SlowingoGrammatica
B1 27 / 39

So, such en uitroepen in het Engels: zo, zo'n, wat een en wat leuk!

So, Such and Exclamations

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je met so en such iets sterker maken (so tired, such a long day), een gevolg laten zien (so tired that I fell asleep), hoeveelheden benadrukken (so many emails), het juiste woord kiezen voor sterke bijvoeglijke naamwoorden (very cold, maar absolutely freezing) en reageren met uitroepen (What a view! How kind!).

Het idee

Soms is een gewone beschrijving niet genoeg. Je wilt laten horen hoe sterk je iets voelt: It was cold wordt It was so cold! of It was such a cold night!

Stel je een megafoon voor. So en such pakken de megafoon en maken een woord luider. Ze betekenen hetzelfde; het enige verschil is de grammatica: so hoort bij een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord (so cold), such bij een zelfstandignaamwoordgroep (such a cold night). Het luidere woord kan dan tot een gevolg leiden: …so cold that the lake froze.

What en how zijn de uitroep zelf – een complete uitroep: What a night! How cold it was! Ook hier beslist het partnerwoord: what hoort bij een zelfstandignaamwoordgroep, how bij een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord.

Stel jezelf dus bij alle vier de woorden één vraag: is mijn belangrijkste woord een zelfstandig naamwoord of een bijvoeglijk naamwoord?

Nederlands en Engels vergeleken

So en such werken bijna als zo en zo'n / zulke: zo moe – so tired, zo'n lange dag – such a long day, zulke aardige mensen – such nice people. Ook zo … dat is hetzelfde, maar in het Engels mag that weg; in het Nederlands moet dat blijven. Bij uitroepen verschilt het meer. Het Nederlands gebruikt meestal wat (een) voor alles: voor een zelfstandig naamwoord (Wat een uitzicht!), maar ook voor een bijvoeglijk naamwoord (Wat aardig!) en zelfs voor meervoud en ontelbare woorden (Wat een bloemen! Wat een weer!). Het Engels kiest: What a + één telbaar ding, What + meervoud of ontelbaar, How + bijvoeglijk naamwoord. En het Nederlands zet in een uitroep het werkwoord vóór het onderwerp (Wat ben je groot!); het Engels niet (How tall you are!).

NederlandsEngelsLet op
zo moeso tiredgelijk
zo'n lange dagsuch a long dayzo'n → such a
zulke aardige mensen, zulk mooi weersuch nice people, such nice weathergeen a
zo moe dat ik in slaap vielso tired (that) I fell asleepthat mag weg
zoveel mensen / zoveel verkeerso many people / so much trafficveel → many of much
Wat een uitzicht!What a view!gelijk
Wat een bloemen! Wat een weer!What flowers! What weather!meervoud / ontelbaar: geen a
Wat aardig!How kind!bijvoeglijk naamwoord: how
Wat ben je groot!How tall you are!onderwerp vóór werkwoord
ijskoud, echt heerlijkabsolutely freezing, really delicioussterk bijvoeglijk naamwoord: niet very

Vorm

So en such

WoordPatroonVoorbeeld
soso + bijvoeglijk naamwoordThe film was so boring.
soso + bijwoordShe speaks so fast.
suchsuch + a / an + (bijvoeglijk naamwoord) + enkelvoudIt was such a boring film.
suchsuch + (bijvoeglijk naamwoord) + meervoud / ontelbaarThey're such nice people. It was such good weather.

So / such… (that) – gevolg

PatroonVoorbeeld
so + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord + (that) + bijzinI was so tired (that) I fell asleep on the bus.
such + zelfstandignaamwoordgroep + (that) + bijzinIt was such a long queue (that) we left.

That wordt vaak weggelaten, vooral in spreektaal.

So much / many / little / few + zelfstandig naamwoord

WoordSoort zelfstandig naamwoordVoorbeeld
so muchontelbaarso much traffic
so manytelbaar meervoudso many emails
so littleontelbaarso little time
so fewtelbaar meervoudso few people

Uitroepen

PatroonVoorbeeld
What a / an + (bijvoeglijk naamwoord) + enkelvoud!What a view! What an amazing idea!
What + (bijvoeglijk naamwoord) + meervoud / ontelbaar!What lovely flowers! What awful weather!
How + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord!How kind! How strange!
How + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord + onderwerp + werkwoord!How beautiful this place is! How fast she runs!

In uitroepen staat het onderwerp vóór het werkwoord (How tall you are!), niet erna zoals in een vraag.

Gebruik

1So + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord voor nadruk

Gebruik so om een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord sterker te maken, vooral in spreektaal. Het laat vaak gevoel zien – net als zo in het Nederlands.

I'm so happy for you!
Ik ben zo blij voor je!
Why are you walking so slowly?
Waarom loop je zo langzaam?
bijwoord: slowly
The test wasn't so difficult after all.
De toets was uiteindelijk niet zo moeilijk.
not so = niet zo, niet erg

2Such + zelfstandignaamwoordgroep voor nadruk

Gebruik such als er een zelfstandig naamwoord is. Houd a / an bij een enkelvoudig telbaar woord (such a, nooit a such), zoals zo'n; geen a / an bij meervoud of ontelbare woorden, zoals zulke. Let op woorden die in het Nederlands telbaar zijn, maar in het Engels niet (handwriting, advice).

She's such a kind person.
Ze is zo'n lief mens.
zo'n → such a
We had such an amazing time in Lisbon.
We hebben het in Lissabon zo geweldig gehad.
You've got such beautiful handwriting.
Je hebt zo'n mooi handschrift.
Nederlands zo'n; handwriting is ontelbaar: such, zonder a
They're such good friends.
Het zijn zulke goede vrienden.
zulke → such

3So / such… (that) – een gevolg

Voeg een bijzin toe om te zeggen wat er gebeurde door die sterke mate. That is niet verplicht – in het Nederlands moet dat wel blijven.

The music was so loud that we couldn't hear each other.
De muziek was zo hard dat we elkaar niet konden verstaan.
He spoke so quickly that nobody understood him.
Hij praatte zo snel dat niemand hem begreep.
It was such a beautiful day that we stayed on the beach until sunset.
Het was zo'n mooie dag dat we tot zonsondergang op het strand bleven.
She was so nervous she forgot her lines.
Ze was zo zenuwachtig dat ze haar tekst vergat.
Engels zonder that; Nederlands altijd met dat

4So much / many / little / few + zelfstandig naamwoord

Hiermee benadruk je een grote of kleine hoeveelheid. Much / little horen bij ontelbare woorden, many / few bij telbaar meervoud. Het Nederlands zegt bij allebei zoveel en zo weinig.

There's so much traffic this morning.
Het is vanochtend zo druk op de weg.
traffic is ontelbaar: so much
I've got so many things to do before the trip.
Ik moet nog zoveel doen voor de reis.
things is meervoud: so many
We have so little time — let's hurry.
We hebben zo weinig tijd, laten we opschieten.
So few people came that the concert was cancelled.
Er kwamen zo weinig mensen dat het concert werd afgelast.
weinig + meervoud → few

5What a / an…! – uitroepen met een enkelvoudig zelfstandig naamwoord

Gebruik What a / an + (bijvoeglijk naamwoord) + enkelvoudig telbaar zelfstandig naamwoord om op iets te reageren. Hier lijkt het precies op het Nederlandse Wat een…!

What a beautiful view!
Wat een mooi uitzicht!
wat een → what a
What an interesting idea!
Wat een interessant idee!
What a day!
Wat een dag!
zonder bijvoeglijk naamwoord: de situatie laat zien of het goed of slecht is
What a nice house you've got!
Wat heb je een mooi huis!
Nederlands: werkwoord vóór onderwerp; Engels: you've got

6What…! – uitroepen met meervoud of ontelbare woorden

Bij meervoud en ontelbare woorden gebruik je What zonder a / an – ook al zegt het Nederlands Wat een….

What lovely flowers!
Wat een mooie bloemen!
Nederlands wat een; Engels meervoud: what, zonder a
What awful weather!
Wat een rotweer!
weather is ontelbaar: what, zonder a
What beautiful eyes your baby has!
Wat heeft je baby mooie ogen!

7How…! – uitroepen met een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord

Gebruik How + bijvoeglijk naamwoord of bijwoord. Waar het Nederlands Wat aardig! of Wat vreemd! zegt, zegt het Engels How. Je kunt er onderwerp en werkwoord achter zetten, in de gewone volgorde van een mededeling.

How kind of you!
Wat aardig van je!
wat + bijvoeglijk naamwoord → how
How strange!
Wat vreemd!
How quickly the children grow up!
Wat worden de kinderen toch snel groot!
How tall you are now!
Wat ben je groot geworden!
Nederlands: ben je; Engels: you are

8Very cold, absolutely freezing – gewone en extreme bijvoeglijke naamwoorden

De meeste bijvoeglijke naamwoorden beschrijven een eigenschap die groter of kleiner kan zijn: a bit cold, very cold. Extreme bijvoeglijke naamwoorden betekenen al ‘heel’ + bijvoeglijk naamwoord: freezing (heel koud), boiling (heel heet), exhausted (heel moe), starving (heel hongerig), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Gebruik daarbij absolutely of really, niet very. Really en so passen bij allebei. Absolutely hoort bij extreme bijvoeglijke naamwoorden (en woorden als sure, right), normaal niet bij gewone, zoals cold of tired. Het Nederlands bouwt zulke extreme woorden vaak zelf: ijskoud, doodmoe, bloedheet.

It's very cold today.
Het is erg koud vandaag.
It's absolutely freezing outside!
Het is ijskoud buiten!
extreem: absolutely, niet very
After the race I was absolutely exhausted.
Na de wedstrijd was ik helemaal kapot.
The soup was really delicious.
De soep was echt heerlijk.
Nederlands ook ‘heel lekker’; Engels liever niet very delicious
I'm so tired — and I'm so hungry too.
Ik ben zo moe – en ik heb ook zo'n honger.
Nederlands zo'n honger (zelfstandig naamwoord); Engels so hungry

Veelgemaakte fouten

❌It was so a good film.
✅It was such a good film. of The film was so good.
Bij een zelfstandig naamwoord gebruik je such.
❌She is such kind.
✅She is so kind.
Bij alleen een bijvoeglijk naamwoord gebruik je so.
❌We had such a terrible weather.
✅We had such terrible weather.
Weather is ontelbaar: geen a.
❌It was a such good idea.
✅It was such a good idea.
Such staat vóór a / an.
❌There were so much people.
✅There were so many people.
People is meervoud: many.
❌What a terrible weather!
✅What terrible weather!
Ontelbaar: geen a.
❌What beautiful view!
✅What a beautiful view!
Enkelvoudig en telbaar: What a.
❌How a nice house you have!
✅What a nice house you have!
Zelfstandig naamwoordgroep: what, niet how.
❌It's very freezing today.
✅It's absolutely freezing today. of It's really freezing today.
Freezing betekent al ‘heel koud’: geen very.
⚠️How beautiful is your garden!
✅How beautiful your garden is!
Vraagvolgorde klinkt literair of ouderwets; gebruik de volgorde van een mededeling.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. Wat een bij meervoud en ontelbare woorden. Het Nederlandse wat een past bij alles: Wat een geluk! Wat een goed advies! In het Engels kan What a alleen bij één telbaar ding. Let extra op advice: in het Nederlands telbaar (een advies), in het Engels ontelbaar.

❌What a luck that you were at home!
✅What luck that you were at home!
wat een geluk: luck is ontelbaar
❌What a good advice! Thanks!
✅What good advice! Thanks!

2. Wat leuk! → What nice! Bij een bijvoeglijk naamwoord zegt het Nederlands wat. Het Engels gebruikt dan how. What heeft altijd een zelfstandig naamwoord nodig.

❌What nice that you could come!
✅How nice that you could come!
❌What strange! I'm sure I locked the door.
✅How strange! I'm sure I locked the door.

3. Werkwoord vóór het onderwerp. In een Nederlandse uitroep komt het werkwoord eerst: Wat is het hier 's ochtends rustig! Wat speelt hij mooi piano! In het Engels staat het onderwerp vóór het werkwoord, net als in een gewone mededeling.

⚠️How quiet is it here in the morning!
✅How quiet it is here in the morning!
Vraagvolgorde klinkt literair of ouderwets.
⚠️How beautifully does he play the piano!
✅How beautifully he plays the piano!
Vraagvolgorde klinkt als een vraag of ouderwets.

4. Zoveel → so much bij meervoud. Het Nederlandse zoveel past bij alles. In het Engels is het so many + meervoud en so much + ontelbaar.

❌I have so much things to do this week.
✅I have so many things to do this week.

5. Heel + een extreem woord. ‘Heel lekker’, ‘heel heet’ – in het Nederlands kan heel bijna overal voor. Engelse extreme bijvoeglijke naamwoorden betekenen al ‘heel’; daar past absolutely of really bij.

❌It was very boiling in the car.
✅It was absolutely boiling in the car. of It was really boiling in the car.
⚠️The cake was very delicious.
✅The cake was absolutely delicious. of The cake was really delicious.
Je hoort het wel, maar veel Engelstaligen vinden very bij delicious niet goed; really of absolutely is veilig.

Niet verwarren

so en such – Dezelfde betekenis, een andere partner: so + bijvoeglijk naamwoord; such + zelfstandig naamwoord.

The view was so beautiful.
Het uitzicht was zo mooi.
It was such a beautiful view.
Het was zo'n mooi uitzicht.
zo'n → such a

so / such en too – So maakt een woord alleen sterker (en elk gevolg is mogelijk); too (te) betekent ‘meer dan acceptabel’ – er is een probleem A2-08.

The jacket was so nice that I bought it.
Het jasje was zo mooi dat ik het heb gekocht.
sterk, en mogelijk
The jacket was too expensive to buy.
Het jasje was te duur om te kopen.
over de grens: niet mogelijk

so… that (gevolg) en so that (doel) – So… that geeft een gevolg. So that (samen, zodat) geeft een doel: zie B1-27.

I was so tired that I went to bed at eight.
Ik was zo moe dat ik om acht uur naar bed ging.
gevolg
I went to bed early so that I could get up at five.
Ik ging vroeg naar bed, zodat ik om vijf uur kon opstaan.
doel: zie B1-27

Uitroep en vraag – Dezelfde woorden, een andere volgorde en intonatie. Let op: het Nederlands zegt in de uitroep wat, niet hoe.

How old is she?
Hoe oud is ze?
vraag: werkwoord vóór onderwerp
How old she looks!
Wat ziet ze er oud uit!
uitroep: onderwerp vóór werkwoord

Voor meer manieren om nadruk te leggen (nadrukkelijk do, vooropplaatsing, the very): zie C1-06.

Spelling en uitspraak

  • so en such krijgen klemtoon als je ze voor nadruk gebruikt, en so wordt in spreektaal vaak uitgerekt: It was sooo good! – maar schrijf alleen so.
  • so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) is een tweeklank: je glijdt van een doffe klinker naar een korte ‘oe’-beweging met ronde lippen. Het is niet de lange, vlakke o van het Nederlandse zo, en het begint met een scherpe /s/.
  • such /sʌtʃ/: de /ʌ/ is kort en open, met ontspannen, niet-geronde lippen – niet de u van het Nederlandse bus. Such a spreek je vloeiend aan elkaar uit: /ˈsʌtʃ ə/.
  • what /wɒt/ (UK): de /w/ maak je met geronde lippen die naar voren komen, zonder dat je tanden je lip raken – anders klinkt het als een Nederlandse w.
  • In uitroepen leg je de klemtoon op het belangrijke woord en laat je je stem aan het eind dalen: What a beautiful view! (klemtoon op beautiful en view, dalende toon).
  • Zet een uitroepteken (!) aan het eind van uitroepen met What…! en How…!.

Gouden regel

Vraag je af: zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord? So / How + bijvoeglijk naamwoord of bijwoord; such / What + zelfstandignaamwoordgroep (met a / an alleen bij één telbaar ding). Voeg een that-bijzin toe voor het gevolg. Voor een extreem bijvoeglijk naamwoord (freezing, amazing) gebruik je absolutely, really of so, niet very. En: het Nederlandse wat (een) is in het Engels What (a) of How.

Oefeningen

A. Vorm

Kies het juiste woord.

  1. It was ___ a long day. …
  2. The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
  3. There were ___ many people at the party. …
  4. Hurry up — we've got so ___ time! …
  5. ___ a lovely surprise! …
  6. ___ kind of you! …
  7. ___ beautiful flowers! …

B. Betekenis

Kies, verbind of maak een uitroep.

  1. Kies het juiste antwoord: She's … a talented singer.
  2. Kies het juiste antwoord: The weather was … bad that the flight was cancelled.
  3. Verbind de zinnen met so… that: The film was very good. I watched it twice.
  4. Verbind de zinnen met such… that: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
  5. Maak een uitroep met How: The view is very beautiful.
  6. Kies het juiste antwoord: It was … freezing last night.

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. She has such a good taste in music.
  2. What a terrible weather!
  3. How a nice house you have!
  4. There's so much noise outside.
  5. It was so a funny film.

D. In context

Gebruik deze woorden: so, such, what, how. Je mag een woord vaker gebruiken.

A new flat
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels over je eigen leven.

  1. Schrijf een zin met so… that en een zin met such… that over iets wat je hebt meegemaakt.
  2. Reageer met uitroepen op drie dingen: nieuws van een vriend, het weer en een maaltijd.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. A2-08 As … as, too en enough: vergelijken en ‘te’ en ‘genoeg’ in het Engels
    This coffee is ___ hot to drink. …
  2. A2-08 As … as, too en enough: vergelijken en ‘te’ en ‘genoeg’ in het Engels
    He isn't old to drive.
  3. B1-24 Vergelijken in het Engels: much better, the more… the better en twice as big
    The more you practise, better you get.
Antwoorden

A. Vorm

  1. such
  2. so
  3. so
  4. little
  5. What
  6. How
  7. What

B. Betekenis

  1. such
  2. so
  3. The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
  4. It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
  5. How beautiful the view is! / How beautiful!
  6. absolutely

C. Vind de fout

  1. She has such good taste in music.
  2. What terrible weather!
  3. What a nice house you have! / How nice your house is!
  4. ✓ There's so much noise outside.
  5. It was such a funny film. / The film was so funny.

D. In context

  1. What
  2. so
  3. what / such
  4. so
  5. How

E. Jouw beurt

  1. I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
  2. What great news! What awful weather! How delicious this soup is!

F. Gemengde herhaling

  1. too
  2. enough
  3. the
Android-appLeer onderweg Google Play