Be to, be due to, be set to, on the verge of: formalne sposoby mówienia o przyszłości
Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji użyjesz be to do oficjalnych ustaleń i poleceń (The President is to visit Rome. You are to report at 9.), was to i was to have done do przyszłości widzianej z przeszłości, be due to do rozkładów i terminów, be set to do prognoz w wiadomościach oraz be on the point / verge / brink of do rzeczy, które zaraz się wydarzą.
Główna idea
Will i going to mówią, że coś jest w przyszłości. Nie mówią jednak, w jaki sposób. Jest w rozkładzie? Ogłosił to rząd? Spodziewają się tego dziennikarze? A może właśnie się dzieje?
Wyobraź sobie tablicę odlotów na lotnisku. Każdy lot ma etykietę: Planowany, Potwierdzony, Spodziewany, Boarding. Angielski ma rodzinę wyrażeń z be, które działają jak te etykiety: be due to (wg rozkładu), be to (oficjalnie potwierdzone), be set to (spodziewane — tak podają media), be on the point / verge / brink of (prawie się dzieje).
Gramatyka jest prosta: dopasuj be do podmiotu i czasu (is to, was due to), a potem dodaj formę podstawową — albo, po on the point / verge / brink of, formę -ing lub rzeczownik. Prawdziwa umiejętność to wybór etykiety, która pasuje do źródła informacji i do rejestru: wiadomości, komunikaty i dokumenty formalne używają tych wyrażeń znacznie częściej niż rozmowa.
Polski a angielski
Polski ma tu bardzo bliski odpowiednik: mieć + bezokolicznik. „Prezydent ma odwiedzić Rzym” to The President is to visit Rome, a „Masz się zgłosić o dziewiątej” to You are to report at nine. Uwaga jednak: polskie „ma” to nie has to (to byłby obowiązek), a w „Jutro ma padać” chodzi o prognozę — tu be to nie pasuje, mówimy It's supposed to rain. Polskie „miał zostać” jest dwuznaczne: może znaczyć, że coś się później stało („Miał zostać wielkim malarzem — i został”), albo że plan się nie udał. Angielski to rozróżnia: was to become (stało się) i was to have opened (nie stało się).
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Prezydent ma odwiedzić trzy kraje. | The President is to visit three countries. | oficjalne ustalenie: be to |
| Nie wolno ci wychodzić z pokoju. | You are not to leave this room. | oficjalny zakaz: be not to |
| Miał zostać jednym z największych malarzy. | He was to become one of the greatest painters. | i został: was to |
| Stadion miał być otwarty w 2024, ale… | The stadium was to have opened in 2024, but… | nie udało się: was to have + past participle |
| Pociąg planowo odjeżdża za dziesięć minut. | The train is due to leave in ten minutes. | rozkład: be due to |
| Bezrobocie ma spaść (według prognoz). | Unemployment is set to fall. | prognoza w mediach: be set to |
| Bank był na skraju upadku. | The bank was on the brink of collapse. | prawie katastrofa |
| Jutro ma padać. | It's supposed to rain tomorrow. | prognoza pogody: nie be to |
Budowa
Wyrażenia z be + bezokolicznik z to
| Wyrażenie | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| be to + forma podstawowa | oficjalne ustalenie albo polecenie | The President is to visit Rome. |
| be not to + forma podstawowa | oficjalny zakaz | Patients are not to leave the ward. |
| was / were to + forma podstawowa | (a) planowano, (b) później tak się stało | They were to meet in May. / He was to become famous. |
| was / were to have + past participle | planowano, ale się nie stało | The bridge was to have opened in May. |
| be due to + forma podstawowa | zaplanowane na konkretny czas | The train is due to arrive at 6.15. |
| be set to + forma podstawowa | spodziewane (styl prasowy) | Fuel prices are set to rise. |
Za chwilę się wydarzy
| Wyrażenie | Co po nim stoi | Przykład |
|---|---|---|
| be on the point of | -ing (czasem rzeczownik: on the point of collapse) | She was on the point of leaving. |
| be on the verge of | rzeczownik / -ing | He was on the verge of tears. |
| be on the brink of | rzeczownik / -ing (wielkie wydarzenia, często katastrofy) | The company is on the brink of collapse. |
Nagłówki opuszczają be
| Nagłówek | Pełne zdanie |
|---|---|
| PM to visit Kenya | The Prime Minister is to visit Kenya. |
| Prices set to rise | Prices are set to rise. |
| Firm on brink of collapse | The firm is on the brink of collapse. |
Użycie
1Be to: oficjalne ustalenia
Be to + forma podstawowa informuje o formalnym, oficjalnym ustaleniu — podjętym przez rząd, organizację albo kogoś, kto ma władzę. Jest częste w wiadomościach i oficjalnych komunikatach, a rzadkie w luźnej rozmowie. Zwykle nie używa się go do rzeczy, na które nikt nie ma wpływu, na przykład pogody.
2Be to: polecenia i zakazy
Be to wyraża też polecenia od kogoś, kto ma władzę: przełożonego, rodzica, regulaminu. Be not to zakazuje (polskie „nie wolno”, „nie masz…”). If + be to znaczy „jeśli chcemy, żeby…”, „jeśli ma się udać”. Na ulotkach i w komunikatach not to be + past participle to stała formuła.
3Was to i was to have done
Was / were to + forma podstawowa patrzy w przyszłość z perspektywy przeszłości (B2-18). Może opisywać plan albo to, co później naprawdę się wydarzyło — rodzaj „przeznaczenia”, częsty w biografiach. Was / were to have + past participle mówi, że plan się nie spełnił. Polskie „miał” obejmuje oba znaczenia, angielski musi wybrać.
4Be due to: rozkłady i terminy
Be due to + forma podstawowa mówi, że coś jest zaplanowane albo oczekiwane na konkretny czas: rozkłady, plany, terminy (polskie „planowo”, „zgodnie z planem”, „ma”). Be due + określenie czasu jest częste przy płatnościach, porodach, zadaniach domowych i przyjazdach; be due for + rzeczownik znaczy „już czas na…”.
5Be set to w wiadomościach
Be set to + forma podstawowa mówi, że czegoś się oczekuje albo coś jest planowane — zwykle na podstawie raportów albo prognoz. To typowe wyrażenie dziennikarskie i biznesowe. Tak jak be to, w nagłówkach często traci be.
6On the point of, on the verge of, on the brink of
Te wyrażenia opisują coś, co zaraz się wydarzy. On the point of + -ing jest neutralne lub formalne („właśnie miał…”, „już prawie…”); po nim stoją też niektóre rzeczowniki (on the point of collapse / exhaustion). On the verge of + rzeczownik albo -ing często opisuje wielką zmianę albo silne emocje („bliski czegoś”, „o krok od”). On the brink of + rzeczownik albo -ing dotyczy dramatycznych wydarzeń, bardzo często katastrof („na skraju”). Be about to omawia A2-05.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Ma” → has to. Polskie „ma + bezokolicznik” w wiadomościach i rozkładach znaczy „jest zaplanowane”. Dosłowne has to znaczy jednak „musi” — to obowiązek, nie plan. Do oficjalnego ustalenia użyj be to, do rozkładu be due to.
2. „Jutro ma padać” → be to. Po polsku „ma” wyraża też prognozę albo to, co się słyszało („Podobno ma być zimno”). Be to oznacza jednak ludzką decyzję albo polecenie, więc do pogody nie pasuje. Powiedz be supposed to albo be going to.
3. „Bliski tego, żeby…”, „właśnie miałem…” + bezokolicznik. Polskie „już miałem odejść” czy „był bliski rezygnacji” kusi, żeby po on the point / verge / brink postawić to. Po tych wyrażeniach jest zawsze of + -ing albo rzeczownik.
Nie myl
be due to + forma podstawowa (przyszłość) i due to + rzeczownik (przyczyna) — Be due to + czasownik dotyczy rozkładu („planowo”). Due to + rzeczownik znaczy because of („z powodu”) (B1-27).
was to + forma podstawowa i was to have + past participle — Pierwsze to plan (albo to, co później naprawdę się stało); drugie to plan, który się nie powiódł. Po polsku w obu przypadkach powiesz „miała”.
be to i be supposed to — Be to to oficjalne polecenie. Be supposed to mówi, czego się oczekuje, i często sugeruje, że tak się nie dzieje (B2-07).
Pisownia i wymowa
- W mowie to w tych wyrażeniach jest słabe: is to visit /ɪz tə ˈvɪzɪt/, due to /ˈdjuː tə/. Samogłoska w to to krótkie, niewyraźne /ə/, a nie pełne polskie „u”.
- Due wymawia się /djuː/ albo /dʒuː/ (UK) i /duː/ (US). /uː/ jest długie.
- Verge /vɜːdʒ/ (UK), /vɝːdʒ/ (US): /ɜː/ nie ma odpowiednika w polskim — to nie „e” ani „o”, lecz długi, neutralny dźwięk z rozluźnionymi ustami. Na końcu dźwięczne /dʒ/, bliskie polskiemu „dż” — nie ubezdźwięczniaj go do „cz”.
- Brink /brɪŋk/: r bez wibracji, krótkie, luźne /ɪ/. Verge i brink są akcentowane, a on the… of jest słabe: /ɒn ðə ˈvɜːdʒ əv/.
- Was to have często się redukuje: /wəz tə əv/.
- Nagłówki opuszczają be i przedimki: Minister to resign = The minister is to resign.
Złota zasada
Wybierz etykietę, która pasuje do źródła: be to = oficjalnie ustalone albo polecone, be due to = według rozkładu, be set to = spodziewane (wiadomości), on the point / verge / brink of = prawie się dzieje. Większość wyrażeń to be + wyrażenie + forma podstawowa; po on the point / verge / brink of stoi forma -ing albo rzeczownik. Polskie „ma” w rozkładzie to nie has to, a „miał” rozbij na was to (stało się) i was to have done (nie stało się).
Ćwiczenia
A. Forma
Przekształć każde zdanie, używając podanego wyrażenia. Zachowaj znaczenie.
-
Rozwiń nagłówek w pełne zdanie: "Mayor to open new hospital".
-
Przekształć, używając „be to”: The government has officially announced that it will close the coal mine next year.
-
Przekształć, używając „was to have”: The new airport was planned to open in 2020, but it didn't.
-
Przekształć, używając „be due to”: According to the timetable, the train arrives at 6.15.
-
Przekształć, używając „be set to”: Analysts expect fuel prices to rise again this winter.
-
Przekształć, używając „on the point of”: We had almost decided to give up when we finally found the address.
-
Przekształć w formalne polecenie, używając „be not to”: Students must not use their phones during the exam.
-
Przekształć, zaczynając od „If we are to”: We'll need more staff if we want to finish on time.
B. Znaczenie
Przeczytaj opis sytuacji i wybierz lepsze zdanie.
-
Raport biznesowy oparty na prognozach analityków. Które zdanie pasuje?set to = spodziewane na podstawie raportów i prognoz; due to = według harmonogramu
-
Biografia. Które zdanie mówi, że on naprawdę został premierem?was to + forma podstawowa = później tak się stało; was to have + past participle = nie stało się
-
Wiadomość do przyjaciółki o twoich planach na wieczór. Które zdanie jest naturalne?rejestr: be to brzmi jak oficjalne polecenie
-
Artykuł prasowy o banku w głębokim kryzysie. Które zdanie pasuje?on the brink of = bardzo blisko katastrofy; due to = zgodnie z harmonogramem
-
Tablica na placu budowy. Które zdanie jest oficjalnym przepisem?be to = oficjalne polecenie; be supposed to = oczekiwanie, często ignorowane
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
After months of difficult negotiations, the union leader was on the point to resign when the company finally made a new offer.
-
The final match of the tournament is set starting at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
-
The open-air concert was to have took place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
-
The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
-
All visitors to the factory are to reporting at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. W kontekście
Przeczytaj artykuł i przekształć ponumerowane zdania w stylu prasowym.
(19) Everyone expects that the city's oldest cinema will close next month, after 90 years in business. The Rialto, which opened in 1934, was the first cinema in the region to show colour films. Its owners blame rising energy costs and falling ticket sales. (20) The building was going to be renovated in 2020, but the work never started. (21) Last year the business almost collapsed. (22) The council has officially announced that it will build a new arts centre on the site. (23) According to the official timetable, the arts centre will open in 2028. (24) Many residents have almost lost hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
-
Przekształć zdanie (19), używając „be set to”.
-
Przekształć zdanie (20), używając „was to have”.
-
Przekształć zdanie (21), używając „on the brink of” + rzeczownik.
-
Przekształć zdanie (22), używając „be to” w stronie biernej.
-
Przekształć zdanie (23), używając „be due to”.
-
Przekształć zdanie (24), używając „on the verge of”.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku krótkie teksty z wyrażeniami z tej lekcji.
-
Napisz krótką wiadomość prasową (2–3 zdania) o swoim mieście. Użyj be set to, be due to i jednego z wyrażeń: on the point of, on the verge of albo on the brink of.
-
Napisz 2–3 formalne polecenia dla gości odwiedzających twoją firmę albo szkołę. Raz użyj are to i raz are not to.
-
Napisz dwa zdania o swojej przeszłości: o planie, który się nie spełnił (was to have + past participle), i o czymś, co później naprawdę się stało (was to + forma podstawowa).
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
A2-05 Czas przyszły po angielsku: will, going to, present continuous czy present simple? Przekształć, używając „about to”: The film will start in a moment, so hurry up!
-
B2-18 Future in the past: was going to, would, was about to — przyszłość widziana z przeszłości Przekształć, używając „was / were going to”: We planned to drive to the coast, but the car broke down.
-
C1-14 Czasowniki modalne dla zaawansowanych: will i would w przypuszczeniach, may well, might as well Przekształć w pewne przypuszczenie, używając „will have”: I'm sure the kids have gone to sleep by now.
Odpowiedzi
A. Forma
- The mayor is to open a new hospital.
- The government is to close the coal mine next year. / The coal mine is to be closed next year.
- The new airport was to have opened in 2020, but it didn't.
- The train is due to arrive at 6.15.
- Fuel prices are set to rise again this winter.
- We were on the point of giving up when we finally found the address.
- Students are not to use their phones during the exam.
- If we are to finish on time, we'll need more staff.
B. Znaczenie
- Petrol prices are set to rise next month.
- Twenty years later, he was to become prime minister.
- I'm meeting Sara for dinner tonight.
- By 2008, the bank was on the brink of collapse.
- You are to wear a helmet on site at all times.
C. Znajdź błąd
- After months of difficult negotiations, the union leader was on the point of resigning when the company finally made a new offer.
- The final match of the tournament is set to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two. / The final match of the tournament is due to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
- The open-air concert was to have taken place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
- ✓ The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
- All visitors to the factory are to report at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. W kontekście
- The city's oldest cinema is set to close next month, after 90 years in business.
- The building was to have been renovated in 2020, but the work never started.
- Last year the business was on the brink of collapse.
- A new arts centre is to be built on the site.
- The arts centre is due to open in 2028.
- Many residents are on the verge of losing hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
E. Twoja kolej
- A new tram line is set to transform the city centre. The first section is due to open next March. Meanwhile, the old bus company is on the brink of closing.
- Visitors are to sign in at reception and wear their badge at all times. They are not to enter the laboratories without a member of staff.
- I was to have started a new job in March, but the company closed before I joined. That autumn I met the woman who was to become my business partner.
F. Powtórka mieszana
- The film is about to start, so hurry up!
- We were going to drive to the coast, but the car broke down.
- The kids will have gone to sleep by now.
