So na Such kwa Kiswahili: Kusisitiza na Mshangao (What a…! How…!)
So, Such and Exclamations
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kutumia so na such kuongeza nguvu ya neno (so tired, such a long day), kuonyesha matokeo (so tired that I fell asleep), kusisitiza kiasi (so many emails), kuchagua neno sahihi kabla ya vivumishi vikali (very cold lakini absolutely freezing), na kuonyesha hisia kwa mshangao (What a view! How kind!).
Wazo Kuu
Wakati mwingine maelezo ya kawaida hayatoshi. Unataka kuonyesha hisia zako kwa nguvu: It was cold inakuwa It was so cold! au It was such a cold night!
Fikiria kipaza sauti (megaphone). So na such hushika kipaza sauti na kufanya neno lisikike kwa nguvu zaidi. Maana yao ni moja; tofauti ni ya kisarufi tu: so huenda na kivumishi au kielezi (so cold), na such huenda na kirai nomino (such a cold night). Neno hilo lenye nguvu linaweza kusababisha matokeo: …so cold that the lake froze.
What na how ni kelele yenyewe — mshangao kamili: What a night! How cold it was! Tena, neno linalofuata ndilo linaloamua: what huenda na kirai nomino, how na kivumishi au kielezi.
Kwa hiyo kwa maneno yote manne, uliza swali moja: neno langu kuu ni nomino au kivumishi?
Kwa Kiswahili, kazi hii yote hufanywa mara nyingi na sana, mno na kabisa, ambayo hayajali kama neno ni nomino au kivumishi. Ndiyo maana uchaguzi kati ya so na such unahitaji mazoezi.
Kiswahili na Kiingereza
Kiswahili huongeza nguvu kwa maneno yanayokuja baada ya kivumishi (mzuri sana, mrefu mno, baridi kali kabisa), na kwa mshangao hutumia jinsi gani, kama nini au kweli. Kiingereza huweka neno la nguvu kabla, na huchagua neno kulingana na kinachofuata: kivumishi au nomino.
| Kiswahili | Maana | Kiingereza |
|---|---|---|
| Ninafurahi sana kwa ajili yako! | nguvu + kivumishi | I'm so happy for you! |
| Yeye ni mtu mwema sana. | nguvu + nomino | She's such a kind person. |
| Muziki ulikuwa na sauti kubwa kiasi kwamba hatukuweza kusikiana. | matokeo | The music was so loud that we couldn't hear each other. |
| Kuna magari mengi mno leo asubuhi. | kiasi kikubwa | There's so much traffic this morning. |
| Mandhari mazuri jinsi gani! | mshangao + nomino | What a beautiful view! |
| Ni wema ulioje! / Wewe ni mwema kweli! | mshangao + kivumishi | How kind of you! |
| Nje kuna baridi kali kabisa! | kivumishi kikali | It's absolutely freezing outside! |
Angalia safu mbili za kwanza: Kiswahili kinatumia sana katika zote mbili, lakini Kiingereza kinatumia so kwa kivumishi peke yake (happy) na such kwa kirai nomino (a kind person). Na mno ni mtego: katika Kiswahili mzuri mno mara nyingi ni sifa tu, lakini too ya Kiingereza inaonyesha tatizo (tazama Mitego).
Muundo
So na such
| Neno | Muundo | Mfano |
|---|---|---|
| so | so + kivumishi | The film was so boring. |
| so | so + kielezi | She speaks so fast. |
| such | such + a / an + (kivumishi) + nomino ya umoja | It was such a boring film. |
| such | such + (kivumishi) + nomino ya wingi / isiyohesabika | They're such nice people. It was such good weather. |
So / such… (that) — matokeo
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| so + kivumishi / kielezi + (that) + kishazi | I was so tired (that) I fell asleep on the bus. |
| such + kirai nomino + (that) + kishazi | It was such a long queue (that) we left. |
That mara nyingi huachwa, hasa katika mazungumzo.
So much / many / little / few + nomino
| Neno | Aina ya nomino | Mfano |
|---|---|---|
| so much | isiyohesabika | so much traffic |
| so many | wingi, inayohesabika | so many emails |
| so little | isiyohesabika | so little time |
| so few | wingi, inayohesabika | so few people |
Mshangao (exclamations)
| Muundo | Mfano |
|---|---|
| What a / an + (kivumishi) + nomino ya umoja! | What a view! What an amazing idea! |
| What + (kivumishi) + nomino ya wingi / isiyohesabika! | What lovely flowers! What awful weather! |
| How + kivumishi / kielezi! | How kind! How strange! |
| How + kivumishi / kielezi + kiima + kitenzi! | How beautiful this place is! How fast she runs! |
Katika mshangao, kiima huja kabla ya kitenzi (How tall you are!), si baada yake kama katika swali.
Matumizi
1So + Kivumishi / Kielezi kwa Msisitizo
Tumia so kuongeza nguvu ya kivumishi au kielezi, hasa katika mazungumzo. Mara nyingi huonyesha hisia.
2Such + Kirai Nomino kwa Msisitizo
Tumia such pale kuna nomino. Baki na a / an kwa nomino za umoja zinazohesabika (such a, kamwe si a such); usitumie a / an kwa nomino za wingi au zisizohesabika.
3So / Such… (that) — Kuonyesha Matokeo
Ongeza kishazi kusema kilichotokea kwa sababu ya kiwango hicho kikubwa. That si lazima. Kiswahili husema kiasi kwamba / hivi kwamba au hadi.
4So much / many / little / few + Nomino
Tumia haya kusisitiza kiasi kikubwa au kidogo. Much / little huenda na nomino zisizohesabika; many / few na nomino za wingi zinazohesabika. Kiswahili kina -ingi na -chache kwa zote mbili, lakini Kiingereza kinatofautisha.
5What a / an…! — Mshangao na Nomino ya Umoja
Tumia What a / an + (kivumishi) + nomino ya umoja inayohesabika kuonyesha hisia kuhusu jambo.
6What…! — Mshangao na Nomino za Wingi au Zisizohesabika
Kwa nomino za wingi na zisizohesabika, tumia What bila a / an.
7How…! — Mshangao na Kivumishi au Kielezi
Tumia How + kivumishi au kielezi. Unaweza kuongeza kiima na kitenzi baada yake, kwa mpangilio wa kawaida wa sentensi.
8Very cold, absolutely freezing — Vivumishi vya Kawaida na Vikali
Vivumishi vingi vinaeleza sifa inayoweza kuwa kubwa au ndogo: a bit cold, very cold. Vivumishi vikali (extreme adjectives) tayari vinamaanisha "very" + kivumishi: freezing (baridi sana), boiling (joto sana), exhausted (amechoka sana), starving (njaa sana), huge, tiny, amazing, terrible, delicious. Kwa hivi, tumia absolutely au really, si very. Really na so hufanya kazi na aina zote mbili. Absolutely huenda na vivumishi vikali (na maneno kama sure, right), si kwa kawaida na vya kawaida kama cold au tired.
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. Mzuri mno → "too beautiful". Katika Kiswahili, mno mara nyingi ni sifa tu: Gauni lako ni zuri mno! Kwa sababu tumefundishwa mno = too, tunasema too nice, too beautiful kama sifa. Hii husikika sana Kenya na Tanzania, lakini katika Kiingereza cha kimataifa too inamaanisha "zaidi ya inavyokubalika": kuna tatizo A2-08. Kwa sifa, tumia so, really au very.
2. Nilichoka hadi nikalala → "so tired until". Kiswahili huonyesha matokeo kwa hadi au mpaka: Nilichoka mpaka nikalala. Tukitafsiri hadi / mpaka kama until, tunapata sentensi isiyo sahihi. Kwa matokeo, Kiingereza husema so… (that) au such… (that).
3. Kitamu sana → "very delicious". Kwa sababu Kiswahili hutumia sana kila mahali, tunasema very hata kabla ya vivumishi vikali. Very delicious husikika mara nyingi na wengi huikubali, lakini inasikika dhaifu; very freezing, very exhausted si sahihi. Kabla ya kivumishi kikali, tumia really, absolutely au so.
4. Magari mengi mno → "so much cars". Kiswahili kina -ingi moja kwa vitu vinavyohesabika na visivyohesabika (magari mengi, maji mengi). Kiingereza kinatofautisha: so many + wingi, so much + isiyohesabika.
Usichanganye
so na such — Maana moja, mwenzi tofauti: so + kivumishi; such + nomino.
so / such na too — So inaongeza nguvu tu (na inaweza kuleta matokeo yoyote); too inamaanisha "zaidi ya inavyokubalika" — kuna tatizo A2-08. Kumbuka Mtego 1: mno si too kila mara.
so… that (matokeo) na so that (kusudi) — So… that hutoa matokeo. So that (pamoja) hutoa kusudi: tazama B1-27.
Mshangao na swali — Maneno yale yale, mpangilio na kiimbo tofauti.
Kwa njia zaidi za kusisitiza (do ya msisitizo, fronting, the very), tazama C1-06.
Tahajia na Matamshi
- so na such hupewa msisitizo zinapotumika kusisitiza, na katika mazungumzo so mara nyingi hurefushwa: It was sooo good! — lakini andika so tu.
- so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) ina irabu mbili zinazoteleza (diphthong): huanza katikati ya mdomo na kuishia na midomo ya mviringo. Si o safi ya Kiswahili ("so" kama katika soko).
- such /sʌtʃ/ ina /ʌ/ fupi, mdomo ukiwa wazi kidogo, karibu na a fupi. such a huunganishwa kwa ulaini: /ˈsʌtʃ ə/ — "SUTCH-uh". Usiongeze irabu baada ya ch ("sachi").
- Katika mshangao, weka msisitizo kwenye neno kuu na sauti ishuke mwishoni: What a beautiful view! (msisitizo kwenye beautiful na view, sauti inashuka).
- Andika alama ya mshangao (!) mwishoni mwa mshangao wa What…! na How…!.
Kanuni ya Dhahabu
Uliza: nomino au kivumishi? So / How + kivumishi au kielezi; such / What + kirai nomino (pamoja na a / an kwa kitu kimoja kinachohesabika tu). Ongeza kishazi cha that kuonyesha matokeo (si until). Kabla ya kivumishi kikali (freezing, amazing), tumia absolutely, really au so, si very. Na kwa sifa, usitumie too.
Mazoezi
A. Muundo
Chagua neno sahihi katika mabano.
-
It was ___ a long day. …
-
The children were ___ excited that they couldn't sleep. …
-
There were ___ many people at the party. …
-
Hurry up — we've got so ___ time! …
-
___ a lovely surprise! …
-
___ kind of you! …
-
___ beautiful flowers! …
B. Maana
Chagua jibu sahihi au unganisha sentensi kama ulivyoelekezwa.
-
Chagua jibu sahihi: She's … a talented singer.
-
Chagua jibu sahihi: The weather was … bad that the flight was cancelled.
-
Unganisha kwa so… that: The film was very good. I watched it twice.
-
Unganisha kwa such… that: It was a very expensive car. We couldn't buy it.
-
Tunga mshangao kwa How: The view is very beautiful.
-
Chagua jibu sahihi: It was … freezing last night.
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
She has such a good taste in music.
-
What a terrible weather!
-
How a nice house you have!
-
There's so much noise outside.
-
It was so a funny film.
D. Katika Muktadha
Tumia maneno haya: so, such, what, how
Ana: 19 a beautiful flat!
Tom: Thanks! But there are 20 many stairs — I'm always tired.
Ana: And 21 a view! You can see the whole city.
Tom: I know. It's 22 lovely in the evening that I sit on the balcony every night.
Ana: 23 lucky you are!
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza.
-
Andika sentensi moja yenye so… that na moja yenye such… that kuhusu jambo lililokutokea.
-
Onyesha hisia zako kuhusu mambo matatu kwa mshangao: habari za rafiki, hali ya hewa na mlo.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
A2-08 As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha This coffee is ___ hot to drink. …
-
A2-08 As… As, Too na Enough kwa Kiswahili: Sawa na, Mno na -a Kutosha He isn't old to drive.
-
B1-24 Comparatives kwa Kiswahili: Much Better, Even Better, The More… The Better The more you practise, better you get.
Majibu
A. Muundo
- such
- so
- so
- little
- What
- How
- What
B. Maana
- such
- so
- The film was so good that I watched it twice. / The film was so good I watched it twice.
- It was such an expensive car that we couldn't buy it. / It was such an expensive car we couldn't buy it.
- How beautiful the view is! / How beautiful!
- absolutely
C. Tafuta Kosa
- She has such good taste in music.
- What terrible weather!
- What a nice house you have! / How nice your house is!
- ✓ There's so much noise outside.
- It was such a funny film. / The film was so funny.
D. Katika Muktadha
- What
- so
- what / such
- so
- How
E. Zamu Yako
- I was so hungry that I ate two pizzas. It was such a hot day that we stayed inside.
- What great news! What awful weather! How delicious this soup is!
F. Marudio Mchanganyiko
- too
- enough
- the
