Cel, przyczyna i skutek po angielsku: so that, in order to, because of, due to, therefore
So That, In Order To, Because Of, Due To: Purpose, Reason, Result
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji wyjaśnisz, po co ktoś coś robi (cel), dlaczego coś się dzieje (przyczyna) i co z tego wynika (skutek) — i dobierzesz właściwe słowo łączące oraz gramatykę po nim: czasownik, zdanie, rzeczownik albo nowe zdanie.
Główna idea
Wyobraź sobie łuczniczkę. Coś sprawiło, że sięgnęła po łuk — zawody, głód, zakład. To przyczyna (reason): leży za działaniem. Celuje w tarczę. To cel (purpose): to, co chce, żeby się stało. Potem strzała gdzieś trafia — może w środek, może w drzewo. To skutek (result): to, co naprawdę się stało.
- Przyczyna: She trained every day because she wanted to win.
- Cel: She trained every day so that she could win.
- Skutek: She trained every day, so she won.
Cel to zamiar; skutek to wynik. Dlatego so that (cel) i so (skutek) to dwie różne rzeczy.
Tak jak przy słowach wyrażających kontrast (B1-26), gramatyka zależy od tego, co stoi dalej. Niektóre słowa łączą się z czasownikiem (to, in order to), inne ze zdaniem (so that, because, as, since), jeszcze inne z rzeczownikiem (because of, due to, owing to), a niektóre zaczynają nowe zdanie (therefore, as a result).
Polski a angielski
Po polsku cel wyrażamy prawie zawsze przez żeby / aby — i to jedno słowo łączy się zarówno z bezokolicznikiem („żeby kupić”), jak i z całym zdaniem („żebyś mógł wejść”). Po angielsku te dwie sytuacje się rozdzielają: bezokolicznik → to / in order to, inny podmiot albo czasownik modalny → so that + zdanie. Przyczyna działa podobnie jak po polsku: ponieważ / bo + zdanie to because, a z powodu + rzeczownik to because of / due to. Uważaj na „z powodu tego, że…” — po angielsku to po prostu because. A dlatego po przecinku to so; therefore w piśmie zaczyna nowe zdanie.
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Poszłam do sklepu, żeby kupić chleb. | I went out to buy bread. | żeby + bezokolicznik → to |
| Zostawię otwarte drzwi, żebyś mógł wejść. | I'll leave the door open so that you can get in. | żeby + inny podmiot → so that + zdanie |
| Mówiliśmy szeptem, żeby nikogo nie obudzić. | We whispered so as not to wake anyone. | żeby nie → so as not to / in order not to |
| Zostaliśmy w domu, bo padało. | We stayed in because it was raining. | bo / ponieważ + zdanie → because |
| Zostaliśmy w domu z powodu deszczu. | We stayed in because of the rain. | z powodu + rzeczownik → because of |
| Z powodu braków kadrowych muzeum jest zamknięte. | The museum is closed due to staff shortages. | formalnie: due to / owing to |
| Skoro masz urodziny, ja płacę. | Since it's your birthday, I'll pay. | skoro → since / as |
| Padało, więc zostaliśmy w domu. | It was raining, so we stayed in. | więc / dlatego → so |
| W rezultacie setki kierowców utknęły. | As a result, hundreds of drivers were stuck. | w rezultacie → As a result, |
Budowa
Cel (purpose)
| Słowo | Co stoi po nim | Przykład |
|---|---|---|
| to | forma podstawowa | I went out to buy bread. |
| in order to / so as to (bardziej formalne) | forma podstawowa | We left early in order to avoid the traffic. |
| in order not to / so as not to | forma podstawowa | Speak quietly so as not to wake the baby. |
| so that | zdanie, często z can / could / will / would | I'll text you so that you know where we are. |
Przyczyna (reason)
| Słowo | Co stoi po nim | Przykład |
|---|---|---|
| because | zdanie | We stayed in because it was raining. |
| as / since | zdanie (często na początku; przyczyna jest już znana) | As it was raining, we stayed in. |
| because of | rzeczownik / zaimek | We stayed in because of the rain. |
| due to / owing to (bardziej formalne) | rzeczownik | The match was cancelled due to the rain. |
Skutek (result)
| Słowo | Interpunkcja | Przykład |
|---|---|---|
| so | łączy dwa zdania, zwykle po przecinku | It was raining, so we stayed in. |
| therefore | nowe zdanie albo po średniku; także przed czasownikiem głównym | It was raining. Therefore, we stayed in. / We therefore stayed in. |
| as a result / consequently | nowe zdanie albo po średniku, po nim przecinek | It rained all week. As a result, the match was cancelled. |
Szybki test: spójrz na następne słowo. Forma podstawowa czasownika → to / in order to. Podmiot + czasownik → so that / because / as / since / so. Sam rzeczownik → because of / due to / owing to.
Użycie
1Cel: to, in order to, so as to
W codziennym angielskim używasz to + forma podstawowa (zob. A2-26). In order to i so as to są bardziej formalne albo mocniej podkreślają cel. Cel przeczący wyrażasz przez in order not to albo so as not to.
2Cel: so that
So that + zdanie stosujesz, gdy cel ma inny podmiot albo gdy potrzebny jest czasownik modalny. Po czasowniku w czasie teraźniejszym lub przyszłym zwykle stoi can / will (albo present simple), a po czasowniku w przeszłości — could / would. W potocznej mowie that często się pomija: so you can get in.
3Przyczyna: because, as, since
Because to najczęstszy sposób podania przyczyny; przyczyna jest wtedy zwykle nową, ważną informacją. As i since często stoją na początku zdania i podają przyczynę, którą słuchacz już zna — jak polskie „skoro”, „ponieważ” — więc ważniejsze jest zdanie główne.
4Przyczyna: because of, due to, owing to + rzeczownik
Po tych słowach stoi rzeczownik (ze słowami przy nim), a nie zdanie — jak po polskim „z powodu”. Due to i owing to są bardziej formalne. Po be używasz due to: The delay was due to…. Jeśli chcesz po nich postawić pełne zdanie, dodaj the fact that.
5Skutek: so, therefore, as a result, consequently
So łączy dwa zdania w jednym — jak polskie „więc”, „dlatego”. Therefore, as a result i consequently są bardziej formalne: zwykle zaczynają nowe zdanie albo stoją po średniku, a po nich jest przecinek. Therefore może też stać przed czasownikiem głównym. Zwróć uwagę na różnicę: as a result (samodzielne słowo łączące, „w rezultacie”) i as a result of + rzeczownik (przyczyna, jak because of).
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Żeby” z innym podmiotem → in order to / to. Polskie „żeby” pasuje i do bezokolicznika, i do całego zdania („żeby mógł”, „żebyśmy zdążyli”). Po angielsku po to / in order to nie może stać podmiot. Gdy cel dotyczy kogoś innego albo potrzebujesz can / could, użyj so that.
2. „Z powodu tego, że…” → because of that… Polskie „z powodu tego, że” albo „przez to, że” kusi, żeby powiedzieć because of that + zdanie. Po angielsku przed zdaniem wystarczy because (formalnie: due to the fact that).
3. „…, dlatego…” → …, therefore… Po polsku „dlatego” po przecinku jest całkiem normalne. Therefore to słowo bardziej formalne i w piśmie nie łączy zdań samym przecinkiem. W zwykłym zdaniu użyj so, a gdy chcesz podkreślić wniosek — nowego zdania z Therefore, albo That's why….
4. „Żeby nie” → not to. Polskie „żeby nie” ma jedno, wyraźne znaczenie celu. Angielskie samo not to bywa niejasne — lepiej powiedzieć so as not to albo in order not to.
Nie myl
so that (cel) i so (skutek) — So that = co ktoś chciał osiągnąć („żeby”); so (po przecinku) = co naprawdę się stało („więc”). W potocznej mowie samo so może też oznaczać cel — pomagają przecinek i czasownik modalny: I set two alarms so I wouldn't oversleep.
since (przyczyna) i since (czas) — Since + przyczyna znaczy „skoro / ponieważ”; since + punkt w czasie („od”) łączy się z czasami perfect. Zob. B1-02.
because i because of — to samo znaczenie, inna gramatyka: po because zdanie, po because of rzeczownik.
Formalne słowa takie jak thus, hence i accordingly znajdziesz w C1-13; formalne sposoby dodawania i przeciwstawiania — w C1-12.
Pisownia i wymowa
- because w mowie często ma słabą formę: /bɪˈkəz/, a bardzo potocznie 'cause /kəz/. Zawsze pisz because. Końcowe /z/ jest dźwięczne — nie zamieniaj go na „s”, jak w polskich wyrazach na końcu.
- so that wymawia się jako jedną całość ze słabym that: /ˈsəʊ ðət/ (UK), /ˈsoʊ ðət/ (US). th to /ð/: język lekko przy górnych zębach, z głosem — nie polskie „d” ani „z”.
- due to: /ˈdjuː tə/ (UK), /ˈduː tə/ (US). to jest słabe, z niewyraźną samogłoską.
- therefore /ˈðeəfɔː/ (UK), /ˈðerfɔːr/ (US): akcent na pierwszej sylabie. Nie wymawiaj go zgodnie z pisownią.
- Po słowie łączącym na początku zdania stawiasz przecinek: As a result, … / Therefore, … / Consequently, …. Po wyrażeniu celu na początku zdania też: In order to apply, …. Po polsku zasady przecinka są inne (przecinek zawsze przed „żeby”, „bo”, „więc”), więc warto o tym pamiętać.
Złota zasada
Cel = co chcesz osiągnąć (to, in order to, so as to + forma podstawowa; so that + zdanie). Przyczyna = co to spowodowało (because, as, since + zdanie; because of, due to, owing to + rzeczownik). Skutek = co się stało (so; therefore, as a result, consequently, zwykle na początku nowego zdania). Polskie „żeby” z innym podmiotem to so that, a nie in order to.
Ćwiczenia
A. Forma
Wybierz albo wpisz właściwe słowo.
-
I'm saving money ___ buy a car. …
-
We spoke quietly so as to wake the baby.
-
The train was late ___ a signal problem. …
-
I'll write it down so I don't forget.
-
The concert was cancelled. ___, many fans asked for their money back.
-
___ it was a holiday, the shops were closed. …
B. Znaczenie
Wybierz odpowiedź albo określ, co wyraża zdanie.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: I took a taxi … I wouldn't be late.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: It was cold, … I wore a coat.
-
Cel, przyczyna czy skutek? Odpowiedz po angielsku: purpose, reason albo result. "She took a gap year, so she started university a year later."gap year: rok przerwy przed studiami (głównie UK)
-
Cel, przyczyna czy skutek? Odpowiedz po angielsku: purpose, reason albo result. "He moved to the coast so that he could surf every day."
-
Wybierz bardziej formalną wersję do ogłoszenia: The pool is closed … repairs.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
I came here for learn English.
-
The flight was cancelled due to it was snowing.
-
She was ill, therefore she stayed at home.
-
We left early so that we could get good seats.
D. W kontekście
Uzupełnij e-mail odpowiednimi słowami łączącymi.
Hi Tom, I'm writing 16 let you know about tomorrow's training. The room has changed 17 the heating problem in Room 4, so we'll be in Room 9. Please bring your laptop 18 you can try the new software. The session starts at 9 sharp, 19 please don't be late. The trainer has another course in the afternoon; 20, she has to leave at 12. 21 you were away last week, I've attached the notes from the first session. — Mia
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku kilka zdań o sobie.
-
Napisz dwa zdania o tym, po co uczysz się angielskiego: jedno z to i jedno z so that.
-
Opisz problem w swoim mieście albo w pracy i jego skutek. Użyj because of albo due to oraz as a result.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z poprzednich lekcji.
-
B1-26 Although, despite czy however? Spójniki przeciwstawne (contrast linkers) po angielsku ___ the rain, we went for a walk. …
-
B1-25 So czy such? Wykrzyknienia z what i how (exclamations) po angielsku It was ___ a long day that I fell asleep at nine. …
-
B1-26 Although, despite czy however? Spójniki przeciwstawne (contrast linkers) po angielsku Wybierz poprawną odpowiedź: … she was tired, she finished the report.
Odpowiedzi
A. Forma
- to
- not
- because of
- that
- As a result
- As
B. Znaczenie
- so that
- so
- result
- purpose
- due to
C. Znajdź błąd
- I came here to learn English. / I came here in order to learn English.
- The flight was cancelled because it was snowing. / The flight was cancelled due to the snow. / The flight was cancelled because of the snow. / The flight was cancelled owing to the snow. / The flight was cancelled due to the fact that it was snowing.
- She was ill. Therefore, she stayed at home. / She was ill; therefore, she stayed at home. / She was ill, so she stayed at home. / She was ill, and therefore she stayed at home.
- ✓ We left early so that we could get good seats.
D. W kontekście
- to / in order to
- because of / due to / owing to
- so that / so
- so
- as a result / therefore / consequently
- As / Since / Because
E. Twoja kolej
- I'm learning English to get a better job. I watch films in English so that I can understand fast speech.
- The main road is closed because of building work. As a result, my bus takes forty minutes longer.
F. Powtórka mieszana
- Despite / In spite of
- such
- Although
