Future in the past: was going to, would, was about to — przyszłość widziana z przeszłości
The Future in the Past
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji opowiesz o planach, przewidywaniach i rzeczach, które miały się zaraz wydarzyć, z punktu widzenia przeszłości — za pomocą was going to, would i was about to.
Główna idea
Wyobraź sobie, że znajdujesz stary pamiętnik. Na jednej stronie jest napisane: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." To „jutro” było bardzo dawno temu. Kiedy opowiadasz tę historię dzisiaj, potrzebujesz sposobu, żeby powiedzieć, co w tamtym momencie przeszłości było jeszcze przyszłością.
Angielski robi to prosto: przenosi formę przyszłą w przeszłość. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.
Sama gramatyka często nie mówi, co wydarzyło się potem. Ale was going to bardzo często opowiada historię planu, który się zmienił: I was going to call you, but my battery died. Plan był, a czynności nie było.
Te formy przydają się zwłaszcza w opowiadaniu historii B1-04 i w przekazywaniu cudzych słów B1-12.
Polski a angielski
Po polsku plan z przeszłości wyrażamy zwykle przez „miałem / miałam + bezokolicznik”: „Miałam do ciebie zadzwonić, ale padł mi telefon” — to dokładnie I was going to call you. Moment tuż przed czymś to „już miałam wychodzić” albo „właśnie miałam to powiedzieć” — po angielsku was about to. Największa różnica dotyczy zdań po „powiedział, że…”, „myślałam, że…”, „wiedziałem, że…”. Po polsku zostawiamy w nich zwykły czas przyszły: „Powiedziała, że przyjdzie”, „Myślałam, że wygrasz”. Po angielsku, gdy patrzymy z przeszłości, will zmienia się w would. I uwaga na „miałem”: po angielsku to nie I had to — to znaczyłoby „musiałem”.
| Polski | Angielski | Uwaga |
|---|---|---|
| Miałam do ciebie zadzwonić, ale padł mi telefon. | I was going to call you, but my phone died. | plan, który się nie udał |
| Zanosiło się na deszcz. | It was going to rain. | przewidywanie z przeszłości |
| Obiecał, że mi odda pieniądze. | He promised he would pay me back. | po polsku czas przyszły, po angielsku would |
| Wiedziałem, że wygra. | I knew she'd win. | 'd = would |
| Już miałam wychodzić, kiedy zadzwonił telefon. | I was about to leave when the phone rang. | sekundę przed |
| Właśnie miałam powiedzieć to samo! | I was about to say the same thing! | tuż przed |
Budowa
| Punkt widzenia: teraz | Punkt widzenia: przeszłość | Przykład |
|---|---|---|
| am / is / are going to + forma podstawowa | was / were going to + forma podstawowa | I was going to take the bus. |
| will + forma podstawowa | would + forma podstawowa | I knew she would win. |
| am / is / are about to + forma podstawowa | was / were about to + forma podstawowa | We were about to leave when it started to rain. |
Przeczenia i pytania
| Forma | Przykład |
|---|---|
| wasn't / weren't going to | I wasn't going to tell anyone. |
| Were you going to…? | Were you going to say something? |
| wouldn't | She promised she wouldn't be late. |
| wasn't / weren't about to | I wasn't about to give up. (= wcale nie zamierzałam się poddać) |
Formalne was / were to (He was to become president) omawiamy w C1-16.
Użycie
1Was / were going to — plany, które się zmieniły
Użyj was / were going to dla planu albo zamiaru z przeszłości. Bardzo często ten plan się nie spełnił, a następna część zdania wyjaśnia dlaczego, zwykle po but. I was going to… to także łagodny, uprzejmy sposób, żeby zacząć prośbę albo podsunąć pomysł.
2Was / were going to — przewidywania na podstawie tego, co było widać
Z punktu widzenia przeszłości was going to może też przewidywać coś na podstawie tego, co mówiący wtedy widział — tak jak going to na podstawie dowodów teraz A2-03.
3Would — przyszłość widziana z przeszłości
Would to przeszła forma will. Używasz go przy przewidywaniach, obietnicach i oczekiwaniach widzianych z przeszłości, zwłaszcza po knew, thought, hoped, expected, promised, said, i w mowie zależnej B1-12. W opowieściach narrator może też użyć would, żeby powiedzieć, co wydarzyło się później.
4Was / were about to — tuż przed
Użyj was / were about to dla czegoś, co miało się wydarzyć za chwilę po jakimś momencie w przeszłości (A2-05 uczy be about to w teraźniejszości). Często potem stoi when + past simple: coś to przerwało. Dodaj just, żeby powiedzieć „sekundę przed”.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. Polski czas przyszły po „myślałam, że…”. Po polsku po czasowniku w przeszłości spokojnie zostawiamy czas przyszły: „Byłam pewna, że zapomnisz”. Po angielsku, gdy patrzymy z przeszłości, will zmienia się w would.
2. „Miałem zadzwonić” → I had to call. Polskie „miałem + bezokolicznik” to najczęściej plan albo zamiar. Angielskie had to znaczy jednak „musiałem” — obowiązek, a nie plan.
3. „Już miałam wychodzić” słowo w słowo. Dosłowne already had to nie oddaje znaczenia „tuż przed”. Po angielsku mówimy was (just) about to.
Nie myl
was going to + czasownik i was going to + miejsce — Z to + forma podstawowa to plan. Z to + miejsce to past continuous czasownika go (ruch).
would: przyszłość w przeszłości, zwyczaj i tryb warunkowy — decyduje kontekst. Zob. B2-17 i B1-06.
was going to i was about to — Was about to to coś bardzo bliskiego w czasie: sekunda przed. Was going to może dotyczyć planu sprzed dni albo miesięcy.
Pisownia i wymowa
- W swobodnej mowie going to przed czasownikiem często brzmi jak gonna /ˈɡʌnə/: I was gonna call you. W zwykłym tekście pisz going to.
- was w środku zdania ma formę słabą: /wəz/, z krótką, niewyraźną samogłoską. were też: /wə/ (UK), /wɚ/ (US). Polski nie redukuje samogłosek, więc pełne „łoz” brzmi zbyt mocno. Pamiętaj też, że /w/ to dźwięk jak polskie „ł”, a nie „w”.
- would po zaimkach często się skraca: I knew she'd win /ʃiːd/. Słuchaj, co stoi po 'd: forma podstawowa (she'd win) to would, a past participle (she'd won) to had.
Złota zasada
Żeby spojrzeć do przodu z jakiegoś momentu w przeszłości, przenieś formę przyszłą w przeszłość: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Was going to często oznacza plan, który się nie spełnił. Polskie „miałem zadzwonić” to I was going to call, a „powiedziała, że przyjdzie” to she said she would come.
Ćwiczenia
A. Forma
Wstaw formę z nawiasu przeniesioną w przeszłość.
-
I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
-
She promised she (will) help me with the project.
-
We (about to) start dinner when the doorbell rang.
-
They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
-
I knew you (will) love this film.
-
Utwórz przeczenie: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.
B. Znaczenie
Wybierz odpowiedź, która pasuje do znaczenia.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I … to the station when it started snowing. (= I was on my way)
-
Wybierz poprawną odpowiedź: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
-
Które zdanie znaczy „sekundę przed”?
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I … email you, but I forgot.
-
Co zwykle sugeruje zdanie "I was going to call you"?
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
-
I was about calling you!
-
We were going to went to the beach.
-
The sky was very dark. It was going to rain.
D. W kontekście
Wstaw formy z nawiasów w odpowiedniej postaci.
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o sobie.
-
Napisz o swoim planie, który się nie spełnił. Użyj was / were going to… but.
-
Napisz o chwili, w której coś ci przerwało. Użyj was about to… when.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B1-12 Mowa zależna po angielsku (reported speech): następstwo czasów w zdaniach oznajmujących "I can help you," she said. Przekaż to zdanie: She said she help me.can: only if it is still true now
-
B1-04 Narrative tenses: jak opowiadać historie po angielsku (past simple, continuous, perfect) When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-05 Czas przyszły po angielsku: will, going to, present continuous czy present simple? Hurry up! The film (about to) start.
-
B2-17 Zwyczaje po angielsku: would, will i always + -ing (would czy used to?) When I was a child, I … live in a small village.
Odpowiedzi
A. Forma
- was going to
- would / 'd
- were about to / were just about to
- were going to
- would / 'd
- wasn't going to / was not going to
B. Znaczenie
- was going
- would
- I was about to leave when she arrived.
- was going to
- I planned to call you, but I didn't.
C. Znajdź błąd
- He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
- I was about to call you!
- We were going to go to the beach.
- ✓ The sky was very dark. It was going to rain.
D. W kontekście
- was going to take
- would be / 'd be
- was about to start / was just about to start
- would see / 'd see
- would change
E. Twoja kolej
- I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
- I was about to fall asleep when my phone rang.
F. Powtórka mieszana
- could / can
- had already left
- is about to / 's about to
- used to
