SlowingoSarufi
B1 23 / 39

Used To, Be Used To, Get Used To kwa Kiswahili: Zamani, Nimezoea, Ninazoea

Used To, Be Used To, Get Used To

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kutofautisha used to do (tabia ya zamani), be used to doing (jambo ni la kawaida kwako) na get used to doing (jambo linakuwa la kawaida), na kutumia kila moja kwa usahihi katika tense yoyote.

Wazo Kuu

Miundo hii mitatu inaonekana karibu sawa, lakini inajibu maswali tofauti.

used to + base form ni albamu ya picha za zamani: unaangalia nyuma kitu kilichokuwa kweli na sasa si kweli. I used to smoke. (Sasa sivuti.)

be used to + nomino / -ing ni kiti cha starehe: jambo ni la kawaida. I'm used to the cold. (Baridi hainisumbui.)

get used to + nomino / -ing ni barabara inayoelekea kwenye kiti hicho: geni → kawaida. I'm getting used to the cold. (Inazidi kuwa rahisi.)

Ufunguo ni neno dogo to. Katika used to smoke, to ni sehemu ya kitenzi, kwa hiyo base form hufuata. Katika be used to na get used to, used ni kivumishi chenye maana ya "kuzoea", na to ni kihusishi — kwa hiyo nomino au -ing form hufuata B1-19. Uliza: Naweza kuweka nomino hapa? Kama ndiyo → -ing.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili kina njia mbili tofauti, na hiyo inasaidia. Tabia ya zamani ni zamani nilikuwa… (Zamani nilikuwa nikivuta sigara) → used to. Kuzoea ni kitenzi kimoja, kuzoea, na viambishi vya tense vinaonyesha tofauti ya Kiingereza: -me- (nimezoea) ni hali → be used to; -na- au -ta- (ninazoea, utazoea) ni mchakato → get used to. Tahadhari mbili: nimezoea si I have used to, na ku- baada ya kuzoea (nimezoea kuamka) si to + base form — ni -ing.

KiswahiliKiingereza
Zamani nilikuwa nikienda shule kwa baiskeli kila siku.I used to cycle to school every day.
Jengo hili zamani lilikuwa sinema.This building used to be a cinema.
Nimezoea kelele za mji.I'm used to the noise of the city.
Wauguzi wamezoea kufanya kazi kwa zamu ndefu.Nurses are used to working long shifts.
Ninazoea polepole kufanya kazi nikiwa nyumbani.I'm slowly getting used to working from home.
Usijali, utazoea.Don't worry, you'll get used to it.

Angalia: Kiswahili kina kufanya (ku-) katika mstari wa nne na wa tano, lakini Kiingereza kina working (-ing), kwa sababu to hapa ni kihusishi.

Muundo

Miundo mitatu

MuundoHufuatwa naMaanaMfano
used tobase formtabia au hali ya zamani, si kweli sasaI used to live in Rome.
be used tonomino / kiwakilishi / -ingni jambo la kawaidaI'm used to living alone.
get used tonomino / kiwakilishi / -inglinakuwa la kawaidaI'm getting used to living alone.

used to: hasi na maswali (marudio ya A2-28)

Mfano
HasiI didn't use to like coffee.
Hasi kwa neverI never used to like coffee.
SwaliDid you use to play an instrument?

be used to — be hubadilika; used to hubaki vile vile.

TenseMfano
PresentShe is used to working nights.
PastWe weren't used to such hot weather.
SwaliAre you used to the new system yet?

get used to — tense yoyote, na baada ya modal

TenseMfano
Present ContinuousI'm getting used to my new glasses.
Past SimpleHe got used to the noise after a week.
Present PerfectHave you got used to the time difference? (US: gotten)
FutureYou'll get used to it.
Pamoja na modalI can't get used to eating so late.

Matumizi

1Used to — Tabia na Hali za Zamani

Tumia used to + base form kwa vitendo vilivyorudiwa na hali za zamani ambazo si kweli tena. Hakuna umbo la sasa: kwa tabia za sasa, tumia Present Simple, mara nyingi pamoja na usually.

I used to cycle to school every day.
Zamani nilikuwa nikienda shule kwa baiskeli kila siku.
zamani nilikuwa nikienda → used to cycle
This building used to be a cinema.
Jengo hili zamani lilikuwa sinema.
hali ya zamani; sasa si sinema
We didn't use to have a dishwasher.
Zamani hatukuwa na mashine ya kuoshea vyombo.
hatukuwa na → didn't use to have, si "didn't use to be having"
Did your dad use to work here?
Je, zamani baba yako alikuwa akifanya kazi hapa?
did + use (bila -d)
I never used to read the news, but now I check it every morning.
Zamani sikuwahi kusoma habari, lakini sasa huwa nazitazama kila asubuhi.
huwa → Present Simple (I check), si use to

2Be used to — Jambo ni la Kawaida

Tumia be used to pale jambo linapofahamika na si geni wala gumu tena. Lifuatishe na nomino, kiwakilishi au -ing form.

I'm used to the noise of the city.
Nimezoea kelele za mji.
nimezoea (-me-, hali) → I'm used to
Nurses are used to working long shifts.
Wauguzi wamezoea kufanya kazi kwa zamu ndefu.
kufanya (ku-), lakini used to working
Don't worry about me — I'm used to it.
Usijali kuhusu mimi
nimeshazoea. — nimeshazoea → I'm used to it, si "I have used to it"
She wasn't used to speaking in public, so she was nervous.
Hakuwa amezoea kuzungumza mbele ya watu, kwa hiyo alikuwa na wasiwasi.
wakati uliopita: was / wasn't used to
Are you used to driving on the right yet?
Umeshazoea kuendesha gari upande wa kulia?
umeshazoea → are you used to

3Get used to — Kuzoea Polepole

Tumia get used to kwa mchakato wa jambo kuwa la kawaida. Inafanya kazi katika tense yoyote na baada ya modal.

It took me months to get used to the climate here.
Ilinichukua miezi kuzoea hali ya hewa ya hapa.
mchakato → get used to
I'm slowly getting used to working from home.
Ninazoea polepole kufanya kazi nikiwa nyumbani.
ninazoea (-na-, mchakato) → I'm getting used to
Have you got used to your new job?
Umeshaizoea kazi yako mpya?
US: gotten used to
Don't worry, you'll soon get used to it.
Usijali, utazoea hivi karibuni.
utazoea (-ta-) → you'll get used to
I could never get used to eating dinner at 10 pm.
Nisingeweza kamwe kuzoea kula chakula cha jioni saa nne usiku.
10 pm = saa nne usiku
The kids got used to their new school very quickly.
Watoto waliizoea shule yao mpya haraka sana.
walizoea (-li-) → got used to

4Kuziweka Pamoja

Katika mazungumzo halisi, miundo hii mitatu mara nyingi hujitokeza pamoja kueleza mabadiliko.

I used to live in a village, so I wasn't used to the traffic here.
Zamani niliishi kijijini, kwa hiyo sikuwa nimezoea msongamano wa magari hapa.
used to (zamani) + wasn't used to (hali)
At first it was hard, but now I'm used to it.
Mwanzoni ilikuwa vigumu, lakini sasa nimezoea.
nimezoea → I'm used to it
I used to hate early mornings, but I've got used to them.
Zamani nilichukia kuamka alfajiri, lakini nimeshazoea.
US: gotten used to; them = early mornings

Makosa ya Kawaida

❌I am used to wake up early.
✅I am used to waking up early.
be used to + -ing: to ni kihusishi
❌I use to go to the gym on Mondays.
✅I usually go to the gym on Mondays.
used to haina umbo la sasa
❌I'm getting use to it.
✅I'm getting used to it.
kivumishi ni used, chenye -d
❌I used to living in London.
✅I used to live in London. au I'm used to living in London.
chagua: tabia ya zamani (base form) au kuzoea (be + -ing)
❌She is used to that she works at night.
✅She is used to working at night.
be used to + nomino au -ing, si kishazi cha that
❌Don't worry, you are used to it soon.
✅Don't worry, you'll get used to it soon.
mchakato wa kuzoea = get used to
❌Did you used to live here?
✅Did you use to live here?
Baada ya did, andika use.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Nimezoea kulala… → "used to + base form". Baada ya kuzoea, Kiswahili kina kitenzi cha ku-, na ku- = to. Kwa hiyo tunasema used to sleep tukimaanisha "tumezoea kulala". Lakini katika be used to, to ni kihusishi: -ing.

❌My kids are used to sleep with the light on.
✅My kids are used to sleeping with the light on.
be used to + -ing.

2. Nimezoea → "I have used to". Kwa sababu -me- mara nyingi ni Present Perfect, nimezoea hutafsiriwa kama I have used to. Lakini nimezoea ni hali ya sasa: I'm used to. Ukitaka kusisitiza mchakato uliokamilika, sema I've got used to (US: I've gotten used to).

❌I have used to the noise of the matatus now.
✅I'm used to the noise of the matatus now. au I've got used to the noise of the matatus now.

3. Huwa → "I'm used to". Katika Kiingereza cha Kenya na Tanzania, I'm used to hutumika mara nyingi kumaanisha huwa — tabia ya kawaida. Katika Kiingereza sanifu, be used to inamaanisha "nimezoea, si geni kwangu", si "huwa nafanya". Kwa tabia ya sasa, tumia Present Simple, mara nyingi pamoja na usually.

⚠️(Unaeleza tabia yako ya kila wiki.) I'm used to visiting my grandmother on Sundays.
✅I usually visit my grandmother on Sundays.
Sarufi ni sahihi, lakini inamaanisha "si geni kwangu", si "huwa namtembelea".

Usichanganye

used to do na be used to doing — Moja ni kuhusu zamani; nyingine ni kuhusu kile kilicho cha kawaida.

I used to work at night.
Zamani nilikuwa nikifanya kazi usiku.
tabia ya zamani: sasa sifanyi
I'm used to working at night.
Nimezoea kufanya kazi usiku.
ni kawaida kwangu sasa

be used to na get used to — Hali dhidi ya mabadiliko.

My brother is used to spicy food.
Kaka yangu amezoea chakula chenye pilipili.
hali: amezoea (-me-)
I'm getting used to spicy food.
Ninazoea chakula chenye pilipili.
mchakato: ninazoea (-na-)

be used to (kuzoea) na be used to do (passive ya use) — This room is used to store boxes maana yake ni "watu hutumia chumba hiki kuhifadhi masanduku": ni passive ya use B1-10 + to-infinitive ya lengo. Matamshi ni tofauti (tazama hapa chini).

Old tyres are used to make playground floors.
Matairi ya zamani hutumiwa kutengeneza sakafu za viwanja vya michezo ya watoto.
hutumiwa (-w-) → are used to make

used to na would kwa tabia za zamani — Would pia inaweza kueleza vitendo vilivyorudiwa zamani, lakini si hali za zamani. Tazama B2-17.

Every summer we used to go camping.
Kila kiangazi tulikuwa tukienda kupiga kambi.
would go pia inawezekana
We used to have a dog called Max.
Zamani tulikuwa na mbwa aitwaye Max.
hali: would haiwezekani

Tahajia na Matamshi

  • Katika used to, be used to na get used to, used ni /juːst/ na to ni dhaifu: /ˈjuːstə/ — "YOO-stuh". Sauti mbili za /t/ zinaungana kuwa moja. Usitamke kila herufi kama "yu-sedi tu".
  • used ikimaanisha "kutumika" (This room is used to store boxes, I used a knife), ni /juːzd/ — "yoozd", kwa sauti ya /z/ (inatetemeka, kama z katika zawadi).
  • use to (baada ya did / didn't) hutamkwa sawa kabisa na used to — ndiyo sababu kosa la tahajia ni la kawaida sana.
  • /uː/ katika used ni ndefu; Kiswahili kina u moja fupi, kwa hiyo irefushe kidogo.

Kanuni ya Dhahabu

Used to + kitenzi = zamani, si sasa (zamani nilikuwa). Be used to + nomino / -ing = ni kawaida (nimezoea). Get used to + nomino / -ing = linakuwa la kawaida (ninazoea, utazoea). Baada ya be / get used to, fikiria "nomino au -ing" — hata kama Kiswahili kina ku-.

Mazoezi

A. Muundo

Tumia umbo la used to, be used to au get used to.

  1. I (play) the piano when I was a child, but I stopped.
  2. She's a nurse, so she's used to (work) at weekends.
  3. Moving to a new country is hard, but you'll used to it.
  4. Did you have long hair?
  5. We used to the cold yet — it's our first winter.
  6. Ifanye kuwa hasi: I used to like coffee.
  7. Ifanye kuwa swali: You are used to the new system.

B. Maana

Chagua jibu au andika upya sentensi kama unavyoelekezwa.

  1. Chagua jibu sahihi: It took me a year to … used to the food.
  2. Chagua jibu sahihi: There a bakery on this corner.
  3. Andika upya kwa used: Driving on the left isn't strange for me any more.
  4. Andika upya kwa used: I lived in a flat in the past, but now I live in a house.
  5. Chagua maana: "I'm getting used to my new glasses."

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. I'm used to get up at 5 am.
  2. I use to drink coffee every morning.
  3. I'm getting use to the new timetable.
  4. She is used to that she works at night.
  5. We used to go camping every summer.

D. Katika Muktadha

Jaza neno sahihi, au tumia kitenzi kilicho kwenye mabano katika umbo sahihi.

A new life in Canada
Kim: How's life in Canada?
Raj: Good, but different! I 18 (live) in a hot country, so I'm not 19 to the snow yet.
Kim: Don't worry — you'll get used to 20 (walk) on ice!
Raj: I hope so. And I'm slowly 21 used to the food.
Kim: Did you 22 to cook at home?
Raj: No, never. But now I have to!

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Andika sentensi mbili kuhusu jinsi maisha yako yalivyobadilika: moja kwa used to na moja kwa didn't use to.
  2. Andika kuhusu jambo jipya maishani mwako: sentensi moja kwa be used to au not used to, na moja kwa get used to.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. B1-19 Gerund kwa Kiswahili: -ing Kama Nomino, Kiima na Baada ya Kihusishi
    I look forward to (see) you.
  2. B1-20 Relative Clauses kwa Kiswahili: Whose, Where, When na Kuondoa Who / That
    The town I grew up has changed a lot.
  3. B1-18 Want Him To, Make Him Do, Let Him Do kwa Kiswahili: Kitenzi + Mtu + To
    My boss made me (work) late.
Majibu

A. Muundo

  1. used to play
  2. working
  3. get
  4. use to
  5. aren't / are not / haven't got / haven't gotten
  6. I didn't use to like coffee. / I never used to like coffee.
  7. Are you used to the new system?

B. Maana

  1. get
  2. used to be
  3. I'm used to driving on the left. / I am used to driving on the left. / I've got used to driving on the left. / I've gotten used to driving on the left.
  4. I used to live in a flat. / I used to live in a flat, but now I live in a house.
  5. They are slowly starting to feel normal.

C. Tafuta Kosa

  1. I'm used to getting up at 5 am. / I used to get up at 5 am.
  2. I usually drink coffee every morning. / I drink coffee every morning. / I used to drink coffee every morning.
  3. I'm getting used to the new timetable.
  4. She is used to working at night. / She's used to working at night.
  5. ✓ We used to go camping every summer.

D. Katika Muktadha

  1. used to live / lived
  2. used
  3. walking
  4. getting
  5. use

E. Zamu Yako

  1. I used to live with my parents. I didn't use to drink coffee.
  2. I'm not used to my new phone yet. I'm sure I'll get used to it soon.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. seeing
  2. where
  3. work
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play