SlowingoSarufi
B1 27 / 39

So na Such kwa Kiswahili: Kusisitiza na Mshangao (What a…! How…!)

So, Such and Exclamations

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kutumia so na such kuongeza nguvu ya neno (so tired, such a long day), kuonyesha matokeo (so tired that I fell asleep), kusisitiza kiasi (so many emails), kuchagua neno sahihi kabla ya vivumishi vikali (very cold lakini absolutely freezing), na kuonyesha hisia kwa mshangao (What a view! How kind!).

Wazo Kuu

Wakati mwingine maelezo ya kawaida hayatoshi. Unataka kuonyesha hisia zako kwa nguvu: It was cold inakuwa It was so cold! au It was such a cold night!

Fikiria kipaza sauti (megaphone). So na such hushika kipaza sauti na kufanya neno lisikike kwa nguvu zaidi. Maana yao ni moja; tofauti ni ya kisarufi tu: so huenda na kivumishi au kielezi (so cold), na such huenda na kirai nomino (such a cold night). Neno hilo lenye nguvu linaweza kusababisha matokeo: …so cold that the lake froze.

What na how ni kelele yenyewe — mshangao kamili: What a night! How cold it was! Tena, neno linalofuata ndilo linaloamua: what huenda na kirai nomino, how na kivumishi au kielezi.

Kwa hiyo kwa maneno yote manne, uliza swali moja: neno langu kuu ni nomino au kivumishi?

Kwa Kiswahili, kazi hii yote hufanywa mara nyingi na sana, mno na kabisa, ambayo hayajali kama neno ni nomino au kivumishi. Ndiyo maana uchaguzi kati ya so na such unahitaji mazoezi.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili huongeza nguvu kwa maneno yanayokuja baada ya kivumishi (mzuri sana, mrefu mno, baridi kali kabisa), na kwa mshangao hutumia jinsi gani, kama nini au kweli. Kiingereza huweka neno la nguvu kabla, na huchagua neno kulingana na kinachofuata: kivumishi au nomino.

KiswahiliMaanaKiingereza
Ninafurahi sana kwa ajili yako!nguvu + kivumishiI'm so happy for you!
Yeye ni mtu mwema sana.nguvu + nominoShe's such a kind person.
Muziki ulikuwa na sauti kubwa kiasi kwamba hatukuweza kusikiana.matokeoThe music was so loud that we couldn't hear each other.
Kuna magari mengi mno leo asubuhi.kiasi kikubwaThere's so much traffic this morning.
Mandhari mazuri jinsi gani!mshangao + nominoWhat a beautiful view!
Ni wema ulioje! / Wewe ni mwema kweli!mshangao + kivumishiHow kind of you!
Nje kuna baridi kali kabisa!kivumishi kikaliIt's absolutely freezing outside!

Angalia safu mbili za kwanza: Kiswahili kinatumia sana katika zote mbili, lakini Kiingereza kinatumia so kwa kivumishi peke yake (happy) na such kwa kirai nomino (a kind person). Na mno ni mtego: katika Kiswahili mzuri mno mara nyingi ni sifa tu, lakini too ya Kiingereza inaonyesha tatizo (tazama Mitego).

Muundo

So na such

NenoMuundoMfano
soso + kivumishiThe film was so boring.
soso + kieleziShe speaks so fast.
suchsuch + a / an + (kivumishi) + nomino ya umojaIt was such a boring film.
suchsuch + (kivumishi) + nomino ya wingi / isiyohesabikaThey're such nice people. It was such good weather.

So / such… (that) — matokeo

MuundoMfano
so + kivumishi / kielezi + (that) + kishaziI was so tired (that) I fell asleep on the bus.
such + kirai nomino + (that) + kishaziIt was such a long queue (that) we left.

That mara nyingi huachwa, hasa katika mazungumzo.

So much / many / little / few + nomino

NenoAina ya nominoMfano
so muchisiyohesabikaso much traffic
so manywingi, inayohesabikaso many emails
so littleisiyohesabikaso little time
so fewwingi, inayohesabikaso few people

Mshangao (exclamations)

MuundoMfano
What a / an + (kivumishi) + nomino ya umoja!What a view! What an amazing idea!
What + (kivumishi) + nomino ya wingi / isiyohesabika!What lovely flowers! What awful weather!
How + kivumishi / kielezi!How kind! How strange!
How + kivumishi / kielezi + kiima + kitenzi!How beautiful this place is! How fast she runs!

Katika mshangao, kiima huja kabla ya kitenzi (How tall you are!), si baada yake kama katika swali.

Matumizi

1So + Kivumishi / Kielezi kwa Msisitizo

Tumia so kuongeza nguvu ya kivumishi au kielezi, hasa katika mazungumzo. Mara nyingi huonyesha hisia.

I'm so happy for you!
Nimefurahi sana kwa ajili yako!
nimefurahi (-me-) = hali ya sasa → I'm so happy
Why are you walking so slowly?
Mbona unatembea polepole hivyo?
kielezi: so slowly
The test wasn't so difficult after all.
Kumbe mtihani haukuwa mgumu sana.
not so = si sana

2Such + Kirai Nomino kwa Msisitizo

Tumia such pale kuna nomino. Baki na a / an kwa nomino za umoja zinazohesabika (such a, kamwe si a such); usitumie a / an kwa nomino za wingi au zisizohesabika.

She's such a kind person.
Yeye ni mtu mwema sana.
kuna nomino (person): such a; yeye = mwanamke → she
We had such an amazing time in Lisbon.
Tulifurahia sana wakati wetu huko Lisbon.
such an + amazing
You've got such beautiful handwriting.
Mwandiko wako ni mzuri mno!
handwriting haihesabiki: such, bila a
They're such good friends.
Wao ni marafiki wazuri sana.
wingi: such, bila a

3So / Such… (that) — Kuonyesha Matokeo

Ongeza kishazi kusema kilichotokea kwa sababu ya kiwango hicho kikubwa. That si lazima. Kiswahili husema kiasi kwamba / hivi kwamba au hadi.

The music was so loud that we couldn't hear each other.
Muziki ulikuwa na sauti kubwa kiasi kwamba hatukuweza kusikiana.
kiasi kwamba → so… that
He spoke so quickly that nobody understood him.
Aliongea haraka mno hivi kwamba hakuna aliyemwelewa.
kielezi: so quickly that
It was such a beautiful day that we stayed on the beach until sunset.
Ilikuwa siku nzuri mno hivi kwamba tulibaki ufukweni hadi jua lilipozama.
nomino (day): such a… that
She was so nervous she forgot her lines.
Alikuwa na wasiwasi mwingi hadi akasahau maneno yake.
that imeachwa

4So much / many / little / few + Nomino

Tumia haya kusisitiza kiasi kikubwa au kidogo. Much / little huenda na nomino zisizohesabika; many / few na nomino za wingi zinazohesabika. Kiswahili kina -ingi na -chache kwa zote mbili, lakini Kiingereza kinatofautisha.

There's so much traffic this morning.
Kuna msongamano mkubwa mno wa magari leo asubuhi.
traffic haihesabiki: so much
I've got so many things to do before the trip.
Nina mambo mengi mno ya kufanya kabla ya safari.
things ni wingi: so many
We have so little time — let's hurry.
Tuna muda mchache mno
tuharakishe. — time haihesabiki: so little
So few people came that the concert was cancelled.
Watu wachache mno walikuja hadi tamasha likafutwa.
people ni wingi: so few

5What a / an…! — Mshangao na Nomino ya Umoja

Tumia What a / an + (kivumishi) + nomino ya umoja inayohesabika kuonyesha hisia kuhusu jambo.

What a beautiful view!
Mandhari mazuri jinsi gani!
nomino ya umoja: What a
What an interesting idea!
Ni wazo la kuvutia kama nini!
an kabla ya sauti ya irabu
What a day!
Siku iliyoje!
bila kivumishi: muktadha unaonyesha kama ni nzuri au mbaya
What a nice house you've got!
Una nyumba nzuri kweli!
nomino: What a, si How a

6What…! — Mshangao na Nomino za Wingi au Zisizohesabika

Kwa nomino za wingi na zisizohesabika, tumia What bila a / an.

What lovely flowers!
Maua mazuri jinsi gani!
wingi: What, bila a
What awful weather!
Hali ya hewa mbaya kama nini!
weather haihesabiki: bila a
What beautiful eyes your baby has!
Mtoto wako ana macho mazuri kweli!

7How…! — Mshangao na Kivumishi au Kielezi

Tumia How + kivumishi au kielezi. Unaweza kuongeza kiima na kitenzi baada yake, kwa mpangilio wa kawaida wa sentensi.

How kind of you!
Wewe ni mwema kweli! / Ni wema ulioje!
kivumishi: How
How strange!
Ajabu kweli! / Inashangaza!
How quickly the children grow up!
Watoto wanakua haraka jinsi gani!
kiima kabla ya kitenzi: the children grow
How tall you are now!
Umekuwa mrefu kweli sasa!
Kiswahili: -me- (umekuwa); Kiingereza: you are; mpangilio: you are, si are you

8Very cold, absolutely freezing — Vivumishi vya Kawaida na Vikali

Vivumishi vingi vinaeleza sifa inayoweza kuwa kubwa au ndogo: a bit cold, very cold. Vivumishi vikali (extreme adjectives) tayari vinamaanisha "very" + kivumishi: freezing (baridi sana), boiling (joto sana), exhausted (amechoka sana), starving (njaa sana), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Kwa hivi, tumia absolutely au really, si very. Really na so hufanya kazi na aina zote mbili. Absolutely huenda na vivumishi vikali (na maneno kama sure, right), si kwa kawaida na vya kawaida kama cold au tired.

It's very cold today.
Leo kuna baridi sana.
kivumishi cha kawaida: very
It's absolutely freezing outside!
Nje kuna baridi kali kabisa!
kivumishi kikali: absolutely, si very
After the race I was absolutely exhausted.
Baada ya mbio nilikuwa nimechoka kabisa.
nilikuwa nimechoka (hali) → I was exhausted
The soup was really delicious.
Supu ilikuwa tamu kweli kweli.
kivumishi kikali: really
I'm so tired — and I'm so hungry too.
Nimechoka sana
na nina njaa sana pia. — nimechoka → I'm tired; nina njaa → I'm hungry (si "I have hunger")

Makosa ya Kawaida

❌It was so a good film.
✅It was such a good film. au The film was so good.
Pamoja na nomino, tumia such.
❌She is such kind.
✅She is so kind.
Kivumishi peke yake: tumia so.
❌We had such a terrible weather.
✅We had such terrible weather.
weather haihesabiki: bila a.
❌It was a such good idea.
✅It was such a good idea.
such huja kabla ya a / an.
❌There were so much people.
✅There were so many people.
people ni wingi: many.
❌What a terrible weather!
✅What terrible weather!
Haihesabiki: bila a.
❌What beautiful view!
✅What a beautiful view!
Umoja, inayohesabika: What a.
❌How a nice house you have!
✅What a nice house you have!
Kirai nomino: what, si how.
❌It's very freezing today.
✅It's absolutely freezing today. au It's really freezing today.
freezing tayari inamaanisha baridi sana: si very.
⚠️How beautiful is your garden!
✅How beautiful your garden is!
Mpangilio wa swali unasikika wa kifasihi au wa zamani; tumia mpangilio wa kawaida wa sentensi.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Mzuri mno → "too beautiful". Katika Kiswahili, mno mara nyingi ni sifa tu: Gauni lako ni zuri mno! Kwa sababu tumefundishwa mno = too, tunasema too nice, too beautiful kama sifa. Hii husikika sana Kenya na Tanzania, lakini katika Kiingereza cha kimataifa too inamaanisha "zaidi ya inavyokubalika": kuna tatizo A2-08. Kwa sifa, tumia so, really au very.

⚠️(unamsifu rafiki) Your new dress is too beautiful!
✅Your new dress is so beautiful!
too inasikika kama kuna tatizo: ni zuri kupita kiasi.
⚠️(unasifu maandazi ya mama) These mandazi are too delicious!
✅These mandazi are so delicious!
too inaonyesha tatizo; kwa sifa, so au really.

2. Nilichoka hadi nikalala → "so tired until". Kiswahili huonyesha matokeo kwa hadi au mpaka: Nilichoka mpaka nikalala. Tukitafsiri hadi / mpaka kama until, tunapata sentensi isiyo sahihi. Kwa matokeo, Kiingereza husema so… (that) au such… (that).

❌The bus was so full until people were standing on the steps.
✅The bus was so full that people were standing on the steps.
❌It was such a long meeting until I fell asleep.
✅It was such a long meeting that I fell asleep.
matokeo: that, si until

3. Kitamu sana → "very delicious". Kwa sababu Kiswahili hutumia sana kila mahali, tunasema very hata kabla ya vivumishi vikali. Very delicious husikika mara nyingi na wengi huikubali, lakini inasikika dhaifu; very freezing, very exhausted si sahihi. Kabla ya kivumishi kikali, tumia really, absolutely au so.

⚠️The pilau at the wedding was very delicious.
✅The pilau at the wedding was really delicious.
delicious tayari ni kali: really / absolutely.
❌After the long journey we were very exhausted.
✅After the long journey we were absolutely exhausted.
exhausted = amechoka sana: si very.

4. Magari mengi mno → "so much cars". Kiswahili kina -ingi moja kwa vitu vinavyohesabika na visivyohesabika (magari mengi, maji mengi). Kiingereza kinatofautisha: so many + wingi, so much + isiyohesabika.

❌Why are there so much cars on the Bagamoyo road today?
✅Why are there so many cars on the Bagamoyo road today?
cars ni wingi: so many.

Usichanganye

so na such — Maana moja, mwenzi tofauti: so + kivumishi; such + nomino.

The view was so beautiful.
Mandhari yalikuwa mazuri sana.
kivumishi peke yake: so
It was such a beautiful view.
Yalikuwa mandhari mazuri sana.
kuna nomino (view): such a

so / such na too — So inaongeza nguvu tu (na inaweza kuleta matokeo yoyote); too inamaanisha "zaidi ya inavyokubalika" — kuna tatizo A2-08. Kumbuka Mtego 1: mno si too kila mara.

The jacket was so nice that I bought it.
Koti lilikuwa zuri sana hivi kwamba nililinunua.
nguvu, na inawezekana
The jacket was too expensive to buy.
Koti lilikuwa ghali mno kiasi kwamba sikuweza kulinunua.
kupita kikomo: haiwezekani

so… that (matokeo) na so that (kusudi) — So… that hutoa matokeo. So that (pamoja) hutoa kusudi: tazama B1-27.

I was so tired that I went to bed at eight.
Nilikuwa nimechoka sana hivi kwamba nililala saa mbili usiku.
matokeo
I went to bed early so that I could get up at five.
Nililala mapema ili niweze kuamka saa kumi na moja alfajiri.
kusudi (ili): tazama B1-27

Mshangao na swali — Maneno yale yale, mpangilio na kiimbo tofauti.

How old is she?
Ana umri gani?
swali: kitenzi kabla ya kiima
How old she looks!
Anaonekana mzee kweli!
mshangao: kiima kabla ya kitenzi

Kwa njia zaidi za kusisitiza (do ya msisitizo, fronting, the very), tazama C1-06.

Tahajia na Matamshi

  • so na such hupewa msisitizo zinapotumika kusisitiza, na katika mazungumzo so mara nyingi hurefushwa: It was sooo good! — lakini andika so tu.
  • so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) ina irabu mbili zinazoteleza (diphthong): huanza katikati ya mdomo na kuishia na midomo ya mviringo. Si o safi ya Kiswahili ("so" kama katika soko).
  • such /sʌtʃ/ ina /ʌ/ fupi, mdomo ukiwa wazi kidogo, karibu na a fupi. such a huunganishwa kwa ulaini: /ˈsʌtʃ ə/ — "SUTCH-uh". Usiongeze irabu baada ya ch ("sachi").
  • Katika mshangao, weka msisitizo kwenye neno kuu na sauti ishuke mwishoni: What a beautiful view! (msisitizo kwenye beautiful na view, sauti inashuka).
  • Andika alama ya mshangao (!) mwishoni mwa mshangao wa What…! na How…!.

Kanuni ya Dhahabu

Uliza: nomino au kivumishi? So / How + kivumishi au kielezi; such / What + kirai nomino (pamoja na a / an kwa kitu kimoja kinachohesabika tu). Ongeza kishazi cha that kuonyesha matokeo (si until). Kabla ya kivumishi kikali (freezing, amazing), tumia absolutely, really au so, si very. Na kwa sifa, usitumie too.

Mazoezi

A. Muundo

Chagua neno sahihi katika mabano.

  1. It was ___ a long day. …
  2. The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
  3. There were ___ many people at the party. …
  4. Hurry up — we've got so ___ time! …
  5. ___ a lovely surprise! …
  6. ___ kind of you! …
  7. ___ beautiful flowers! …

B. Maana

Chagua jibu sahihi au unganisha sentensi kama ulivyoelekezwa.

  1. Chagua jibu sahihi: She's … a talented singer.
  2. Chagua jibu sahihi: The weather was … bad that the flight was cancelled.
  3. Unganisha kwa so… that: The film was very good. I watched it twice.
  4. Unganisha kwa such… that: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
  5. Tunga mshangao kwa How: The view is very beautiful.
  6. Chagua jibu sahihi: It was … freezing last night.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. She has such a good taste in music.
  2. What a terrible weather!
  3. How a nice house you have!
  4. There's so much noise outside.
  5. It was so a funny film.

D. Katika Muktadha

Tumia maneno haya: so, such, what, how

A new flat
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Andika sentensi moja yenye so… that na moja yenye such… that kuhusu jambo lililokutokea.
  2. Onyesha hisia zako kuhusu mambo matatu kwa mshangao: habari za rafiki, hali ya hewa na mlo.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-08 As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha
    This coffee is ___ hot to drink. …
  2. A2-08 As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha
    He isn't old to drive.
  3. B1-24 Comparatives kwa Kiswahili: Much Better, Even Better, The More… The Better
    The more you practise, better you get.
Majibu

A. Muundo

  1. such
  2. so
  3. so
  4. little
  5. What
  6. How
  7. What

B. Maana

  1. such
  2. so
  3. The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
  4. It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
  5. How beautiful the view is! / How beautiful!
  6. absolutely

C. Tafuta Kosa

  1. She has such good taste in music.
  2. What terrible weather!
  3. What a nice house you have! / How nice your house is!
  4. ✓ There's so much noise outside.
  5. It was such a funny film. / The film was so funny.

D. Katika Muktadha

  1. What
  2. so
  3. what / such
  4. so
  5. How

E. Zamu Yako

  1. I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
  2. What great news! What awful weather! How delicious this soup is!

F. Marudio Mchanganyiko

  1. too
  2. enough
  3. the
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play