got so ___ time! …
-
___ a lovely surprise! …
-
___ kind of you! …
-
___ beautiful flowers! …
B. Maʼno
Topshiriqni bajaring.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: She's … a talented singer.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: The weather was … bad that the flight was cancelled.
-
so… that bilan birlashtiring: The film was very good. I watched it twice.
-
such… that bilan birlashtiring: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
-
How bilan undov gap tuzing: The view is very beautiful.
-
Toʻgʻri javobni tanlang: It was … freezing last night.
C. Xatoni toping
Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.
-
She has such a good taste in music.
-
What a terrible weather!
-
How a nice house you have!
-
There's so much noise outside.
-
It was so a funny film.
D. Kontekstda
Suhbatni toʻldiring. Soʻzlar: so, such, what, how
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!
E. Sizning navbatingiz
Ingliz tilida yozing.
-
Boshingizdan oʻtgan voqea haqida bitta gapni so… that bilan, bittasini such… that bilan yozing.
-
Uchta narsaga undov gap bilan munosabat bildiring: doʻstingizning yangiligi, ob-havo va ovqat.
F. Aralash takrorlash
Oldingi darslarni takrorlang.
-
A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli This coffee is ___ hot to drink. …
-
A2-08 As … as, too va enough oʻzbekcha: teng, haddan tashqari va yetarli He isn't old to drive.
-
B1-24 Qiyoslash oʻzbekcha: much better, more and more va the more… the better The more you practise, better you get.
Javoblar
A. Tuzilish
- such
- so
- so
- little
- What
- How
- What
B. Maʼno
- such
- so
- The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
- It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
- How beautiful the view is! / How beautiful!
- absolutely
C. Xatoni toping
- She has such good taste in music.
- What terrible weather!
- What a nice house you have! / How nice your house is!
- ✓ There's so much noise outside.
- It was such a funny film. / The film was so funny.
D. Kontekstda
- What
- so
- what / such
- so
- How
E. Sizning navbatingiz
- I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
- What great news! What awful weather! How delicious this soup is!
F. Aralash takrorlash
- too
- enough
- the
