Used to, be used to, get used to – “करायचो”, “सवय आहे”, “सवय होते आहे” मराठीत सोप्या भाषेत
Used To, Be Used To, Get Used To
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही used to do (भूतकाळातली सवय), be used to doing (एखादी गोष्ट सवयीची वाटणं) आणि get used to doing (एखाद्या गोष्टीची सवय होणं) यांतला फरक ओळखू शकाल, आणि प्रत्येक रूप कोणत्याही काळात योग्य वापरू शकाल.
मुख्य कल्पना
ही तिन्ही रूपं जवळजवळ सारखी दिसतात, पण वेगवेगळ्या प्रश्नांना उत्तर देतात.
used to + मूळ रूप म्हणजे जुना फोटो-अल्बम: तुम्ही मागे वळून अशा गोष्टीकडे पाहता जी तेव्हा खरी होती, पण आता नाही. I used to smoke. (आता मी सिगारेट ओढत नाही.)
be used to + नाम / -ing म्हणजे आरामखुर्ची: ती गोष्ट आता नेहमीची वाटते. I'm used to the cold. (मला थंडीचा त्रास होत नाही.)
get used to + नाम / -ing म्हणजे त्या आरामखुर्चीपर्यंतचा रस्ता: नवीन → नेहमीचं. I'm getting used to the cold. (हळूहळू सोपं होत आहे.)
किल्ली आहे छोटा शब्द to. used to smoke मध्ये to क्रियापदाचा भाग आहे, म्हणून नंतर मूळ रूप येतं. be used to आणि get used to मध्ये used हे „सवय असलेला“ या अर्थाचं विशेषण आहे, आणि to हा preposition आहे – म्हणून नंतर नाम किंवा -ing रूप येतं B1-19. विचारा: इथे नाम ठेवता येईल का? येत असेल, तर → -ing.
मराठी आणि इंग्रजी
चांगली बातमी: मराठीत हा फरक अगदी स्पष्ट आहे. भूतकाळातल्या सवयीसाठी खास रूप आहे: „मी रोज सायकलने शाळेत जायचो“ – हे used to. „मला याची सवय आहे“ ही स्थिती – be used to. „मला हळूहळू सवय होते आहे“, „सवय झाली“ ही प्रक्रिया – get used to. „आहे“ आणि „होणं“ यांतला फरक इंग्रजी be आणि get सारखाच आहे.
फरक नंतर काय येतं त्यात आहे. मराठीत „सवय“ आधी „-ायची“ असलेलं रूप येतं („लवकर उठायची सवय“, „लोकलने जायची सवय“), आणि „-ायची“ इंग्रजी to + मूळ रूप सारखा वाटतो. पण be / get used to नंतर नेहमी नाम किंवा -ing: I'm used to getting up early. आणि „मला … ची सवय होती“ (भूतकाळ) शब्दशः I was used to होतं, जे इंग्रजीत „तेव्हा सवयीचं वाटत होतं“ असा अर्थ देतं; भूतकाळातल्या नेहमीच्या कृतीसाठी सरळ used to + मूळ रूप.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| मी रोज सायकलने शाळेत जायचो. | I used to cycle to school every day. | „-ायचो“ → used to + मूळ रूप |
| मला शहरातल्या गोंगाटाची सवय आहे. | I'm used to the noise of the city. | „सवय आहे“ → be used to + नाम |
| नर्सना जास्त तासांच्या शिफ्ट करायची सवय असते. | Nurses are used to working long shifts. | „-ायची सवय“ → -ing |
| मला घरून काम करायची हळूहळू सवय होते आहे. | I'm slowly getting used to working from home. | „सवय होते आहे“ → getting used to |
| काळजी करू नकोस, तुला लवकरच सवय होईल. | Don't worry, you'll soon get used to it. | „सवय होईल“ → will get used to |
| इथल्या हवामानाची सवय व्हायला मला महिने लागले. | It took me months to get used to the climate here. | प्रक्रिया → get, be नाही |
| तुझे बाबा आधी इथे काम करायचे का? | Did your dad use to work here? | प्रश्नात did + use to |
थोडक्यात: „करायचो“ = used to do, „सवय आहे“ = be used to, „सवय होते आहे / झाली“ = get used to; be / get used to नंतर नाम किंवा -ing – मराठीत „-ायची“ असला तरी.
रचना
तीन रचना
| रचना | नंतर काय | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|---|
| used to | मूळ रूप | भूतकाळातली सवय किंवा स्थिती, आता नाही | I used to live in Rome. |
| be used to | नाम / सर्वनाम / -ing | नेहमीचं वाटतं | I'm used to living alone. |
| get used to | नाम / सर्वनाम / -ing | नेहमीचं होत जातं | I'm getting used to living alone. |
used to: नकार आणि प्रश्न (A2-28 ची उजळणी)
| उदाहरण | |
|---|---|
| नकार | I didn't use to like coffee. |
| never सह नकार | I never used to like coffee. |
| प्रश्न | Did you use to play an instrument? |
be used to – be बदलतं, used to तसंच राहतं.
| काळ | उदाहरण |
|---|---|
| वर्तमान | She is used to working nights. |
| भूतकाळ | We weren't used to such hot weather. |
| प्रश्न | Are you used to the new system yet? |
get used to – कोणताही काळ, आणि modal verbs नंतरही
| काळ | उदाहरण |
|---|---|
| Present Continuous | I'm getting used to my new glasses. |
| Past Simple | He got used to the noise after a week. |
| Present Perfect | Have you got used to the time difference? (US: gotten) |
| भविष्य | You'll get used to it. |
| Modal verb सह | I can't get used to eating so late. |
वापर
1Used to – भूतकाळातल्या सवयी आणि स्थिती
भूतकाळात पुन्हा पुन्हा घडलेल्या, पण आता न घडणाऱ्या गोष्टींसाठी आणि तेव्हाच्या स्थितीसाठी used to + मूळ रूप वापरा. त्याचं वर्तमानकाळाचं रूप नाही: आजच्या सवयींसाठी Present Simple (साधा वर्तमानकाळ) वापरा, अनेकदा usually बरोबर. मराठीत: „-ायचो / -ायचे“.
2Be used to – एखादी गोष्ट नेहमीची वाटणं
एखादी गोष्ट ओळखीची झाली आहे, आता नवी किंवा कठीण वाटत नाही, तेव्हा be used to वापरा. नंतर नाम, सर्वनाम किंवा -ing रूप. मराठीत: „सवय आहे“.
3Get used to – सवय होणं
एखादी गोष्ट हळूहळू नेहमीची होण्याच्या प्रक्रियेसाठी get used to वापरा. तो कोणत्याही काळात आणि modal verbs नंतर येतो. मराठीत: „सवय होणं“.
4तिन्ही एकत्र
खऱ्या बोलण्यात एखादा बदल सांगताना ही तिन्ही रूपं अनेकदा एकत्र येतात.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “लोकलने प्रवास करायची सवय झाली” → got used to travel. मराठीत „सवय होणं“ आधी „-ायची“ रूप येतं: “ठाण्याहून सीएसटीपर्यंत रोज लोकलने प्रवास करायची मला दोन महिन्यांत सवय झाली.” „-ायची“ इंग्रजी to + मूळ रूप सारखा वाटतो. पण get used to मध्ये to हा preposition आहे, म्हणून नंतर -ing.
2. “आईला पावणेआठची बस पकडायची सवय होती” → was used to catching. मराठीत भूतकाळातली सवय आपण „-ायचे“ ने सांगतो, पण „… ची सवय होती“ असंही म्हणतो. „सवय होती“ चं शब्दशः भाषांतर was used to होतं – आणि इंग्रजीत त्याचा अर्थ होतो „त्यांना ते नेहमीचं वाटत होतं“, „ते रोज करायचे“ असा नाही. भूतकाळात नेहमी घडणाऱ्या कृतीसाठी सरळ used to + मूळ रूप.
3. “मला दमट हवेची सवय झाली आहे” → habituated to. मराठी „सवय“ चं शब्दकोशातलं भाषांतर habit / habituated असतं, म्हणून बोलताना I am habituated to… तयार होतं. हा शब्द चुकीचा नाही, पण रोजच्या इंग्रजीत खूप औपचारिक आणि पुस्तकी वाटतो. रोजचं इंग्रजी: be used to किंवा get used to.
गोंधळ करू नका
used to do आणि be used to doing – एक भूतकाळाबद्दल, दुसरं आत्ता काय नेहमीचं वाटतं त्याबद्दल.
be used to आणि get used to – स्थिती आणि बदल. मराठीतही: „सवय आहे“ आणि „सवय होते आहे“.
be used to (सवय) आणि be used to do (use चा कर्मणी प्रयोग) – This room is used to store boxes म्हणजे „ही खोली खोकी ठेवण्यासाठी वापरतात“: हा use या क्रियापदाचा कर्मणी प्रयोग B1-10 + हेतू दाखवणारं to + मूळ रूप. उच्चारही वेगळा (खाली पाहा).
भूतकाळातल्या सवयींसाठी used to आणि would – would ही भूतकाळातल्या पुन्हा पुन्हा घडणाऱ्या कृती सांगू शकतो, पण भूतकाळातली स्थिती नाही. पाहा B2-17.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- used to, be used to आणि get used to मध्ये used चा उच्चार /juːst/, आणि to कमकुवत: /ˈjuːstə/. दोन /t/ एकात मिसळतात. „यूज्ड टू“ असं वेगवेगळं आणि पूर्ण स्वरात म्हणू नका.
- used म्हणजे „वापरलेला“ (This room is used to store boxes, I used a knife) तेव्हा उच्चार /juːzd/ – घोषयुक्त /z/: मधमाशीसारखा गुंजन करणारा आवाज; मराठी „ज“ नाही.
- use to (did / didn't नंतर) चा उच्चार used to सारखाच – म्हणूनच ही स्पेलिंगची चूक इतकी नेहमीची आहे.
सुवर्णनियम
Used to + क्रियापद = भूतकाळ, आता नाही („करायचो“). Be used to + नाम / -ing = नेहमीचं वाटतं („सवय आहे“). Get used to + नाम / -ing = नेहमीचं होत जातं („सवय होते आहे“). be / get used to नंतर विचार करा: „नाम किंवा -ing“ – मराठीत „-ायची“ असला तरी.
सराव
A. रचना
used to, be used to किंवा get used to वापरा.
-
I (play) the piano when I was a child, but I stopped.
-
She's a nurse, so she's used to (work) at weekends.at weekends (UK), on weekends (US)
-
Moving to a new country is hard, but you'll used to it.
-
Did you have long hair?
-
We used to the cold yet — it's our first winter.
-
वाक्य नकारार्थी करा: I used to like coffee.
-
प्रश्न तयार करा: You are used to the new system.
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा किंवा वाक्य पुन्हा लिहा.
-
योग्य पर्याय निवडा: It took me a year to … used to the food.
-
योग्य पर्याय निवडा: There a bakery on this corner.
-
used वापरून पुन्हा लिहा: Driving on the left isn't strange for me any more.
-
used वापरून पुन्हा लिहा: I lived in a flat in the past, but now I live in a house.flat (UK), apartment (US)
-
अर्थ निवडा: "I'm getting used to my new glasses."
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
I'm used to get up at 5 am.the second answer changes the meaning to a past habit
-
I use to drink coffee every morning.the last answer is about the past
-
I'm getting use to the new timetable.
-
She is used to that she works at night.
-
We used to go camping every summer.
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा.
Kim: How's life in Canada?
Raj: Good, but different! I 18 (live) in a hot country, so I'm not 19 to the snow yet.
Kim: Don't worry — you'll get used to 20 (walk) on ice!
Raj: I hope so. And I'm slowly 21 used to the food.
Kim: Did you 22 to cook at home?
Raj: No, never. But now I have to!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत लिहा.
-
तुमचं आयुष्य कसं बदललं याबद्दल दोन वाक्यं लिहा: एक used to वापरून आणि एक didn't use to वापरून.
-
तुमच्या आयुष्यातल्या एखाद्या नव्या गोष्टीबद्दल लिहा: एक वाक्य be used to किंवा not used to वापरून आणि एक get used to वापरून.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
B1-19 Gerund: -ing रूप नाम म्हणून – Swimming is…, interested in learning, look forward to seeing मराठीत I look forward to (see) you.
-
B1-20 Relative Clauses: whose, where, when आणि सर्वनाम कधी गाळायचं – संबंधी उपवाक्य मराठीत The town I grew up has changed a lot.
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do – “करायला लावलं”, “जाऊ दिलं” इंग्रजीत, मराठीत सोप्या भाषेत My boss made me (work) late.
उत्तरे
A. रचना
- used to play
- working
- get
- use to
- aren't / are not / haven't got / haven't gotten
- I didn't use to like coffee. / I never used to like coffee.
- Are you used to the new system?
B. अर्थ
- get
- used to be
- I'm used to driving on the left. / I am used to driving on the left. / I've got used to driving on the left. / I've gotten used to driving on the left.
- I used to live in a flat. / I used to live in a flat, but now I live in a house.
- They are slowly starting to feel normal.
C. चूक शोधा
- I'm used to getting up at 5 am. / I used to get up at 5 am.
- I usually drink coffee every morning. / I drink coffee every morning. / I used to drink coffee every morning.
- I'm getting used to the new timetable.
- She is used to working at night. / She's used to working at night.
- ✓ We used to go camping every summer.
D. संदर्भात
- used to live / lived
- used
- walking
- getting
- use
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I used to live with my parents. I didn't use to drink coffee.
- I'm not used to my new phone yet. I'm sure I'll get used to it soon.
F. मिश्र उजळणी
- seeing
- where
- work
