So, such en uitroepen in het Engels: zo, zo'n, wat een en wat leuk!
So, Such and Exclamations
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je met so en such iets sterker maken (so tired, such a long day), een gevolg laten zien (so tired that I fell asleep), hoeveelheden benadrukken (so many emails), het juiste woord kiezen voor sterke bijvoeglijke naamwoorden (very cold, maar absolutely freezing) en reageren met uitroepen (What a view! How kind!).
Het idee
Soms is een gewone beschrijving niet genoeg. Je wilt laten horen hoe sterk je iets voelt: It was cold wordt It was so cold! of It was such a cold night!
Stel je een megafoon voor. So en such pakken de megafoon en maken een woord luider. Ze betekenen hetzelfde; het enige verschil is de grammatica: so hoort bij een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord (so cold), such bij een zelfstandignaamwoordgroep (such a cold night). Het luidere woord kan dan tot een gevolg leiden: …so cold that the lake froze.
What en how zijn de uitroep zelf – een complete uitroep: What a night! How cold it was! Ook hier beslist het partnerwoord: what hoort bij een zelfstandignaamwoordgroep, how bij een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord.
Stel jezelf dus bij alle vier de woorden één vraag: is mijn belangrijkste woord een zelfstandig naamwoord of een bijvoeglijk naamwoord?
Nederlands en Engels vergeleken
So en such werken bijna als zo en zo'n / zulke: zo moe – so tired, zo'n lange dag – such a long day, zulke aardige mensen – such nice people. Ook zo … dat is hetzelfde, maar in het Engels mag that weg; in het Nederlands moet dat blijven. Bij uitroepen verschilt het meer. Het Nederlands gebruikt meestal wat (een) voor alles: voor een zelfstandig naamwoord (Wat een uitzicht!), maar ook voor een bijvoeglijk naamwoord (Wat aardig!) en zelfs voor meervoud en ontelbare woorden (Wat een bloemen! Wat een weer!). Het Engels kiest: What a + één telbaar ding, What + meervoud of ontelbaar, How + bijvoeglijk naamwoord. En het Nederlands zet in een uitroep het werkwoord vóór het onderwerp (Wat ben je groot!); het Engels niet (How tall you are!).
| Nederlands | Engels | Let op |
|---|---|---|
| zo moe | so tired | gelijk |
| zo'n lange dag | such a long day | zo'n → such a |
| zulke aardige mensen, zulk mooi weer | such nice people, such nice weather | geen a |
| zo moe dat ik in slaap viel | so tired (that) I fell asleep | that mag weg |
| zoveel mensen / zoveel verkeer | so many people / so much traffic | veel → many of much |
| Wat een uitzicht! | What a view! | gelijk |
| Wat een bloemen! Wat een weer! | What flowers! What weather! | meervoud / ontelbaar: geen a |
| Wat aardig! | How kind! | bijvoeglijk naamwoord: how |
| Wat ben je groot! | How tall you are! | onderwerp vóór werkwoord |
| ijskoud, echt heerlijk | absolutely freezing, really delicious | sterk bijvoeglijk naamwoord: niet very |
Vorm
So en such
| Woord | Patroon | Voorbeeld |
|---|---|---|
| so | so + bijvoeglijk naamwoord | The film was so boring. |
| so | so + bijwoord | She speaks so fast. |
| such | such + a / an + (bijvoeglijk naamwoord) + enkelvoud | It was such a boring film. |
| such | such + (bijvoeglijk naamwoord) + meervoud / ontelbaar | They're such nice people. It was such good weather. |
So / such… (that) – gevolg
| Patroon | Voorbeeld |
|---|---|
| so + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord + (that) + bijzin | I was so tired (that) I fell asleep on the bus. |
| such + zelfstandignaamwoordgroep + (that) + bijzin | It was such a long queue (that) we left. |
That wordt vaak weggelaten, vooral in spreektaal.
So much / many / little / few + zelfstandig naamwoord
| Woord | Soort zelfstandig naamwoord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| so much | ontelbaar | so much traffic |
| so many | telbaar meervoud | so many emails |
| so little | ontelbaar | so little time |
| so few | telbaar meervoud | so few people |
Uitroepen
| Patroon | Voorbeeld |
|---|---|
| What a / an + (bijvoeglijk naamwoord) + enkelvoud! | What a view! What an amazing idea! |
| What + (bijvoeglijk naamwoord) + meervoud / ontelbaar! | What lovely flowers! What awful weather! |
| How + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord! | How kind! How strange! |
| How + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord + onderwerp + werkwoord! | How beautiful this place is! How fast she runs! |
In uitroepen staat het onderwerp vóór het werkwoord (How tall you are!), niet erna zoals in een vraag.
Gebruik
1So + bijvoeglijk naamwoord / bijwoord voor nadruk
Gebruik so om een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord sterker te maken, vooral in spreektaal. Het laat vaak gevoel zien – net als zo in het Nederlands.
2Such + zelfstandignaamwoordgroep voor nadruk
Gebruik such als er een zelfstandig naamwoord is. Houd a / an bij een enkelvoudig telbaar woord (such a, nooit a such), zoals zo'n; geen a / an bij meervoud of ontelbare woorden, zoals zulke. Let op woorden die in het Nederlands telbaar zijn, maar in het Engels niet (handwriting, advice).
3So / such… (that) – een gevolg
Voeg een bijzin toe om te zeggen wat er gebeurde door die sterke mate. That is niet verplicht – in het Nederlands moet dat wel blijven.
4So much / many / little / few + zelfstandig naamwoord
Hiermee benadruk je een grote of kleine hoeveelheid. Much / little horen bij ontelbare woorden, many / few bij telbaar meervoud. Het Nederlands zegt bij allebei zoveel en zo weinig.
5What a / an…! – uitroepen met een enkelvoudig zelfstandig naamwoord
Gebruik What a / an + (bijvoeglijk naamwoord) + enkelvoudig telbaar zelfstandig naamwoord om op iets te reageren. Hier lijkt het precies op het Nederlandse Wat een…!
6What…! – uitroepen met meervoud of ontelbare woorden
Bij meervoud en ontelbare woorden gebruik je What zonder a / an – ook al zegt het Nederlands Wat een….
7How…! – uitroepen met een bijvoeglijk naamwoord of bijwoord
Gebruik How + bijvoeglijk naamwoord of bijwoord. Waar het Nederlands Wat aardig! of Wat vreemd! zegt, zegt het Engels How. Je kunt er onderwerp en werkwoord achter zetten, in de gewone volgorde van een mededeling.
8Very cold, absolutely freezing – gewone en extreme bijvoeglijke naamwoorden
De meeste bijvoeglijke naamwoorden beschrijven een eigenschap die groter of kleiner kan zijn: a bit cold, very cold. Extreme bijvoeglijke naamwoorden betekenen al ‘heel’ + bijvoeglijk naamwoord: freezing (heel koud), boiling (heel heet), exhausted (heel moe), starving (heel hongerig), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Gebruik daarbij absolutely of really, niet very. Really en so passen bij allebei. Absolutely hoort bij extreme bijvoeglijke naamwoorden (en woorden als sure, right), normaal niet bij gewone, zoals cold of tired. Het Nederlands bouwt zulke extreme woorden vaak zelf: ijskoud, doodmoe, bloedheet.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. Wat een bij meervoud en ontelbare woorden. Het Nederlandse wat een past bij alles: Wat een geluk! Wat een goed advies! In het Engels kan What a alleen bij één telbaar ding. Let extra op advice: in het Nederlands telbaar (een advies), in het Engels ontelbaar.
2. Wat leuk! → What nice! Bij een bijvoeglijk naamwoord zegt het Nederlands wat. Het Engels gebruikt dan how. What heeft altijd een zelfstandig naamwoord nodig.
3. Werkwoord vóór het onderwerp. In een Nederlandse uitroep komt het werkwoord eerst: Wat is het hier 's ochtends rustig! Wat speelt hij mooi piano! In het Engels staat het onderwerp vóór het werkwoord, net als in een gewone mededeling.
4. Zoveel → so much bij meervoud. Het Nederlandse zoveel past bij alles. In het Engels is het so many + meervoud en so much + ontelbaar.
5. Heel + een extreem woord. ‘Heel lekker’, ‘heel heet’ – in het Nederlands kan heel bijna overal voor. Engelse extreme bijvoeglijke naamwoorden betekenen al ‘heel’; daar past absolutely of really bij.
Niet verwarren
so en such – Dezelfde betekenis, een andere partner: so + bijvoeglijk naamwoord; such + zelfstandig naamwoord.
so / such en too – So maakt een woord alleen sterker (en elk gevolg is mogelijk); too (te) betekent ‘meer dan acceptabel’ – er is een probleem A2-08.
so… that (gevolg) en so that (doel) – So… that geeft een gevolg. So that (samen, zodat) geeft een doel: zie B1-27.
Uitroep en vraag – Dezelfde woorden, een andere volgorde en intonatie. Let op: het Nederlands zegt in de uitroep wat, niet hoe.
Voor meer manieren om nadruk te leggen (nadrukkelijk do, vooropplaatsing, the very): zie C1-06.
Spelling en uitspraak
- so en such krijgen klemtoon als je ze voor nadruk gebruikt, en so wordt in spreektaal vaak uitgerekt: It was sooo good! – maar schrijf alleen so.
- so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) is een tweeklank: je glijdt van een doffe klinker naar een korte ‘oe’-beweging met ronde lippen. Het is niet de lange, vlakke o van het Nederlandse zo, en het begint met een scherpe /s/.
- such /sʌtʃ/: de /ʌ/ is kort en open, met ontspannen, niet-geronde lippen – niet de u van het Nederlandse bus. Such a spreek je vloeiend aan elkaar uit: /ˈsʌtʃ ə/.
- what /wɒt/ (UK): de /w/ maak je met geronde lippen die naar voren komen, zonder dat je tanden je lip raken – anders klinkt het als een Nederlandse w.
- In uitroepen leg je de klemtoon op het belangrijke woord en laat je je stem aan het eind dalen: What a beautiful view! (klemtoon op beautiful en view, dalende toon).
- Zet een uitroepteken (!) aan het eind van uitroepen met What…! en How…!.
Gouden regel
Vraag je af: zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord? So / How + bijvoeglijk naamwoord of bijwoord; such / What + zelfstandignaamwoordgroep (met a / an alleen bij één telbaar ding). Voeg een that-bijzin toe voor het gevolg. Voor een extreem bijvoeglijk naamwoord (freezing, amazing) gebruik je absolutely, really of so, niet very. En: het Nederlandse wat (een) is in het Engels What (a) of How.
Oefeningen
A. Vorm
Kies het juiste woord.
-
It was ___ a long day. …
-
The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
-
There were ___ many people at the party. …
-
Hurry up — we've got so ___ time! …
-
___ a lovely surprise! …
-
___ kind of you! …
-
___ beautiful flowers! …
B. Betekenis
Kies, verbind of maak een uitroep.
-
Kies het juiste antwoord: She's … a talented singer.
-
Kies het juiste antwoord: The weather was … bad that the flight was cancelled.
-
Verbind de zinnen met so… that: The film was very good. I watched it twice.
-
Verbind de zinnen met such… that: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
-
Maak een uitroep met How: The view is very beautiful.
-
Kies het juiste antwoord: It was … freezing last night.
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
She has such a good taste in music.
-
What a terrible weather!
-
How a nice house you have!
-
There's so much noise outside.
-
It was so a funny film.
D. In context
Gebruik deze woorden: so, such, what, how. Je mag een woord vaker gebruiken.
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen leven.
-
Schrijf een zin met so… that en een zin met such… that over iets wat je hebt meegemaakt.
-
Reageer met uitroepen op drie dingen: nieuws van een vriend, het weer en een maaltijd.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
A2-08 As … as, too en enough: vergelijken en ‘te’ en ‘genoeg’ in het Engels This coffee is ___ hot to drink. …
-
A2-08 As … as, too en enough: vergelijken en ‘te’ en ‘genoeg’ in het Engels He isn't old to drive.
-
B1-24 Vergelijken in het Engels: much better, the more… the better en twice as big The more you practise, better you get.
Antwoorden
A. Vorm
- such
- so
- so
- little
- What
- How
- What
B. Betekenis
- such
- so
- The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
- It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
- How beautiful the view is! / How beautiful!
- absolutely
C. Vind de fout
- She has such good taste in music.
- What terrible weather!
- What a nice house you have! / How nice your house is!
- ✓ There's so much noise outside.
- It was such a funny film. / The film was so funny.
D. In context
- What
- so
- what / such
- so
- How
E. Jouw beurt
- I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
- What great news! What awful weather! How delicious this soup is!
F. Gemengde herhaling
- too
- enough
- the
