SlowingoSarufi
B2 19 / 30

Future in the Past kwa Kiswahili: Was Going To, Would na Was About To

The Future in the Past

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kuzungumzia mipango, utabiri na mambo yaliyokuwa karibu kutokea kutoka katika mtazamo wa zamani, kwa kutumia was going to, would na was about to.

Wazo Kuu

Fikiria unapata shajara ya zamani. Ukurasa mmoja unasema: "Tomorrow I'm going to tell her the truth." (Kesho nitamwambia ukweli.) Ile "kesho" sasa imepita zamani. Unaposimulia hadithi hiyo leo, unahitaji njia ya kusema kile ambacho bado kilikuwa wakati ujao katika wakati ule wa zamani.

Kiingereza kinafanya hivi kwa urahisi: kinaweka umbo la wakati ujao katika wakati uliopita. am going to → was going to, will → would, am about to → was about to.

Sarufi mara nyingi haituambii kilichotokea baadaye. Lakini was going to mara nyingi sana husimulia mpango uliobadilika: I was going to call you, but my battery died. Mpango ulikuwepo; tendo halikutokea.

Maumbo haya ni muhimu hasa kwa kusimulia hadithi B1-04 na kwa kuripoti kile watu walichosema B1-12.

Kwa wazungumzaji wa Kiswahili, hapa kuna tofauti kubwa: Kiswahili hakirudishi -ta- nyuma. Tunasema alisema atakuja na nilijua atashinda, ingawa kauli ilikuwa zamani. Kiingereza kinahitaji would.

Kiswahili na Kiingereza

Baada ya alisema, nilijua, nilidhani, aliahidi, Kiswahili kinabaki na -ta-: alisema atakuja. Kiingereza kinabadilisha will → would. Kwa mipango ya zamani, Kiswahili hutumia nilikuwa nimepanga ku-, nilitaka ku- au, katika mazungumzo, nilikuwa nitakupigia; Kiingereza kina was going to. Na kwa jambo lililokuwa karibu sana kutokea, Kiswahili kinasema nilikuwa karibu ku- au nusura; Kiingereza: was about to.

KiswahiliMaanaKiingereza
Nilikuwa nimepanga kukupigia simu, lakini simu yangu ilizima.mpango uliobadilikaI was going to call you, but my phone died.
Nilijua atashinda.utabiri kutoka zamaniI knew she'd win.
Alisema kifurushi kitafika Jumatatu.kauli taarifaShe said the package would arrive on Monday.
Nilikuwa karibu kuondoka simu ilipolia.sekunde moja kablaI was about to leave when the phone rang.

Angalia safu ya pili na ya tatu: Kiswahili kina -ta-, kana kwamba unazungumza sasa. Kiingereza kinaangalia kutoka wakati wa zamani, kwa hiyo will inakuwa would.

Muundo

Mtazamo wa sasaMtazamo wa zamaniMfano
am / is / are going to + base formwas / were going to + base formI was going to take the bus.
will + base formwould + base formI knew she would win.
am / is / are about to + base formwas / were about to + base formWe were about to leave when it started to rain.

Kukanusha na maswali

UmboMfano
wasn't / weren't going toI wasn't going to tell anyone.
Were you going to…?Were you going to say something?
wouldn'tShe promised she wouldn't be late.
wasn't / weren't about toI wasn't about to give up. (= sikuwa na nia hata kidogo ya kukata tamaa)

Umbo rasmi was / were to (He was to become president) linafundishwa katika C1-16.

Matumizi

1Was / were going to — mipango iliyobadilika

Tumia was / were going to kwa mpango au nia ya zamani — kama nilikuwa nimepanga au nilitaka. Mara nyingi sana mpango huo haukutimia, na kishazi kinachofuata kinaeleza sababu, kwa kawaida kwa but. I was going to… ni pia njia laini na ya adabu ya kuanzisha ombi au wazo.

I was going to call you, but my phone died.
Nilikuwa nimepanga kukupigia simu, lakini simu yangu ilizima.
mpango haukutimia
We were going to fly to Lisbon, but the airline cancelled our flight.
Tulikuwa tumepanga kusafiri kwa ndege kwenda Lisbon, lakini shirika la ndege lilifuta safari yetu.
She was going to study medicine, but she changed her mind and became a vet.
Alitaka kusomea udaktari, lakini alibadili nia akawa daktari wa mifugo.
I wasn't going to say anything, but your shirt is inside out.
Sikuwa na nia ya kusema kitu, lakini shati lako limevaliwa ndani nje.
msemaji amebadili nia
I was going to ask if you could help me move on Saturday.
Nilitaka kukuuliza kama unaweza kunisaidia kuhama Jumamosi.
ombi laini

2Was / were going to — utabiri kutokana na ushahidi wa zamani

Kutoka katika mtazamo wa zamani, was going to inaweza pia kutabiri jambo kutokana na kile msemaji alichoweza kuona wakati huo, kama going to kwa ushahidi wa sasa A2-03.

The sky was very dark. It was going to rain.
Anga lilikuwa jeusi sana. Mvua ilikuwa karibu kunyesha.
ushahidi wakati ule
I knew the meeting was going to be long when I saw the agenda.
Nilijua mkutano utakuwa mrefu nilipoona ajenda.
Kiswahili: utakuwa (-ta-); Kiingereza: was going to be
It was clear that the team was going to lose.
Ilikuwa wazi kwamba timu ingeshindwa.

3Would — wakati ujao ukionekana kutoka zamani

Would ni umbo la zamani la will. Litumie kwa utabiri, ahadi na matarajio yanayoonekana kutoka zamani, hasa baada ya knew, thought, hoped, expected, promised, said, na katika kauli taarifa (reported speech) B1-12. Katika hadithi, msimulizi anaweza pia kutumia would kutuambia kilichotokea baadaye.

I thought you would like this book.
Nilidhani utakipenda kitabu hiki.
utakipenda (-ta-) → would like
He promised he would pay me back.
Aliahidi kwamba atanilipa.
atanilipa (-ta-) → would pay
She said the package would arrive on Monday.
Alisema kifurushi kitafika Jumatatu.
kauli taarifa: will → would
I knew she'd win.
Nilijua atashinda.
'd = would
At the time, nobody knew that this small shop would become a global brand.
Wakati huo, hakuna aliyejua kwamba duka hili dogo lingekuja kuwa chapa ya kimataifa.
msimulizi anaangalia mbele
Ten years later, they would meet again in Tokyo.
Miaka kumi baadaye, walikuja kukutana tena Tokyo.
kuja ku- = hatimaye → would

4Was / were about to — karibu kutokea

Tumia was / were about to kwa jambo lililokuwa litokee muda mfupi sana baada ya wakati fulani wa zamani — kama nilikuwa karibu ku- (A2-05 inafundisha be about to katika wakati uliopo). Mara nyingi hufuatwa na when + Past Simple: kitu fulani kililikatiza. Ongeza just kwa maana ya "sekunde moja kabla".

I was about to leave when the phone rang.
Nilikuwa karibu kuondoka simu ilipolia.
We were just about to order when our friends arrived.
Tulikuwa karibu kabisa kuagiza chakula marafiki zetu walipofika.
just → karibu kabisa
The film was about to start, so we turned off our phones.
Filamu ilikuwa karibu kuanza, kwa hiyo tulizima simu zetu.
I was about to say the same thing!
Nilikuwa karibu kusema jambo hilo hilo!

Makosa ya Kawaida

❌I will call you yesterday, but I forgot.
✅I was going to call you yesterday, but I forgot.
Mpango wa zamani unahitaji umbo la zamani.
❌She said she will come, but she didn't.
✅She said she would come, but she didn't.
Kuja ni jambo la zamani sasa, kwa hiyo will → would.
❌I was about leaving when you texted.
✅I was about to leave when you texted.
about to + base form.
❌We were going to went to the beach.
✅We were going to go to the beach.
going to + base form.
❌Last year I thought I will pass easily, but I failed.
✅Last year I thought I would pass easily, but I failed.
Kutoka mtazamo wa zamani: would.
❌They was going to visit us.
✅They were going to visit us.
they → were.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Alisema atakuja → "said she will". Kiswahili kinabaki na -ta- baada ya alisema, aliahidi, nilidhani. Kiingereza kinarudisha will → would tendo lilipokuwa wakati ujao kutoka zamani — hasa likiwa limeshapita au halikutokea.

❌Neema told me she will bring the cake, but she forgot.
✅Neema told me she would bring the cake, but she forgot.
alisema ataleta → she would bring.
❌Everyone thought the rains will start in March, but they came in May.
✅Everyone thought the rains would start in March, but they came in May.

2. Nilikuwa karibu ku- → "I was near to". Karibu ni near, kwa hiyo ni rahisi kutafsiri neno kwa neno. Kwa jambo lililokuwa karibu kutokea, Kiingereza kina was about to + base form.

❌I was near to board the bus when I noticed my wallet was missing.
✅I was about to get on the bus when I noticed my wallet was missing. au I was about to board the bus when I noticed my wallet was missing.

3. Nilijua kwamba… pamoja na -ta- katika hadithi. Unaposimulia hadithi ya zamani, Kiswahili kinaweza kubaki na -ta- (nilijua mechi itaahirishwa). Katika simulizi ya Kiingereza, tumia would au was going to.

❌When I saw the dark clouds, I knew the match will be cancelled.
✅When I saw the dark clouds, I knew the match would be cancelled. au When I saw the dark clouds, I knew the match was going to be cancelled.

Usichanganye

was going to + kitenzi na was going to + mahali — to + base form ni mpango. to + mahali ni Past Continuous ya go (kwenda).

I was going to the gym when I saw her.
Nilikuwa naenda gym nilipomwona.
kwenda: nilikuwa njiani
I was going to go to the gym, but I was too tired.
Nilikuwa nimepanga kwenda gym, lakini nilikuwa nimechoka sana.
mpango uliobadilika; nimechoka = I'm tired (hali)

would: future in the past, mazoea au conditional — Muktadha unaamua. Tazama B2-17 na B1-06.

She knew he would forget.
Alijua atasahau.
wakati ujao kutoka zamani
He would forget my birthday every year.
Alikuwa akisahau siku yangu ya kuzaliwa kila mwaka.
mazoea ya zamani
He would forget if you didn't remind him.
Angesahau kama usingemkumbusha.
ya kufikirika

was going to na was about to — Was about to iko karibu sana kwa wakati: sekunde moja kabla. Was going to inaweza kuwa siku au miezi kabla.

I was going to move abroad last year.
Nilikuwa nimepanga kuhamia nje ya nchi mwaka jana.
mpango
I was about to hang up when she answered.
Nilikuwa karibu kukata simu alipopokea.
karibu sana

Tahajia na Matamshi

  • Katika mazungumzo yasiyo rasmi, going to kabla ya kitenzi mara nyingi husikika kama gonna /ˈɡʌnə/: I was gonna call you. Andika going to katika maandishi ya kawaida.
  • was ni dhaifu katikati ya sentensi: /wəz/, kama "wuz" — si "wasi". were ni dhaifu pia: /wə/ (UK), /wɚ/ (US).
  • would mara nyingi hufupishwa baada ya viwakilishi: I knew she'd win /ʃiːd/. Sikiliza base form baada ya 'd (she'd win); baada ya 'd = had unasikia past participle (she'd won).
  • about to hutamkwa kama kundi moja: /əˈbaʊt tə/ — "uh-BAUT-tuh". a ya kwanza ni schwa dhaifu, si "a" kamili.

Kanuni ya Dhahabu

Ili kuangalia mbele kutoka wakati fulani wa zamani, weka umbo la wakati ujao katika wakati uliopita: going to → was going to, will → would, about to → was about to. Hata kama Kiswahili kinasema alisema atakuja, Kiingereza kinasema she said she would come. Was going to mara nyingi inaashiria mpango ambao haukutimia.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha sentensi kwa umbo la zamani la maneno yaliyo kwenye mabano.

  1. I (going to) buy a new laptop, but then prices went up.
  2. She promised she (will) help me with the project.
  3. We (about to) start dinner when the doorbell rang.
  4. They (going to) visit us last weekend, but their car broke down.
  5. I knew you (will) love this film.
  6. Kanusha: I (going to) say anything, but your shirt is inside out.

B. Maana

Chagua au jibu kulingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: I … to the station when it started snowing. (= nilikuwa njiani)
  2. Chagua jibu sahihi: Nobody knew that the shy student … become a famous actor.
  3. Sentensi ipi inamaanisha "sekunde moja kabla"?
  4. Chagua jibu sahihi: I … email you, but I forgot.
  5. "I was going to call you" kwa kawaida inaashiria nini?

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. He said he will be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about calling you!
  3. We were going to went to the beach.
  4. The sky was very dark. It was going to rain.

D. Katika Muktadha

Kamilisha hadithi. Tumia maneno yaliyo kwenye mabano katika umbo sahihi.

The interview
On the morning of the interview, I 16 (going to / take) the bus, but it was late, so I ran. I knew I 17 (will / be) late. When I arrived, the manager 18 (about to / start) the next interview. She smiled and said she 19 (will / see) me in ten minutes. At the time, I didn't know that this job 20 (will / change) my life.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. Andika kuhusu mpango uliokuwa nao ambao haukutimia. Tumia was / were going to… but.
  2. Andika kuhusu wakati ambapo kitu fulani kilikukatiza. Tumia was about to… when.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. B1-12 Reported Speech kwa Kiswahili: Usemi wa Taarifa (She Said She Was…)
    "I can help you," she said. Ripoti: She said she help me.
  2. B1-04 Narrative Tenses kwa Kiswahili: Jinsi ya Kusimulia Hadithi kwa Kiingereza
    When I got to the station, the train (already / leave).
  3. A2-05 Wakati Ujao kwa Kiingereza: Will, Going To, Present Continuous au Present Simple?
    Hurry up! The film (about to) start.
  4. B2-17 Mazoea kwa Kiingereza: Would, Will na Always + -ing (Tabia za Zamani na za Sasa)
    When I was a child, I … live in a small village.
Majibu

A. Muundo

  1. was going to
  2. would / 'd
  3. were about to / were just about to
  4. were going to
  5. would / 'd
  6. wasn't going to / was not going to

B. Maana

  1. was going
  2. would
  3. I was about to leave when she arrived.
  4. was going to
  5. I planned to call you, but I didn't.

C. Tafuta Kosa

  1. He said he would be home by eight, but he arrived at ten. / He said he'd be home by eight, but he arrived at ten.
  2. I was about to call you!
  3. We were going to go to the beach.
  4. ✓ The sky was very dark. It was going to rain.

D. Katika Muktadha

  1. was going to take
  2. would be / 'd be
  3. was about to start / was just about to start
  4. would see / 'd see
  5. would change

E. Zamu Yako

  1. I was going to study medicine, but I changed my mind and became a teacher.
  2. I was about to fall asleep when my phone rang.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. could / can
  2. had already left
  3. is about to / 's about to
  4. used to
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play