Зорилго, шалтгаан, үр дүн: so that, in order to, because of, due to, therefore – монголоор
So That, In Order To, Because Of, Due To: Purpose, Reason, Result
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та хүн яагаад ямар нэг юм хийдгийг (зорилго), юм яагаад болдгийг (шалтгаан), дараа нь юу болсныг (үр дүн) тайлбарлаж чадна. Мөн тохирох холбоос, араас нь ирэх зөв бүтцийг сонгоно: үйл үг, өгүүлбэр, нэр үг эсвэл шинэ өгүүлбэр.
Гол санаа
Нум сумтай харваач төсөөлөөрэй. Ямар нэг зүйл түүнийг нумаа авахад хүргэсэн – тэмцээн, өлсгөлөн, мөрий. Энэ бол шалтгаан: үйлдлийн ард байдаг. Тэр бай руу онилдог. Энэ бол зорилго: түүний болохыг хүсэж буй зүйл. Дараа нь сум хаа нэгтээ буудаг – магадгүй төвд, магадгүй модонд. Энэ бол үр дүн: үнэхээр болсон зүйл.
- Шалтгаан: She trained every day because she wanted to win.
- Зорилго: She trained every day so that she could win.
- Үр дүн: She trained every day, so she won.
Зорилго бол санаа зорилго; үр дүн бол гарсан үр дагавар. Тиймээс so that (зорилго), so (үр дүн) хоёр өөр.
Эсрэгцүүлэх холбоосын адил (B1-26) бүтэц нь араас нь юу ирэхээс хамаарна. Зарим холбоос үйл үг (to, in order to), зарим нь өгүүлбэр (so that, because, as, since), зарим нь нэр үг (because of, due to, owing to) авна, зарим нь шинэ өгүүлбэр (therefore, as a result) эхлүүлнэ.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор зорилго, шалтгаан, үр дүнг ихэвчлэн үйл үгийн дагавар, дагавар үгээр илэрхийлдэг. Зорилго: «Талх авахаар гарсан», «Үйлчлүүлэгч татахын тулд». Шалтгаан: «Нислэгтэй болохоор», «Мананаас болж». Үр дүн: «…, тиймээс…».
Гурван том ялгаа бий. Нэгдүгээрт, «-хын тулд» нь «-ын төлөө» гэсэн утгатай тул англиар for гэж орчуулах хүсэл төрдөг. Гэвч үйл үгтэй зорилгод to (эсвэл in order to); for + үйл үг буруу. Хоёрдугаарт, «-хын тулд» өгүүлэгдэхүүн нь өөр байсан ч хэрэглэгддэг («Хүүхдүүд алхаж явж чадахын тулд нүүсэн»). Англиар өөр өгүүлэгдэхүүнтэй бол so that + өгүүлбэр. Гуравдугаарт, «-аас болж» нэр үгтэй ч («Мананаас болж»), өгүүлбэртэй ч («Агаар бохирдсоноос болж») ирдэг. Англиар because of зөвхөн нэр үгтэй, өгүүлбэр бол because.
Энд адилхан зүйл ч бий: монгол «-аас болж» нь нэр үгийн араас ирдэг дагавар үг бөгөөд англи because of / due to + нэр үгтэй ижил ажилладаг. Мөн «Үүний үр дүнд» нь As a result, шиг шинэ өгүүлбэр эхлүүлнэ. Харин «тиймээс»-г ярианд таслалын дараа чөлөөтэй хэрэглэдэг бол англи therefore бичгээр тийм биш.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Би талх авахаар гарсан. | I went out to buy bread. | зорилго + үйл үг → to, for биш |
| Компани үйлчлүүлэгч татахын тулд үнээ бууруулсан. | The company cut its prices in order to attract customers. | «-хын тулд» → in order to + үндсэн хэлбэр |
| Хэнийг ч сэрээхгүйн тулд шивнэлдсэн. | We whispered so as not to wake anyone. | «-хгүйн тулд» → so as not to |
| Чамайг орж чадахаар хаалгыг онгорхой орхино. | I'll leave the door open so that you can get in. | өөр өгүүлэгдэхүүн → so that + өгүүлбэр |
| Эрт нислэгтэй болохоор унтлаа. | I'm going to bed because I have an early flight. | өгүүлбэр → because |
| Мананаас болж нислэг хойшилсон. | The flight was delayed because of fog. | энд адилхан: нэр үг + «-аас болж» = because of + нэр үг |
| Утас унтарсан, тиймээс залгаж чадаагүй. | My phone died, so I couldn't call you. | таслалын дараа → so, therefore биш |
| Зам үерт автсан. Үүний үр дүнд олон жолооч гацсан. | The road was flooded. As a result, many drivers were stuck. | энд адилхан: шинэ өгүүлбэр |
Товчхондоо: «-хын тулд / -хаар» = to / in order to (өөр өгүүлэгдэхүүнтэй бол so that); «болохоор» = because + өгүүлбэр; «-аас болж» = нэр үгтэй бол because of / due to, өгүүлбэртэй бол because; «тиймээс» = таслалын дараа so.
Бүтэц
Зорилго
| Холбоос | Араас нь | Жишээ |
|---|---|---|
| to | үндсэн хэлбэр | I went out to buy bread. |
| in order to / so as to (илүү албан) | үндсэн хэлбэр | We left early in order to avoid the traffic. |
| in order not to / so as not to | үндсэн хэлбэр | Speak quietly so as not to wake the baby. |
| so that | өгүүлбэр, ихэвчлэн can / could / will / would-тай | I'll text you so that you know where we are. |
Шалтгаан
| Холбоос | Араас нь | Жишээ |
|---|---|---|
| because | өгүүлбэр | We stayed in because it was raining. |
| as / since | өгүүлбэр (ихэвчлэн эхэнд; шалтгаан нь мэдэгдэж байгаа) | As it was raining, we stayed in. |
| because of | нэр үг / төлөөний үг | We stayed in because of the rain. |
| due to / owing to (илүү албан) | нэр үг | The match was cancelled due to the rain. |
Үр дүн
| Холбоос | Цэг таслал | Жишээ |
|---|---|---|
| so | хоёр хэсгийг холбоно, ихэвчлэн таслалын дараа | It was raining, so we stayed in. |
| therefore | шинэ өгүүлбэр эсвэл цэгтэй таслалын дараа; мөн гол үйл үгийн өмнө | It was raining. Therefore, we stayed in. / We therefore stayed in. |
| as a result / consequently | шинэ өгүүлбэр эсвэл цэгтэй таслалын дараа, араас нь таслал | It rained all week. As a result, the match was cancelled. |
Хурдан шалгалт: дараагийн үгийг хар. Үндсэн хэлбэр → to / in order to. Өгүүлэгдэхүүн + үйл үг → so that / because / as / since / so. Зөвхөн нэр үг → because of / due to / owing to.
Хэрэглээ
1To, in order to, so as to-гоор зорилго илэрхийлэх
Өдөр тутмын англи хэлэнд to + үндсэн хэлбэр хэрэглэнэ (A2-26-ийг үзнэ үү). In order to, so as to илүү албан эсвэл илүү онцолсон. Үгүйсгэсэн зорилгод in order not to эсвэл so as not to.
2So that-оор зорилго илэрхийлэх
Зорилгын өгүүлэгдэхүүн өөр байвал, эсвэл модаль үйл үг хэрэгтэй бол so that + өгүүлбэр хэрэглэнэ. Одоо, ирээдүйн үйл үгийн дараа ихэвчлэн can / will (эсвэл Present Simple), өнгөрсөн үйл үгийн дараа could / would. Албан бус ярианд that-ийг ихэвчлэн хасдаг: so you can get in.
3Because, as, since-ээр шалтгаан илэрхийлэх
Because шалтгаан хэлэх хамгийн түгээмэл арга бөгөөд шалтгаан нь ихэвчлэн шинэ, чухал мэдээлэл. As, since ихэвчлэн өгүүлбэрийн эхэнд ирж, сонсогчийн мэддэг шалтгааныг хэлдэг тул гол өгүүлбэрт анхаарал төвлөрнө. Монголоор «болохоор», «тул», «учраас».
4Because of, due to, owing to + нэр үгээр шалтгаан илэрхийлэх
Эдгээрийн араас өгүүлбэр биш, нэр үгтэй хэллэг ирнэ. Due to, owing to илүү албан. Be-ийн дараа due to хэрэглэнэ: The delay was due to…. Араас нь бүтэн өгүүлбэр хэрэглэх бол the fact that нэмнэ. Монголоор «-аас болж», «-ын улмаас».
5So, therefore, as a result, consequently-оор үр дүн илэрхийлэх
So нэг өгүүлбэр доторх хоёр хэсгийг холбоно. Therefore, as a result, consequently илүү албан: ихэвчлэн шинэ өгүүлбэр эхлүүлэх эсвэл цэгтэй таслалын дараа ирж, араас нь таслал авна. Therefore гол үйл үгийн өмнө ч ирж болно. Ялгааг анзаараарай: as a result (бие даасан холбоос), as a result of + нэр үг (шалтгаан, because of шиг).
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-хын тулд» → for + үйл үг. «Нагац ах маань шинэ нарны зай авахын тулд намар хорин хонь зарсан» гэхэд «тулд» нь «төлөө» гэсэн утгатай тул for гэж орчуулах нь элбэг. Англиар үйл үгтэй зорилгод to эсвэл in order to.
2. «-хын тулд» өөр өгүүлэгдэхүүнтэй → in order to + өгүүлбэр. Монголоор «Хүүхдүүд олж чадахгүйн тулд ээж чихрээ нуусан» гэж өгүүлэгдэхүүн өөр байсан ч «-хын тулд» хэрэглэнэ. Англиар in order to-ийн араас өгүүлэгдэхүүн ирэхгүй; өөр хүн бол so that + өгүүлбэр.
3. «-снаас болж» → because of + өгүүлбэр. Монголоор «-аас болж» нэр үгтэй ч, нэр үг болгосон үйл үгтэй ч явдаг: «Агаар их бохирдсоноос болж хүүхдүүд гадаа тоглож чадаагүй». Тиймээс because of-ийн араас өгүүлбэр гарна. Англиар өгүүлбэртэй бол because, нэр үгтэй бол because of.
4. «…, тиймээс…» → , therefore. Монголоор «тиймээс» таслалын дараа нэг өгүүлбэр дотор их хэрэглэгддэг: «Даваа цасаар хаагдсан, тиймээс бид Цэцэрлэгт дахиад нэг хоносон». Англиар бичгээр therefore-ийн өмнө цэг эсвэл цэгтэй таслал; таслалын дараа бол so.
Бүү андуураарай
so that (зорилго) ба so (үр дүн) – So that = хэн нэгний болохыг хүссэн зүйл; so (таслалын дараа) = үнэхээр болсон зүйл. Албан бус ярианд дан so ч зорилгын утгатай байж болно – таслал, модаль үйл үг тусална: I set two alarms so I wouldn't oversleep.
since (шалтгаан) ба since (цаг хугацаа) – Шалтгааны since = «болохоор»; цаг хугацааны since + тодорхой цэг нь төгссөн цагтай явна. B1-02-ийг үзнэ үү.
because ба because of – Утга нь адил, бүтэц нь өөр: because-ийн дараа өгүүлбэр, because of-ийн дараа нэр үг.
Thus, hence, accordingly гэх мэт албан үгсийг C1-13-аас, нэмэх, эсрэгцүүлэх албан үгсийг C1-12-оос үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- Ярианд because ихэвчлэн сулардаг: /bɪˈkəz/, маш албан бусаар 'cause /kəz/. Үргэлж because гэж бичээрэй. Төгсгөлийн /z/ монгол хэлэнд байхгүй: «с» хэлэх байрлалаас хоолойгоо дуугаргаарай. Өргөлт хоёр дахь үе дээр: be-CAUSE.
- so that нэг нэгж болж, that сул дуудагдана: /ˈsəʊ ðət/ (UK), /ˈsoʊ ðət/ (US). /ð/-д хэлний үзүүрийг шүдний хооронд хавчуулаарай.
- due to: /ˈdjuː tə/ (UK), /ˈduː tə/ (US).
- therefore /ˈðeəfɔː/ (UK), /ˈðerfɔːr/ (US): өргөлт эхний үе дээр. r-ийг монгол «р» шиг бүү чичиргээрэй.
- Өгүүлбэр эхлүүлж буй холбоосын араас таслал тавина: As a result, … / Therefore, … / Consequently, …. Эхэнд ирсэн зорилгын хэллэгийн араас ч таслал: In order to apply, …
Алтан дүрэм
Зорилго = таны хүсэж буй зүйл (to, in order to, so as to + үндсэн хэлбэр; so that + өгүүлбэр). Шалтгаан = үүнийг үүсгэсэн зүйл (because, as, since + өгүүлбэр; because of, due to, owing to + нэр үг). Үр дүн = болсон зүйл (so; ихэвчлэн шинэ өгүүлбэр эхлүүлдэг therefore, as a result, consequently). Санаарай: «-хын тулд» = to, for биш.
Дасгал
A. Бүтэц
Дутуу үгийг нөхөөрэй.
-
I'm saving money ___ buy a car. …
-
We spoke quietly so as to wake the baby.
-
The train was late ___ a signal problem. …
-
I'll write it down so I don't forget.
-
The concert was cancelled. ___, many fans asked for their money back.
-
___ it was a holiday, the shops were closed. …
B. Утга
Даалгавар бүрийг гүйцэтгэнэ үү.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I took a taxi … I wouldn't be late.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: It was cold, … I wore a coat.
-
Зорилго (purpose), шалтгаан (reason) эсвэл үр дүн (result) уу? "She took a gap year, so she started university a year later."gap year: a year off before university (mainly UK)
-
Зорилго (purpose), шалтгаан (reason) эсвэл үр дүн (result) уу? "He moved to the coast so that he could surf every day."
-
Зарлалд тохирох илүү албан хувилбарыг сонгоно уу: The pool is closed … repairs.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I came here for learn English.
-
The flight was cancelled due to it was snowing.
-
She was ill, therefore she stayed at home.
-
We left early so that we could get good seats.
D. Нөхцөл байдалд
Хамт ажиллагсдын имэйлийг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
Hi Tom, I'm writing 16 let you know about tomorrow's training. The room has changed 17 the heating problem in Room 4, so we'll be in Room 9. Please bring your laptop 18 you can try the new software. The session starts at 9 sharp, 19 please don't be late. The trainer has another course in the afternoon; 20, she has to leave at 12. 21 you were away last week, I've attached the notes from the first session. — Mia
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Яагаад англи хэл сурч байгаа тухайгаа хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: нэгийг to-тэй, нөгөөг so that-тай.
-
Хот эсвэл ажил дээрээ тулгарч буй нэг асуудал, түүний үр дүнгийн тухай бичнэ үү. because of эсвэл due to, мөн as a result хэрэглээрэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-26 Although, despite, however: эсрэг санааг англиар холбох – монголоор тайлбарлав ___ the rain, we went for a walk. …
-
B1-25 So ба such, What a…! ба How…! – англиар сэтгэл хөдлөлөө хэрхэн илэрхийлэх вэ It was ___ a long day that I fell asleep at nine. …
-
B1-26 Although, despite, however: эсрэг санааг англиар холбох – монголоор тайлбарлав Зөв хариултыг сонгоно уу: … she was tired, she finished the report.
Хариулт
A. Бүтэц
- to
- not
- because of
- that
- As a result
- As
B. Утга
- so that
- so
- result
- purpose
- due to
C. Алдааг олоорой
- I came here to learn English. / I came here in order to learn English.
- The flight was cancelled because it was snowing. / The flight was cancelled due to the snow. / The flight was cancelled because of the snow. / The flight was cancelled owing to the snow. / The flight was cancelled due to the fact that it was snowing.
- She was ill. Therefore, she stayed at home. / She was ill; therefore, she stayed at home. / She was ill, so she stayed at home. / She was ill, and therefore she stayed at home.
- ✓ We left early so that we could get good seats.
D. Нөхцөл байдалд
- to / in order to
- because of / due to / owing to
- so that / so
- so
- as a result / therefore / consequently
- As / Since / Because
E. Таны ээлж
- I'm learning English to get a better job. I watch films in English so that I can understand fast speech.
- The main road is closed because of building work. As a result, my bus takes forty minutes longer.
F. Холимог давталт
- Despite / In spite of
- such
- Although
